Dunyodan
Prezident Tramp Venesuela 50 million barrelgacha bo‘lgan neftni AQShga “topshirishini” aytdi
Getty Images
AQSh prezidenti Donald Tramp Venesuela prezident Nikolas Maduroni hokimiyatdan ag’dargan kutilmagan harbiy operatsiyadan so’ng 50 million barrelgacha neftni AQShga “topshirishini” aytdi.
Prezident Tramp ijtimoiy tarmoqlarda neft bozor narxlarida sotilishini e’lon qilib, mablag‘larni o‘zi boshqarishini va ularni Venesuela va AQSh xalqi manfaati uchun ishlatishini qo‘shimcha qildi.
Uning izohlari u AQShning neft sanoati 18 oy ichida Venesuelada “ishlaydi” va mamlakatga katta sarmoya oqimini bashorat qilganidan keyin yangragan.
Tahlilchilar avvalroq BBCga Venesuelaning avvalgi ishlab chiqarishini tiklash o‘nlab milliard dollar va hatto o‘n yil davom etishi mumkinligini aytishgan.
“Venesuela muvaqqat hukumati AQShga 30 milliondan 50 million barrelgacha yuqori sifatli sanksiyalangan neft yetkazib berishini eʼlon qilishdan mamnunman”, — deb yozdi Prezident Tramp seshanba kuni Truth Social’da.
“Ushbu neft bozor narxida sotiladi va mablag’lar Venesuela va Qo’shma Shtatlar xalqi manfaati uchun ishlatilishini ta’minlash uchun men, Amerika Qo’shma Shtatlari Prezidenti tomonidan boshqariladi.”
Uning izohlari Venesuelaning sobiq vitse-prezidenti Delsi Rodriges muvaqqat prezident sifatida qasamyod qilganidan bir kun o‘tib yangradi. Maduro AQShga giyohvand moddalar savdosi va qurol-yarog‘ savdosida ayblanib olib kelingan.
Dushanba kuni AQSh prezidenti NBC News telekanaliga bergan intervyusida “Venesuelaning neft ishlab chiqaruvchisi bo‘lishi Qo‘shma Shtatlar uchun foydali, chunki u neft narxini pasaytiradi”, dedi.
AQShning yirik neft kompaniyalari vakillari shu hafta Tramp ma’muriyati bilan uchrashishi kerak edi, deb xabar berdi BBCning amerikalik hamkori CBS.
Avvalroq Bi-bi-si bilan suhbatlashgan tahlilchilar prezident Trampning rejasi global neft ta’minoti va shuning uchun narxlarga katta ta’sir ko‘rsatishiga shubha bilan qarashgan.
Ular korxonalar barqaror hukumat mavjudligiga ishonch hosil qilishni va sarmoya kiritgan taqdirda ham loyihalar yillar davomida o‘z samarasini bermasligini taklif qilishdi.
Prezident Tramp so‘nggi kunlarda AQSh neft kompaniyalari Venesuelaning neft infratuzilmasini ta’mirlashi mumkinligini ta’kidladi.
Mamlakat 303 milliard barrelga baholangan dunyodagi eng katta zahiraga ega, biroq neft qazib olish 2000-yillarning boshidan beri pasayib bormoqda.
Tramp ma’muriyati Venesuelaning energiya istiqbollari uchun zaxiralarida katta imkoniyatlarni ko’radi.
Mahalliy neft ishlab chiqarishni ko’paytirish AQSh kompaniyalari uchun qimmatga tushadi.
Venesuela nefti ham og‘irroq va uni qayta ishlash qiyinroq. Hozirda bu mamlakatda faqat bitta Amerika kompaniyasi – Chevron ishlamoqda.
Prezident Trampning Venesuelada AQSh neftini ishlab chiqarish rejalariga izoh berishni so‘ragan Chevron matbuot kotibi Bill Turenne kompaniya “xodimlarimizning xavfsizligi va farovonligi hamda aktivlarimizning yaxlitligiga e’tiborini saqlab qolishini” aytdi.
“Biz barcha tegishli qonunlar va qoidalarga to’liq rioya qilgan holda ishlashda davom etamiz”, deya qo’shimcha qildi Turenne.
AQShning yirik neft kompaniyasi ConocoPhillips, endi Venesuelada mavjud bo’lmagan, “Venesueladagi o’zgarishlar va ularning global energiya ta’minoti va barqarorlikka ta’sirini kuzatib boradi”, dedi matbuot kotibi Dennis Nass.
“Kelajakdagi biznes faoliyati yoki investitsiyalar haqida spekulyatsiya qilish hali erta”, dedi Nuss.
Uchinchi kompaniya Exxon izoh so’roviga darhol javob bermadi.
Maduroning Karakasdan tortib olinishini oqlar ekan, Tramp, shuningdek, Venesuela “bir tomonlama ravishda Amerika neftini tortib olgan va o’g’irlagan” deb da’vo qildi.
Vitse-prezident J.D.Vens Maduro qo’lga olinganidan keyin X haqidagi bu da’volarni takrorlab, shunday deb yozdi: “Venesuela Amerikaning neft aktivlarini musodara qildi va yaqin vaqtgacha bu o’g’irlangan aktivlardan o’zini boyitish va narkotik-terror operatsiyalarini moliyalashtirish uchun foydalangan”.
Haqiqat yanada murakkabroq.
AQSh neft kompaniyalari Venesuelada litsenziya shartnomalari asosida neft qazib olish bo‘yicha uzoq tarixga ega.
Venesuela 1976 yilda neft sanoatini milliylashtirdi, 2007 yilda esa prezident Ugo Chaves mamlakatda faoliyat yuritayotgan AQSh neft kompaniyalarining qolgan xorijiy aktivlari ustidan davlat nazoratini kuchaytirdi.
2019-yilda Jahon banki tribunali Venesuelaga 2007-yilda bu harakat uchun ConocoPhillipsga 8,7 milliard dollar tovon to‘lashni buyurdi.
Bu miqdor Venesuela tomonidan to’lanmagan, shuning uchun kamida bitta AQSh neft kompaniyasi to’lanmagan tovonni to’laydi.
Ammo BBC Verify xodimi Ben Chuning aytishicha, Venesuela AQSh neftini “o‘g‘irlagan” degan da’volar haddan tashqari soddalashtirilgan, chunki ekspertlar neftning o‘zi aslida Venesueladan boshqa hech kimga tegishli emasligini aytishgan.
Tomosha qiling: BBC Verify Venesuela AQSh neftini “o‘g‘irlagan” haqidagi da’volarni tasdiqlaydi
Dunyodan
Delegatsiya Dohaga boradi, ammo AQSh bilan muzokaralar o’tkazilmaydi
Eron Tashqi ishlar vazirligi Eron delegatsiyasining shu hafta Qatar poytaxti Dohaga tashrif buyurishini, biroq AQSh bilan muzokaralar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi.
Mutaxassislar delegatsiyasi AQSh bilan shu oy boshida imzolangan anglashuv memorandumini amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Dohaga tashrif buyuradi, dedi vazirlik vakili. Biroq bu tashrif AQSh bilan bevosita muzokaralar boshlanganini anglatmaydi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili: “Biz hali yakuniy kelishuvni muhokama qilish bosqichiga yetganimiz yo’q. Yaqin kelajakda AQSh tomoni bilan hech qanday muzokara bo’lmaydi”, dedi.
Avvalroq AQShning ko‘plab ommaviy axborot vositalari, jumladan Axios va CNN seshanba kuni Dohada ikki davlat o‘rtasidagi texnik muzokaralar davom etishi haqida xabar bergan edi. Keyinroq Eron Tashqi ishlar vazirligi direktori oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiy bu maʼlumotni rad etdi.
Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp Eron muzokaralar o‘tkazishni so‘ragani va muzokaralar Dohada o‘tkazilishini ma’lum qildi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levittning ma’lum qilishicha, AQSh maxsus vakili Stiv Uitkoff va katta maslahatchi Jared Kushner shu hafta yuqori darajadagi muzokaralar uchun Qatarga tashrif buyurishadi.
Qayd etilishicha, 17-iyun kuni imzolangan doiraviy kelishuv tomonlarga Eron yadro dasturi, sanksiyalarni yumshatish va Hormuz bo‘g‘ozining kelajakdagi maqomi bo‘yicha yakuniy kelishuvni ishlab chiqish uchun 60 kun muhlat bergan.
Dunyodan
AQShda 3,7 milliard dollarlik firibgarlikda gumon qilinib hibsga olindi
AQShda sog‘liqni saqlash sohasidagi eng yirik firibgarlikni uyushtirganlikda gumon qilingan amerikalik tadbirkor Ibrohim Xaldun Hilmi Turkiyada hibsga olindi. Bu haqda AQSh Federal qidiruv byurosi (FTB) ma’lum qildi.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Hilmi Medicare davlat tibbiy sug’urtasi dasturidan 3,7 milliard dollarni firibgarlik yo’li bilan o’zlashtirmoqchi bo’lgan.
Uning nazorati ostidagi kompaniyalar, jumladan Sunshine Senior Solutions, rasmiy ravishda tibbiy asboblar yetkazib beruvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Ammo prokurorlarning aytishicha, ushbu kompaniyalar orqali davlat dasturiga tizimli ravishda yolg‘on hisobotlar kiritilgan.
Tergovchilarning ta’kidlashicha, kompaniyalar tizza bo’g’imlari, qo’l tirgaklari, kateterlar, yaralarni parvarish qilish vositalari va boshqa tibbiy mahsulotlar uchun milliardlab dollar to’lashni talab qilgan. Biroq, ko’plab bemorlar buyurtma bermagan, olmagan yoki umuman bunday uskunaga ega emas edi.
Huquq-tartibot idoralari Hilmini 2025 yilning may oyida hibsga olishlari kerak edi, biroq u tergovdan qochish uchun mamlakatdan qochib ketdi.
Bir yildan ortiq qidiruvdan so‘ng Turkiya huquq-tartibot idoralari uning shaxsini aniqlab, hibsga oldi. Shundan so‘ng FQB maxsus operatsiya o‘tkazib, gumonlanuvchini AQShga ekstraditsiya qildi.
FQB direktori Kash Patel bu ishni AQSh tarixidagi eng yirik tibbiy sug‘urta firibgarliklaridan biri deb atadi.
Hilmi Medicare dasturini aldashda ayblanib, federal sudda sudlanmoqda. AQSh qonunlariga ko’ra, bunday jinoyatlar uchun katta miqdorda jarima va yillar qamoq jazosi qo’llanilishi mumkin.
Mazkur ish transmilliy jinoiy tarmoqlarni fosh qilishga qaratilgan “Oltinga hujum” operatsiyasi doirasida tergov qilinmoqda. Operatsiya davomida yuzlab odamlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atildi.
Dunyodan
Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti yana o‘lim jazosiga hukm qilindi
Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti ustidan sud jarayonining yangi bosqichi: prokurorlar o‘lim jazosini talab qilmoqda.
Yonhap News xabariga ko‘ra, Maxsus prokuratura 2024-yilda harbiy holat joriy qilinganidan keyin sodir bo‘lgan davlat to‘ntarishiga urinish munosabati bilan Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti Yun Sek Yolga o‘lim jazosini berishni yana bir bor so‘ragan.
Seul apellyatsiya sudi tanaffusdan keyin qayta ochildi. Sud jarayoni avvalroq Yun Seok Yolning sudyani ishdan bo‘shatish haqidagi iltimosi tufayli to‘xtatilgan edi, biroq Oliy sud bu iltimosni rad etdi.
Ayblov tomoni birinchi instantsiya sudining hukmi juda yumshoq ekanligini ta’kidlab, avvalgi pozitsiyasini saqlab qoldi.
Fevral oyida sud sobiq prezidentni davlat toʻntarishiga urinishda boshchilik qilgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilgan edi.
Bundan tashqari, prokuratura quyi sudning sobiq harbiy qo’mondon Roh Sang-vonning yozuvlarini harbiy holatga tayyorgarlik ko’rish dalili sifatida rad etish to’g’risidagi qaroriga e’tiroz bildirdi.
Maxsus prokuratura “Birinchi sud hukmi juda yumshoq bo‘ldi”, dedi va Yun Seok Yulga o‘lim jazosi berilishini so‘radi.
Dunyodan
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
Xurmuz bo‘g‘ozi orqali suzib ketayotgan yuk kemasi snaryadga uchradi. Britaniya harbiylari hodisada kemaning boshqaruv qismi shikastlanganini, biroq qurbonlar va atrof-muhitga zarar yetkazilgani haqida xabar berilmaganini aytdi.
Hodisa Ummon qirg‘oqlaridan 12,5 dengiz mili uzoqlikda sodir bo‘lgan. Hodisa Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Tehron ruxsatisiz Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar haqida navbatdagi ogohlantirish berganidan bir necha soat o‘tib sodir bo‘lgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videoda IIMK dengiz floti nomidan radio ogohlantirish eshitilishi mumkin. Unda aytilishicha, Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtish faqat Eron ruxsati bilan va belgilangan yoʻnalishlar boʻylab amalga oshirilishi kerak.
Shu bilan birga, Ummon Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro dengiz tashkiloti bilan hamkorlikda kemalar uchun yangi xavfsiz marshrutni ishga tushirdi. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu yoʻnalish boʻylab oʻtuvchi kemalar soni tez surʼatlar bilan ortib bormoqda.
Eron bu yo‘nalishni “qabul qilib bo‘lmaydigan va o‘ta xavfli” deb atadi, chunki u o‘z roziligisiz o‘rnatilgan.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Fors ko‘rfazi mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashuvda AQSh va uning ittifoqchilari Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish erkinligini ta’minlashda davom etishini aytdi. Uning aytishicha, yangi dengiz yo‘llari ochiq qolishi muhim.
Dunyodan
Venesueladagi zilzila oqibatida 235 kishi halok bo‘ldi
Venesuela shimolida sodir bo‘lgan ikki kuchli zilzila oqibatida vayron bo‘lgan binolar va uylar vayronalari ostidan tirik qolganlarni qidirish ishlari davom etmoqda. Rasmiylarga ko’ra, 235 kishi halok bo’lgan va 4300 kishi yaralangan.
“Afsuski, bizda jasadlari tibbiy muassasalarimizga olib ketilgan yoki to’g’ridan-to’g’ri vafot etgan 235 qurbon haqida ma’lumot bor”, dedi payshanba kuni sog’liqni saqlash vaziri Karlos Alvarado davlat televideniyesida.
Chorshanba kuni kechki 7,2 va 7,5 magnitudali zilzilalar ortidan minglab odamlar bedarak yo‘qolganligi sababli qurbonlar soni yanada ortishi kutilmoqda. Ushbu zilzilalar Venesuelada 100 yildan ortiq vaqt davomida sodir bo’lgan eng kuchli zilzilalar qatoriga kirdi va ular butun mintaqada sezildi.
Ushbu fojiaga javoban, AQSh Moliya vazirligi Venesueladagi zilzila oqibatlarini bartaraf etish bilan bog’liq faoliyatga ruxsat berish uchun 23 oktyabrgacha ba’zi sanksiyalardan voz kechishga qaror qildi.
Shu bilan birga, Venesuela shimolidagi shaharlarning vahimaga tushgan aholisi vayronalar orasidan bedarak yo‘qolganlarni qidirish uchun ko‘chalarga chiqdi.
Chang va qonga botgan qurbonlar vayronalar ostidan olib chiqildi. Ular orasida bolalar va hayvonlar ham bor edi.
Venesuela davlat televideniyesi qutqaruv operatsiyasining dramatik lavhalarini namoyish etdi.
Biroq tabiiy ofat yuz bergan hudud aholisi qutqaruv guruhlari yetarli emasligidan noligan. Ba’zilar rasmiylar va’da qilgan og’ir texnika qayerdaligini so’rashdi, aholi va qo’shnilar esa vayronalarni o’zlari olib tashlashga majbur bo’lganidan shikoyat qilishdi.
Uch farzandning onasi Diana Delgado bedarak yo‘qolgan 8 yoshli o‘g‘li haqida “Men farzandim qayerdaligini bilmoqchiman, u vayronalar ostidami yoki evakuatsiya markazidami, bilishni xohlayman”, dedi.
Poytaxt Karakasdan shimolda joylashgan La Guayra qirg‘oq mintaqasi bo‘ronning eng og‘ir qismini ko‘tardi. U yerda mamlakatning asosiy aeroporti joylashgan. Zarar tufayli yopilgan, bu esa yordam yetkazilishini imkonsiz qilgan.
Dunyoning turli burchaklaridan, jumladan, shu yil boshida Venesuelaning o‘sha paytdagi prezidenti Nikolas Maduroni harbiy amaliyotda qo‘lga olgan AQShdan yordam va materiallar takliflari kelib tushdi.
-
Dunyodan2 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Dunyodan4 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Iqtisodiyot4 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat3 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Jamiyat5 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Iqtisodiyot3 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Iqtisodiyot5 days agoBosh prokuratura tomonidan “Yashirin iqtisodiyot xaritasi” platformasi ishga tushirildi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston kivilarni asosan Erondan import qilmoqda
