Dunyodan
Prezident Tramp Eronga qarshi “qattiq harbiy harakatlar” boshlanganini e’lon qildi
AQSh prezidenti Donald Tramp ommaviy noroziliklarga sabab bo‘lgan Eronga qarshi jiddiy harbiy chora ko‘rilishi haqida ogohlantirdi.
“Biz Eronga qarshi juda jiddiy chora ko‘rish variantlarini ko‘rib chiqmoqdamiz. Erondagi namoyishlar haqida har soat xabarlar olaman. Albatta, biz qaror qabul qilamiz. Ayrim namoyishchilar otib o‘ldirildi. Biz bu masalani ko‘rib chiqyapmiz. Agar Eron mintaqadagi AQSh harbiy bazalariga hujum qilsa, biz ularga ular tasavvur ham qila olmaydigan tarzda hujum qilamiz”, dedi Tramp yakshanba oqshomida havo kuchlari efirida jurnalistlarga bergan intervyusida.
Erondagi ommaviy norozilik namoyishlarining birinchi haftasida prezident Tramp harbiylar toʻliq jangovar shay holatga kelganini eʼlon qilib, agar Tehron hukumati tinch namoyishchilarni shafqatsizlarcha oʻldirsa, AQSh yordamga kelishini aytdi.
O‘tgan hafta Eron oliy rahnamosi Ali Xomanaiy AQSh prezidenti Donald Trampning qo‘lida 1000 dan ortiq eronlikning qoni borligini aytdi va butun mamlakat bo‘ylab namoyishlar davom etayotgan paytda o‘z xalqini birlashishga chaqirdi.
Kecha Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Gʻolibov AQSh Eronga hujum qilsa, mamlakat Isroil va AQSh harbiy bazalarini nishonga olishi haqida ogohlantirgan edi.
Prezident Trampning so‘nggi bayonotlari AQSh hukumati Eronga qarshi jiddiy choralar, jumladan, harbiy choralar ko‘rish imkoniyatini ko‘rib chiqayotganini ko‘rsatmoqda.
AQShning Axios nashri 11 yanvar kuni prezident Tramp eronlik namoyishchilarni qo‘llab-quvvatlash va amaldagi tuzumni zaiflashtirishning bir qancha variantlarini ko‘rib chiqayotgani haqida xabar berdi.
Muhokama qilinayotgan variantlar orasida Eron hududiga harbiy zarbalar berish, kiberhujumlar, Tehron hukumatiga qarshi razvedka operatsiyalari va sanksiyalarni kuchaytirish kiradi.
Manbalarning Axios’ga aytishicha, Tramp barcha variantlarni ko‘rib chiqmoqda, ammo hali yakuniy qarorga kelmagan.
Eronda norozilik namoyishlari kuchaygani sababli internet yopildi. Namoyishchilarga yordam berish uchun milliarder Ilon Mask eronliklarni sun’iy yo’ldosh internet bilan ta’minlashi mumkin.
Ma’lumot uchun: Erondagi ommaviy norozilik namoyishlari 2025-yil 28-dekabr kuni Tehrondagi Katta bozorda boshlandi, u yerda ko‘plab savdogarlar giperinflyatsiya va narxlarning oshishiga qarshi norozilik sifatida eshiklarini yopdilar. Namoyishlar tezda butun mamlakat bo’ylab tarqaldi.
CNN Eron inson huquqlari tashkilotlariga tayanib, namoyishlarda 490 kishi halok bo‘lganini xabar qildi.
Eron davlat matbuotining xabar berishicha, zo‘ravonliklarda kamida 109 xavfsizlik kuchlari halok bo‘lgan.
Norozilik namoyishlari kuchayib borayotgani sababli halok bo‘lganlarning aniq sonini tasdiqlab bo‘lmaydi. Shuning uchun bu borada turli raqamlar taqdim etilgan.
Ko’rinib turibdiki, dastlab iqtisodiy talablar bilan boshlangan namoyishlar to’liq siyosiy noroziliklarga aylangan. Ayrim namoyishchilar Islom respublikasi boshqaruvini bekor qilish va monarxiyani tiklashni talab qilmoqda. Namoyishlarda “Diktatorga o`lim!”, ”Bu oxirgi jang, Pahlaviy qaytadi”, ”Taxt vorisi, qayerdasan? Bizni qutqaring!” va ”Yashasin podshoh!”. kabi shiorlarni ham ko’tardilar
1979 yilda taxtdan voz kechgan shahzoda Muhammad Rizo Pahlaviyning o‘g‘li shahzoda Rizo Pahlaviy namoyishchilarni Eronning yirik shaharlarini bosib olishga chaqirdi. Ayni paytda AQShda istiqomat qilayotgan 65 yoshli Rizo Pahlaviy 11 yanvar kuni Fox News telekanaliga bergan intervyusida Eronga qaytishga tayyorligini aytdi. Sobiq qirolning o‘g‘li AQShni Eron Islom Respublikasidagi tuzumni ag‘darish uchun keskin choralar ko‘rishga chaqirmoqda.