Jamiyat
“Qaytib olarkan, nega berdi?” Surxondaryoda nogironligi bor shaxslarga “sovg‘a” deb berilgan uylar tortib olinish arafasida
Surxondaryo viloyatining Qumqo‘rg‘on tumanidan bir guruh jismoniy imkoniyati cheklangan fuqarolar najot izlab Toshkentga kelishdi. 2018 yilda ularga “davlat tomonidan sovg‘a” sifatida berilgan uylar aslida kreditga taqdim qilingani keyinroq ma’lum bo‘lgan. Avvaliga uyning kreditini homiylar qoplab turgan. Bu ham to‘xtagach muammolar boshlangan. “1 mln so‘m pensiya olaman, kredit to‘lovi esa oyiga 2 mln so‘m, buni to‘lay olmasligim aniqku” deydi umid bilan poytaxtdan najot istab kelgan fuqaro.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Sovg‘a deyilgandi, ammo…
2018 yilda aholini arzon uy-joy bilan ta’minlash dasturi doirasida ko‘plab oilalar, xususan, nogironligi bor va imkoniyati cheklangan fuqarolar uylar bilan ta’minlangan edi.
Surxondaryoning Qo‘mqo‘rg‘onidan Toshkentga kelgan bir guruh nogironligi bo‘lgan fuqarolarning ishonch bilan aytishicha, bu uylar ularga davlatning tuhfasi bo‘lgan. Ularning xotirlashicha, nafaqat uylar, balki ichidagi gilam va televizorlarni o‘sha paytdagi viloyat hokimi Erkinjon Turdimov “Prezident sovg‘asi” deya shaxsan topshirgan. Bu e’tibor ularga quvonch va yashashga umid bag‘ishlagan edi. Ulardan biri farzandlari uchun nihoyat boshpana topilganidan baxtiyor bo‘lganini eslaydi.
Ammo bu xursandchilik uzoqqa cho‘zilmagan: xonadonlar kredit asosida berilgani va ular endi har oy kredit to‘lashlari aytilgan.
“Uylarimizni ham, ichidagi gilam-televizorlargacha ‘Prezident sovg‘asi’ deb berishgan edi. Ammo hozir bizni qiynashyapti”, — deya ta’kidlaydi Mastura Muhammadiyeva
To‘lab bo‘lmas qarz
Nogironligi sabab ular ishlashga qodir emas, davlat beridagan nafaqa hisobiga kun kechiradi. Shu bois ular nihoyatda og‘ir ahvolga tushib qolganini aytishmoqda. Oylik 2,5-2,7 million so‘mgacha bo‘lgan kredit to‘lovlari ularning imkoniyatidan ancha yuqori. Misol uchun, ba’zi fuqarolar 1 million so‘m nafaqa oladi, bu esa kommunal xarajatlarni qoplagandan so‘ng kredit to‘lovini amalga oshirishni mutlaqo imkonsiz qiladi. Ular uylarning kredit asosida berilishi haqida hech qachon ogohlantirilmaganliklarini va o‘zlari tushunmagan hujjatlarga aldov yo‘li bilan imzo chektirilganini da’vo qilishmoqda.
“Olayotganim atigi 1 million so‘m pensiya. 2 milliondan oshiq pul to‘la , deydi. To‘lamasang, uydan chiqasan, ishla, deydi. Qanday ishlayman?!” — deydi nogironligi bor boshqa vatandosh Alisher Boltayev. Uning so‘zlariga ko‘ra, dastlab xarajatlar homiylar tomonidan qoplanishi aytilgan.
Endi esa nafaqalarining 50 foizi to‘g‘ridan-to‘g‘ri ushlab qolinmoqda, bu esa ularning tirikchiligini imkonsiz qilgan. Uylarning kadastr hujjatlari kabi mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlar bank tomonidan garov sifatida olib qo‘yilgani esa ularning tashvishini yanada oshirgan.
“Toshkentga kelishga majbur bo‘ldik”
Uydan chiqarib yuborilish xavfi ostida qolgan nogironlar turli idoralarga ko‘p marotaba murojaat qilganini, natija bo‘lmagandan keyin, Toshkentga kelishganini bildirishdi. “Boring, hokimingizga ayting. Sizlarga hokimingiz to‘lab beradi, deyishdi”, — deydi nogironlardan biri Baxriddin Almuradov.
“Qochib keldik”
Nogironlarning aytishicha, shikoyatlarini bildirish uchun poytaxtga kelish ham “detektiv” bo‘ldi: mahalliy hokimiyat vakillari ularning safariga to‘sqinlik qilishga uringan, birinchi urinish ichki ishlar xodimlari tomonidan to‘xtatilish bilan kechgan.
“Murojaat qilmaysizlar, masalani o‘zimiz hal qilib beramiz, deyishdi, ammo keyin va’dalarida turishmadi” – deydi Mastura Muhammadiyeva.
Kun.uz vaziyat yuzasidan viloyat hokimligi bilan bog‘lanib, izoh olishga urindi.
Qumqo‘rg‘on tuman hokimiyati matbuot xizmatining ma’lum qilishicha, 2018 yilda Bog‘aro-2 massivida 25 nafar nogironligi bo‘lgan fuqarolarga ikki sotixli namunaviy uy-joylar ajratilgan. Mazkur fuqarolarga berilgan uy-joylarning umumiy narxi 4 milliard 128 million so‘m bo‘lib, shundan ipoteka kreditlarining boshlang‘ich badallari uchun jami 413,0 million so‘m mablag‘ tuman hokimligi tashabbusi bilan homiylar tomonidan to‘lab berilgan.
“Bugungi kungacha ushbu ipoteka kreditlari bo‘yicha oylik to‘lov jadvaliga asosan umumiy hisobda 1 milliard 884 million so‘m mablag‘ homiylar hisobidan to‘langan. Hozirda 25 nafar fuqarodan 1 nafari olingan kredit qarzdorlikni to‘liq yopgan va qolgan 24 nafar fuqarolarning jami 918,2 million so‘m oylik grafik qarzdorligi mavjud. Ushbu qarzdorligi bor shaxslarga kreditni yopishga yordam sifatida tuman hokimligi tomonidan yordam berilyapti, ularning oilasida ishga yaroqli bo‘lganlar kasbga yo‘naltirilgan, ayollarga tikuv mashinalari berilgan. Ko‘ngillilar topilmayotgani hisobiga nogironlarga berilgan uy-joylarni homiylik mablag‘lari asosida to‘lashga ko‘maklashish ishlari ayni vaqtda to‘xtab turibdi”, – deydi viloyat hokimligi matbuot kotibi Murodbek Davlatov
Shokir Sharipov
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
O‘zbek tilini o‘qitish bo‘yicha muhim tadbir tashkil etildi
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat12 hours ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Mahalliy2 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Iqtisodiyot4 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Iqtisodiyot5 days ago
Mikro GESlarni loyihalash va qurish tartibi soddalashtiriladi
-
Jamiyat2 days ago
O‘zbekistonda endi uylarni «rassrochka»ga olib bo‘lmaydimi?
-
Iqtisodiyot5 days agoO‘zbekistonning kuzatilmaydigan iqtisodiyoti 245,5 trln so‘mga yetdi
-
Mahalliy5 days ago
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi