Mahalliy
Samarqandda Islom dunyosi madaniyat vazirlari yig‘ildi
2025-yilda «Islom dunyosi madaniyat poytaxti» deb e’lon qilingan Samarqand shahri 26-27 may kunlari ushbu maqom doirasidagi tadbirlarga mezbonlik qiladi.
Ayni damda «Boqiy shahar»da «Samarqand shahri – 2025-yil Islom dunyosi madaniy poytaxti» tadbirlari doirasida «Islom dunyosi madaniy merosi va madaniy ifodalari: xattotlik, musiqa, she’riyat va birdamlik» forumi bo‘lib o‘tmoqda.
– Islom madaniyatining ulug‘vor merosi – bu xattotlik, musiqa va she’riyat kabi san’at va fanlarning nurli uyg‘unligi bo‘lib, u nafaqat o‘tmishimizni yoritadi, balki insoniyatning ma’naviy taraqqiyoti uchun muhim mayoq bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu madaniy boyliklar – avlodlarni, xalqlarni va mintaqalarni o‘zaro bog‘lab, bilim, ijodkorlik va ma’naviyat asosida barpo etilgan yagona taraqqiyotning chinakam timsoliga aylanmoqda, – dedi o‘z nutqida madaniyat vaziri Ozodbek Nazarbekov. – Bugun insoniyat insoniy qadriyatlar tanazzulining dahshatli davrini boshdan kechirmoqda. Odamlar eng xavfli tahdid – anti-madaniyat epidemiyasi bilan yuzma-yuz turibdi. Bu jamiyatni ichidan yemirayotgan, inson ma’naviyati va madaniyatiga qarshi yo‘naltirilgan jiddiy xavf deb hisoblayman. Islom madaniyatining asrlar osha o‘zgarmay kelayotgan qadriyatlari aynan shu falokatli vaziyatda insoniyatni qutqarish uchun yagona ishonchli yo‘l. Islom madaniyati – bu shunchaki diniy aqidalar to‘plami emas. Bu – inson hayotining barcha jabhalarini yorituvchi yuksak tafakkur va odob maktabidir. Ta’kidlamoqchimanki, aynan shu nuqtada ISESCO ning ahamiyati yorqin namoyon bo‘ladi.
Vazir nutqi davomida ISESCO bilan hamkorlikda nomoddiy-madaniy meros va madaniy turizm sohalarida loyihalarni amalga oshirish, O‘zbekistonning madaniyat va san’atga ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari uchun grantlar ajratish, kelgusi yil yurtimizda o‘tkaziladigan «Sharq taronalari» va Maqom san’ati anjumanini tashkil etish takliflarini bildirarkan, «hamkorlikda O‘zbekistonda islomiy san’at, kalligrafiya, miniatyura, musiqa va teatr san’atiga oid qisqa muddatli kurslar, taniqli olim va professorlar ishtirokida mahorat darslarini tashkil etib borish maqsadga muvofiq», dedi.
Samarqand azaldan insoniyat tamadduni, jumladan islom madaniyati rivojida alohida o‘rin tutadi. Bu yerda yashab ijod qilgan buyuk ajdodlarimizning ilm-fan va madaniyatning ko‘plab sohalari taraqqiyotiga qo‘shgan beqiyos hissasini dunyo tan olgan.
Bu xaqda Iordaniya madaniyat vaziri Mostafa Naser Mostafa Alravashdex shunday dedi:
– O‘zbekistonda buyuk allomalarning boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish borasida ulkan ishlar amalga oshirilmoqda. Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Burhoniddin Marg‘inoniy, Imom Moturidiy singari benazir allomalarning muborak nomlari butun dunyoga mashhur va ularning merosini o‘rganishga e’tibor kuchaydi.
Bugun 2025-yil Islom madaniyati markazi deb tan olingan bu qadimiy va hamisha navqiron shahar betakror tarixiy yodgorliklari mashhur. U nafaqat siyosiy, iqtisodiy va madaniy markaz, balki islomiy merosga boy shahar hisoblanadi. Bu shaharni bejizga mashhur arab sayyohi yoqut shahar yoki sof va bag‘ri keng odamlar yurti deb atamagan. Islom madaniyatining keng quloch yoyishi va islom qadriyatlarining saqlanishi, butun dunyo musulmonlarini bu yo‘lda birdamlikka chorlaydi. Chunki madaniyatning, ma’rifatning boshlanishi islom olamidan boshlangan.
Tadbir doirasida Turkiy xalqlar madaniyati va merosi fondi jamg‘arma prezidenti, Turksoy tashkiloti, Tatariston, Marakko, Iroq, Buyuk Britaniya, Rossiya, BAA, Ozarbayjon, Gambiya kabi davlatlardan kelgan madaniyat sohasi vakillari bu konferensiya ilm-fan, ma’rifat, madaniy meros, islom qadrini yana bir bor anglatishini alohida ta’kiladilar.
Bugungi xalqaro anjuman doirasida madaniy merosni o‘rganish, islom tamadduniga davlat darajasida katta e’tibor berilayotganiga yana bir bor e’tiboringizni qaratmoqchimiz. Xususan, Islom akademiyasi huzurida ISESCO ning maxsus kafedrasi tashkil etildi. Shuningdek, Imom al-Buxoriy, Imom at-Termiziy, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari, Islom sivilizatsiyasi markazi, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti singari muassasalarning faoliyati yo‘lga qo‘yilgani nafaqat O‘zbekiston, balki butun Islom olami uchun muhim ahamiyatga egadir.
Barno Sultonova
Mahalliy
Agrar universitetda 3 yillik ta’lim joriy etiladi
Prezidentning 2026-yil 11-apreldagi qaroriga muvofiq, Toshkent davlat agrar universiteti faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha qator chora-tadbirlar belgilandi. Unga ko‘ra, 2026–2027-o‘quv yilidan boshlab agrar oliy ta’lim muassasalarida ayrim yo‘nalishlar bo‘yicha 3 yillik ta’lim dasturlari joriy etiladi.
Hujjatda 2030-yilga qadar universitetni xalqaro reytinglarning top-500 taligiga kiritish, ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish hajmini 3 baravarga oshirish va akkreditatsiyadan o‘tgan dasturlar sonini 4 baravar ko‘paytirish vazifalari belgilangan.
Shuningdek, yangi ta’lim modeli nazariy bilimlar va amaliy ko‘nikmalar uyg‘unligini ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, talabalarni bozor talablariga mos kadr sifatida tayyorlash maqsad qilingan.
Yangi tizimga ko‘ra, o‘quv jarayoni bosqichma-bosqich amaliyotga yo‘naltiriladi. Birinchi kursda darslarning 60 foizi nazariy, 40 foizi amaliy bo‘ladi.
Ikkinchi kursda nazariy va amaliy mashg‘ulotlar tenglashtirilib, har biri 50 foizni tashkil etadi. Uchinchi kursda esa asosiy e’tibor amaliyotga qaratilgan bo‘lib, 70 foiz amaliy, 30 foiz nazariy darslardan iborat bo‘ladi.
Bundan tashqari, yuqori kurs talabalari uchun o‘qish jarayonidan ajralgan holda 4 oylik uzluksiz dual ta’lim joriy etiladi.
Qarorda universitetning xalqaro nufuzini oshirishga alohida e’tibor qaratilgan. Xususan, xalqaro reyting tashkilotlari bilan hamkorlikni kuchaytirish va ta’lim sifatini global standartlarga moslashtirish rejalashtirilgan.
Ilmiy tadqiqotlarni tijoratlashtirish orqali universitetning moliyaviy barqarorligini oshirish ham ustuvor vazifalardan biri sifatida belgilangan.
Mahalliy
Oliy ta’limni rivojlantirish va global hamkorlik markazi tuziladi
Ilm-fan salohiyati yanada oshiriladi. «Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar tizimini takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida» gi Prezident Farmoni (PF–58-son, 10.04.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy ta’limni rivojlantirish tadqiqotlari markazi negizida Oliy ta’limni rivojlantirish va global hamkorlik markazi tashkil etiladi.
Respublika davlat oliy ta’lim tashkilotlarining bakalavriat ta’lim yo‘nalishlariga muayyan o‘quv yili uchun ajratilgan grant kvotalarining to‘lmay qolgan qismi hisobidan har yili 500 nafargacha bo‘lgan iqtidorli chet el fuqarolariga oliy ta’lim tashkilotlarida ta’lim olish uchun grant berishni nazarda tutuvchi «Yangi O‘zbekiston stipendiyasi» dasturi amalga oshiriladi.
2026/2027 o‘quv yilidan oliy ta’lim tashkilotlariga xorijiy talabalarni qabul qilishning amaldagi tartibiga qo‘shimcha tariqasida «Study in Uzbekistan» platformasi orqali qabul qilish yo‘lga qo‘yiladi.
2026/2027 o‘quv yilidan ta’lim dasturini xorijiy tilda yakunlagan talabalar ta’limning keyingi bosqichi uchun hujjat topshirishda xorijiy tilni bilish to‘g‘risidagi sertifikatni taqdim etishdan ozod etiladi.
Quyidagilar tashkil etiladi:
– Raqamli ta’lim texnologiyalarini rivojlantirish markazi negizida Raqamli ta’lim va sun’iy intellektni rivojlantirish markazi;
– Innovatsiyalarni joriy qilish va texnologiyalar transferi milliy ofisi hamda Yoshlar akademiyasi negizida Yoshlarning innovatsion tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash ofisi.
Mahalliy
O‘zbekistonda OTMlarga milliy tadqiqot universiteti maqomini berish yo‘lga qo‘yiladi
Joriy yil 10-apreldagi PF–58-son farmon bilan «U 10 – O‘zbekistonning global ilg‘or universitetlari» dasturi joriy etiladi va uning doirasida oliy ta’lim tashkilotlariga milliy tadqiqot universiteti maqomini berish yo‘lga qo‘yiladi.
Milliy tadqiqot universiteti maqomi davlat ilmiy dasturlari doirasida Innovatsion rivojlanish agentligi tomonidan ilmiy klaster tashkil etish loyihasi bo‘yicha o‘tkaziladigan tanlovda g‘olib bo‘lgan 10 ta oliy ta’lim tashkilotiga beriladi.
2027-yil 1-yanvardan oliy ta’lim tashkilotlari milliy reytingi natijalariga ko‘ra moliyaviy rag‘batlantirish tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
Milliy reyting natijalariga ko‘ra, har bir toifa guruhiga mansub oliy ta’lim tashkilotlarining 20 foizi 1-darajaga, 40 foizdan 2- va 3-darajalarga kiritiladi.
2027-yil 1-yanvardan davlat buyurtmasi (davlat granti) asosida ta’lim olayotgan 1 nafar talabani o‘qitish xarajatlari miqdorini quyidagi ko‘rsatkichlardan kelib chiqib shakllantirish tartibi joriy etiladi:
1 nafar professor-o‘qituvchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha talabalar soni nisbati;
ta’lim sohasi murakkabligi, shu jumladan, ta’lim yo‘nalishlari (ixtisosliklar) uchun talab etiladigan moddiy-texnik baza;
ta’lim sohasi oliy ma’lumotli kadrlarni tayyorlashning ustuvor sohalariga mosligi;
oliy ta’lim tashkilotining maqomi va (yoki) toifasiga ko‘ra ilmiy tadqiqotga yo‘naltirilganligi va boshqalar.
Mahalliy
Xorijlik abituriyentlar uchun «Yangi O‘zbekiston stipendiyasi» grant dasturi joriy etiladi
PF–58-son farmon bilan respublika davlat oliy ta’lim tashkilotlarining bakalavriat ta’lim yo‘nalishlariga muayyan o‘quv yili uchun ajratilgan grant kvotalarining to‘lmay qolgan qismi hisobidan har yili 500 nafargacha bo‘lgan iqtidorli chet el fuqarolariga oliy ta’lim tashkilotlarida ta’lim olish uchun grant berishni nazarda tutuvchi «Yangi O‘zbekiston stipendiyasi» dasturi amalga oshiriladi.
2026/2027 o‘quv yilidan oliy ta’lim tashkilotlariga xorijiy talabalarni qabul qilishning amaldagi tartibiga qo‘shimcha tariqasida «Study in Uzbekistan» platformasi orqali qabul qilish yo‘lga qo‘yiladi.
Shuningdek, 2026/2027 o‘quv yilidan ta’lim dasturini xorijiy tilda yakunlagan talabalar ta’limning keyingi bosqichi uchun hujjat topshirishda xorijiy tilni bilish to‘g‘risidagi sertifikatni taqdim etishdan ozod etiladi.
Hujjat bilan quyidagilar tashkil etiladi:
Raqamli ta’lim texnologiyalarini rivojlantirish markazi negizida Raqamli ta’lim va sun’iy intellektni rivojlantirish markazi;
Innovatsiyalarni joriy qilish va texnologiyalar transferi milliy ofisi hamda Yoshlar akademiyasi negizida Yoshlarning innovatsion tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash ofisi.
Mahalliy
Xalqaro ilmiy anjumandan muhim xulosalar
Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazida Amir Temur tavalludining 690 yilligiga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy konferensiya doirasida 13 ta sho‘’ba yig‘ilishlari bo‘lib o‘tdi. Unda Temuriylar davri merosi davlatchilikdan tortib, ilm-fan, san’at va zamonaviy texnologiyalargacha bo‘lgan keng qamrovda tahlil qilindi.
Anjumanning ilmiy muhokamalarida Amir Temurning davlat boshqaruvi va diplomatiyasi alohida o‘rin egalladi. Mutaxassislar uning shaxsini ilmiy jihatdan baholash, ideal hukmdor sifatidagi qiyofasi, Turon sivilizatsiyasi bilan bog‘liqligi kabi masalalarni ko‘rib chiqdilar. Shuningdek, saroy hujjatlari, diplomatik yozishmalar va tarjimonlik an’analari Temuriylar tashqi siyosatining muhim qismi sifatida tahlil etildi.
Harbiy san’atga bag‘ishlangan muhokamalarda Amir Temurning jahon harbiy tafakkuriga qo‘shgan hissasi, strategik yurishlar, razvedka va taktik yondashuvlari keng yoritildi. Zamonaviy tahlillar asosida uning geosiyosiy strategiyasi va harbiy boshqaruv tizimiga yangi baho berildi.
Shaharsozlik va me’morchilikka oid sho‘’bada esa Temuriylar davridagi arxitektura maktabi, Samarqand va Hirot kabi shaharlarning rivojlanish modeli, shuningdek, me’moriy yodgorliklarni saqlash va raqamli texnologiyalar orqali tiklash masalalari muhokama qilindi. Bu yo‘nalishda Temuriylar renessansining G‘arb me’morchiligiga ta’siri haqidagi ilmiy qarashlar ham ilgari surildi.
Tarixiy manbalarga bag‘ishlangan yig‘ilishlarda rasmiy yozishmalar, xitoy va usmoniy manbalari, qo‘lyozmalarni saqlash va raqamlashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Manbashunoslik va tekstologik tadqiqotlar Temuriylar davrini chuqur anglashda asosiy omil sifatida qayd etildi.
Ilm-fan va ta’lim yo‘nalishidagi muhokamalar Temuriylar renessansining mohiyatini ochib berdi. Xususan, Mirzo Ulug‘bek ilmiy maktabi, Ali Qushchi merosi hamda Ibn Xaldun bilan bog‘liq tarixiy muloqotlar jahon ilm-fani taraqqiyotidagi muhim bosqich sifatida baholandi.
Adabiyot va san’atga bag‘ishlangan sho‘’bada Alisher Navoiy ijodi markaziy o‘rinni egallab, uning asarlari poetika va ma’naviyat uyg‘unligi sifatida talqin qilindi. Shuningdek, Kamoliddin Behzod maktabi va qo‘lyozmalardagi matn va tasvir uyg‘unligi Temuriylar madaniyatining yuksak namunasi sifatida ko‘rsatildi.
Ijtimoiy-ma’naviy hayotga oid muhokamalarda jamiyatdagi axloqiy muhit, ta’lim, xayriya va ayollar o‘rni kabi masalalar ko‘rib chiqildi. Jumladan, Bibixonim obrazi orqali ayollarning jamiyatdagi o‘rni ilmiy asosda tahlil qilindi.
Anjumanda zamonaviy yondashuvlar ham e’tibor markazida bo‘ldi. Raqamli texnologiyalarga bag‘ishlangan sho‘’bada tarixiy manbalarni raqamlashtirish, me’moriy ob’yektlarni virtual tiklash va ularni turizm sohasiga integratsiya qilish imkoniyatlari muhokama qilindi.
Shuningdek, xattotlik merosiga bag‘ishlangan yig‘ilishda Temuriylar davrida shakllangan yozuv madaniyati, Qur’on nusxalarini ko‘chirish an’analari va nasta’liq xati rivoji kabi masalalar yoritildi.
Mutaxassislar fikricha, mazkur xalqaro anjuman Temuriylar merosini faqat tarixiy xotira sifatida emas, balki zamonaviy sivilizatsiya taraqqiyotiga ta’sir ko‘rsatgan muhim omil sifatida qayta baholash imkonini berdi.
Ushbu konferensiya O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib qilish, xalqaro ilmiy hamkorlikni mustahkamlash va Temuriylar davrini yangi ilmiy yondashuvlar asosida o‘rganishda muhim bosqich bo‘lib qolishi kutilmoqda.
-
Sport5 days ago
«Real Madrid» chempionlik uchun kurashlardan chiqdimi?
-
Dunyodan3 days ago
Eron rahbarlari AQSh va Isroildan tovon puli talab qilmoqda
-
Dunyodan5 days ago
Rossiya mudofaa vazirining sobiq o‘rinbosari 19 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Centrum Air mavsumning asosiy yo‘nalishlaridan birini ishga tushiradi – Antalyaga kunlik reyslar
-
Jamiyat5 days ago«Qamchiq» dovonida yuk mashinasi yonib ketdi
-
Mahalliy3 days ago
Xorijlik abituriyentlar uchun «Yangi O‘zbekiston stipendiyasi» grant dasturi joriy etiladi
-
Dunyodan3 days ago
Eronning sobiq tashqi ishlar vaziri havo hujumida halok bo‘ldi
-
Siyosat3 days ago
Buxoroda O‘zbekiston va Qozog‘iston yetakchilarining uchrashuvi bo‘lib o‘tdi
