Jamiyat
“Rus, ingliz va nemis tilini telefon va internetdan o‘rgandik”
Fotima va Zuhra Buxoro viloyati G‘ijduvon tumanidan. Ular hozir o‘zbek tilidan tashqari rus, ingliz va nemis tillarida bemalol muloqat qila oladi. Qizlar bu tillarni maxsus kurslarsiz, asosan bepul onlayn darslar orqali mustaqil o‘rgangan. Qizig‘i, egizaklar allachon o‘zlari ham boshqa o‘quvchilarga til o‘rgatishni boshlab yuborgan. Kun.uz muxbiri mehnatkash oilada ulg‘aygan qizaloqlar bilan tarbiya muhiti hamda tillarni qanday o‘rgangani haqida suhbatlashdi.
Egizaklarning otasi ustachilik bilan shug‘ullanadi, onasi esa tikuvchilik qiladi. Oilada moddiy jihatdan katta imkoniyatlar bo‘lmagan, shunga qaramay ota-ona farzandlarining ta’limiga alohida e’tibor qaratgan.
Qizlarning aytishicha, ularning til o‘rganishga qiziqishi uch yoshidayoq paydo bo‘lgan. Otasi uyga rasmli lug‘atlar olib kelib, qizlarda so‘z va tasvir o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘yin orqali shakllantirgan.
“Dadamiz ko‘p rasmli lug‘atlar olib kelardi. Biz rasmlarga qarab narsalarni tasvirlab berishga harakat qilardik. Oyimiz esa so‘zlarni o‘yin tarzida o‘rgatardi. Shu sabab til o‘rganish biz uchun majburiyat emas, qiziqarli mashg‘ulot bo‘lgan”, – deydi Fotima.
Mutaxassislarning fikricha, aynan 3-6 yosh oralig‘i bola miyasi uchun yangi tillarni qabul qilishda eng faol davr hisoblanadi. Fotima va Zuhra misolida ham bu jarayon tabiiy qiziqish bilan boshlanib, keyinchalik intizomli mashg‘ulotga aylangan.
Egizaklar til o‘rganishdagi muhim omil sifatida takrorlashni tilga oladi. Bu tamoyil ularga otasi tomonidan singdirilgan.
“Dadamiz doim aytadi: bilimning onasi – takrorlash. Agar yangi til o‘rganayotgan bo‘lsang, uni ishlatmasang, esdan chiqib ketadi. Shuning uchun, odatda, bir-birimiz bilan turli tillarda gaplashib mashq qilamiz”, – deydi Zuhra.
Egizaklar til o‘rganishda o‘zaro hamkor bo‘lib kelgan. Masalan, ulardan biri rus tilida savol bersa, ikkinchisi ingliz tilida javob berib, ikki tilni bir vaqtning o‘zida mashq qilgan.
Tilshunoslar bunday usulni ko‘p tilli muhitni sun’iy yaratish deb ataydi. Ya’ni inson atrofida tabiiy muhit bo‘lmasa ham, o‘zi uchun amaliy mashq sharoitini hozirlashi mumkin.
Fotima va Zuhra tillarni o‘rganishda asosan internetdan foydalangan. Ular YouTube’dagi bepul darslar, til o‘rgatuvchi kanallar, lug‘atlar va xorijiy videolar orqali bilimlarini mustahkamlagan. Masalan, rus tilini o‘rganishda Moskvada yashovchi bloger o‘qituvchining videodarslarini muntazam tomosha qilgan. Hatto keyinchalik Buxoroga kelganida u bilan uchrashishga ham muvaffaq bo‘lgan.
“YouTube’da juda ko‘p bepul darslar bor. Avvaliga tushunish qiyin bo‘ladi. Lekin muntazam eshitib va takrorlab borsangiz, asta-sekin til o‘zingizga yaqinlashib, o‘rganish osonlashadi”, – deydi ular.
Qizlar tilni faqat darsliklar orqali emas, kitob mutolaasi orqali ham rivojlantiradi. Hozir ular ingliz yozuvchisi Mitch Albomning “The next person you meet in heaven” asarini ingliz tilida mutolaa qilmoqda. Bundan avval esa Paulo Koyeloning “The Alchemist” kitobini o‘qigan. Ularning aytishicha, kitob mutolaasi tilni chuqurroq his qilishga yordam beradi.
“Kitob o‘qiganda yangi so‘zlar, yangi fikrlar uchraydi. Bu nafaqat tilni, balki dunyoqarashni ham kengaytiradi”, – deydi qizlar.
Fotima va Zuhra hozirda o‘z bilimlarini boshqalar bilan ham ulashmoqda. Maktab rahbariyati ularning tashabbusini qo‘llab-quvvatlab, dars o‘tishlari uchun alohida sinfxona ajratib bergan. Egizaklar shu yerda kichik yoshdagi o‘quvchilar uchun ingliz va rus tili bo‘yicha kurslar tashkil etgan. Dastlab, ular uch oy davomida darslarni bepul o‘tgan. Shu vaqt ichida kurslarda qariyb 50 nafar o‘quvchi qatnashgan. Hatto 30 yoshdan oshgan tinglovchilar ham bo‘lgan. Bugun esa kurslar pulli asosda davom etmoqda. O‘quvchilarning yoshi uchinchi sinfdan sakkizinchi sinfgacha.
Fotima va Zuhra kelajakda dunyoning nufuzli universitetlaridan biri – Kembrij oliygohida o‘qishni orzu qiladi.
Ularning hikoyasi haqidagi suhbatni batafsil Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.
Raqamli hukumat fuqarolarga uy qurishda hujjatlarni rasmiylashtirish hamda qurilish ishlarini amalga oshirish tartibini eslatib o‘tdi.
Ma’lum qilinishicha, avvalo litsenziyaga ega loyiha tashkilotida uy loyihasini tayyorlash lozim. Shundan so‘ng loyiha my.gov.uz portali orqali tegishli tartibda kelishilib, qurilish ishlarini boshlash mumkin. Qurilish yakunlangach esa obyektdan foydalanishga ruxsatnoma ham elektron tarzda olinadi.
Qayd etilishicha, agar uy ikki qavatdan oshmasa, balandligi 12 metrdan va umumiy maydoni 500 kvadrat metrdan katta bo‘lmasa, fuqaro litsenziyaga ega loyiha tashkilotiga murojaat qilib loyiha tayyorlatishi mumkin. Keyinchalik loyiha Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi bosh boshqarmasi bilan kelishilgach, qurilish ishlari boshlanadi.
Mutasaddilar uy aynan tasdiqlangan loyiha asosida qurilishi kerakligini ta’kidladi. Aks holda, foydalanishga ruxsatnoma olish jarayonida muammolar yuzaga kelishi mumkin. Chunki yakuniy bosqichda loyiha tashkilotining xulosasi hamda vakolatli organlarning joyiga chiqib o‘tkazadigan o‘rganish natijalari talab etiladi.
Shuningdek, fuqarolar elektron xizmatlar orqali quruvchi tashkilotning ishonchliligini tekshirish, ko‘chmas mulkning buzilish (snos) hududiga tushgan-tushmaganini aniqlash, uy-joyni QR-kod orqali tekshirish, yashash manzili bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tish, kommunal hisobraqamlar va qurilish obyektlari haqida ma’lumot olish imkoniyatiga ega.
Mas’ullar hujjatlarsiz qurilgan obyektlar qonunchilikka muvofiq jarimaga sabab bo‘lishi, ayrim hollarda esa buzdirilishi mumkinligini eslatdi. Litsenziyaga ega loyiha tashkilotlari ro‘yxati bilan shaffofxarid.uz platformasi orqali ham tanishish mumkin.
Jamiyat
Eski mashinasini utilizatsiyaga topshirmaganlar BHMning 30 barobari miqdorida kompensatsiya to‘laydi
Yangi tartibga ko‘ra, ishlab chiqarilganiga 30 yildan oshgan transport vositalari egalaridan bozor narxida baholanib, xarid qilinadi. Avtomobil egalariga yangi avtomobilning boshlang‘ich to‘lovi uchun elektron vaucher taqdim etish yoki vaucher summasini naqdlashtirib berish taklif etiladi.
2026 yildan boshlab ishlab chiqarilganiga 30 yil va undan ortiq bo‘lgan avtomobillarni bozor narxida sotib olish va utilizatsiya qilish tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
Yangi tartibga ko‘ra, ishlab chiqarilganiga 30 yildan oshgan transport vositalari egalaridan bozor narxida baholanib, xarid qilinadi. Avtomobil egalari bilan hisob-kitob qilish jarayonida yangi avtomobilning boshlang‘ich to‘lovi uchun elektron vaucher taqdim etish yoki vaucher summasini pulga aylantirib berish taklif etiladi.
Iste’molchi ushbu vaucher orqali O‘zbekistonda ishlab chiqarilgan yangi avtomobillarni imtiyozli shartlarda xarid qilishi mumkin bo‘ladi. Bunda vaucherdagi mablag‘ chegirma sifatida hisoblanib, qolgan to‘lovni bir yildan ortiq muddatga bo‘lib to‘lash imkoni yaratiladi.
Eski avtomashinasini o‘z vaqtida utilizatsiyaga topshirmagan fuqarolar yiliga bir marotaba bazaviy hisoblash miqdorining 30 barobari miqdorida ekologik kompensatsiya to‘laydi.
Qohira va Toshkent o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnov mavjud emasligi sababli, u Rossiya orqali tranzit tarzida olib kelingan hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshirilgan.
O‘zbekiston va Misr Interpol Milliy markaziy byurolarining kelishilgan sa’y-harakatlari natijasida tovlamachilik jinoyatini sodir etganlikda ayblanib, xalqaro qidiruvga berilgan fuqaro O‘zbekistonga ekstraditsiya qilindi.
Xabar qilinishicha, u Misr hududida qo‘lga olingan.
“Vakolatli organlar tomonidan tegishli materiallar ko‘rib chiqilib, zarur ekstraditsiya choralari yakunlangach, uni O‘zbekiston tomoniga topshirish to‘g‘risida qaror qabul qilindi”, deyiladi Interpolning O‘zbekistondagi Milliy markaziy byurosi xabarida.
Qayd etilishicha, Qohira va Toshkent o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnov mavjud emasligi sababli, u Rossiya orqali tranzit tarzida olib kelingan.
Ekstraditsiya qilingan shaxs huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshirilgan.
U tanishining uch ming dollar pulini sanash jarayonini videoga olib Instagramga joylashtirishini aytib, undan ushbu pullarni olgan va 1,5 ming dollarini o‘zida bo‘lgan qalbaki 1,5 ming dollarga almashtirib qo‘ygan.
Foto: Prokuratura departamenti
Sirdaryo viloyatida yashovchi ayol tanishining 1500 dollarini qalbaki kupyuralarga almashtirib qo‘ygani aniqlandi.
Xabar qilinishicha, Bosh prokuratura huzuridagi Departamentining Boyovut tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda fuqaro A.T. tanishi M.Q.da 3 000 AQSh dollari borligini bilib, sanash jarayonini videotasvirga tushirishi va Instagram sahifasiga joylashtirishini aytib, undan ushbu pullarni olgan.
Keyin esa 1 500 AQSh dollarini o‘zida bo‘lgan qalbaki 1 500 AQSh dollariga almashtirib qo‘yganligi aniqlangan.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 168- va 176-moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.
Ushbu holat aks etgan video ijtimoiy tarmoqlarda tarqalib, keng muhokamalarga sabab bo‘lgandi.
Toshkent viloyatida Cobalt rusumli avtomobilda yo‘l chetidagi qizlarga nisbatan axloqsiz xatti-harakat qilgan ikki yigitga ma’muriy qamoq jazosi tayinlandi.
Qayd etilishicha, holat Toshkent viloyatining Qibray tumanida sodir bo‘lgan. Tuman ichki ishlar boshqarmasi xodimlari tomonidan transport vositasida bo‘lganlarning shaxsi aniqlangan va jazo choralari ko‘rilgan.
Mazkur shaxslarga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 183-moddasi bilan hujjatlar rasmiylashtirilib, transport vositasi haydovchisi hamda uning yo‘lovchisiga nisbatan besh sutka ma’muriy qamoq jazosi tayinlangan
JChda 10-kun. Germaniyada kambek, Kyurasaoda sensatsiya, portugallar lagerida mojaro
O‘zbekiston – Kolumbiya o‘yinida yig‘lagan bolakay kim?
AQSh va Eron o’rtasidagi urushning iqtisodiy oqibatlari hisoblanmoqda
-
Jamiyat2 days agoAbdulla Qodiriy ko‘chasida haydovchilar uchun yangi qayrilish joyi tashkil etildi
-
Iqtisodiyot2 days agoUch karra yer solig‘ining bekor qilinishi: pullar qanday qaytariladi?
-
Iqtisodiyot3 days ago
Toshkentda YIBning mintaqaviy vakolatxonasi ochildi
-
Iqtisodiyot5 days ago2027 yilda 5 foizlik inflatsiya maqsadiga erishish yo‘lida jiddiy xatarlar ko‘rmayapmiz
-
Dunyodan5 days ago
Dunyo bo’ylab qochqinlar soni 10 yil ichida birinchi marta kamaydi.
-
Iqtisodiyot5 days ago“Asosiy stavka ta’sirchanligini oshirish choralarini ko‘ramiz” – Ishmetov
-
Siyosat3 days ago
O‘zbekistonda AQSh bilan yirik investitsiya loyihalari amaliy bosqichga o‘tadi
-
Dunyodan3 days agoEron yadro quroliga ega boʻlmaslikka rozi: Prezident Tramp