Iqtisodiyot
“Quyoshli xonadon” doirasida fuqarolarga pul to‘lanmayapti. Rasmiy idoralar sukutda
Quyosh panellarida ishlab chiqarilib, umumiy elektr tarmoqlariga uzatilgan energiya uchun fuqarolarga subsidiyalar vaqtida to‘lab berilmayapti. Na Energetika vazirligi na Iqtisodiyot va moliya vazirligi vaziyatga tayinli izoh bergani yo‘q. 2026 yil uchun tasdiqlangan budjetnomada ushbu turdagi xarajatlarni moliyalashtirishga 100 mlrd so‘m ajratilishi ko‘zda tutilgan. Bu real ko‘rsatkichga nisbatan 3 barobar kamroq mablag‘ bo‘lishi mumkin.
O‘zbekistonda 2023 yil 1 apreldan “Quyoshli xonadon” dasturi joriy etilgan. Unga ko‘ra, umumiy quvvati 50 kilovatt-soatgacha bo‘lgan quyosh fotoelektr stansiyalarini o‘rnatgan jismoniy shaxslarga o‘z ehtiyojidan ortib, yagona elektr energetika tizimiga uzatilgan har 1 kilovatt-soat elektr energiyasi uchun 1000 so‘mdan subsidiya ajratiladi.
Masalan, oy davomida siz elektr tarmog‘idan 100 kilovatt-soat elektr energiyasi oldingiz, siz o‘rnatgan panellar esa aytaylik 500 kilovatt-soat tok ishlab chiqardi. Agar oy yakunlari bo‘yicha siz tarmoqqa uzatgan tok miqdori tarmoqdan olingan tok miqdoridan ko‘p bo‘lsa, ana shu o‘rtadagi ijobiy farqning har bir kilovatt-soati uchun davlat 1000 so‘mdan subsidiya to‘laydi. Pul “Soliq” ilovasi orqali hisobot oyidan keyingi oyning 25-kunigacha to‘lab berilishi shart.
To‘lov kechikyapti
Fuqarolar hukumatning bu tashabbusini qo‘llab-quvvatladi. Kimdir yig‘ib qo‘ygan puliga, yana kimdir esa qarzga quyosh panellari xarid qildi. Kun.uz bilan bog‘langan murojaatchilarning ta’kidlashicha, ularga aprel oyi uchun kafolatlangan pul to‘lab berilmayapti. Xususan, Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida yashovchi Islomjon Sobirjonovning ta’kidlashicha, u 32 mln so‘m pul sarflab quyosh panellari o‘rnatgan, ammo to‘lovga kelganga kechikishlar kuzatilayotganidan norozi bo‘lyapti.
«Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanidan Islomjon Sobirjonovman. 2025 yilning noyabr oyida 32 mln so‘mga 10 kilovatt-soatlik pannel o‘rnatgandim. Maqsad — qishda o‘zimning ehtiyojimni qoplash va yozda 4-5 so‘m daromad qilish edi. Pul tushishi shu yilning fevral oyidan boshlandi. Fevral oyida 20 ming so‘m, mart oyida 200 ming so‘mdan ziyodroq pul oldim. Aprel uchun pul yo‘q, lekin panelim ishlab yotibdi. Aprel oyida 900 kilovatt-soatdan ziyod, may oyiga 1100 kilovatt-soatdan ziyod sotganman. Ro‘zg‘orga 1-2 so‘m foyda bo‘lsin deb, yig‘ib-terib olgan pulim edi, o‘zim ham oylikka qaragan odamman”, deydi Sobirjonov.
Budjetdan ajratilgan pul tugab qoldimi?
2026 yilning yanvar-mart oylarida 45,2 ming nafar jismoniy shaxs o‘z xonadonlarida o‘rnatilgan quyosh panellari orqali ishlab chiqarilgan elektr energiyasini tarmoqqa sotib, 73,9 mlrd so‘mdan ortiq daromad olgan.
Taqqoslash uchun, 2025 yilning I choragida 12,7 ming nafar fuqaroga 8 mlrd 147 mln so‘m subsidiya ajratilgandi. Shu tariqa, bir yil ichida subsidiya oluvchilar soni qariyb 3,5 barobarga, to‘langan mablag‘ hajmi esa 9 barobarga ko‘paygan.
2026 yil uchun tasdiqlangan budjetnomaga ko‘ra, ushbu turdagi xarajatlarni moliyalashtirishga 100 mlrd so‘m ajratilishi ko‘zda tutilgan. Birinchi chorakdagi natijalardan kelib chiqilsa, bu yillik ko‘rsatkichga nisbatan taxminan 3 barobarga kamroq mablag‘ bo‘lishi mumkin.
Kun.uz Energetika vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan bog‘landi.
Energetika vazirligi matbuot kotibi Kun.uz’ga bergan izohida ushbu subsidiyalar davlat budjetidan moliyalashtirilishi, mablag‘larni ajratish va to‘lash bilan bog‘liq masalalar Iqtisodiyot va moliya vazirligi vakolatiga kirishini ma’lum qildi.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi matbuot xizmati esa masala yuzasidan tegishli ishlar olib borilayotgani, yaqin vaqt ichida rasmiy ma’lumot taqdim etilishini bildirdi.
Ta’kidlash lozimki, subsidiyalarning kechikishi faqatgina moliyaviy muammo emas, balki tizimga nisbatan ishonsizlikni ham kuchaytiradi. Agar fuqaro elektr energiyasi uchun to‘lovni oldindan amalga oshirmasa, darhol tarmoqdan uzib qo‘yiladi. Ushbu qoida to‘lovlarni amalga oshirishda ham ishlashi kerak. “Quyoshli xonadon” loyihasi O‘zbekiston energetika tizimi uchun juda kerakli va istiqbolli dastur. Ijrodagi mas’uliyatsizlik esa shunday zo‘r g‘oyani ham obro‘sizlantiryapti.
2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 19 trln so‘mlik kiyimlar ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatida qayd etilgan — 7,1 trln so‘m. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi Toshkent viloyati natijasidan 3 barobardan ko‘proq yuqori.
Toshkent viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 2,1 trln so‘m, Namanganda 1,8 trln so‘m, Toshkent shahrida esa 1,7 trln so‘mni tashkil etgan. Farg‘ona viloyatida ham 1,4 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Samarqand viloyatida yirik korxonalar 1 trln so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqargan. Qashqadaryoda bu ko‘rsatkich 897,9 mlrd so‘m, Buxoroda 659,8 mlrd so‘m, Xorazmda 620,1 mlrd so‘m bo‘lgan.
Navoiy viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 578 mlrd so‘m, Sirdaryoda 324,7 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 307,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.
Bulardan tashqari, Surxondaryoda 227,1 mlrd so‘m, Jizzax viloyatida esa 203 mlrd so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?
Source link
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-avgust holatida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 20 973 ta korxona faoliyat yuritmoqda.
Ularning 4 685 tasi qo‘shma korxona, 16 288 tasi esa xorijiy korxona hisoblanadi. Bu mamlakatda xorijiy kapital ishtirokidagi biznes subyektlari soni sezilarli ko‘payganini ko‘rsatmoqda.
So‘nggi besh yilda xorijiy investitsiyalar ishtirokida faoliyat yuritayotgan korxonalarning umumiy soni 1,7 barobarga oshgan. Korxonalar soni bo‘yicha Xitoy yetakchilik qilmoqda.
Xitoyga tegishli xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 6 241 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich bilan mamlakatlar reytingida Xitoy birinchi o‘rinni egallagan.
Rossiya 3 512 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinda, Turkiya esa 2 327 ta korxona bilan uchinchi o‘rinda qayd etilgan. Keyingi o‘rinlarni Qozog‘iston — 1 321 ta va Janubiy Koreya — 730 ta korxona bilan egallagan.
Shuningdek, Afg‘onistonda 706 ta, Ozarbayjonda 492 ta, Tojikistonda 467 ta, Birlashgan Arab Amirliklarida 453 ta va Hindistonda 439 ta korxona qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan qariyb 3 trln so‘mlik asosiy farmatsevtika mahsulotlari va preparatlari ishlab chiqarilgan.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 22,3 foizga oshgan. Yarim yillik natijalar farmatsevtika sanoatida ishlab chiqarish hajmi o‘sganini ko‘rsatmoqda.
Hududlar kesimida eng katta ishlab chiqarish hajmi Toshkent shahriga to‘g‘ri kelgan. Poytaxtda 1,8 trln so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Sirdaryo viloyati 443,6 mlrd so‘mlik ishlab chiqarish bilan ikkinchi o‘rinni egallagan. Toshkent viloyatida 226,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Namangan viloyatida ishlab chiqarish hajmi 169,1 mlrd so‘mni tashkil etgan. Samarqand viloyatida 116,9 mlrd so‘m, Andijonda 71,4 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Farg‘onada 53,4 mlrd so‘m, Surxondaryoda 49,3 mlrd so‘m, Qashqadaryoda 15,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Xorazm viloyatida 12,1 mlrd so‘m, Buxoroda 7,8 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 3,5 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan. Jizzax va Navoiy viloyatlarida esa ishlab chiqarish hajmi 0,1 mlrd so‘mdan qayd etilgan.
Iqtisodiyot
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
Prezident Shavkat Mirziyoyevning tadbirkorlar bilan VI ochiq muloqotida biznes uchun barqaror o‘sish trayektoriyasini ta’minlashga qaratilgan yangi tashabbuslar e’lon qilindi.
Qayd etilishicha, banklar kredit portfelida kichik biznes ulushi 45 foizdan 63 foizga oshgan. 2026-yilning birinchi yarmida kichik va o‘rta biznesga 76,5 trln so‘m resurs ajratilgan.
Tadbirkorlar uchun «kredit xizmatlari yagona raqamli portali» ham ishga tushirildi. U orqali tadbirkor bitta ariza topshiradi, banklar esa mijoz uchun raqobat qiladi. Biznesni endi boshlayotganlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin bo‘ladi.
Yangi tizimda biznesning turli bosqichlariga mos dasturlar joriy etiladi. Yangi tadbirkorlar uchun «Biznes start», ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yganlar uchun «Biznes lift», yangi o‘sish bosqichiga o‘tayotganlar uchun «Biznes yuksalish» dasturlari ishlaydi.
«Biznes start» doirasida tadbirkorlarga sun’iy intellekt yordamida loyiha ishlab chiqish, kredit hujjatlari va hisobotlarni yuritish o‘rgatiladi.
Bu maqsadlar uchun 100 mlrd so‘m ajratiladi. Dastur doirasida tadbirkorlarga tayyor biznes-reja hamda 200 mln so‘mgacha garovsiz kredit berish nazarda tutilmoqda.
Yangi yondashuvda tadbirkorlikni faqat kredit bilan ta’minlash emas, balki biznesning keyingi bosqichlarida ham qo‘llab-quvvatlash maqsad qilingan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev bu tizimning maqsadini shunday ifodaladi: «Tadbirkorga kredit berish emas, uni birinchi qadamidan katta biznesga aylangunicha boshidan oxirigacha qo‘llab-quvvatlaydigan kompleks tizim yaratamiz».
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
Chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimiz mukofotlandi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Iqtisodiyot4 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Iqtisodiyot5 days ago
Mikro GESlarni loyihalash va qurish tartibi soddalashtiriladi
-
Siyosat7 hours ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Mahalliy2 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Mahalliy4 days ago
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi
-
Mahalliy3 days ago
O‘zbekistonda xorijiy oliygohlar soni 10 yilda 4,3 barobar oshdi
-
Iqtisodiyot1 day ago
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?