Dunyodan
Prezident Tramp Eronga qarshi “qattiq harbiy harakatlar” boshlanganini e’lon qildi
AQSh prezidenti Donald Tramp ommaviy noroziliklarga sabab bo‘lgan Eronga qarshi jiddiy harbiy chora ko‘rilishi haqida ogohlantirdi.
“Biz Eronga qarshi juda jiddiy chora ko‘rish variantlarini ko‘rib chiqmoqdamiz. Erondagi namoyishlar haqida har soat xabarlar olaman. Albatta, biz qaror qabul qilamiz. Ayrim namoyishchilar otib o‘ldirildi. Biz bu masalani ko‘rib chiqyapmiz. Agar Eron mintaqadagi AQSh harbiy bazalariga hujum qilsa, biz ularga ular tasavvur ham qila olmaydigan tarzda hujum qilamiz”, dedi Tramp yakshanba oqshomida havo kuchlari efirida jurnalistlarga bergan intervyusida.
Erondagi ommaviy norozilik namoyishlarining birinchi haftasida prezident Tramp harbiylar toʻliq jangovar shay holatga kelganini eʼlon qilib, agar Tehron hukumati tinch namoyishchilarni shafqatsizlarcha oʻldirsa, AQSh yordamga kelishini aytdi.
O‘tgan hafta Eron oliy rahnamosi Ali Xomanaiy AQSh prezidenti Donald Trampning qo‘lida 1000 dan ortiq eronlikning qoni borligini aytdi va butun mamlakat bo‘ylab namoyishlar davom etayotgan paytda o‘z xalqini birlashishga chaqirdi.
Kecha Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Gʻolibov AQSh Eronga hujum qilsa, mamlakat Isroil va AQSh harbiy bazalarini nishonga olishi haqida ogohlantirgan edi.
Prezident Trampning so‘nggi bayonotlari AQSh hukumati Eronga qarshi jiddiy choralar, jumladan, harbiy choralar ko‘rish imkoniyatini ko‘rib chiqayotganini ko‘rsatmoqda.
AQShning Axios nashri 11 yanvar kuni prezident Tramp eronlik namoyishchilarni qo‘llab-quvvatlash va amaldagi tuzumni zaiflashtirishning bir qancha variantlarini ko‘rib chiqayotgani haqida xabar berdi.
Muhokama qilinayotgan variantlar orasida Eron hududiga harbiy zarbalar berish, kiberhujumlar, Tehron hukumatiga qarshi razvedka operatsiyalari va sanksiyalarni kuchaytirish kiradi.
Manbalarning Axios’ga aytishicha, Tramp barcha variantlarni ko‘rib chiqmoqda, ammo hali yakuniy qarorga kelmagan.
Eronda norozilik namoyishlari kuchaygani sababli internet yopildi. Namoyishchilarga yordam berish uchun milliarder Ilon Mask eronliklarni sun’iy yo’ldosh internet bilan ta’minlashi mumkin.
Ma’lumot uchun: Erondagi ommaviy norozilik namoyishlari 2025-yil 28-dekabr kuni Tehrondagi Katta bozorda boshlandi, u yerda ko‘plab savdogarlar giperinflyatsiya va narxlarning oshishiga qarshi norozilik sifatida eshiklarini yopdilar. Namoyishlar tezda butun mamlakat bo’ylab tarqaldi.
CNN Eron inson huquqlari tashkilotlariga tayanib, namoyishlarda 490 kishi halok bo‘lganini xabar qildi.
Eron davlat matbuotining xabar berishicha, zo‘ravonliklarda kamida 109 xavfsizlik kuchlari halok bo‘lgan.
Norozilik namoyishlari kuchayib borayotgani sababli halok bo‘lganlarning aniq sonini tasdiqlab bo‘lmaydi. Shuning uchun bu borada turli raqamlar taqdim etilgan.
Ko’rinib turibdiki, dastlab iqtisodiy talablar bilan boshlangan namoyishlar to’liq siyosiy noroziliklarga aylangan. Ayrim namoyishchilar Islom respublikasi boshqaruvini bekor qilish va monarxiyani tiklashni talab qilmoqda. Namoyishlarda “Diktatorga o`lim!”, ”Bu oxirgi jang, Pahlaviy qaytadi”, ”Taxt vorisi, qayerdasan? Bizni qutqaring!” va ”Yashasin podshoh!”. kabi shiorlarni ham ko’tardilar
1979 yilda taxtdan voz kechgan shahzoda Muhammad Rizo Pahlaviyning o‘g‘li shahzoda Rizo Pahlaviy namoyishchilarni Eronning yirik shaharlarini bosib olishga chaqirdi. Ayni paytda AQShda istiqomat qilayotgan 65 yoshli Rizo Pahlaviy 11 yanvar kuni Fox News telekanaliga bergan intervyusida Eronga qaytishga tayyorligini aytdi. Sobiq qirolning o‘g‘li AQShni Eron Islom Respublikasidagi tuzumni ag‘darish uchun keskin choralar ko‘rishga chaqirmoqda.
30-iyun kuni ertalab Tojikiston Favqulodda vaziyatlar qo‘mitasi qutqaruvchilari tog‘li Badaxshon muxtor viloyati raisi Alisher Mirzonavotning jasadini topdi. Bu haqda agentlikning OAV bo‘limi boshlig‘i Arif Nozimyan ma’lum qildi.
Uning aytishicha, jasad Xatlon viloyati Shamsiddin Shohin tumanidagi Kisht qishlog‘i yaqinidagi Panj daryosi yuzasidan topilgan.
Tibbiy ekspertiza natijasida marhumning shaxsi aniqlangan.
Hozirda qutqaruv guruhlari Alisher Mirzonavottning turmush o‘rtog‘i va voyaga yetmagan qizini qidirmoqda.
Qidiruv-qutqaruv ishlari 17 iyundan beri davom etmoqda. O‘sha kuni tog‘li Badaxshon muxtor viloyati rahbari Alisher Mirzonavot hamrohlari bilan Darvoz tumanida yo‘ldan chiqib ketib, Panj daryosiga qulagan.
Avvalroq qutqaruv guruhlari YTHda halok bo‘lgan haydovchi va tuman boshlig‘i maslahatchisining jasadlarini topgan edi.
Tojikiston Ichki ishlar vazirligi ish bo‘yicha tergov jarayoni mamlakat prezidenti Imomali Rahmonning shaxsan nazorati ostida olib borilayotganini ma’lum qildi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi Eron delegatsiyasining shu hafta Qatar poytaxti Dohaga tashrif buyurishini, biroq AQSh bilan muzokaralar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi.
Mutaxassislar delegatsiyasi AQSh bilan shu oy boshida imzolangan anglashuv memorandumini amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Dohaga tashrif buyuradi, dedi vazirlik vakili. Biroq bu tashrif AQSh bilan bevosita muzokaralar boshlanganini anglatmaydi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili: “Biz hali yakuniy kelishuvni muhokama qilish bosqichiga yetganimiz yo’q. Yaqin kelajakda AQSh tomoni bilan hech qanday muzokara bo’lmaydi”, dedi.
Avvalroq AQShning ko‘plab ommaviy axborot vositalari, jumladan Axios va CNN seshanba kuni Dohada ikki davlat o‘rtasidagi texnik muzokaralar davom etishi haqida xabar bergan edi. Keyinroq Eron Tashqi ishlar vazirligi direktori oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiy bu maʼlumotni rad etdi.
Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp Eron muzokaralar o‘tkazishni so‘ragani va muzokaralar Dohada o‘tkazilishini ma’lum qildi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levittning ma’lum qilishicha, AQSh maxsus vakili Stiv Uitkoff va katta maslahatchi Jared Kushner shu hafta yuqori darajadagi muzokaralar uchun Qatarga tashrif buyurishadi.
Qayd etilishicha, 17-iyun kuni imzolangan doiraviy kelishuv tomonlarga Eron yadro dasturi, sanksiyalarni yumshatish va Hormuz bo‘g‘ozining kelajakdagi maqomi bo‘yicha yakuniy kelishuvni ishlab chiqish uchun 60 kun muhlat bergan.
AQShda sog‘liqni saqlash sohasidagi eng yirik firibgarlikni uyushtirganlikda gumon qilingan amerikalik tadbirkor Ibrohim Xaldun Hilmi Turkiyada hibsga olindi. Bu haqda AQSh Federal qidiruv byurosi (FTB) ma’lum qildi.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Hilmi Medicare davlat tibbiy sug’urtasi dasturidan 3,7 milliard dollarni firibgarlik yo’li bilan o’zlashtirmoqchi bo’lgan.
Uning nazorati ostidagi kompaniyalar, jumladan Sunshine Senior Solutions, rasmiy ravishda tibbiy asboblar yetkazib beruvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Ammo prokurorlarning aytishicha, ushbu kompaniyalar orqali davlat dasturiga tizimli ravishda yolg‘on hisobotlar kiritilgan.
Tergovchilarning ta’kidlashicha, kompaniyalar tizza bo’g’imlari, qo’l tirgaklari, kateterlar, yaralarni parvarish qilish vositalari va boshqa tibbiy mahsulotlar uchun milliardlab dollar to’lashni talab qilgan. Biroq, ko’plab bemorlar buyurtma bermagan, olmagan yoki umuman bunday uskunaga ega emas edi.
Huquq-tartibot idoralari Hilmini 2025 yilning may oyida hibsga olishlari kerak edi, biroq u tergovdan qochish uchun mamlakatdan qochib ketdi.
Bir yildan ortiq qidiruvdan so‘ng Turkiya huquq-tartibot idoralari uning shaxsini aniqlab, hibsga oldi. Shundan so‘ng FQB maxsus operatsiya o‘tkazib, gumonlanuvchini AQShga ekstraditsiya qildi.
FQB direktori Kash Patel bu ishni AQSh tarixidagi eng yirik tibbiy sug‘urta firibgarliklaridan biri deb atadi.
Hilmi Medicare dasturini aldashda ayblanib, federal sudda sudlanmoqda. AQSh qonunlariga ko’ra, bunday jinoyatlar uchun katta miqdorda jarima va yillar qamoq jazosi qo’llanilishi mumkin.
Mazkur ish transmilliy jinoiy tarmoqlarni fosh qilishga qaratilgan “Oltinga hujum” operatsiyasi doirasida tergov qilinmoqda. Operatsiya davomida yuzlab odamlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atildi.
Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti ustidan sud jarayonining yangi bosqichi: prokurorlar o‘lim jazosini talab qilmoqda.
Yonhap News xabariga ko‘ra, Maxsus prokuratura 2024-yilda harbiy holat joriy qilinganidan keyin sodir bo‘lgan davlat to‘ntarishiga urinish munosabati bilan Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti Yun Sek Yolga o‘lim jazosini berishni yana bir bor so‘ragan.
Seul apellyatsiya sudi tanaffusdan keyin qayta ochildi. Sud jarayoni avvalroq Yun Seok Yolning sudyani ishdan bo‘shatish haqidagi iltimosi tufayli to‘xtatilgan edi, biroq Oliy sud bu iltimosni rad etdi.
Ayblov tomoni birinchi instantsiya sudining hukmi juda yumshoq ekanligini ta’kidlab, avvalgi pozitsiyasini saqlab qoldi.
Fevral oyida sud sobiq prezidentni davlat toʻntarishiga urinishda boshchilik qilgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilgan edi.
Bundan tashqari, prokuratura quyi sudning sobiq harbiy qo’mondon Roh Sang-vonning yozuvlarini harbiy holatga tayyorgarlik ko’rish dalili sifatida rad etish to’g’risidagi qaroriga e’tiroz bildirdi.
Maxsus prokuratura “Birinchi sud hukmi juda yumshoq bo‘ldi”, dedi va Yun Seok Yulga o‘lim jazosi berilishini so‘radi.
Xurmuz bo‘g‘ozi orqali suzib ketayotgan yuk kemasi snaryadga uchradi. Britaniya harbiylari hodisada kemaning boshqaruv qismi shikastlanganini, biroq qurbonlar va atrof-muhitga zarar yetkazilgani haqida xabar berilmaganini aytdi.
Hodisa Ummon qirg‘oqlaridan 12,5 dengiz mili uzoqlikda sodir bo‘lgan. Hodisa Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Tehron ruxsatisiz Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar haqida navbatdagi ogohlantirish berganidan bir necha soat o‘tib sodir bo‘lgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videoda IIMK dengiz floti nomidan radio ogohlantirish eshitilishi mumkin. Unda aytilishicha, Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtish faqat Eron ruxsati bilan va belgilangan yoʻnalishlar boʻylab amalga oshirilishi kerak.
Shu bilan birga, Ummon Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro dengiz tashkiloti bilan hamkorlikda kemalar uchun yangi xavfsiz marshrutni ishga tushirdi. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu yoʻnalish boʻylab oʻtuvchi kemalar soni tez surʼatlar bilan ortib bormoqda.
Eron bu yo‘nalishni “qabul qilib bo‘lmaydigan va o‘ta xavfli” deb atadi, chunki u o‘z roziligisiz o‘rnatilgan.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Fors ko‘rfazi mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashuvda AQSh va uning ittifoqchilari Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish erkinligini ta’minlashda davom etishini aytdi. Uning aytishicha, yangi dengiz yo‘llari ochiq qolishi muhim.
Jahon chempionatidan qaytgan O‘zbekiston milliy jamoasi tantanali kutib olindi
Toshkentdagi bog‘chada nimalar sodir bo‘ldi?
Hujjatsiz yerlarga uch karrali soliq qanday qayta hisoblanadi?
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Dunyodan5 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Iqtisodiyot4 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat3 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot3 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Jamiyat4 days agoO‘zbekistonning 24 ta oliy ta’lim muassasasi top-1000 talik ro‘yxatga kiritildi
-
Jamiyat4 days agoChirchiqda kanalga tushib ketgan fuqaro qutqarib qolindi
-
Sport4 days agoJCh kundaligi. Kabo-Verdeda mo‘jiza, Urugvayda sharmandalik, Dembeleda het-trik, Eronda drama