Dunyodan
Prezident Tramp Eron rahbariyatiga minnatdorchilik bildirdi. AQSh endi Tehronga hujum qilmaydimi?
AQSh prezidenti Donald Tramp Eronning ommaviy namoyishlar ortidan asirga olingan fuqarolarni qatl etish qaroridan qaytganini olqishladi.
“Men rejalashtirilgan osib qo’yish (800 dan ortiq kishi) Eron rahbariyati tomonidan to’xtatilganidan juda xursandman. Rahmat!” Bu haqda Tramp Truth Social platformasidagi sahifasida yozgan.
Avvalroq prezident Tramp eronlik namoyishchilarga nisbatan jazo choralari ko‘rilishi va qatl qilinsa, Eronning amaldagi rahbariyatiga nisbatan keskin choralar ko‘rilishi haqida ogohlantirgan edi.
Inson huquqlari tashkilotlari Eron rahbariyati so‘nggi haftalarda mamlakatni larzaga keltirgan norozilik namoyishlarida hibsga olingan yuzlab eronliklarni qatl qilishga tayyorlanayotgani haqida ogohlantirdi. Ayni paytda Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Arakchi hukumatning namoyishchilarni o‘ldirish niyati yo‘qligini aytdi.
Ma’lumot uchun: Erondagi ommaviy norozilik namoyishlari 2025-yil 28-dekabr kuni Tehrondagi Katta bozorda boshlandi, u yerda ko‘plab savdogarlar giperinflyatsiya va narxlarning oshishiga qarshi norozilik sifatida eshiklarini yopdilar. Namoyishlar tezda butun mamlakat bo’ylab tarqaldi. Iqtisodiy talablar bilan boshlangan norozilik harakati siyosiy harakatga aylandi.
G‘arb matbuoti inson huquqlari tashkilotlariga tayanib, namoyishlar chog‘ida 2400 dan ortiq odam halok bo‘lgan, 18 ming kishi hibsga olingan.
Eron hukumatiga qarshi keskin choralar ko‘rishni ko‘rib chiqayotgan prezident Tramp 16 yanvar kuni Eronga qarshi harbiy hujum uyushtirmaslikka qaror qilganini e’lon qilib, bunga o‘lim jazosining bekor qilinishini asos qilib ko‘rsatdi. Biroq siyosiy tahlilchilarga ko‘ra, prezident Trampning ayni paytda Eronga hujum qilmaslik qarorini yana bir qancha omillar tushuntiradi.
Birinchidan, Saudiya Arabistoni, Qatar, Misr va Ummon davlatlari Tramp ma’muriyatini Eronga qarshi harbiy chora ko‘rmaslikka ko‘ndirish uchun sezilarli diplomatik sa’y-harakatlar qildi. Bu davlatlar Eronga qarshi harbiy choralar Yaqin Sharqdagi beqarorlikni kuchaytirib, jahon neft bozorini izdan chiqarishidan xavotir bildirdi. Shu tariqa ular Vashingtonni Tehronga yana bir imkoniyat berishga ishontirdilar.
Ikkinchidan, Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu ham prezident Trampni Eronga hujumni kechiktirishga chaqirdi.
Uchinchidan, Eronga qarshi harbiy harakatlar ehtimolini muhokama qilganda, prezident Trampning milliy xavfsizlik bo‘yicha maslahatchisi unga Eron rejimining qisqa muddatda qulashiga kafolat yo‘qligini aytdi. Qolaversa, AQSh hukumati Tehron tomonidan keskin javob qaytarilishi ehtimolidan xavotirda. Bu AQSh harbiylari va AQShning mintaqadagi ittifoqchilari, jumladan, Isroilga ta’sir qilishi mumkin.
AQSh hukumati shu tariqa Erondagi vaziyatni diplomatik yoʻllar bilan hal qilishga umid qildi va toʻrtta shart qoʻydi: Islom Respublikasida uranni boyitish standartlarini belgilash, raketa arsenallarini qisqartirish, boyitilgan uran masalasiga oydinlik kiritish va Eronning ishonchli vakillari bilan vaziyatni hal qilish.
So‘nggi xabarlarga ko‘ra, Eronda norozilik namoyishlari asosan pasaygan. Eron prezidenti Masud Pezeshkiyan 15 yanvar kuni uning hukumati noroziliklarga sabab bo‘lgan iqtisodiy muammolarga yechim izlashini ma’lum qildi.
Hozircha faqat 1979-yilda hokimiyatdan chetlatilgan Eron qiroli Muhammad Rizo Pahlaviyning o‘g‘li shahzoda Rizo Pahlaviy AQShni Eron Islom Respublikasidagi tuzumni ag‘darish uchun keskin choralar ko‘rishga chaqirdi. Hozirda AQShda yashovchi 65 yoshli Rizo Pahlaviy namoyishchilarni Eronning yirik shaharlarini bosib olishga chaqirmoqda. OAVga bergan intervyusida u Eronga qaytishga tayyorligini aytdi.
Tahlilchilarning aytishicha, AQShning Eron Islom Respublikasi rejimini harbiy yoʻl bilan agʻdarish boʻyicha uzoq muddatli strategik rejasi toʻxtatilmagan va qulay siyosiy sharoitlar paydo boʻlishi bilanoq bu qadam qoʻyilishi ehtimolini inkor etib boʻlmaydi.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Dunyodan
Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Dunyodan
Isroil falastinlik mahbuslarni himoya qilish uchun timsohlardan foydalanmoqchi
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Dunyodan
Yaponiyalik ayollar 41 marta rekord o’rnatdilar
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Dunyodan
Suriya prezidenti: “Biz Isroil bilan ziddiyatni istamaymiz…”
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
-
Siyosat3 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat5 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport5 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat3 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
