Jamiyat
“Qamayman deb tazyiq o‘tkazgan” – Samarqandda IIB xodimi o‘smirning o‘limiga sababchi bo‘ldi
Bulung‘ur tumanida o‘ziga o‘t qo‘ygan 17 yoshli o‘smir ko‘rsatilgan tibbiy muolajalarga qaramay 2 oydan so‘ng vafot etdi. Marhumning yaqinlariga ko‘ra, u profilaktika inspektorining qamayman, deya qilgan tahdididan qo‘rqib, o‘z joniga qasd qilgan. Inspektor esa bu da’voni tuhmat deb atagan va bolaning o‘limida aybi yo‘qligini bildirgan. Sud uni 2,5 yilga ozodlikdan mahrum qildi va sud zalidan qamoqqa oldi.
Bulung‘ur tumani IIB profilaktika inspektori jinoiy jazoga tortildi. Unga nisbatan qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi JIB Payariq tuman sudida ko‘rib chiqilib, hukm o‘qildi. Kun.uz sud hujjati bilan tanishdi.
Sud hukmida keltirilishicha, 1986 yilda tug‘ilgan I.X. Bulung‘ur tumani Kildon mahallasi profilaktika katta inspektori lavozimida faoliyat yuritib kelgan.
2025 yil 20 fevral kuni Samarqand viloyat ichki ishlar boshqarmasiga 2008 yilda tug‘ilgan voyaga yetmagan B.B. amakisiga tegishli Cobalt mashinasini o‘zboshimchalik bilan boshqarib ketgani haqida xabar kelib tushadi. Profilaktika inspektori I.X. 21 fevral kuni B.B.ni qarindoshlari bilan birga izlab, Jizzax viloyatining Zarbdor tumani hududidan topgan. So‘ngra xodim o‘smirni uyiga olib borgan va uning onasidan o‘g‘lini olib kelish uchun Zarbdor tuman ichki ishlar xodimlariga 400 ming so‘m berganini aytib, ushbu miqdordagi mablag‘ni bank kartasiga o‘tkazib olishga erishgan.
Shundan so‘ng, profilaktika inspektori “Bu bola qamaladi, endi qonun oldida javob berishi kerak” deya qo‘rqitib, B.B.ni qarindoshlari yonidan olib chiqib ketgan. Biroq profilaktik tadbir o‘tkazmasdan yoki biror hujjat rasmiylashtirmasdan B.B.ni tungi vaqtga qadar o‘zi bilan olib yurgan. Soat 22:30 larda voyaga yetmagan yigitning onasi K.Q.ga qo‘ng‘iroq qilib, farzandini IIB ma’muriy binosidan olib ketishni aytgan. Ammo K.Q. kelmagach, B.B.ni soat 23:00 larda yashash uyiga olib kelib, qarindoshlariga qoldirib ketgan.
B.B. qilgan qilmishi uchun qamalishi haqida aytilgan gaplardan qo‘rquvga tushib, 2025 yil 22 fevral kuni yashash uyi molxonasida dizel yoqilg‘isini ustiga sepib, o‘ziga o‘zi o‘t qo‘ygan. Buning oqibatida og‘ir darajadagi kuyish jarohati bilan shifoxonaga yotqizilgan. U ko‘rsatilgan tibbiy yordamga qaramay 2025 yil 6 may kuni shifoxonada vafot etgan.
Profilaktika inspektori I.X. sudda aybiga qisman iqrorlik bildirgan va B.B.ning o‘limida aybi yo‘qligini, unga tahdid qilmaganini, marhumning yaqinlari unga tuhmat qilayotganini aytgan.
“B.B.dan nega bunday qilganini so‘raganimda u amakisi uyidagi tovuq va g‘oziga qaramagani uchun urganini, shundan so‘ng qo‘rqib, mashinani boshqarib ketganini ma’lum qildi. Zarbdor tumanida B.B. “Aka, sizda gapim bor, 400 ming so‘m berib turing, telefonimni olay, faqat akam bilmasin. Agar bilsa meni o‘ldiradi, uning xarakteri yomon” deya yalina boshladi. Cho‘ntagimdan 400 ming so‘m pul olib, B.B.ga tutqazdim. U yoshi o‘zi tengi bola bilan gaplashib, Samsung A53 telefonini olib keldi va “Sizda turib tursin, uyda onamdan pul olib beraman” dedi. Shundan keyin Bulung‘ur tumaniga qaytdik.
B.B.ni uyiga olib borganimda onasi chiqib, “qayerga tashlash kerak o‘g‘lim olgan pulni?”, deb so‘radi. Onamning nomiga ochilgan bank kartasi raqamini aytdim. K.Q. 400 ming so‘m o‘tkazib berdi. Men B.B.ning onasi va qarindoshlaridan pul so‘raganim yo‘q. B.B.ni fosh etilmagan jinoyatlarni uning bo‘yniga qo‘yish bilan qo‘rqitmaganman. Bu – tuhmat”, degan profilaktika inspektori suddagi ko‘rsatmasida.
Marhumning onasi K.Q. esa inspektor o‘g‘liga uni qamatishini aytib, tahdid qilganini bildirgan.
“O‘sha kuni soat 23:00 larda profilaktika noziri I.H. menga qo‘ng‘iroq qilib, “Bir o‘zingiz kelib keting, farzandingiz Behruzning masalasini hal qilamiz” dedi. Men borolmasligimni aytdim. Oradan 30 daqiqa vaqt o‘tgach, I.H. o‘g‘limni uyga tashlab ketdi. Shunda o‘g‘lim qo‘rquv, stress holatda bo‘lganini, qo‘llari qaltirab turganini ko‘rdim. Ahvoling yaxshimi, deb so‘raganimda yaxshi dedi.
O‘g‘lim o‘zini yoqib yuborgach 2025 yil 6 mayga qadar davolandi, biroq kuyish darajasi og‘ir bo‘lgani sababli vafot etdi. Farzandim B.B. o‘z joniga suiqasd qilgani holatida profilaktika inspektori I.H.ning aybi bor, deb bilaman. Sababi, I.H. o‘g‘limni qo‘rqitib, qamayman deya unga tazyiq o‘tkazgan. U bu haqda menga va qaynukamga aytib berdi. Biz o‘g‘limning ushbu gaplarini video tasvirga olganmiz”, degan ayol sudda.
JIB Payariq tuman sudining hukmi bilan I.H. Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) 3-qismi “v” bandi va 207-moddasi 3-qismi “a” bandida (mansabga sovuqqonlik bilan qarash odam o‘limiga sabab bo‘lishi) nazarda tutilgan jinoyatlarni sodir etganlikda aybli deb topilgan. Unga 2 yil muddatga ichki ishlar organlari tizimida ishlash huquqidan mahrum qilgan holda 2 yil 6 oy muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan. Profilaktika inspektori sud zalidan qamoqqa olingan.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Jamiyat3 days ago
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Iqtisodiyot2 days ago
Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi
-
Jamiyat3 days ago
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi