Mahalliy
Qaysi uy gullari sizni toza havo bilan ta’minlaydi?
Odatda toza havo deganda tashqaridagi havoni tushunardik. Endi esa vaziyat o‘zgardi. Toza havo olish uchun derazalarni ochish xavfli bo‘lib qoldi. Ammo xona ham gaz plitasi, arzon mebel, plastmassa idishlar, maishiy texnikalardan chiqadigan ko‘zga ko‘rinmas zaharli havoga to‘lganda nima qilish mumkin?
Uy gullari nafaqat ko‘zni quvontiradi, balki uning shunday turlari borki, sizga har qanday havo tozalagich uskunadan ko‘ra foydaliroqdir. Gullar nafaqat xona ichidagi havoni namlaydi yoki inson hayoti uchun zarur bo‘lgan kislorod bilan boyitadi, balki hatto zaharli moddalarni o‘zlashtirib, neytrallashtirishga qodir. Ajablanarlisi, insonga zararli bo‘lgan bu moddalar o‘simlik uchun hatto hayotiy ahamiyatga ega: u ularni o‘zlashtiradi, parchalaydi va xavfi kamroq bo‘lgan birikmalarga aylantiradi.
Xlorofitum
Bu gulni ko‘pchilikning xonadonida uchratish mumkin. Parvarishi oson ushbu o‘simlik zaharli moddalarni yutish qobiliyati bo‘yicha gullar orasida birinchi o‘rinni oladi va uni bemalol “uyning o‘pkasi” deyish mumkin.
foto: novochag.ru
Go‘yo tabiat uni aynan havoni tozalash uchun yaratgandek. Qizig‘i shundaki, havosi iflos xonada xlorofitum toza joyga qaraganda yanada yaxshi o‘sadi.
U formaldegidlarni ulkan miqdorda neytrallashtiradi. Agar uni oshxonaga qo‘ysangiz, yong‘in, gaz yonishidan chiqadigan barcha birikmalarni ham yuta oladi. Afsuski, gullari unchalik chiroyli emas, shu bois ayrim gul ixlosmandlari unga e’tibor bermaydi.
Sanseviyeriya
Uni yana “Qaynona tili” ham deyishadi. Sanseviyeriya deb aytishga qiynalgandan ko‘ra, ushbu nom bilan atash bu gulni eslab qolishni osonlashtiradi.
foto: Freepik
Har qanday sharoitga juda chidamli, hatto og‘ir sharoitda ham yashay oladigan g‘aroyib o‘simlik. Sanseviyeriya nafas yo‘llariga ta’sir qiluvchi streptokokk bakteriyalariga halokatli ta’sir ko‘rsatadi. Demak allergiyani kamaytiradi. Barglarining katta yuzasi tufayli u ko‘p miqdorda kislorod ishlab chiqarib, havodan zaharli gaz, formaldegid, azotli birikmalar va boshqa uchuvchan moddalarni samarali o‘ziga tortadi. Shu xususiyatlari tufayli u juda mashhur. Uy bekalari odatda bu gulni oshxonaga qo‘yadi, hatto parvarishi oson bo‘lgani uchun ishxonalarda ham ko‘plab uchratish mumkin.
Ammo ammiakka unchalik ta’sir qilolmaydi.
Dratsena
Bu gul nafaqat o‘zining g‘aroyib ko‘rinishi va jozibasi bilan, balki havoni tozalashi bilan ham xaridorgir.
foto: Freepik
U havodagi kimyoviy moddalarni neytrallashtiradi, xona havosini namlaydi, shu bois kasalxona, gavjum katta ishxonalarda ham o‘z o‘rniga ega.
Geran
Bizning mamlakatda ko‘pdan beri ma’lum va mashhur bo‘lgan yana bir go‘zal gullaydigan uy guli bor, uning barglari g‘alati hidga ega.
foto: Freepik
Aslida bu hid o‘simlikdan chiqadigan fitonsidlar patogen mikroorganizmlarga zararli ta’sir ko‘rsatadi hamda hasharotlarni haydaydi. Lekin geran (pelargoniya) har bir uy gullari ishqiboziga mos kelavermaydi. Agar yengil bo‘lsa ham allergik simptomlarga shubha bo‘lsa — bu guldan voz kechish kerak.
Spatifillum
“Erkak baxti” deb nomlangan bu o‘simlik oppoq gulga ega. U nafaqat chiroyli gullari, balki zararli moddalarni samarali o‘zlashtirishi bilan ham qimmatga ega.
foto: Freepik
Mebel, turli bo‘yoqlar va uy tozalash vositalaridan chiqadigan formaldegid, benzol, trixloretilen kabi zararli moddalarni zararsizlantiradi. Barglaridan chiqadigan namlik hatto xona quruqligiga qarshi yaxshigina kurashadi. O‘simlik fitonsidlar chiqargani bois ba’zi bakteriyalar va mikroblarning o‘sishini sekinlatadi.
Mahalliy
Maxsus pedagoglar uchun aniq malaka talablari joriy etildi
Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi belgilandi.
Adliya vazirligi Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risidagi idoraviy hujjatni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi (ro‘yxat raqami 3819, 16.04.2026-y.).
Nizomga ko‘ra, maxsus pedagoglar uchun aniq malaka talablari joriy etildi.
Xususan, ular korreksion pedagogika va defektologiya yo‘nalishida oliy ma’lumotga ega bo‘lishi hamda o‘quvchilarning ehtiyojiga mos maxsus metodikalarni (imo-ishora tili, Brayl alifbosi, nutq nuqsonlarini bartaraf etish usullari) bilishi shart.
Hujjatda dars soatlarini taqsimlashning ustuvor tartibi ham belgilandi.
Unga ko‘ra, dars yuklamalari avvalo malaka toifasi yuqori bo‘lgan, milliy yoki xalqaro sertifikatlarga ega pedagoglarga beriladi.
Shuningdek, 1 pedagog uchun yuklama odatda 0,5 stavkadan kam va 1 stavkadan ortiq bo‘lmasligi, ayrim holatlarda esa 1,5 stavkagacha ruxsat etilishi nazarda tutilgan.
Nizom bilan tarifikatsiya ro‘yxatini shakllantirish, ko‘rib chiqish va tasdiqlashning aniq muddatlari belgilandi.
Jumladan, dars soatlari 17-sentabrga qadar elektron tizimga kiritiladi, 25-sentabrga qadar esa vakolatli organ tomonidan tasdiqlanadi.
Mahalliy
Rektor lavozimiga nomzodlarni tayyorlash bo‘yicha dastur yo‘lga qo‘yiladi – Hukumat qarori
Vazirlar Mahkamasining joriy iyl 16-apreldagi «Yangi O‘zbekiston» universitetida «Rektorlar maktabi» dasturini yo‘lga qo‘yish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi 177-son qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, 2026-yil 1-iyuldan «Yangi O‘zbekiston» universitetida davlat oliy ta’lim tashkilotlari rektori (direktori) lavozimiga nomzodlarni tayyorlash bo‘yicha «Rektorlar maktabi» dasturi (Dastur) yo‘lga qo‘yiladi.
Dastur davlat oliy ta’lim tashkilotlari rektori (direktori) lavozimiga nomzodlar zaxirasini shakllantirish maqsadida tashkil etiladi.
Dastur doirasida quyidagi mezonlarga mos keluvchi shaxslar ochiq tanlov asosida o‘qishga qabul qilinadi:
30 yoshga to‘lgan;
kamida magistr akademik darajasiga ega;
oliy ta’lim sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga ega, shu jumladan, 2 yil rahbarlik lavozimlarida ishlagan .
Dastur tinglovchilarida quyidagi yo‘nalishlarda bilim va ko‘nikmalar rivojlantiriladi:
akademik, moliyaviy, ilmiy va innovatsion boshqaruv;
sun’iy intellekt va raqamlashtirish;
strategik boshqaruv va transformatsiya .
Dasturning o‘quv jarayonlari masofaviy (onlayn) va ishlab chiqarishdan ajralgan holda (offlayn) 6 oygacha bo‘lgan muddatda tashkil etiladi.
Dasturga har yili 80 nafar tinglovchi qabul qilinadi.
Dastur yakunlari bo‘yicha eng yaxshi natija ko‘rsatgan 40 nafargacha tinglovchi Garvard universiteti (AQSh) va (yoki) boshqa xorijiy nufuzli oliy ta’lim tashkilotlariga malaka oshirishga yuboriladi.
Mahalliy
Maktablarda yakuniy davlat imtihonlari sanasi e’lon qilindi
Maktablarda yakuniy davlat imtihonlari kunlari e’lon qilindi. Bu haqda Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi xabar berdi.
2025–2026-o‘quv yilida umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida 9- va 11-sinf bitiruvchilari uchun yakuniy davlat attestatsiyasi imtihonlari kunlari e’lon qilindi. Imtihonlar jadvali quyidagicha:
9-sinf — majburiy fanlar:
Ona tili va adabiyot / Davlat tili — 1- iyun
Matematika — 4-iyun
O‘zbekiston tarixi — 8-iyun
Jismoniy tarbiya — 1–6-may
11-sinf — majburiy fanlar:
Ona tili va adabiyot / Davlat tili — 2-iyun
Matematika (asosiy / chuqurlashtirilgan) — 5-iyun
O‘zbekiston tarixi — 9-iyun
11-sinf — tanlov fanlar (barcha bitiruvchilar uchun majburiy):
Fizika, kimyo, biologiya, geografiya, davlat huquq asoslari, ona tili va adabiyoti (qardosh tillar), tet tili — 12-iyun va 15-iyun kunlari bo‘lib o‘tadi.
(O‘quvchi 2 ta tanlov fan tanlaydi: 1-fan 12-iyunda, 2-fan 15-iyunda o‘tkaziladi)
Mahalliy
Agrar universitetda 3 yillik ta’lim joriy etiladi
Prezidentning 2026-yil 11-apreldagi qaroriga muvofiq, Toshkent davlat agrar universiteti faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha qator chora-tadbirlar belgilandi. Unga ko‘ra, 2026–2027-o‘quv yilidan boshlab agrar oliy ta’lim muassasalarida ayrim yo‘nalishlar bo‘yicha 3 yillik ta’lim dasturlari joriy etiladi.
Hujjatda 2030-yilga qadar universitetni xalqaro reytinglarning top-500 taligiga kiritish, ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish hajmini 3 baravarga oshirish va akkreditatsiyadan o‘tgan dasturlar sonini 4 baravar ko‘paytirish vazifalari belgilangan.
Shuningdek, yangi ta’lim modeli nazariy bilimlar va amaliy ko‘nikmalar uyg‘unligini ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, talabalarni bozor talablariga mos kadr sifatida tayyorlash maqsad qilingan.
Yangi tizimga ko‘ra, o‘quv jarayoni bosqichma-bosqich amaliyotga yo‘naltiriladi. Birinchi kursda darslarning 60 foizi nazariy, 40 foizi amaliy bo‘ladi.
Ikkinchi kursda nazariy va amaliy mashg‘ulotlar tenglashtirilib, har biri 50 foizni tashkil etadi. Uchinchi kursda esa asosiy e’tibor amaliyotga qaratilgan bo‘lib, 70 foiz amaliy, 30 foiz nazariy darslardan iborat bo‘ladi.
Bundan tashqari, yuqori kurs talabalari uchun o‘qish jarayonidan ajralgan holda 4 oylik uzluksiz dual ta’lim joriy etiladi.
Qarorda universitetning xalqaro nufuzini oshirishga alohida e’tibor qaratilgan. Xususan, xalqaro reyting tashkilotlari bilan hamkorlikni kuchaytirish va ta’lim sifatini global standartlarga moslashtirish rejalashtirilgan.
Ilmiy tadqiqotlarni tijoratlashtirish orqali universitetning moliyaviy barqarorligini oshirish ham ustuvor vazifalardan biri sifatida belgilangan.
Mahalliy
Oliy ta’limni rivojlantirish va global hamkorlik markazi tuziladi
Ilm-fan salohiyati yanada oshiriladi. «Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar tizimini takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida» gi Prezident Farmoni (PF–58-son, 10.04.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy ta’limni rivojlantirish tadqiqotlari markazi negizida Oliy ta’limni rivojlantirish va global hamkorlik markazi tashkil etiladi.
Respublika davlat oliy ta’lim tashkilotlarining bakalavriat ta’lim yo‘nalishlariga muayyan o‘quv yili uchun ajratilgan grant kvotalarining to‘lmay qolgan qismi hisobidan har yili 500 nafargacha bo‘lgan iqtidorli chet el fuqarolariga oliy ta’lim tashkilotlarida ta’lim olish uchun grant berishni nazarda tutuvchi «Yangi O‘zbekiston stipendiyasi» dasturi amalga oshiriladi.
2026/2027 o‘quv yilidan oliy ta’lim tashkilotlariga xorijiy talabalarni qabul qilishning amaldagi tartibiga qo‘shimcha tariqasida «Study in Uzbekistan» platformasi orqali qabul qilish yo‘lga qo‘yiladi.
2026/2027 o‘quv yilidan ta’lim dasturini xorijiy tilda yakunlagan talabalar ta’limning keyingi bosqichi uchun hujjat topshirishda xorijiy tilni bilish to‘g‘risidagi sertifikatni taqdim etishdan ozod etiladi.
Quyidagilar tashkil etiladi:
– Raqamli ta’lim texnologiyalarini rivojlantirish markazi negizida Raqamli ta’lim va sun’iy intellektni rivojlantirish markazi;
– Innovatsiyalarni joriy qilish va texnologiyalar transferi milliy ofisi hamda Yoshlar akademiyasi negizida Yoshlarning innovatsion tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash ofisi.
-
Iqtisodiyot3 days ago
16-apreldan dollar sezilarli ravishda oshadi
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekistonga kofe importi keskin kamaydi
-
Jamiyat4 days agoO‘zbekistonda erkin bond omborlari tashkil etiladi
-
Sport5 days agoToshkentda taekvondo bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionati start oldi
-
Sport3 days ago
Shavkat Mirziyoyev Sindorovni telefon orqali tabrikladi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dollar, yevro va funt-sterling pasaydi
-
Jamiyat5 days agoDunyoga «dahshatli darajada» ish o‘rni yetishmovchiligi xavf solmoqda
-
Jamiyat5 days agoBo‘stonliq tumanidagi «noqonuniy chiqindixona» bartaraf etildi
