Dunyodan
Rivojlangan mamlakatlar avtomobil yo’llari sifatini e’lon qiladi
Yo’l sirtining holati baxtsiz hodisalar soniga ta’sir qiladi. Norvegiya transport tadqiqot instituti tomonidan olib borilgan maxsus tadqiqot shuni ko’rsatdiki, chuqurlarda avariya xavfi yaxshi asfaltlangan yo’llarga qaraganda taxminan 20% yuqori.
Singapur yo‘l sifati bo‘yicha dunyoda yetakchi hisoblanadi. Mamlakat Jahon Aholi So’rovida doimiy ravishda yuqori o’rinlarni egallaydi. Mutaxassislar yo‘l sifati indeksini baholashda asosiy mezon sifatida avtomobil yo‘li bo‘ylab yo‘l qoplamasi, yoritish va infratuzilmaning holati hisoblanadi.
Mamlakatda nuqsonli yo’llar juda kam, yo’l xizmatlari muntazam ravishda texnik xizmat ko’rsatish va ta’mirlash ishlarini olib boradi. Birgina o‘tgan yilning o‘zida bu maqsadda 12 milliard dollar ajratildi. Xavfsizlik – asosiy tashvish. Yo‘l eng so‘nggi aqlli boshqaruv tizimlari bilan jihozlangan. Natijada, aholi zichligi va transport vositalarining ko’pligiga qaramay, Singapur magistrallarida deyarli harakat yo’q.
Shveytsariya ajablanarli darajada reytingda ikkinchi o’rinni egalladi. Mamlakatda qat’iy sifat standartlari va yo’l sharoitlarining doimiy monitoringi tufayli dunyodagi eng yaxshi yo’llar mavjud. 2026 yilda hukumat uni saqlash uchun 4 milliard dollardan ortiq mablag’ ajratdi. Mablag’lar birinchi navbatda avtomobil yo’llarini qurish, ta’mirlash, foydalanish va modernizatsiya qilish uchun sarflanadi. Qattiq nazorat ham muhim rol o’ynaydi. Yuk mashinalarining yuk ko’tarish qobiliyati va yo’l harakati xavfsizligi qat’iy nazorat qilinadi. Milliy avtomagistrallar doimiy ravishda professional xizmatlar tomonidan nazorat qilinib, oldindan belgilangan jadval asosida kompleks ta’mirlash ishlari olib borilmoqda. Yo’llar, tunnellar, ko’priklar va xavfsizlik tizimlari jiddiy zarar etkazmasdan oldin muammolarni bartaraf etish uchun tizimli tekshiruvdan o’tkaziladi.
Yo’l sifati indeksining mezonlaridan biri bu atrof-muhitning tozaligi. Yevropa davlatlari bu sohada yetakchi hisoblanadi. Ular asfaltni ta’mirlash va qayta qurish uchun qayta ishlangan qurilish chiqindilari, beton va hatto plastmassadan foydalanadilar. Bu nafaqat uglerod izingizni kamaytirishga yordam beradi, balki xarajatlarni sezilarli darajada kamaytiradi.
Yo’l qurilishi sohasidagi yana bir tendentsiya – sovuq yoki issiq asfaltdan foydalanish. Aralash ishlab chiqariladi va 110-130 daraja haroratda joylashtiriladi. An’anaviy issiq asfaltdan taxminan 20-30 daraja sovuqroq. Bu zararli chiqindilarni kamaytiradi, energiyani tejaydi va sovuq hududlarda ishlashga imkon beradi.
Innovatsion yondashuvlarni faol qo’llayotgan mamlakatlar qatoriga Gollandiya, Shvetsiya va Daniya kiradi. Bunday loyihalar Afrika va Janubiy Osiyoda kam rivojlangan. Bu byudjet cheklovlari va zaif qayta ishlash infratuzilmasi bilan bog’liq.