Mahalliy
Qorako‘l maktabidagi voqea fojiami yoki ehtiyotsizlik?
2025-yil 12 sentyabr. Qorako‘l tumanida joylashgan Ogahiy nomli 8-sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabida ta’lim olayotgan, asli jondorlik bo‘lgan 8-sinf o‘quvchisi D.M. uchun bu kun oxirgi kun, oxirgi dars soatlari bo‘lishini hech kim tasavvur ham qilmagan edi. D.M. aqlli, zehnli, og‘ir-bosiq, bilimga chanqoq o‘quvchi. U matematika fanini katta qiziqish bilan o‘rganishga intilib, har bir darsni qoldirmasdan qatnashib kelgan. Salkam besh yildan beri maktabning o‘quv ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari Furqat Jumaqulov uni o‘z farzandidek ko‘rgan va uyidan boshpana bergan. Maktab qoshidagi o‘quv kurslarida ham qo‘shimcha ta’lim olishiga sharoit yaratilgan. Lekin… hamma narsa bir lahzada o‘zgardi. Shu kuni maktabdagi darslar yakunlangach, 5 nafar o‘quvchi maktab hovlisidagi o‘quv markaziga yugurib kirishgan, ular orasida D.M. ham bo‘lgan…
– Biz o‘quv markazi boshlig‘i Alibek Jo‘raqulov bilan tushlikni qilgach, markaz xonalaridan birida test savollarini tayyorlayotgan edik, – deydi Furqat Jumaqulov. – Qo‘shimcha kurs soatlari 14:30 da boshlanadi. Chamasi, taxminan, soat 14:20lar atrofi edi. Bir o‘quvchimiz xonaga shoshilinch kirib keldi va hayajon bilan: D.M. sinfxonada yiqilib, hushidan ketdi! – dedi. Bu xabar bizni esankirab qo‘ydi. Shunday bo‘lsa-da, o‘zimizni qo‘lga olib, xonamizdan qanday otilib chiqqanimizni bilmaymiz, bolalarning sinf xonaga yugurgilab kirishganiga hali bir daqiqa ham bo‘lmagandi. D.M.ning yuziga suv sepdik, hushiga kelmadi. Bu orada «Tez yordam»ga ham qo‘ng‘iroq qilganmiz. «Tez yordam»ni 10 daqiqalarcha kutdik, bola og‘ir ahvolda bo‘lgani uchun ortiq kutib turolmadik. O‘zimning shaxsiy avtomashinamda Qorako‘l tuman markaziy shifoxonasiga olib keldik. Shifokorlar shoshilinch harakatga tushib ketishdi. Biroq, shifokorlarning aytishicha, bola yo‘ldayoq vafot etgan bo‘lgan… O‘g‘limdek bo‘lib qolgandi…
Yana bir suhbatdoshning so‘ziga ko‘ra, bolalar sinfxonaga yugurib kirishgan. Bola sinfxonada yugurayotgan paytda oyog‘i toyib ketib, orqa tomoni bilan yerga yiqilgan. Linoleum tagida beton bo‘lgani sababli, boshi qattiq shikastlangan. Ammo, bu rasmiy xulosa emas. Bu – faqat bir tomonning qarashi.
Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi viloyat filiali direktori o‘rinbosari Azizbek Bobojonovning «Xabar.uz» muxbiriga bildirishicha, holat yuzasidan soat 14:32 da chaqiruv bo‘lgan. 1,5 daqiqa gaplashilgan. 14:35 da yo‘lga chiqilgan.
– Tuman markaziy yo‘li, ya’ni asosiy yo‘l ta’mirlash ishlari kechayotgani bois, yopiq edi, – deydi Azizbek Bobojonov. – «Tez yordam» manzilga ichki ko‘chalar orqali aylanib kirishga majbur bo‘lgan. Vaholanki, chaqiruv kelgan manzil va tumanga qarashli «Tez yordam» maskani orasi uncha uzoq masofa bo‘lmagan. 15 daqiqada ichki va tor yo‘llar oralab manzilga yetib borgan. Agar yo‘llar berk bo‘lmaganda edi, «Tez yordam» mashinasi oldinroq manzilga yetib borishi mumkin edi. Bu orada bolaning ustozining o‘zi shaxsiy mashinasida tibbiyot markaziga olib kelganini aytgan.
Qorako‘l tuman Tibbiyot birlashmasi boshlig‘i esa D.M.ning shifoxonaga taxminan soat 14:35-14:40 larda keltirilgani, uning biologik o‘lim holatida bo‘lganini ta’kidlaydi.
– Bolani keltirishganda, yurak urishi, markaziy tomirlarida pulsatsiya yo‘q edi, – deydi birlashma boshlig‘i. – Nafas ham olmasdi. Og‘zidan ko‘pik kelayotgan holda keltirildi. Reanimatsion chora-tadbirlar qo‘llandi. Afsuski, bolada biologik o‘lim holati sodir bo‘lgan.
Voqea sodir bo‘lgan paytda sinfxonada besh nafar o‘quvchi – Sh.A., O‘.Sh., B.A., A.U. va O.G‘. bo‘lgan. Direktor o‘rinbosari o‘sha zahotiyoq, o‘quvchilardan «janjallashmadinglarmi, oralaringda gaplaring qochmaganmidi?» – deb so‘ragan. Bolalar sinfxonaga yugurib kirishgani, D.M. esa yugurayotgan paytda oyog‘i toyib, orqa tomoni bilan yiqilib tushiboq, hushidan ketganini va ular qo‘rqib ketib, yordam so‘rab yugurib chiqishganini bildirishgan.
Maktab sinfxonasida videokuzatuv kamerasi bo‘lmagan. Bildirilishicha, kameralar faqat yotoqxonalarda bor. Sinfxonalarni kameralashtirish masalasi rejalashtirilgan bo‘lsa-da, ammo, amalga oshmagan. Holat yuzasidan o‘tkazilgan jurnalistik surishtiruv davomida tomonlar turli xulosalarga tayanishayotgani ko‘zga tashlandi. Videokuzatuv kamerasi bo‘lganida, haqiqatga yetishish osonroq kechardi.
Sinfdoshlari: «D.M. yugurib, oyog‘i toyib ketdi…»
Maktab direktori: «Qulog‘idagi o‘simta miyaga qon urishga sabab bo‘lgan bo‘lishi mumkin… Holat maktabdagi dars soatlarida emas, o‘quv markazi darslari vaqtida sodir bo‘lgan. Ular – javobgar…»
Direktor o‘rinbosari: «U o‘g‘limdek bo‘lib qolgan edi… ammo, bu bir baxtsiz hodisa…»
Ichki ishlari organlari mas’uli: «Unda tutqanoq kasalligi bor ekan. U sinfida ehtiyotsizlik tufayli yiqilgan va tomirning yorilishi oqibatida holat yuz bergan…»
Ota shok holatda Rossiyadan yetib kelgan: haqiqatni talab qilmoqda.
Ona esa: «Bolam sog‘lom va hech qanday tutqanoq kasalligi yo‘q», – deya fig‘oni falakda.
– Menga bu shum xabarni soat 15:06 lardan keyin aytishyapti, – deydi D.M.ning onasi Gulbahor Esonova. – Buni qanday tushunish mumkin?! Bolaginam yiqilib, hushidan ketganda, Rossiyaga ishlashga ketgan turmush o‘rtog‘im Munir Haydarovga ovozli xabar jo‘natishgan. Ammo, menga bildirishmagan. Bolamda hech qanday tutqanoq kasalligi yo‘q edi. To‘g‘ri, bundan uch yil ilgari, 2022-yilda qulog‘ida suyak yemirilishi kuzatilgani sabab uni Buxorodagi xususiy kasalxonalardan birida operatsiya qildirganmiz. Bolam sog‘lom va baquvvat edi. Men uning tug‘ilganidan to hozirgi kunga qadar bo‘lgan Tibbiyot daftarchasini taqdim etishim mumkin.
U hech qanday tibbiy xastaligi yo‘q bo‘lgan o‘g‘lining to‘satdan yiqilib, hushidan ketishi va vafot etishini tasodifiy, deb qabul qilolmayapti.
– Men tergov ishlariga shubha bilan qaramayman, – deydi jabrdiyda ona. – Ammo, nega menga darhol xabar berishmagan? Nega ota-onaning roziligisiz farzandimni morgga topshirishgan? Bolam bilan bolalar tortishgan, janjallashgandir, balki?! Balki, birovi itarib yuborgandir… Axir, bolam soppa-sog‘ edi… Bu ishning tubiga yetilishi kerak!
Jurnalistik surishtiruv davomida biz bilan suhbatda bo‘lgan maktab ma’muriyatining bir nechta vakillari tomonidan bolaning sog‘ligi bilan bog‘liq ichki holatlar muammoga sabab bo‘lishi mumkinligini tilga olishdi.
Qorako‘l Tibbiyot markazi boshlig‘i esa D.M.ning salomatligiga oid tug‘ilgan hozirgacha bo‘lgan ma’lumotlarni o‘zida jamlagan «Tibbiyot daftarchasi»da bolaning sog‘ligiga oid muammo yo‘qligini kuzatganini bildirmoqda.
Shubha va gumonlar asl haqiqatni ochishda aniqlik kasb eta olmaydi. Buxoro viloyati prokuraturasi axborot xizmati mas’uli Dilshod Safarovning ta’kidlashicha, holat yuzasidan hozirda Qorako‘l tuman prokuraturasi tomonidan tergovga qadar tekshiruv ishlari olib borilmoqda. Voyaga yetmagan bolalarni esa so‘roq qilishda psixolog ishtirokida bo‘lish kerakligi sababli, hozircha to‘liq surishtiruv yakunlanmagan.
***
Qisqa umr, uzun armon. Bir bola vafot etdi. Musibat hammani esankiratib qo‘ydi.
Lekin, jamiyatning bu voqeadan olishi lozim bo‘lgan saboq oldinda. Bir maktab, bir tuman og‘riqli savollar oldida turibdi. Javob esa hanuz noaniq.
Bu fojia nazoratsizlikning og‘ir oqibatimi? Bu fojia oddiy bir yiqilish tufayli sodir bo‘ldimi? Yoki tagida boshqa, aniqlanmagan sabablar bormi? Agar sinfda ustoz bo‘lganida, vaziyatning oldini olish mumkin emasmidi? Bu ham javob talab qiluvchi savollardan. Zero, har bir bola o‘quv muassasasida o‘zini xavfsiz his qilishi shart! Balki xonada kuzatuv kamerasi bo‘lganida gumonlarga chek qo‘yilarmidi?
D.M. singari bolalarning hayotida ro‘y beradigan har qanday noxush hodisa, faqat ota-onani emas, balki, butun jamiyatni sergaklantirishi lozim.
Laylo Hayitova
Bugungi kunda ta’lim tizimida o‘zbek tilini davlat tili sifatida o‘qitish sifatini oshirish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini rivojlantirish hamda ta’lim jarayoniga zamonaviy yondashuvlarni keng joriy etishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Bu borada belgilangan vazifalar ijrosi doirasida joriy yilning 24-28-avgust kunlari Ta’limni rivojlantirish respublika ilmiy-metodik markazi va Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tomonidan “Maktabgacha va maktab ta’limida o‘zbek tilini sifatli o‘qitish: zamonaviy metodika va innovatsion yondashuvlar” mavzusida respublika o‘quv-seminari tashkil etildi.
Seminarga respublikamizning barcha hududlaridan jami 180 nafar pedagog, xususan, 120 nafar maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachisi hamda umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 60 nafar boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi jalb etildi.
Joriy yilning 24-avgust kuni Maktabgacha ta’lim tashkilotlari direktor va mutaxassislarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutida respublika o‘quv-seminarining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
Unda Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining birinchi o‘rinbosari Sherzod Karimov, Prezident Administratsiyasi rahbarining ta’limni isloh qilish bo‘yicha o‘rinbosari bo‘linmasining loyiha koordinatori Yuliya Risyukova hamda Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti rektori Shuhrat Sirojiddinov va Ta’limni rivojlantirish respublika ilmiy-metodik markazi direktor o‘rinbosari Habibullo Nosirov ishtirok etdi.
Ochilish marosimida ta’lim rus va qardosh tillarda olib boriladigan maktablar hamda maktabgacha ta’lim tashkilotlarida o‘zbek tilini o‘qitish sifatini oshirish, davlat tiliga bo‘lgan e’tiborni kuchaytirish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini rivojlantirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Tadbirda so‘zga chiqqan Prezident Administratsiyasi rahbarining ta’limni isloh qilish bo‘yicha o‘rinbosari bo‘linmasining loyiha koordinatori Yuliya Risyukova bugungi seminar sohadagi ilg‘or tajribalarni ommalashtirish, zamonaviy metodikalarni amaliyotga keng joriy etish va o‘zbek tilini o‘qitish sifatini yanada oshirishga xizmat qilishini ta’kidladi.
”Mustaqillik bizga nafaqat erkin va farovon hayot qurish, balki milliy tilimiz, madaniyatimiz va qadriyatlarimizni asrab-avaylash, ularni kelgusi avlodlarga yetkazish imkonini berdi. Shu ma’noda, bugungi “Maktabgacha va maktab ta’limida o‘zbek tilini sifatli o‘qitish: zamonaviy metodika va innovatsion yondashuvlar” mavzusidagi seminar alohida ahamiyatga ega. Chunki til – bu shunchaki muloqot vositasi emas. Til – xalqning tarixi, ma’naviyati va tafakkurini o‘zida mujassam etgan bebaho qadriyatdir. Farzandlarimizga o‘zbek tilini sifatli o‘rgatish orqali biz ularning nafaqat savodxonligini, balki Vatanga daxldorlik hissini, milliy qadriyatlarga hurmatini va jamiyat bilan erkin muloqot qilish qobiliyatini ham rivojlantiramiz. Bu jarayonda, ayniqsa, pedagogning o‘rni beqiyos. Bolada tilga muhabbat uyg‘otish uchun, avvalo, unga erkin gapirish, fikr bildirish va xato qilishdan qo‘rqmaslik imkonini berish zarur. Bugungi seminarda 180 nafar pedagog ishtirok etayotgani ham ushbu yo‘nalishdagi ishlar ko‘lami tobora kengayib borayotganini ko‘rsatadi. Ishonamanki, bugungi seminar sohadagi ilg‘or tajribalarni ommalashtirish, zamonaviy metodikalarni amaliyotga keng joriy etish va o‘zbek tilini o‘qitish sifatini yanada oshirishga xizmat qiladi.” – dedi Yuliya Risyukova.
Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining birinchi o‘rinbosari Sherzod Karimov bu yo‘nalishda amalga oshirilayotgan ishlar, tashkil etilayotgan seminarlar, yaratilayotgan dastur va metodikalar pedagoglarning bilim va ko‘nikmalarini oshirishga xizmat qilishini ta’kidladi.
”Millatning taraqqiyoti, eng avvalo, uning tiliga bo‘lgan munosabati bilan belgilanadi. O‘z tilini qadrlagan, unda erkin fikrlay oladigan va o‘z fikrini ravon ifoda eta oladigan avlod milliy qadriyatlarni ham chuqurroq anglaydi. Shuning uchun bolalarimizga o‘zbek tilini o‘rgatish masalasi faqat ta’lim muassasalarining vazifasi bo‘lib qolmasligi kerak. Bolaning tilga bo‘lgan munosabati, avvalo, oilada shakllanadi. Ota-onalar, ayniqsa, onalar bolaning dastlabki nutqi, so‘z boyligi va fikrlash tarzining rivojlanishida katta o‘rin tutadi. Bola bilan o‘zbek tilida ko‘proq suhbatlashish, uning savollariga to‘liq va tushunarli javob berish, ertak, she’r va hikoyalar o‘qib berish juda muhim,” – dedi Sherzod Karimov.
Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti rektori Shuhrat Sirojiddinov mashg‘ulotlarda egallangan bilimlar amaliyotga tatbiq etilsa, ular o‘z samarasini beradi. Olingan tajribalar ta’lim muassasalariga, pedagoglarga va eng asosiysi, bolalarimizga yetib borishi lozimligini ta’kidladi.
”Bugungi kunda mamlakatimiz ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar nihoyatda katta. Prezidentimiz tashabbusi bilan yosh avlodga sifatli ta’lim va munosib tarbiya berish, ularning bilim doirasini kengaytirish hamda kelajakda yetuk inson bo‘lib shakllanishi uchun keng imkoniyatlar yaratilmoqda. Bugun pedagoglar uchun ham katta imkoniyatlar mavjud. Ilgari biz o‘rganmagan yoki yetarlicha foydalanmagan metodikalar, tajribalar va bilimlarni egallash imkoniga ega bo‘lyapmiz. Bunday seminar va uchrashuvlar orqali o‘qituvchilar bir-biridan o‘rganadi, o‘z qarashlarini boyitadi va mavjud muammolarga birgalikda yechim izlaydi. Oldimizda hali ko‘plab vazifalar va yechimini kutayotgan savollar mavjud. Ularni hal etish uchun bilim, tajriba, hamkorlik va mas’uliyat talab qilinadi. Eng muhimi, amalga oshirayotgan har bir ishimiz bolalarning kelajagiga xizmat qilishi kerak. Bugungi uchrashuv va mashg‘ulotlarda egallangan bilimlar amaliyotga tatbiq etilsa, ular o‘z samarasini beradi. Olingan tajribalar ta’lim muassasalariga, pedagoglarga va eng asosiysi, bolalarimizga yetib borishi lozim. Shundagina biz bilimli, ma’naviy yetuk, o‘z ona tilini, milliy madaniyati va Vatanini sevadigan yosh avlodni tarbiyalay olamiz.” – dedi Shuhrat Sirojiddinov.
Mazkur o‘quv-seminardan ko‘zlangan asosiy maqsad ta’lim rus va qardosh tillarda olib boriladigan umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlari o‘zbek tili fani o‘qituvchilari hamda maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyachilarining kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish, ularni zamonaviy metod va vositalardan samarali foydalanishga yo‘naltirishdan iborat.
Seminar davomida umumiy o‘rta ta’lim maktablari pedagoglari uchun o‘zbek tilini o‘qitishning zamonaviy usullari, muloqotga yo‘naltirilgan ta’lim, amaliy topshiriqlar asosida o‘qitish, darslarni rejalashtirish va baholash usullari bo‘yicha mashg‘ulotlar tashkil etildi.
Mashg‘ulotlarda pedagoglar o‘quv materiallarini tahlil qilish, o‘quvchilarning nutqiy ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan topshiriqlar ishlab chiqish, amaliy mashqlar va muloqotga asoslangan yondashuvlardan foydalanish bo‘yicha tajriba almashdi.
Maktabgacha ta’lim yo‘nalishida tashkil etilgan mashg‘ulotlarda esa bolalarga o‘zbek tilini o‘rgatishda o‘yin texnologiyalaridan foydalanish, tabiiy til muhitini yaratish, talaffuz va lug‘at boyligini rivojlantirish usullariga e’tibor qaratildi.
Seminar doirasida “O‘zbek tili” interfaol ta’lim platformasi ham taqdim etildi. Mazkur platforma maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyachilari va pedagoglar uchun o‘zbek tilini o‘rgatish jarayonini raqamli vositalar asosida tashkil etishga xizmat qiladi.
Platformada bolalarning yosh xususiyatlari hisobga olingan holda kichik va o‘rta guruh hamda katta va tayyorlov guruhi uchun alohida o‘quv resurslari shakllantirilgan. Unda mavzuli materiallar, interfaol o‘yinlar, video mashg‘ulotlar va foydalanuvchi uchun yo‘riqnomalar joylashtirilgan.
Mazkur resurslar orqali bolalarning lug‘at boyligini oshirish, og‘zaki nutqini rivojlantirish va o‘zbek tilida muloqot qilish ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyati yaratilgan. Platformada kundalik hayot, oila, tabiat, fasllar, hayvonot olami, kasblar, transport, milliy qadriyatlar, o‘quv qurollari hamda alifbo kabi mavzular bo‘yicha interfaol materiallar mavjud.
Shuningdek, mashg‘ulotlarda raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt vositalari va zamonaviy o‘quv resurslaridan foydalanish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berildi. Ishtirokchilar guruhli ishlar, amaliy topshiriqlar va muhokamalar orqali o‘z metodik yondashuvlarini boyitdi.
Mazkur seminar ta’lim rus va qardosh tillarda olib boriladigan maktablar hamda maktabgacha ta’lim tashkilotlarida o‘zbek tilini o‘qitish sifatini oshirish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini rivojlantirish va davlat tilini o‘qitish samaradorligini yanada yuksaltirishga xizmat qiladi.
Seminarni muvaffaqiyatli tamomlagan pedagoglarga tegishli sertifikatlar topshiriladi. Ular “Milliy mentor” sifatida o‘z hududlariga qaytgach, seminar davomida egallagan bilim va ko‘nikmalari hamda o‘zlashtirgan zamonaviy metodikalarni kaskad-kombinatsiyalashgan yondashuv asosida hududdagi boshqa pedagoglarga yetkazish va amaliyotga joriy etish ishlarini davom ettiradi.
Hukumat qarori bilan «Texnikumlar bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda bitiruvchilar bandligini ta’minlagan tashkilotlarga kredit ajratish tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Ushbu Nizom davlat texnikumlari bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda bitiruvchilar bandligini ta’minlagan tashkilotlarga kredit ajratish tartibini belgilaydi.
Quyidagi talablarga javob bergan tashkilotlar kredit olish huquqiga ega:
– texnikum bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda dual ta’lim bo‘yicha texnikum bilan amal qiluvchi shartnoma mavjud bo‘lishi;
– dual ta’lim doirasida o‘quvchilar uchun ish joylari va ishlab chiqarish amaliyoti tashkil etilgan bo‘lishi;
– dual ta’lim doirasida o‘quvchilarga tashkilotning malakali mutaxassislarini “ustoz” sifatida biriktirgan bo‘lishi;
– dual ta’lim shaklida tahsil olayotgan o‘quvchilar bilan muddatli mehnat shartnomalari tuzilgan bo‘lishi hamda ish haqi to‘lashi;
– joriy yilda texnikum bitiruvchisini tashkilotdagi vakant ish o‘rniga mehnat shartnomasi asosida ishga qabul qilgan bo‘lishi.
Tashkilotlar dual ta’lim dasturi doirasida kredit olish uchun tijorat banklariga quyidagi hujjatlarni qog‘oz shaklida taqdim etadi:
kreditni olish to‘g‘risidagi ariza;
ariza beruvchi (tashkilot)larning amalda bo‘lgan tasdiqlovchi hujjatlari;
texnikum va tashkilot o‘rtasidagi hamda tashkilot va o‘quvchi o‘rtasidagi dual ta’lim bo‘yicha shartnoma nusxalari;
dual ta’lim dasturi va dual ta’limda tahsil olayotgan o‘quvchilar ro‘yxati;
tashkilot tomonidan kreditdan foydalanish rejasi;
tashkilotning soliq qarzdorligi mavjud emasligi to‘g‘risida ma’lumot.
Tashkilotning kredit ajratish bo‘yicha taqdim etgan barcha hujjatlari kreditga layoqatlilik ko‘rsatkichiga muvofiq kelgan taqdirda, tijorat banki 3 ish kunida bu haqda tashkilotga xabar beradi, shartnoma tuzadi hamda uning hisobvarag‘iga kreditni o‘tkazadi.
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilariga o‘qishini texnikumlarga ko‘chirish imkoniyatini beruvchi yangi tartib belgilandi. Bu Vazirlar Mahkamasining tegishli qarori bilan tasdiqlangan.
Qarorga ko‘ra, kasbiy ta’lim tashkilotlari o‘quvchilarining o‘qishini ko‘chirish yoki qayta tiklash, shuningdek, umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinf o‘quvchilarini texnikumlarga ko‘chirish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatishning yagona tartibi joriy etiladi.
Mazkur xizmatlardan foydalanish uchun arizalar Davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YaIDXP) orqali elektron shaklda topshiriladi.
10-sinf o‘quvchilarining o‘qishini texnikumlarga ko‘chirish tartibi alohida belgilanadi. Bu o‘quvchilarga kasbiy ta’lim olish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Shuningdek, kasbiy ta’lim tashkilotlariga o‘qishni ko‘chirish va qayta tiklash bo‘yicha xulosa berishning yagona tartibi joriy etiladi.
Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan hamkorlikda ikki oy muddatda mazkur davlat xizmatlarini YaIDXP orqali ko‘rsatish imkoniyatini yo‘lga qo‘yish belgilangan.
Bundan tashqari, davlat xizmatlarini ko‘rsatish uchun zarur ma’lumotlarni tegishli davlat organlaridan elektron shaklda olish imkoniyati yaratiladi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025/2026-o‘quv yili boshida O‘zbekistonda 30 ta xorijiy oliy ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
Bu 2015/2016-o‘quv yilidagi 7 taga nisbatan 4,3 barobar ko‘p. Shu tariqa, o‘n yil ichida mamlakatda faoliyat yuritayotgan xorijiy OTMlar soni 23 taga oshgan.
Xorijiy oliy ta’lim tashkilotlari soni 2005/2006-o‘quv yilida 2 ta bo‘lgan. 2010/2011-o‘quv yiliga kelib bu ko‘rsatkich 6 taga yetgan.
2015/2016-o‘quv yilida mamlakatda 7 ta xorijiy oliy ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan bo‘lsa, keyingi besh yilda ular soni yana sezilarli ko‘paygan.
2020/2021-o‘quv yili boshida xorijiy OTMlar soni 18 taga yetgan. Bu 2015/2016-o‘quv yiliga nisbatan 11 taga ko‘pdir.
Shuningdek, 2020/2021-yildan 2025/2026-o‘quv yiligacha xorijiy oliy ta’lim tashkilotlari soni yana 12 taga oshgan. Natijada besh yillik davrda ular soni 18 tadan 30 taga yetdi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025/2026-o‘quv yili boshida O‘zbekistonda 11 118 ta umumiy o‘rta ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
Bu ko‘rsatkich 1991/1992-o‘quv yilidagi 8 557 ta maktabga nisbatan 1,3 barobar ko‘p. Shu tariqa, mustaqillikdan keyingi davrda mamlakatdagi umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlari soni 2 561 taga oshgan.
Dinamikaga ko‘ra, maktablar soni ayrim davrlarda sekin o‘sgan yoki qisqargan bo‘lsa-da, so‘nggi yillarda barqaror ko‘payish kuzatilgan. 2020/2021-o‘quv yilida ular soni 10 181 tani tashkil etgan.
1995/1996-o‘quv yilida mamlakatda 9 289 ta, 2000/2001 o‘quv yilida 9 726 ta umumiy o‘rta ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
2005/2006-o‘quv yiliga kelib bu ko‘rsatkich 9 803 taga yetgan. 2010/2011-o‘quv yilida esa 9 806 ta maktab qayd etilgan. Keyingi besh yilda ko‘rsatkich biroz pasayib, 2015/2016-o‘quv yilida 9 720 tani tashkil qilgan.
2020/2021-o‘quv yilidan boshlab o‘sish yana tezlashgan. 2021/2022-yilda 10 289 ta, 2022/2023-yilda 10 522 ta, 2023/2024-yilda 10 750 ta maktab faoliyat yuritgan.
2024/2025-o‘quv yili boshida umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlari soni 10 943 tani tashkil etgan. Bir yil o‘tib, bu ko‘rsatkich yana 175 taga oshib, 11 118 taga yetgan.
Shunday qilib, 2020/2021-o‘quv yilidan 2025/2026-o‘quv yiligacha mamlakatdagi maktablar soni 937 taga ko‘paygan.
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Siyosat5 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Iqtisodiyot4 days ago
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
-
Iqtisodiyot5 days agoPrezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
-
Siyosat1 day ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Sport14 hours ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat3 hours ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport3 hours ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi