Siyosat
Qirg‘iziston xavfsizlik xizmati rahbari Qamchibek Tashiyev siyosiy vaziyat o‘zgargani uchun kutilmaganda ishdan bo‘shatildi.
Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov Qamchibek Tashiyevning Davlat xavfsizlik qo‘mitasi (DQM) raisi lavozimidagi vakolatini tugatish to‘g‘risidagi farmonni imzoladi, mamlakatning eng nufuzli amaldorlaridan biri va davlat rahbarining uzoq yillik siyosiy ittifoqchisi bo‘lgan prezidentlik vakolati tugatildi.
Tasiyev 10-fevral kuni muddatidan avval ishdan bo‘shatilgan va Vazirlar Mahkamasi raisi o‘rinbosari lavozimidan ham ayrilgan. Xuddi shu farmonda janob Japarov janob Tasiyevning uchta delegati Daniel Risaliyev, Qurbombek Avazov va Elizar Sumanovni hamda Xavfsizlik kengashi kotibi Rustam Mamasadiqovni lavozimidan ozod qildi.
Prezident bu qaror jamiyat ichidagi, jumladan, davlat institutlari o‘rtasidagi bo‘linishlarning oldini olish, aksincha, birdamlikni mustahkamlash maqsadida “milliy manfaatlarni ko‘zlab” qabul qilinganini aytdi. Bu haqda prezident matbuot kotibi Askat Alagozov bayonot berdi.
Xavfsizlik qoʻmitasi raisi vazifasini bajaruvchi va Vazirlar Mahkamasi raisi oʻrinbosari lavozimiga Davlat qoʻriqlash xizmati rahbari, avval MXX raisi oʻrinbosari lavozimida ishlab kelgan Jumgarbek Shavdanbekov tayinlandi. 55 yoshli bu shaxs 2020-yildan buyon MXX boshlig‘i o‘rinbosari lavozimida ishlab kelgan va 2022-yilda general-mayor unvoni bilan taqdirlangan.
Foto: Dzhumgarbek Shabdanbekov
“Kutilmagan qaror”
Ijtimoiy tarmoqlarda tarafdorlari tarqatgan bayonotda Tasiyev ishdan boʻshatilishi “kutilmagan” boʻlganini aytdi. U 2021-yilda yuragi operatsiya qilingan va hozirda Germaniyada davolanmoqda. Tasiyev tibbiy ko‘rikdan o‘tish uchun prezident ruxsati bilan xorijga borganini va ishdan bo‘shatilishini kutmaganligini aytdi.
“Har qanday holatda ham davlatimiz rahbarining qarori ijrosi shart”, – deya vatanga, xalqqa, prezidentga sadoqat bilan xizmat qilganini, o‘z mehnati bilan faxrlanishini ta’kidladi. U qo‘mita xodimlari bilan xayrlashish imkoni berilmaganidan afsusda bo‘lib, MXX xodimlariga mashaqqatli mehnati uchun o‘z minnatdorchiligini bildirdi. Shuningdek, janob Tasiyev xalqni qonunga rioya qilishga, noqonuniy ishlardan tiyilishga, mamlakat tinchligi va barqarorligini saqlashga chaqirdi.
Prezident Japarov lavozimidan ozod etilganidan so‘ng MXX tuzilmaviy islohotlarni joriy etish to‘g‘risidagi farmonni imzoladi. Islohotlar rejasiga ko‘ra, Chegara agentligi Komissiya tarkibidan ajratilib, mustaqil idora sifatida tashkil etiladi, Komissiyaning 9-bo‘limi esa bevosita prezidentga bo‘ysunadigan Milliy himoya agentligiga aylantiriladi.
kuchli siyosiy ittifoq
2020-yil 16-oktabrda MXX rahbari etib tayinlangan Tasiyev uzoq vaqtdan beri prezident Japarovning eng yaqin siyosiy safdoshi sanalib kelgan. Ularning hamkorligi 2010-yillar boshidan boshlangan, o‘shanda ikkalasi ham muxolifat siyosatida faol bo‘lgan. 2012-yil oktabr oyida ular Bishkekda Qumtor oltin qazib olish kelishuviga qarshi norozilik namoyishini olib borishdi va hibsga olinib, keyinroq sudlanmasidan oldin parlamentga bostirib kirishga urinishdi, bu ularning shaxsiy rishtalarini yanada mustahkamladi.
2020-yil oktabrdagi norozilik namoyishlari o‘sha paytdagi prezident Souronbay Jeenbekovni iste’foga chiqishga majbur qilgan va Japarov hokimiyat tepasiga kelganidan so‘ng, Tashiyev xavfsizlik xizmati rahbari etib tayinlandi va qisqa vaqt ichida mamlakat xavfsizlik va huquq-tartibot idoralarida markaziy shaxsga aylandi. Tahlilchilar tez-tez Japarov va Tashiyevni mamlakatning eng kuchli siyosiy dueti, Tashiyev esa Qirg‘izistonning ikkinchi nufuzli arbobi sifatida ko‘rishadi.
Korrupsiyaga qarshi qat’iy kurash olib borishni va’da qilgan Prezident Japarov davrida MXXga keng vakolatlar berildi. Tasiyev qo‘mitasi yuqori lavozimli amaldorlarga nisbatan katta tekshiruv o‘tkazdi va davlat byudjetiga milliardlab so‘m undirilganini ma’lum qildi.
Tashiyev o‘tgan yilning dekabrida bergan intervyusida MXX besh yillik saylovoldi tashviqoti davomida 300 milliard so‘m (taxminan 34 million dollar) budjetni qaytarganini aytgan edi. Shuningdek, u 1000 dan ortiq mulk va 30 000 gektar yer davlat mulkiga qaytarilganini aytib, avvalgi xususiylashtirishlar qonunbuzarlik boʻlganini, korruptsiyaga botgan idoralar 2020 yilgacha davlat mulkini shaxsiy manfaatlar yoʻlida buzib, sotganini iddao qildi.
Janob Tasiyev qo‘shni davlatlar bilan chegara muammolarini, jumladan, O‘zbekiston bilan muzokaralar olib borishda ham muhim rol o‘ynadi. Yaqinda bergan hujjatli intervyusida u Oʻzbekiston bilan muzokaralar baʼzida qiyin kechganini, natijada Oʻzbekiston bosh vaziri Abdulla Alipov bilan qarama-qarshilikka olib kelganini, biroq har ikki davlat prezidentlari aralashib, muzokaralar qayta boshlanganini aytdi.
Saylovlar va siyosiy spekulyatsiyalar foni
Japarovning prezidentlik muddati 2027 yilning yanvarida tugaydi, navbatdagi saylov esa kelasi yanvar oyining to‘rtinchi haftasiga belgilangan. Prezident qayta saylanishga intilishini rasman e’lon qilmagan, biroq yaqinda qilgan chiqishida u saylovda qatnashsa, 2021-yilda, taxminan 80% ovoz bilan g‘alaba qozonganidan ko‘ra kuchliroq qo‘llab-quvvatlashga ega bo‘lishiga ishonch bildirdi.
So‘nggi haftalarda prezidentlik saylovlarini muddatidan oldin o‘tkazish kerakmi yoki yo‘qmi, degan savolga jamoatchilik muhokamasi kuchaydi. 9-fevral kuni, Tasiyev hokimiyatdan chetlatilganidan bir kun oldin Japarov va parlament spikeri Nurlanbek Turg‘unbek Uluga 75 kishi, jumladan, sobiq bosh vazirlar, sobiq deputatlar va jamoat arboblari imzolagan petitsiya kelib tushgani xabar qilinganidek, bu yil favqulodda saylovlar o‘tkazilishini talab qilgan.
Imzolovchilar Japarov 2021-yilda eski konstitutsiya bo‘yicha saylanganini, biroq 2021-yil aprelida qabul qilingan yangi konstitutsiyada prezidentlik muddati 5 yilga belgilanganini da‘vo qilmoqda. Biroq 2021-yil 5-maydan kuchga kirgan Konstitutsiyaviy qonunga ko‘ra, 2021-yilda olti yil muddatga saylangan prezident yangi konstitutsiyaga muvofiq o‘z vakolatlarini amalga oshirishda davom etadi va bu muddat uning birinchi muddati sifatida hisobga olinadi.
Jamoatchilik fikri ikkiga bo‘linib, ba’zilar huquqiy noaniqlikdan qochish uchun muddatidan oldin saylov o‘tkazishni ta’kidlasa, boshqalar joriy olti yillik muddat tugashi kerak, deydi.
Shu fonda Tasiyevning iste’foga chiqishi uning prezidentlik ambitsiyalari haqidagi taxminlarni kuchaytirdi. U saylovda qatnashish niyati yo‘qligini va Japarovni qo‘llab-quvvatlashini bir necha bor ta’kidlagan bo‘lsa-da, siyosiy doiralarda uning unga qarshi o‘z nomzodini qo‘yishi mumkinligi haqida mish-mishlar tarqaldi.
Xalqaro Respublikachilar Assotsiatsiyasi o‘tkazgan so‘rov natijalariga ko‘ra, so‘nggi yillarda Tasiyevning reytingi 14 foizdan 22 foizga oshgan, biroq aholining Prezident Japarovga ishonchi nisbatan barqaror bo‘lib, 35 foizdan 38 foizgacha bo‘lgan.
Siyosat
Abdulla Abduqodirov Strategik islohotlar agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari etib tayinlandi
Abdulla Abduqodirov Prezident huzuridagi Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari etib tayinlandi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbarining farmoyishi bilan:
Abdulla Mamasaatovich Abduqodirov Prezident huzuridagi Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi;
Tohirjon Baxodirovich Safarov Prezident huzuridagi Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi direktorining o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi va shu munosabat bilan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Huquqiy ekspertiza va kompleks tahlil qilish departamenti sho‘ba mudiri lavozimidan ozod etildi.
Tashqi ishlar vazirligi O‘zbekiston fuqarolarining vizasiz sayohat qilish imkoniyatlarini kengaytirish va viza tartiblarini soddalashtirish bo‘yicha xorijiy hukumatlar bilan muzokaralarni faollashtiradi.
Ushbu tashabbus “O‘zbekiston – 2030” strategiyasida belgilangan maqsadlar doirasida amalga oshirilmoqda. Ushbu sa’y-harakatlarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida vazirlik bir oylik kampaniyani boshlab yubordi, uning davomida O‘zbekiston diplomatik vakolatxonalari va konsulliklari viza siyosati sohasida yangi kelishuvlarni ilgari surish bilan shug‘ullanadi.
O‘zbekistonning xorijdagi elchixonalari va konsullik muassasalari xalqaro hamkorlar bilan vizasiz sayohat imkoniyatlarini kengaytirish, vizaga murojaat qilish tartib-taomillarini soddalashtirish hamda zamonaviy va qulay viza mexanizmlarini joriy etish bo‘yicha muzokaralarni faollashtiradi, deb xabar qildi Tashqi ishlar vazirligi.
Yangi vizasiz bitimlar tuzish va elektron vizalardan foydalanishni kengaytirishga alohida e’tibor qaratiladi.
Vazirlikning bildirishicha, mazkur tashabbus O‘zbekiston fuqarolari uchun xorijga sayohat qilishni yanada qulay qilish, shuningdek, xorijiy davlatlar bilan yanada kengroq va ochiq hamkorlikni rivojlantirishga qaratilgan.
Bugun, 14-iyul kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev mamlakatga amaliy tashrif bilan kelgan Italiyaning Toskana viloyati gubernatori Eujenio Jani boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Uchrashuvda O‘zbekiston va Italiya o‘rtasidagi strategik sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlash, ayniqsa savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy hamda madaniy-gumanitar sohalardagi hamkorlikni kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi. Shuningdek, hududlararo aloqalarni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida qayd etildi.
Tomonlar keyingi yillarda ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar izchil rivojlanayotganini ta’kidladi. Joriy yil boshidan o‘zaro savdo aylanmasi 25 foizga oshgani qayd etildi. Bugungi kunda O‘zbekistonda Italiyaning yetakchi kompaniyalari ishtirokida metallurgiya, energetika, qishloq xo‘jaligi, kimyo sanoati va boshqa tarmoqlarda qator investitsiya loyihalari amalga oshirilmoqda.
Uchrashuvda O‘zbekiston va Toskanani ko‘p asrlik tarixiy hamda madaniy aloqalar bog‘lab turishi alohida ta’kidlandi. Buyuk Ipak yo‘li davrida Florensiya bilan Samarqand va Buxoro kabi shaharlar o‘rtasida faol savdo munosabatlari yo‘lga qo‘yilgan, florensiyalik savdogar va diplomatlar Amir Temur saroyida qabul qilingan.
Hozirda Toshkent shahrida Piza universiteti filiali faoliyat yuritmoqda va joriy yilda uning ilk bitiruvchilari mehnat bozoriga kirib keladi. Shuningdek, Prato shahrida O‘zbekiston to‘qimachilik mahsulotlari savdo uyi ishlamoqda. 2024-yilda esa Florensiyadagi mashhur Uffitsi galereyasida o‘zbek avangard san’ati namunalari ko‘rgazmasi tashkil etilgan.
Prezident Toskana viloyati bilan to‘qimachilik, charm-poyabzal, oziq-ovqat va zargarlik sanoati, qurilish, ta’lim, madaniyat hamda turizm sohalarida hamkorlikni kengaytirish uchun katta imkoniyatlar mavjudligini ta’kidladi.
Muzokaralarda Toskana va Buxoro viloyati o‘rtasida sheriklik munosabatlari rivojlanayotgani hamda hamkorlik to‘g‘risidagi bitim imzolangani ijobiy baholandi.
Uchrashuv yakunida Toskana viloyati va O‘zbekiston hududlari o‘rtasida savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy va madaniy aloqalarni yanada kengaytirishga qaratilgan qo‘shma «yo‘l xaritasi»ni ishlab chiqish va qabul qilish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Germaniyaning O‘zbekistondagi elchisi Manfred Xyutterer diplomatik missiyasini yakunladi va ikki davlat o‘rtasida yaqinroq siyosiy muloqot va hamkorlikni kengaytirishga qaratilgan vakolat muddatini yakunladi.
Foto: Telegram/baxtiyor_saidov
Seshanba kuni tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov janob Xutera bilan xayrlashuv uchrashuvi o‘tkazdi va ikki tomonlama munosabatlarni mustahkamlashga qo‘shgan hissasi uchun minnatdorlik bildirdi.
Saidov oʻzining Telegram-kanalida eʼlon qilgan xabarida har ikki davlat Xutera faoliyati davomida Oʻzbekiston va Germaniya oʻrtasida oliy darajadagi muzokaralar muvaffaqiyatli oʻtkazilgani, tashqi ishlar vazirliklari oʻrtasidagi hamkorlik mustahkamlangani va koʻp qirrali sheriklik munosabatlari yangi bosqichga koʻtarilgani taʼkidlanganini taʼkidladi.
“Biz mamlakatimizdagi diplomatik missiyasini yakunlayotgan Germaniya Federativ Respublikasining O‘zbekiston Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Janobi Oliylari Manfred Xyutterer bilan xayrlashuv matbuot anjumani o‘tkazdik”, — deb yozadi Saidov. – Uning elchi sifatidagi faoliyati davomida oliy darajadagi uchrashuvlar muvaffaqiyatli o‘tkazilgani, ikki tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasidagi yaqin muloqot mustahkamlangani, ko‘p qirrali hamkorligimiz sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarilganini alohida ta’kidladik.
Tashqi ishlar vaziri, shuningdek, elchiga O‘zbekiston-Germaniya munosabatlarini rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun minnatdorlik bildirib, kelgusi faoliyatiga muvaffaqiyatlar tiladi.
Janob Xutera 2024-yil 20-sentabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyevga ishonch yorliqlarini topshirdi.U 2021-2024-yillarda Germaniyaning O‘zbekistondagi elchisi bo‘lib ishlagan Tilo Klinner o‘rnini egalladi
Siyosat
O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasida axborot xavfsizligi va diplomatik hamkorlik to‘g‘risidagi bitim imzolandi
O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasida siyosiy muloqotni mustahkamlash, tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasidagi hamkorlikni kengaytirish, xalqaro axborot xavfsizligi bo‘yicha hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan qator ikki tomonlama hujjatlar imzolandi.
Foto: Telegram/baxtiyor_saidov
Hujjat Ashxobodda O‘zbekiston Tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov va Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi raisi o‘rinbosari, tashqi ishlar vaziri Rashid Meredov bilan uchrashuvdan so‘ng imzolandi.
Saidov ikki davlat oʻrtasida Oʻzbekiston va Turkmaniston hukumatlari oʻrtasida xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlashda hamkorlik toʻgʻrisida bitim va ikki davlat tashqi ishlar vazirliklari oʻrtasida 2027-2028-yillarga moʻljallangan hamkorlik dasturi imzolanganini aytdi.
“Muzokaralardan so‘ng biz ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlashga qaratilgan qator ikki tomonlama hujjatlarni imzoladik”, — deb yozdi Saidov o‘zining Telegram’dagi kanalida.
Uning qo‘shimcha qilishicha, kelishuv siyosiy muloqotni yanada institutsional rivojlantirish, ikki tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasidagi mazmunli hamkorlikni kengaytirish va zamonaviy xalqaro xavfsizlik sohasida hamkorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.
Ispaniya Fransiyaga qarshi o‘yinda nimani isbotladi?
Jaziramada konditsionersiz qanday yashash haqida 10 ta foydali maslahat
Jazirama sabab poyezdlar tezligiga cheklov qo‘yiladi
-
Siyosat3 days ago
Prezident Shavkat Mirziyoyev Qatar amiriga ta’ziya bildirdi
-
Sport5 days agoAngliya Norvegiyani turnirdan chiqarib yubordi
-
Jamiyat4 days agoToshkent metrosiga yana 3 ta zamonaviy poyezd qo‘shildi
-
Sport5 days agoJCh kundaligi. Yana fantastik o‘ynagan Jud, yana qiynalgan Argentina va Emboloda ahmoqona qizil
-
Sport4 days agoIspaniyada Fransiya milliy jamoasi haqidagi bayonot ortidan siyosiy mojaro avj oldi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Andijonda Belarus texnologiyasi asosida qishloq xo‘jaligi texnikalari ishlab chiqariladi
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat4 days agoEnergetika tizimidagi ayrim rahbarlar ishdan olindi