Dunyodan
Prezident Trampning aytishicha, Afg‘onistondagi Britaniya askarlari “barcha jangchilar ichida eng buyuklari”
Bloomberg Getty Images orqali
Prezident Donald Trampning payshanba kuni Afgʻonistonda jang qilayotgan NATO askarlari haqidagi soʻzlari koʻplab faxriylar va siyosatchilarni gʻazablantirdi.
Prezident Donald Tramp koalitsiya kuchlari front chizig‘idan qochgani haqidagi iddaolari faxriylar va siyosatchilarning tanqidiga uchragach, Afg‘onistonda jang qilgan britaniyalik askarlarni olqishladi.
Shu hafta boshida Prezident Tramp Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkiloti (NATO) kuchlarining urushdagi rolini kamaytirib, Amerika ittifoqchilarini g‘azablantirdi va “agar kerak bo‘lsa” Qo‘shma Shtatlar uchun harbiy ittifoqlar mavjudmi yoki yo‘qmi, degan savol tug‘dirdi.
Trampning izohlari xalqaro ittifoqchilar tomonidan qoralandi, ser Key Starmer ularni “haqoratli va ochiqchasiga dahshatli” deb atadi.
Buyuk Britaniya bosh vaziri shanba kuni prezident Tramp bilan uchrashdi, shundan so‘ng AQSh prezidenti Truth Social platformasiga chiqib, Britaniya armiyasini “eng buyuk jangchilardan biri” sifatida maqtashdi.
Prezident Tramp payshanba kuni Fox News telekanaliga bergan intervyusida NATO qo’shinlari haqida aytgani uchun tanqid qilindi: “Biz ularga hech qachon muhtoj bo’lmaganmiz. Biz ulardan hech qachon haqiqatan ham hech narsa so’ramaganmiz”.
“Ular Afg’onistonga qo’shin yuborganliklarini aytishadi … va ular aslida orqada, front chizig’idan biroz masofada qolishgan.”
Bu voqea nafaqat Afg‘onistonda xizmat qilgan askarlarning oilalari, balki Vestminsterdagi va butun dunyo bo‘ylab faxriylar va siyosatchilar tomonidan prezident Trampdan kechirim so‘rashni talab qilib, katta norozilik uyg‘otdi.
Shahzoda Garri NATOning jamoaviy xavfsizlik bandi 11-sentabr hujumlaridan keyin bir marta ishga tushirilganini ta’kidlab, askarlarning qurbonliklarini hurmat qilish kerakligini aytdi.
2001-yil oktabr oyida Qoʻshma Shtatlar Tolibonni siqib chiqarish uchun Afgʻonistonga bostirib kirdi. Tolibon o‘tgan oy 11-sentabr xurujlarida ishtirok etgan Usama bin Laden va Al-Qoidaning boshqa xodimlariga boshpana berganini da‘vo qilgan. NATO davlatlari AQSh boshchiligidagi urushga qo’shin va harbiy texnikani qo’shgan.
2021-yilda AQSh chiqib ketganida, 3500 dan ortiq koalitsiya askari halok bo’ldi, ularning uchdan ikki qismi amerikaliklar edi. Britaniya mojaroda harbiy halok boʻlganlar soni boʻyicha AQShdan 2461 kishidan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.
Shanba kuni Dauning-strit bosh vazir va AQSh prezidenti Buyuk Britaniyaning AQSh va Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkiloti (NATO) kuchlari bilan birgalikda mojaroda ishtirok etishi haqida gapirganini e’lon qildi.
Matbuot kotibining aytishicha, “Bosh vazir Afgʻonistonda u bilan birga jang qilgan, koʻplari vataniga qaytmagan jasur va qahramon britaniyalik va amerikalik askarlarning jasoratini oshirdi. Biz ularning qurbonligini hech qachon unutmasligimiz kerak.”
Suhbatdan ko’p o’tmay, Prezident Trump o’zining Truth Social platformasida tanqidiy izohlardan uzoqlashgandek yangi izohlar joylashtirdi, lekin payshanba kungi intervyusida ishlatgan tili uchun bevosita uzr so’rashdan to’xtadi.
U shunday deb yozgan edi: “Britaniyaning buyuk va juda jasur askarlari har doim Amerika bilan birga bo’ladi.
“Afgʻonistonda 457 kishi halok boʻldi, koʻplari ogʻir yaralandi, ammo ular eng buyuk jangchilardan edi.
“Bu hech qachon uzilib bo’lmaydigan darajada kuchli rishta. G’ayrioddiy yurak va qalb bilan Britaniya armiyasi hech kimdan kam emas (AQShdan tashqari). Biz sizni yaxshi ko’ramiz va doimo shunday bo’ladi!”
Konservativ partiya yetakchisi Kemi Badenoch prezident Tramp Buyuk Britaniyaning Afg‘onistonda AQSh va uning NATOdagi ittifoqchilari bilan birga jang qilishdagi rolini tan olganidan mamnun ekanini aytdi.
“Avvaliga hech qachon so‘roq qilinmasligi kerak edi”, dedi u.
KO’RING: Prezident Trumpning izohlari “o’ta hurmatsizlik” edi – Britaniya faxriysi
Juma kuni Sasseks gertsogi NATO qo’shinlarining Afg’onistondagi hissasini yuqori baholagan bayonot bilan chiqdi.
“Men u yerda xizmat qildim. U yerda bir umrlik do‘stlar orttirdim. U yerda esa do‘stlarni yo‘qotdim”, – deydi shahzoda.
“2001 yilda NATO oʻz tarixida birinchi va yagona 5-moddaga murojaat qildi, yaʼni barcha ittifoqchilar bizning umumiy xavfsizligimiz uchun Afgʻonistonda Qoʻshma Shtatlar bilan birga boʻlish majburiyati bor edi.Ittifoqchilar bu chaqiruvga javob berishdi.
“Minglab hayotlar abadiy oʻzgardi. Ota-onalar oʻgʻil-qizlarini dafn qildilar. Bolalar yetim qoldi, oilalar esa toʻlovni toʻlashda davom etmoqda.
“Bu qurbonliklar halollik va hurmat bilan aytilishi kerak, shunda biz barchamiz birdam va diplomatiya va tinchlik himoyasiga sodiq qolishimiz kerak.”
Afg’onistonda qariyb 20 yil davomida halok bo’lgan 457 britaniyalik askarning aksariyati eng og’ir janglar bo’lgan Hilmandda o’ldirilgan.
Yana yuzlab odamlar jarohatlangan va oyoq-qo’llari yo’qolgan, jumladan, Afg’onistonda qo’lbola portlovchi moslamaga qadam qo’ygan kapral Endi Rid ikkala oyog’i va o’ng qo’lidan ayrilgan.
“Bir kun o’tmaydiki, men o’sha mojaroga qarayman va jismoniy va ruhiy og’riqni his qilmayman”, dedi u juma kuni BBC nonushtaga.
Janob Rid amerikalik askarlar bilan ishlaganliklarini eslab, “Agar ular oldingi safda bo‘lganida va men ularning yonida turganimda, biz ham oldingi safda bo‘lganimiz aniq”, deb qo‘shimcha qildi.
Video: “Bu aniq noto’g’ri” – Afg’oniston faxriylari Trampning NATO bayonotlariga munosabat bildirishdi
Janob Badenok, ser Ed Deyvi va Nayjel Faraj AQSh prezidentidan izoh so‘rash uchun Vestminster yetakchilari qatorida edi. Buyuk Britaniyadan tashqarida tashqi hukumatlar vazirlari ham Trampning izohlarini tanqid qilishdi.
Kanada Mudofaa vaziri Devid J. MakGinti kanadaliklar “erkaklar va ayollar boshidan yerga turishgan, biz majbur bo’lganimiz uchun emas, balki bu to’g’ri ish bo’lgani uchun” dedi.
Amerikalik siyosatchilar va harbiy amaldorlar ham Prezident Trampning NATO haqidagi izohlaridan gʻazab va norozilik bildirishdi.
“Menimcha, bu biz bilan birga kurashgan odamlarni haqorat qilish”, dedi sobiq milliy xavfsizlik maslahatchisi Xarberi Raymond Makmaster BBCga.
Prezident Trampning shanba kungi yangi izohlarida Afgʻonistonga qoʻshin yuborgan boshqa NATO ittifoqchilari haqida hech qanday gap yoʻq.
Italiya Bosh vaziri Giorgia Meloni, hukumati Trampning dastlabki bayonotini eshitib hayratda qolganini aytib, “Mamlakatimiz inkor etib boʻlmas bahoni toʻladi. 53 nafar italyan askari halok boʻldi, 700 dan ortigʻi yaralandi” dedi.
“Shu sababli, NATO davlatlarining Afg’onistondagi hissasini kamaytiruvchi har qanday bayonot qabul qilinishi mumkin emas, ayniqsa, agar u ittifoqchidan bo’lsa”, dedi u X.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Sport5 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Siyosat2 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat4 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport4 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif