Jamiyat
Qarz so‘raydigan soxta tanish – Telegram’da profilni nusxalash bilan bog‘liq firibgarlik ko‘paymoqda
Biror tanishingiz Telegram orqali yozib, sizdan qarz so‘rayotgan bo‘lsa, unga darhol pul berishga shoshilmang: u aslida tanishingizning profilini soxtalashtirgan firibgar bo‘lishi mumkin. Ayni kunlarda O‘zbekistonda shu turdagi kiberjinoyat ko‘paydi. Bunda firibgarlar asosan hamkasblar, sinfdoshlar, guruhdoshlar yoki qarindoshlar yig‘ilgan ochiq guruhlardan foydalanmoqda.
O‘zbekistonda shu kunlarda Telegram orqali yangi turdagi firibgarlik ommalashmoqda. Bu ochiq guruhlardagi biror shaxs profilini soxtalashtirish orqali o‘sha guruhdagi boshqa shaxslardan qarz so‘rash bilan bog‘liq. Bu aldovga esa ko‘plar chuv tushmoqda.
“Kursdoshim deb o‘ylabman”
Navoiy shahrida yashovchi Sanobar Zokirova shu turdagi firibgarlikka aldanganlardan biri. U Temur ismli guruhdoshining nomidan qarz so‘ragan shaxsga P2P ko‘rinishida ketma-ket uch marta pul o‘tkazib bergan.
“2025 yil 7 dekabr kuni ertalab Temur ismli kursdoshim Telegram’dan qarz so‘rab yozib qoldi. Avvaliga 750 ming so‘radi va boshqa shaxsga tegishli karta raqam jo‘natdi. Xo‘p, deya tashlab berdim. Oradan 1 soat o‘tib, yana 600 ming so‘m bera olasanmi, deb yozdi. Xo‘p desam, yana boshqa xil karta raqam jo‘natdi. O‘tkazib berdim. Oradan yarim soat o‘tib, yana 600 ming so‘m chiqadimi, deya so‘radi. Yo‘q, kartamda 200 ming so‘m qoldi, dedim. O‘sha 200 ming so‘mni ham berib tur, men senga barini bir qilib tashlab beraman, karta raqamingni ham jo‘natib qo‘y, dedi. Keyin bilsam u kursdoshim emas, firibgar ekan”, deydi Kun.uz jurnalisti bilan suhbatda Sanobar Zokirova.
Firibgar birinchi bor Abdurasul Maxmudov nomidagi bank kartasiga 750 ming so‘m o‘tkazdirib olgan.
Keyingi holatlarda esa Elyorjon Jo‘raboyev hamda Ismoil Abdullayev nomidagi bank kartalaridan foydalanilgan.
Sanobar Zokirovaga tanishi nomidan yozgan shaxs puli naqdligini, unga o‘sha kunning o‘zida qaytarishni va’da qilgan.
Shu tariqa, firibgar Sanobar Zokirovadan jami 1 mln 550 ming so‘m pul mablag‘ini P2P ko‘rinishida boshqa shaxslarning nomida bo‘lgan bank kartalariga o‘tkazib olgan. Sanobar Zokirova holat yuzasidan Navoiy shahar IIBga ariza bilan murojaat qilgan.
“O‘sha kursdoshim bilan Navoiy shahar IIBga borib, holat yuzasidan ariza qoldirdik. Bankdan bank kartamning amaliyotlar tarixini ham olib berdim. Hozircha jimlik, arizamiz bilan shug‘ullanayotgan ichki ishlar xodimi qo‘ng‘iroqlarimizga javob bermayapti, chaqirishmadi ham”, deydi Sanobar Zokirova.
Firibgar buni qanday amalga oshiradi?
Telegram’ning qidiruv qismidan faol holatdagi ochiq guruhlarni izlab topish mumkin. Masalan, Telegram’ga oddiy “kursdoshlar” so‘zini yozib, qidiruvga bersangiz shu nomdagi ko‘plab guruhlar chiqib keladi.
Firibgar ushbu guruhga a’zo bo‘lmagan holda guruh a’zolari ro‘yxatini ko‘rishi, yozishmalarni o‘qishi mumkin. So‘ngra guruh a’zolaridan birining profilini soxtalashtiradi. Ya’ni uning nomidan soxta profil ochadi: profil rasmi, ism-familiya, username, bio va boshqa elementlar firibgar tomonidan aynan bir xil shaklda qayta yaratiladi.
Masalan, yuqoridagi holatda Timur ismli profil nusxasi yaratilgan. Soxta profilda haqiqiysidagiga birgina i harfini qo‘shish orqali username yaratilgan: haqiqiy profilda @timur_Tn1 bo‘lsa, soxtasida @tiimur_Tn1.
Soxta profil yaratilgach, firibgar u orqali guruhdagi qolgan a’zolarga qarz so‘rab yoza boshlaydi. Va kimdir bu tuzoqqa ilinishi mumkin.
Nimalarga e’tibor berish kerak?
Biror tanishingiz Telegram orqali yozib, sizdan qarz so‘rasa, unga darhol pul berishga shoshilmang. Sababi sizga yozayotgan shaxs aslida firibgar bo‘lishi mumkin.
Unga aldanib qolmaslik uchun quyidagi tavsiyalarga amal qiling:
tanishingizning telefon raqamiga qo‘ng‘iroq qilib, holatni aniqlashtiring;
profil ma’lumotlarini, xususan, username’ni tekshirib ko‘ring. Birgina belgi qo‘shish yoki olish orqali ham haqiqiy username’ga o‘xshashini yaratish mumkin;
agar o‘sha tanishingiz bilan shaxsiy yozishmalar olib borgan bo‘lsangiz yozishmalar tarixi bor yoki yo‘qligiga e’tibor qarating;
begona shaxslar nomidagi bank kartalariga pul o‘tkazmalarini amalga oshirmang.
Bundan tashqari, Telegram odatda sizga yozayotgan profil qachon ro‘yxatdan o‘tkazilganini ma’lum qiladi. Agar tanishingizning profili avvaldan faol holatda bo‘lsa, bu ham shubhaga asos bo‘ladi.
Kun.uz yurtdoshlarimizni Telegram’dagi bu kabi firibgarlik holatlaridan ehtiyot bo‘lishga chaqiradi. Sizga yozayotgan shaxs tanishingiz ekaniga to‘liq ishonch hosil qilmaguncha qarz munosabatlariga kirishmang. Yo‘qsa, o‘zingiz firibgarlik qurboniga aylanishingiz mumkin.
2026-yilning yanvar–mart oylarida kam ta’minlangan aholiga 161,5 mlrd so‘mga yaqin ijtimoiy keshbek to‘lab berildi. Soliq qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu davrda 621,6 ming nafar fuqaro mazkur imkoniyatdan foydalangan.
Qayd etilishicha, hisobot davrida jami 2 mln 728,4 mingta chek ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Faqat mart oyining o‘zida 984,5 mingta chek qayd etilib, 65,1 mlrd so‘m keshbek to‘langan.
Ijtimoiy keshbek hajmi bo‘yicha Andijon viloyati yetakchi — 94,7 mlrd so‘m. Keyingi o‘rinlarda Samarqand (12,5 mlrd so‘m) va Toshkent shahri (11,5 mlrd so‘m) qayd etildi.
Shuningdek, Toshkent viloyatida 10,8 mlrd, Farg‘onada 7,1 mlrd, Namanganda 4,6 mlrd so‘m keshbek to‘langan.
Qashqadaryoda 3,8 mlrd, Surxondaryoda 4,3 mlrd, Sirdaryoda 2,5 mlrd, Jizzaxda 2,9 mlrd so‘m qaytarilgan.
Qoraqalpog‘istonda 2,2 mlrd, Xorazmda 1,8 mlrd, Buxoroda 1,5 mlrd, Navoiyda 649 mln so‘m ijtimoiy keshbek ajratilgan.
Ma’lumot uchun, bu tizim 2023-yil 1-maydan joriy etilgan bo‘lib, «Ijtimoiy himoya yagona reyestri»ga kiritilgan shaxslarga tatbiq etiladi. Ular chakana savdo obyektlarida ayrim mahsulotlarni xarid qilganda 1 foiz emas, balki 12 foiz qo‘shilgan qiymat solig‘i miqdorida keshbek oladi.
Toshkent shahri markazida ayrim ko‘chalarda transport harakati vaqtincha cheklandi. Shahar hokimligi ma’lum qilishicha, cheklovlar 2-maydan 11-maygacha amal qiladi.
Buning sababi Milliy kutubxona oldidagi maydonda o‘tkaziladigan «Tashkent Flowers Fest 2026» gullar festivali bilan bog‘liq. Ayniqsa, 7–9-may kunlari tadbirning asosiy qismi o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Shu munosabat bilan Milliy kutubxona atrofidagi yo‘llarda transport vositalari harakati to‘liq yoki qisman to‘xtatildi.
Cheklovlar bir nechta markaziy ko‘chalarni qamrab olgan. Jumladan, Zarafshon ko‘chasining «Hyatt Regency Tashkent» mehmonxonasi oldidan Mustaqillik shoh ko‘chasigacha bo‘lgan qismi yopildi.
Shuningdek, Istiqlol ko‘chasining Amir Temur shoh va Buyuk Turon ko‘chalari oralig‘idagi qismida harakat cheklangan.
Buyuk Turon ko‘chasining Istiqlol ko‘chasidan Yoshlar ijod saroyigacha bo‘lgan qismida ham transport qatnovi vaqtincha to‘xtatildi.
Holat “G‘afur G‘ulom” bekatida sodir bo‘lgan. Yo‘lovchi ayol poyezd kirib kelayotganida uning yo‘liga tushib ketgan. Mashinist harakat tarkibini tezkor to‘xtatib qolgan. Ayol jiddiy jarohatlanmagan.
Foto: Toshkent metropoliteni
Toshkent metrosida yo‘lovchi ayol poyezd yo‘liga tushib ketdi. Bu haqda metropoliten matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, holat 2 may kuni soat 21:35 atrofida “G‘afur G‘ulom” bekatida sodir bo‘lgan. Bekatga 40-sonli harakat tarkibi kirib kelayotgan paytida yo‘lovchi ayol ehtiyotsizlik oqibatida yo‘lga tushib ketgan.
Mashinist tezkor va aniq harakat qilib, harakat tarkibini zudlik bilan to‘xtatgan hamda xavfsizlik choralariga to‘liq rioya etgan.
Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, fuqaro jiddiy tan jarohati olmagan. U tez tibbiy yordam xodimlari tomonidan ko‘rik uchun olib ketilgan.
Qo‘shimcha qilinishicha, hodisa metro harakati jadvaliga ta’sir ko‘rsatmagan, barcha poyezdlar belgilangan jadval asosida harakatlangan.
DXX va bojxona xodimlari hamkorlikda yirik miqdordagi giyohvandlik moddalarini fosh qilishdi.
Voqea Kogon tumanida Surxondaryo–Buxoro yo‘nalishida harakatlanayotgan «Lacetti» avtomashinasi to‘xtatib tekshirilishidan boshlandi. Mashinani boshqarib kelayotgan buxorolik shaxs (1993-y.t) muqaddam narkojinoyat sodir etgani uchun sudlangani ma’lum bo‘ldi. Avtomashina ko‘zdan kechirilganda, uning motor qismidagi havo filtri ostiga yashirilgan 993 gramm «opiy» moddasi topildi.
Surishtiruv davomida ushbu modda Termiz tumanida yashovchi, xalqaro yuk tashish bilan shug‘ullanuvchi 46 yoshli shaxsdan olingani aniqlandi. Tezkor tadbir davom ettirilib, termizlik ham qo‘lga olindi. Uning yonidan Afg‘onistondan kontrabanda yo‘li bilan keltirilgan 5 kg, yashash xonadonidan esa 7 kg «opiy» ashyoviy dalil sifatida rasmiylashtirildi.
Mazkur shaxslarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
O‘zbekistonda energiya resurslaridan samarali foydalanishni kuchaytirishga qaratilgan yangi chora-tadbirlar belgilandi. Bu Prezidentning 2026-yil 29-aprelda qabul qilingan «2026-yilda energiya samaradorligini yanada oshirish, energiya resurslarini tejash va ulardan oqilona foydalanishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PF–70-sonli Farmonida o‘z aksini topgan.
Farmonga muvofiq, 2026-yil 1-iyuldan boshlab davlat tashkilotlari, ijtimoiy soha muassasalari hamda davlat ishtirokidagi korxonalarning yangi quriladigan, rekonstruksiya qilinadigan yoki mukammal ta’mirlanadigan bino va inshootlari energiya samaradorligining kamida «S» toifasiga javob berishi shart bo‘ladi. Bu talab binolarni loyihalash va qurish jarayonida energiya tejamkor yechimlarni joriy etishni rag‘batlantirishga qaratilgan.
Shu bilan birga, energiyani tejash iste’molchilarni elektr energiyasi yoki tabiiy gaz tarmoqlaridan uzib qo‘yish orqali emas, balki samaradorlikni oshirish orqali ta’minlanishi belgilandi. Bu yondashuv energiya ta’minotida barqarorlikni saqlash bilan birga, resurslardan oqilona foydalanishni ta’minlashga xizmat qiladi.
Hujjatga ko‘ra, Energiya samaradorligi milliy agentligiga Energiya samaradorligini rag‘batlantirish va qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi orqali energiya servis kompaniyalari (ESKO) tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar uchun kafolatlangan to‘lovlarni amalga oshirish huquqi berildi. Bu mexanizm sohada xususiy sektor ishtirokini kengaytirish va yangi loyihalarni jalb qilish imkonini oshiradi.
2026 yildan boshlab energiya sarfi belgilangan me’yorlardan keskin oshib ketgan davlat obyektlarida har yili xalqaro standartlar asosida energiya samaradorligini yaxshilashga qaratilgan dasturlar amalga oshiriladi. Bu orqali ortiqcha energiya sarfini kamaytirish va tizimli nazoratni kuchaytirish ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, 2026-yil 1-oktyabrga qadar energiya iste’molini tahlil qilishda zamonaviy raqamli yechimlar joriy etiladi. Xususan, Big Data, Business Intelligence va sun’iy intellekt texnologiyalari orqali energiya sarfi va samaradorlik ko‘rsatkichlarini doimiy monitoring qilish tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
Shavkat Mirziyoyev Samarqandga tashrif buyurdi
Kam ta’minlanganlarga 161,5 mlrd so‘m ijtimoiy keshbek berilgan
Toshkentdagi ayrim ko‘chalar 11-maygacha yopildi
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
-
Siyosat4 days agoOʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
-
Jamiyat4 days agoMashina olib berish va’dasida yuzlab odamni chuv tushirgan “Umid avto”chilarga hukm o‘qildi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev energiya tejash vositasi sifatida kommunal xizmatlarni oʻchirishni taqiqlovchi farmonni imzoladi
-
Dunyodan4 days ago
Jarrohlar Apple Vision Pro foydasiga monitorlardan voz kechishmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago«Kursga sun’iy ta’sir o‘tkazish tarafdori emasmiz»
-
Iqtisodiyot5 days agoAQSh logistikasini O‘zbekistonda turib «zabt etgan» Sarvarjon Narimonov hikoyasi
-
Dunyodan4 days ago
Ukraina va Yevropa Ittifoqi Isroilga qarshi sanksiyalar kiritmoqchi