Iqtisodiyot
Samarasiz ishlayotgan davlat korxonalari soni e’lon qilindi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 6-aprel kuni iqtisodiyotda davlat ishtirokini qisqartirish va xususiylashtirish jarayonlarini jadallashtirishga doir takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
Mamlakatimizda keyingi yillarda xususiy sektorni rivojlantirish va investitsiyalar jalb qilish bo‘yicha salmoqli ishlar amalga oshirildi. Bugungi kunda iqtisodiyotda davlat ulushi 42 foizni, davlat ishtirokidagi korxonalarning soni esa 1 ming 685 tani tashkil etmoqda. Xususan, o‘tgan yili qariyb 30 trillion so‘mlik davlat aktivlari xususiylashtirilib, budjetga 10 trillion so‘mdan ortiq tushum ta’minlandi. Yer uchastkalarini sotish hajmi ham izchil oshib, 6 trillion so‘mlik natijaga erishildi.
Xususiylashtirishdan manfaatdorlik tizimi joriy etilib, viloyatlarda 2,6 trillion so‘m, mahallalarda esa 7 milliard so‘m mablag‘ qoldi. Davlat korxonalari esa budjetga 49 trillion so‘m dividend to‘ladi. Umuman, so‘nggi besh yilda xususiylashtirish hisobidan davlat korxonalari soni 60 foizga kamaydi.
Tanqidiy ruhda o‘tgan yig‘ilishda sohada hal etilishi lozim bo‘lgan masalalar ham borligi ko‘rsatib o‘tildi.
Eng avvalo, xususiylashtirish jarayonlarida ish o‘rinlarini saqlab qolish, yangi mulkdorlar tomonidan zamonaviy texnologiyalar joriy etilishi va ishlab chiqarish samaradorligi oshirilishi bo‘yicha talablarni kuchaytirish zarurligi ta’kidlandi. O‘tgan yili samarasiz ishlayotgan davlat korxonalarining soni 362 taga yetgani bu boradagi ishlarni yanada jadallashtirishni talab qiladi.
Taqdimotda davlat korxonalarini tahlil qilish tizimida zamonaviy raqamli vositalar va sun’iy intellekt imkoniyatlaridan yetarli darajada foydalanilmayotgani qayd etildi. Moliyaviy holati og‘irlashgan 451 ta korxona 2024 yilda 14 trillion so‘m, o‘tgan yili esa 362 ta korxona 4 trillion so‘m zarar ko‘rgani aytildi. Shu munosabat bilan davlat ishtirokidagi korxonalar faoliyatini chuqur tahlil qilish, moliyaviy barqarorligini baholash va muammolarni barvaqt aniqlashning yangi mexanizmini joriy etish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Xususiylashtirishda tahliliy yondashuv yetarlicha qo‘llanilmayotgani qayd etildi. Bundan buyon mazkur jarayon tarmoq yondashuvi asosida tashkil etilib, har bir soha alohida tahlil qilinishi, uning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari baholanishi, raqobat muhiti o‘rganilishi hamda takliflar shu asosda ishlab chiqilishi belgilandi.
Hududlarda davlat mulkidan oqilona foydalanish, bo‘sh turgan maydonlarni iqtisodiy faoliyatga jalb qilish bo‘yicha mavjud imkoniyatlar to‘liq ishga solinmayotgani qayd etildi. Shu munosabat bilan davlat ko‘chmas mulki ob’yektlarini bosqichma-bosqich yagona boshqaruv tizimiga o‘tkazish, bir xodimga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha maydonni 27 kvadrat metrdan 12-15 kvadrat metrgacha qisqartirish taklif etildi. Bu orqali 4,9 million kvadrat metr maydonni iqtisodiy aylanmaga kiritish, bo‘sh binolarni savdo va ijaraga chiqarish, shuningdek, saqlash va kommunal xarajatlarni qisqartirish imkoniyati yaratiladi.
Yig‘ilishda tadbirkorlarga ajratilgan, lekin iqtisodiy aylanmaga to‘liq kiritilmagan yer uchastkalari masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Xususan, 2022-2025 yillarda berilgan 11,4 ming gektar yerning 3,1 ming gektarida iqtisodiy faoliyat to‘liq yo‘lga qo‘yilmagani ta’kidlandi.
Shu bois, yer uchastkalarining haqiqiy holatini onlayn monitoring qilish, ularni tayyor loyihalar asosida auksionga chiqarish va investitsiya kiritish shartini kuchaytirish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi. Buning uchun “E-auksion”, “Yerelektron”, O‘zbekkosmos agentligi, “Shaffof qurilish” va “UzKAD” kabi axborot tizimlarini o‘zaro integratsiya qilgan holda samarali foydalanilmayotgan yerlarni aniqlash tizimini joriy etish taklif qilindi.
Ushbu yerlarni iqtisodiy aylanmaga kiritishda joylardagi hokimliklarning rolini oshirish topshirildi. Endilikda tadbirkorlik maqsadlari uchun yer maydonlari ruxsat beruvchi hujjatlari bilan birga tayyor biznes loyihasi sifatida auksionga chiqariladi.
Shuningdek, yirik aktivlar, jumladan, “UzAuto Motors” va uning tarkibidagi korxonalar, “Navoiyazot”, issiqlik elektr stansiyalarini xususiylashtirishga tayyorlash ishlari haqida axborot berildi.
Davlat aktivlarini boshqarish agentligida raqamli texnologiyalar loyiha ofisini tashkil etish taklifi bildirildi. Ushbu tizim doirasida xususiylashtirishning barcha jarayonlari onlayn kuzatib boriladi, davlat korxonalarining moliyaviy tahlili va tushumlarni taqsimlash jarayonlariga sun’iy intellekt elementlari joriy qilinadi.
Davlatimiz rahbari iqtisodiyotda davlat ishtirokini yanada qisqartirish, aktivlardan samarali foydalanish va xususiylashtirish jarayonlarini zamonaviy yondashuvlar asosida tezlashtirish bo‘yicha mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.
Maxsus soliq rejimi belgilangan talablarni bajargan chet el fuqarolari va ularning voyaga yetgan yaqin qarindoshlariga arizada ko‘rsatilgan soliq davri uchun, biroq 5 yildan ko‘p bo‘lmagan muddatga beriladi.
Hukumat qarori bilan “Chet el fuqarolariga maxsus soliq rejimini taqdim etish tartibi to‘g‘risida”gi nizom tasdiqlandi.
Nizomga ko‘ra, chet el fuqarosi maxsus soliq rejimini taqdim etish bo‘yicha YaIDXP (my.gov.uz), Elektron soliq xizmatlari portali orqali yoxud Davlat xizmatlari markazlari orqali ariza taqdim etadi.
Arizaga chet el pasportining nusxasi va O‘zbekistonda bo‘lish muddatini tasdiqlovchi hujjat (viza yoki boshqa hujjatlar) ilova qilinadi.
Soliq qo‘mitasi Maxsus soliq rejimini taqdim etish komissiyasining arizani ko‘rib chiqish natijasi bo‘yicha xulosasi yuzasidan 1 ish kunida chet el fuqarosiga xabarnoma yuboradi.
Ijobiy xulosa bo‘yicha xabarnoma olgan chet el fuqarosi bank hisobvarag‘i yoki kripto-hamyon ochadi hamda 50 ming AQSh dollari miqdorida maxsus yig‘imni to‘laydi.
Maxsus soliq rejimi belgilangan talablarni bajargan chet el fuqarolari va ularning voyaga yetgan yaqin qarindoshlariga arizada ko‘rsatilgan soliq davri uchun, biroq 5 yildan ko‘p bo‘lmagan muddatga beriladi.
Chet el fuqarolariga maxsus soliq rejimini taqdim etish tartibi belgilandi.
Hukumat qarori (270-son, 21.05.2026 y.) bilan «Chet el fuqarolariga maxsus soliq rejimini taqdim etish tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Nizomga ko‘ra, chet el fuqarosi maxsus soliq rejimini taqdim etish bo‘yicha YaIDXP (my.gov.uz), Elektron soliq xizmatlari portali orqali yoxud Davlat xizmatlari markazlari orqali ariza taqdim etadi.
Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:
– chet el pasportining nusxasi ;
– O‘zbekistonda bo‘lish muddatini tasdiqlovchi hujjat (viza yoki boshqa hujjatlar).
Soliq qo‘mitasi Maxsus soliq rejimini taqdim etish komissiyasining arizani ko‘rib chiqish natijasi bo‘yicha xulosasi yuzasidan 1 ish kunida chet el fuqarosiga xabarnoma yuboradi.
Ijobiy xulosa bo‘yicha xabarnoma olgan chet el fuqarosi bank hisobvarag‘i yoki kripto-hamyon ochadi hamda 50 ming AQSh dollari miqdorida maxsus yig‘imni to‘laydi.
Maxsus soliq rejimi belgilangan talablarni bajargan chet el fuqarolari va ularning voyaga yetgan yaqin qarindoshlariga arizada ko‘rsatilgan soliq davri uchun, biroq 5 yildan ko‘p bo‘lmagan muddatga beriladi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–mart oylarida O‘zbekistonda moliyaviy xizmatlar hajmi 46,8 trln so‘mni tashkil qildi.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 22,4 foizga oshgan. Tahlillarga ko‘ra, bank, kredit, to‘lov va boshqa moliyaviy xizmatlarga talab yuqori sur’atlarda o‘sishda davom etmoqda.
Hududlar kesimida eng katta hajm Toshkent shahrida qayd etildi. Poytaxtda uch oy davomida 27,5 trln so‘mlik moliyaviy xizmatlar ko‘rsatilgan.
Shu tariqa, respublikadagi umumiy moliyaviy xizmatlarning katta qismi aynan Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelmoqda.
Statistikaga ko‘ra, Toshkent shahridan keyingi o‘rinlarni Farg‘ona, Andijon va Toshkent viloyati egallagan. Farg‘ona viloyatida moliyaviy xizmatlar hajmi 2,4 trln so‘mni tashkil etgan. Andijon va Toshkent viloyatida esa bu ko‘rsatkich 2 trln so‘mdan qayd etildi.
Samarqand viloyatida 1,8 trln so‘mlik, Qashqadaryo viloyatida 1,6 trln so‘mlik moliyaviy xizmatlar ko‘rsatilgan. Buxoro va Xorazm viloyatlarida 1,4 trln so‘mdan, Surxondaryo va Namanganda 1,3 trln so‘mdan xizmatlar amalga oshirilgan.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Jizzax va Navoiy viloyatlarida moliyaviy xizmatlar hajmi 1,1 trln so‘m atrofida shakllangan. Eng past ko‘rsatkich Sirdaryo viloyatida qayd etilib, hududda 694,6 mlrd so‘mlik moliyaviy xizmatlar ko‘rsatilgan.
Maishiy texnika ishlab chiqaruvchisi PREMIER brendi Qurbon Hayiti arafasida iste’molchilar uchun qulay imkoniyat yaratdi. 2026-yil 22-maydan 24-may kunigacha bo‘lgan uch kunlik aksiya doirasida yettita sovitkich modeli maxsus narxlarda 1 899 000 so‘mdan boshlab xaridorlarga taqdim etiladi.
Aksiyada ishtirok etuvchi modellar qatoriga PRM-211TFDF/DI, PRM-211TFDF/I, PRM-211TFDF/W, PRM-222TFDF/DI, PRM-222TFDF/I, PRM-222TFDF/W va PRM-261TFDF/W kiradi. Narx modelning rang variantiga bog‘liq holda farqlanadi.
PREMIER brendi O‘zbekiston bozorida zamonaviy texnologiyalari bilan tanilgan. Kompaniyaning sovitkichlari yuqori sovutish samaradorligi, keng ichki hajm va uzoq muddatli ishonchlilik bilan ajralib turadi. PREMIER Electronics bugun 20 turdagi mahsulotni 400 dan ortiq modelda ishlab chiqarmoqda:
– Smart televizorlar;
– Energiya tejamkor muzlatkichlar;
– Invertor konditsionerlar;
– Zamonaviy kir yuvish mashinalari va boshqa maishiy texnikalar.
Qurbon Hayiti arafasi an’anaviy ravishda maishiy texnikaga bo‘lgan talabning oshishi bilan kuzatiladi. PREMIER aksiyasi aynan shu davrda xaridorlarga haqiqiy tejash imkoniyatini taqdim etmoqda.
Aksiya muddati cheklangan — faqat 22, 23 va 24-may kunlari amal qiladi. Shoshiling hoziroq buyurtma bering. Xarid qilish uchun Respublika maishiy do‘konlaridan so‘rang!
Murojaat uchun: 📞 71 200-41-00
Premier.uz
Milliy statistika qo‘mitasining uy xo‘jaliklari tanlanma kuzatuvlari ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda har 100 ta uy xo‘jaligiga o‘rtacha 76 ta shaxsiy kompyuter to‘g‘ri kelgan.
Tahlillar mamlakatda raqamli texnologiyalardan foydalanish darajasi izchil o‘sib borayotganini ko‘rsatmoqda. Jumladan, 2010-yilda har 100 ta uy xo‘jaligi hissasiga atigi 12 ta kompyuter to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, 2015-yilga kelib bu ko‘rsatkich 47 taga yetgan.
Shuningdek, 2020-yilda esa uy xo‘jaliklaridagi kompyuterlar soni o‘rtacha 60 tani tashkil etgan.
Hisobotga ko‘ra, keyingi besh yilda ham o‘sish davom etgan va 2025-yilda ko‘rsatkich 76 tagacha ko‘tarilgan.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq 2025-yilda O‘zbekistonda har 100 ta uy xo‘jaligi hisobiga o‘rtacha 67 ta konditsioner to‘g‘ri kelgani haqida xabar bergandik.
O‘zbekiston milliy terma jamoasining jahon chempionatida ishtirok etuvchi tarkibi e’lon qilindi
O‘zbekistonning JChga boradigan tarkibi aniq bo‘ldi
Turkiyadagi britaniyalik dam oluvchilar xavfsizlik xavflari va kirish talablari haqida ogohlantirdilar
-
Siyosat4 days agoBirlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Markaziy Osiyodagi chegaralarni tinch yoʻl bilan tartibga solish boʻyicha rezolyutsiyani qabul qildi
-
Iqtisodiyot5 days agoHayot Bank O‘zbekiston moliya sektorida o‘z o‘rnini mustahkamlashda davom etmoqda
-
Iqtisodiyot5 days agoKo‘chmas mulk bo‘yicha soliqni bozor narxi asosida hisoblash tartibi belgilandi
-
Siyosat5 days agoO’zbekistonda banklardan oltin quymalarini qanday sotib olish mumkin
-
Siyosat3 days ago
Shavkat Mirziyoyev YeXHT bosh kotibini qabul qildi
-
Jamiyat3 days ago
Kontent markazida «Yurt qayg‘usida 365 kun» nomli kitob taqdimoti bo‘lib o‘tdi
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekistonda IPO investorlari huquqini himoya qilish bo‘yicha qonun ishlab chiqilmoqda
-
Dunyodan1 day agoPrezident Trampning Gʻazo boʻyicha 15 banddan iborat rejasi eʼlon qilindi