Iqtisodiyot
QQS chegarasi 5 mlrd so‘m bo‘ldi. Erkinlashgan biznes nima demoqda?
Prezident farmoni bilan QQSga o‘tish mezoni qariyb 5 mlrd so‘mga yetkazilib, BHMga bog‘landi; savdo, xizmat ko‘rsatish va umumiy ovqatlanish sohalari uchun QQSning sodda shakli joriy etildi. Shu munosabat bilan Savdo-sanoat palatasi o‘tkazgan “Biznes uchun yangi imkoniyatlar” forumi 400 dan ziyod tadbirkorni qamrab oldi. Ular Kun.uz bilan suhbatda farmondagi yangiliklardan mamnun ekanini bildirdi.
Farmondagi takliflar Savdo-sanoat palatasi hamda Prezident huzuridagi Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha jamoatchilik kengashi tomonidan ilgari surilgan.
Kengash a’zosi, soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonovning aytishicha, QQS to‘lashga o‘tishdagi 1 mlrd so‘mlik chegaraning kengayishi biznesni “oq”da ishlashiga stimul beradi.
Soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonovning aytishicha, bu takliflar Prezident huzuridagi Kengash tomonidan bildirilgan. Mutaxassisning tushuntirishicha, 1 mlrdlik chegaraning o‘zgarishi biznes “oq”da ishlashiga stimul beradi.
“Biznes qo‘rqmasdan oqqa o‘ta oladi, chunki 1 milliardlik chegara 5 milliardga oshirildi, bu budjet tushumlari ham besh baravar oshishiga sabab bo‘lishi mumkin. Nafaqat budjet tushumi, oldin kichkinagina biznes bilan cheklanayotgan odam endi 5 milliardgacha biznesini bemalol kengaytira oladi.
Yana bir qadam – qo‘shilgan qiymat solig‘ining 6 foizlik soddalashtirilgan mexanizmining joriy qilinishi. Tasavvur qiling, 4 foiz to‘lab turgan odam oldingi rejimda 1 milliarddan keyin 12 foizga o‘tib ketishi kerak edi. Hozir endi 5 milliardgacha 4 foizda turadi. 5 milliarddan keyin 12 foizga o‘tadimi desa, yo‘q, endi 6 foizga o‘tishga haqqi bor. Ya’ni, og‘irlik qilmasdan, bosqichma-bosqich biznesni kengaytirish imkoniyati paydo bo‘ladi. Bu esa tadbirkorlarning juda ko‘pchiligini oqqa kirishiga sabab bo‘ladi deb o‘ylaymiz”, – deydi u.
Muhammadjonov umumiy ovqatlanish korxonalaridagi xodimlar mehnatini rasmiylashtirish imkoniyati paydo bo‘lganini ham e’tirof etdi.
“Kafe-restoranda xodim kelib, bir hafta ishlaydi-yu, keyin ketib qoladi, shu sabab ko‘pchilik ular bilan mehnat shartnomasi tuza olmasdi. Hozir mana aynan mehnat shartnomasi tuzilishini soddalashtirish mexanizmi joriy qilinishi ko‘p mehnat munosabatlarini tartibga solishda katta rol o‘ynab beradi, Xudo xohlasa. Bu – ish beruvchilarning ham, xodimlarning ham huquqiy himoyasiga xizmat qiladi”, – dedi mutaxassis.
Tadbir avvalida biznes ombudsman Abdumannop Bo‘riyev so‘zga chiqib, hozir biznes vakillari mulk huquqi himoyasidan ko‘ra ko‘proq tadbirkorlikni kengaytirish borasida murojaat qilayotgani haqida fikr bildirdi.
Soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonovning aytishicha, bu takliflar Prezident huzuridagi Kengash tomonidan bildirilgan. Mutaxassisning tushuntirishicha, 1 mlrdlik chegaraning o‘zgarishi biznes “oq”da ishlashiga stimul beradi.
“Bundan 10 yil avval ham tadbirkorlarni himoya qilish yo‘nalishida ishlaganmiz. Undan avval Adliya vazirligi tizimida ham tadbirkorlar himoyasida ishlaganmiz-da. O‘sha paytdagi tadbirkorlar himoyasi bilan hozirgi davrdagi himoyaning oldida yer bilan osmoncha farq bor. Sababi, o‘sha paytlarda, 2015–2016-yillarda tadbirkorlarimiz ko‘proq boshqa masalalarda murojaat qilishardi bizga, ya’ni birinchi navbatda mulk huquqi bo‘yicha: “bino buzildi, kompensatsiya to‘lanmayapti”. Yoki noqonuniy tekshirishlar ko‘pligi, yoki qaysidir davlat tashkiloti tomonidan pul mablag‘lari to‘lab berilmayotganligi, shunga o‘xshagan masalalar bo‘lar edi-da.
Endi esa tadbirkorlarning muammosi o‘zgardi. Asosiy masala – biznesni rivojlantirish, kreditlar olish, shunga o‘xshagan masalalar bo‘lyapti. Bu – juda ham yaxshi tendensiya”, – dedi biznes vakil.
Forum davomida Kun.uz bir nechta tadbirkorlar bilan gaplashdi.
“Farovon Khiva” mehmonxonasi rahbari Lola Mirzayeva:
— Restoran biznesida, mehmonxona biznesida xodimlar tez-tez almashib turadi. Bizda oldin o‘sha tomonlama muammo bor edi. Endi umuammo ham yo‘q. Bemalol xohlagan odam keladi, bir hafta ishlaydi, yoqmasa almashadi. QQSga bo‘lgan imkoniyatlar ham juda yaxshi bo‘ldi.
“Layner” mehmonxonasi rahbari Hojiakbar Sobirov:
— Biz 200 nafar atrofida ishchi ishlatamiz. Bu qilingan yengilliklar juda bizga qulay bo‘ldi. Chunki QQS stavkasi kamaytirilgani, uni hisoblash oson bo‘lgani, undan tashqari foyda solig‘i 0 foiz bo‘lgani bizga juda qulay bo‘ldi. Umuman, tadbirkorlikda yangiliklar ko‘p bo‘lyapti va tadbirkorchilik rivojlanishi yanada kuchliroq bo‘ladi, degan umiddaman. Bizga ham juda qulay keldi, ancha oson bo‘ldi.
Xorazmlik tadbirkor Sarvar Bekchanov:
— Mehmonxona, xizmat ko‘rsatish sohasi, umumiy ovqatlanish – bu sohalar uchun 12 foizlik QQS sal noqulaylik tug‘dirardi. Bu o‘zgarishlarni katta bir strategik stimul deb qabul qilamiz. Tadbirkorlar mana bu o‘zgarishning natijasini yaqin orada his qilishadi. Soliqlar yengillashgani uchun biznes ixtiyorida qolayotgan mablag‘ni investitsiya sifatida yo‘naltirishga imkoniyat paydo bo‘ladi.
Tadbirdan to‘liq reportaj va boshqa ko‘plab biznes egalari fikrlari bilan yuqoridagi video orqali tanishishingiz mumkin.
O‘zbekistondagi mikromoliya tashkilotlari 2026 yilning I choragida 11,2 mlrd so‘mlik islomiy mikromoliya xizmatlarini ko‘rsatdi, bu – yillik nisbatda 8 karra o‘sishni ko‘rsatadi. Umumiy moliyalashtirish hajmining qariyb 70 foizi murobaha bitimlariga to‘g‘ri kelmoqda.
Sun’iy intellekt yaratgan surat
2026 yilning I choragida mikromoliya tashkilotlari tomonidan ko‘rsatilgan islomiy moliyalashtirish xizmatlari hajmi 11,2 mlrd so‘mni tashkil etdi. Bu – o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 8 barobarga ko‘p, deya ma’lum qildi O‘zbekiston Markaziy banki.
Mikromoliya tashkilotlari tomonidan ko‘rsatilayotgan islomiy moliyalashtirish xizmatlari tarkibida murobaha asosiy ulushni egallab, jami hajmning 69 foizini yoki 7,7 mlrd so‘mni tashkil etdi.
Hisobot davrida muzoraba xizmatlari hajmi 2,1 mlrd so‘m (19 foiz), islomiy ijara xizmatlari esa 1,4 mlrd so‘m (12 foiz)ga teng bo‘lgan.
Murobaha hajmi o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 20 barobarga oshgan bo‘lsa, islomiy ijara 300 barobarga o‘sgan.
Ma’lumot uchun:
Murobaha bitimida moliyaviy tashkilot mijoz xohlagan tovarni sotib oladi va keyin uni mijozga o‘z tannarxi va ustiga qo‘shilgan foyda miqdorini ochiq ko‘rsatgan holda sotadi.
Muzoraba – sherikchilikka asoslangan moliyalashtirish shakli bo‘lib, bir tomon kapital beradi, ikkinchi tomon esa mehnat, bilim va boshqaruv bilan ishtirok etadi.
Islomiy ijara – islom moliyasidagi lizing yoki ijaraga berish modeli bo‘lib, unda moliyaviy tashkilot muayyan aktivni sotib oladi va uni mijozga ma’lum haq evaziga foydalanish uchun beradi.
Markaziy bank hisobotiga ko‘ra, 2026 yil I choragida islomiy moliyalashtirish xizmatlarining asosiy qismi 4 ta mikromoliya tashkiloti hissasiga to‘g‘ri keldi:
“Apex Moliya” MMT – 8,4 mlrd so‘m;
“Ael” MMT” – 2,1 mlrd so‘m;
“Enterprise Finance” MMT – 670 mln so‘m;
“Biznesni rivojlantirish” tashkiloti – 9 mln so‘m.
Yanvar–mart oylarida ko‘rsatilgan islomiy moliyalashtirish xizmatlarida yuridik shaxslar ulushi 46 foizni tashkil etib, ular tomonidan jami 5,2 mlrd so‘mlik xizmatlardan foydalanildi.
Jismoniy shaxslar hissasiga 2,9 mlrd so‘m (26 foiz), yakka tartibdagi tadbirkorlar hissasiga esa 3,1 mlrd so‘m (28 foiz) to‘g‘ri keldi.
Hududlar kesimida xizmatlarning asosiy qismi Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelib, bu yerda jami 10,6 mlrd so‘mlik islomiy moliyalashtirish xizmatlari ko‘rsatildi. Bu – jami hajmning 94 foiziga teng. Namangan viloyatida esa 670 mln so‘mlik xizmatlar ko‘rsatilib, bu hududning ulushi 6 foizni tashkil etdi.
Eslatib o‘tamiz, joriy yil 27 mart kuni O‘zbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy qilishga qaratilgan qonun imzolandi. Qonun 2026 yil 29 iyundan kuchga kiradi.
Avtomobillarga butlovchi ehtiyot qismlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Uzsungwoo qo‘shma korxonasining ustav kapitalidagi 50 foizlik davlat ulushi auksionda 585,8 mlrd so‘mga sotildi. Auksion g‘olibi – “Roodell” MChJ.
Farg‘ona viloyatida joylashgan Uzsungwoo korxonasining 50 foizlik davlat ulushi “Roodell” MChJga 585,8 mlrd so‘mga sotildi.
Savdolar 1 iyun kuni bo‘lib o‘tdi va 34 daqiqa 36 soniya davom etdi.
E-auksion ma’lumotlariga ko‘ra, lotning boshlang‘ich narxi 390,5 mlrd so‘m etib belgilangan bo‘lib, savdolar yakunlanishida g‘olib taklifi 585,8 mlrd so‘mni tashkil etdi. Yakuniy narx boshlang‘ich qiymatdan qariyb 195,3 mlrd so‘mga yoki 50 foizga yuqori shakllangan.
Uzsungwoo – UzAuto Motors uchun butlovchi ehtiyot qismlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan korxona. Farg‘ona shahrigi korxonada 1060 nafar xodim ishlaydi.
Auksion hujjatlariga ko‘ra, 2025 yil 1 oktyabr holatida korxonaning sof foydasi 146,6 mlrd so‘mni tashkil etgan. Asosiy fondlarning balans qiymati 396,9 mlrd so‘m, aylanma aktivlari esa 493,6 mlrd so‘m etib baholangan.
Davlat ulushini xarid qilgan investor korxonaning asosiy faoliyat turini kamida 10 yil davomida saqlab qolishi, shuningdek, avtomobilsozlik tarmog‘iga oid qator majburiyatlarni bajarishi kerak bo‘ladi. Xususan, korxona faoliyati bilan bog‘liq ayrim qarorlar «O‘zavtosanoat» bilan kelishilgan holda qabul qilinishi nazarda tutilgan.
“Roodell” MChJ haqida
Aktivni sotib olgan “Roodell” MChJ – ADM Global avtomobil holdingi tarkibiga kiradi. Guruh O‘zbekistonda Kia, Chery, Haval, Tank va Changan brendlarining distribyutsiyasi hamda avtomobil komponentlari ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadi.
Korxona 2012 yilda tashkil etilgan, faoliyat turi – avtomobillarning ulgurji savdosi. Ustav fondi 220,2 mlrd so‘mni tashkil etadi.
Ta’sischilari:
– Asrorov Mirbahrom Arorovich (33,40 foiz);
– Davletiyarov Daniyar Begdullayevich (33,30 foiz);
– Sharipov Murod-Mirza Sharifjon o‘g‘li (33,30 foiz).
Qonunchilik palatasi Angliya va Uels huquqi amal qiladigan Toshkent xalqaro moliya markazi hamda Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi to‘g‘risidagi konstitutsiyaviy qonunlarni qabul qildi. Alohida hududlarda maxsus huquqiy rejim o‘rnatish uchun O‘zbekiston Konstitutsiyasiga ham o‘zgartishlar kiritilmoqda.
Oliy Majlis Qonunchilik palatasining 2 iyun kungi yalpi majlisida “Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida”gi hamda “Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi to‘g‘risida”gi konstitutsiyaviy qonunlar loyihalari ikkinchi o‘qishda ko‘rib chiqilib, qabul qilindi va ma’qullash uchun Senatga yuborildi.
Konstitutsiyaga o‘zgartishlar
“Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida”gi qonun loyihasi bilan, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qator qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilmoqda.
Xususan, Konstitutsiyaning 15-moddasiga kiritilayotgan qo‘shimchaga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi hududida yagona huquqiy makon saqlangan holda, alohida hududlarda qonun asosida maxsus huquqiy rejim o‘rnatish imkoniyati belgilanmoqda.
Bosh qomusning 131-moddasiga kiritilayotgan qo‘shimcha bilan esa, maxsus huquqiy rejim amal qiladigan hududlarda ixtisoslashgan sudlar tashkil etilishi mumkinligi nazarda tutilmoqda.
Konstitutsiyadagi 134-moddaga kiritilayotgan o‘zgartirish bilan, ayrim maxsus holatlarda sud yurisdiksiyasi va sud ishlarini yuritish tartibi qonun bilan alohida belgilanishi mumkinligi mustahkamlanmoqda.
Toshkent xalqaro moliya markazi
Konstitutsiyaviy qonun loyihasida Toshkent xalqaro moliya markazining huquqiy maqomi, faoliyat tamoyillari, boshqaruv tizimi, vakolatlari va markaz hududida amal qiladigan maxsus huquqiy rejim belgilangan.
Jumladan, markaz hududida O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga, mazkur konstitutsiyaviy qonunga va moliya markazining qarorlariga zid bo‘lmagan holda Angliya va Uels huquqining prinsiplari, qonunchiligi va sud pretsedentlari amal qilishiga oid qoidalar o‘z aksini topgan.
Majlisda dunyoning yetakchi moliya markazlari – Dubay xalqaro moliya markazi (DIFC), Ostona xalqaro moliya markazi (AIFC) va Singapur tajribasi atroflicha o‘rganilgani ta’kidlanib, qonun loyihasi bilan Toshkent xalqaro moliya markazining institutsional tuzilmasi belgilanayotgani qayd etildi.
Qonun loyihasida Toshkent xalqaro moliya markazi ma’muriyati, Toshkent moliyaviy xizmatlar boshqarmasi va Toshkent xalqaro tijorat sudining huquqiy maqomi mustahkamlanmoqda. Toshkent moliyaviy xizmatlar boshqarmasi litsenziyalash, nazorat qilish va ta’sir choralarini qo‘llash vakolatiga ega bo‘ladi. Toshkent xalqaro tijorat sudi esa markaz ishtirokchilari o‘rtasidagi nizolarni mustaqil ravishda ko‘rib chiqadi.
Loyihada markaz ishtirokchilari va ularning xodimlariga xorijiy valutalarda hisob-kitob qilish, chet ellik mutaxassislarni ishga qabul qilish, 5 yilgacha amal qiladigan maxsus vizalar olish huquqi berilishi ham nazarda tutilmoqda. Shu bilan birga, markaz hududida soliq va bojxona imtiyozlari joriy etilishi belgilangan.
“Enterprise Uzbekistan” xalqaro IT-markazi
“Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi to‘g‘risida”gi konstitutsiyaviy qonun loyihasi bilan, markaz hududida maxsus huquqiy rejimni yaratish, xususan, ro‘yxatga olish, litsenziyalash va tadbirkorlik tartib-taomillarini soddalashtirish, tijorat operatsiyalarini tartibga solishda xalqaro standartlarni qo‘llash nazarda tutilmoqda.
Shuningdek, moslashuvchan soliq va bojxona rejimini joriy etish, jumladan 2100 yilgacha ayrim faoliyat turlari bo‘yicha soliqlardan ozod qilish, asbob-uskunalar, texnologiyalar va materiallarni olib kirishning soddalashtirilgan tartibini joriy etish taklif etilyapti.
Konstitutsiyaviy qonun loyihasiga ko‘ra, Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi faoliyati O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga asoslangan maxsus qonunchilik bilan birga Angliya va Uels umumiy huquqining elementlariga hamda yetakchi xalqaro moliya markazlarining standartlariga asoslangan normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinadi.
Qonun loyihasida Markaz ishtirokchilarini qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari: ro‘yxatga olish va boshqarish uchun yagona darcha tashkil etish, intellektual mulk va investitsiyalarni himoya qilish kafolatlarini joriy etish, davlat organlari bilan o‘zaro hamkorlik yo‘nalishlarini belgilash nazarda tutilmoqda.
Qonun loyihasini ikkinchi o‘qishga tayyorlash jarayonida bir qator aniqlashtiruvchi o‘zgartirishlar kiritildi. Unga ko‘ra, Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi hududida axborot xavfsizligini yanada kuchaytirish maqsadida bulutli texnologiyalardan foydalanishda ma’lumotlarning xavfsizligi, yaxlitligi, muhofazasi, ishonchliligi, shuningdek ma’lumotlarni qayta ishlash hamda ulardan foydalanish imkoniyati ta’minlanishi zaruriyati nazarda tutilmoqda.
Har ikkala qonun loyihasi qabul qilinib, ma’qullash uchun Senatga yuborildi.
Markaziy bank 2026-yil 2-iyundan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 52,91 so‘mga tushib, 11 949,03 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 52,05 so‘mga tushdi va 13 921,81 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 083,39 so‘m bo‘ldi (-100,03).
Rossiya rubli 166,28 so‘m etib belgilandi (-0,39).
Suv xo‘jaligi sohasida bozor mexanizmlari keng joriy qilinadi.
«Suv xo‘jaligi sohasida bozor mexanizmlarini keng joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida» gi Prezident Farmoni (PF–99-son, 26.05.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, suv fondi yerlarini ijaraga berishda Suv xo‘jaligi vazirligi huzuridagi «Suv xo‘jaligida bozor mexanizmlarini joriy qilish» davlat muassasasi yagona buyurtmachi etib belgilandi.
Daryo va suv xo‘jaligi obyektlari o‘zanlarini tozalashda qirg‘oqlarning yuvilishiga va yaqin hududlarning suv bosishiga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan hamda suv oqimiga to‘sqinlik qilayotgan qum-shag‘al materiallari qazib olinishiga ruxsat etiladi.
Suv omborlari va sel-suv omborlari, kanallar, kollektorlar, tabiiy ko‘llar va gidrotexnika inshootlarini tuproq materiallaridan tozalash tadbirlariga tashabbuskor tadbirkorlarning eng yaxshi takliflari asosida to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnoma asosida jalb qilishga ruxsat etiladi.
Suv omborlari va sel-suv omborlarining suvdan bo‘shagan hamda tuproq namligi saqlangan yerlaridan samarali foydalanish maqsadida ushbu yerlar tashabbuskorlarga qisqa muddatga ekin ekishga Davlat muassasasi tomonidan elektron onlayn auksion savdolari orqali ijaraga beriladi.
Tozalanishi lozim bo‘lgan suv xo‘jaligi obyektining loyiha hujjatlarini ishlab chiqish uchun ushbu sohadagi ixtisoslashgan nufuzli loyiha tashkilotlari jalb etiladi.
Guvohnomasi yo‘q ikki yigitchaning poygasi o‘limlar bilan tugadi
QQS chegarasi 5 mlrd so‘m bo‘ldi. Erkinlashgan biznes nima demoqda?
Prezident Mirziyoyev Sankt-Peterburg iqtisodiy forumida ishtirok etish uchun Rossiyaga tashrif buyuradi
-
Mahalliy5 days ago
Yangi O‘zbekistonda ijod ahlining qadri ulug‘landi!
-
Dunyodan5 days ago
Vengriya parlamenti Viktor Orbanning “meros”idan voz kechdi.
-
Dunyodan2 days ago
Myanmadagi portlash 46 kishining hayotiga zomin bo’ldi: tafsilotlar
-
Sport3 days agoParijda «PSJ» fanatlari tartibsizlik keltirib chiqardi – fotolar YeChLdagi g‘alabani nishonlash chog‘ida ko‘chalarda mashinalar yoqib yuborilgan, politsiyachilar bilan to‘qnashuvlar ro‘y bergan va yuzlab fanatlar qo‘lga olingan.
-
Jamiyat3 days ago
Onani norozi qilib baxtga erishib bo‘lmaydi
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev O‘zbekiston va YeOII o‘rtasidagi hamkorlikning beshta asosiy ustuvor yo‘nalishini belgilab berdi
-
Siyosat3 days agoPutin Armanistonga jiddiy tahdid qildi
-
Mahalliy5 days ago
Jamiyat voz kechgan bolalarni kaltaksiz “odam” qilgan o‘qituvchi