Siyosat
Prezident Mirziyoyev “Markaziy Osiyo + Yaponiya” sammitida uzoq muddatli hamkorlik masalalarini taklif qildi
20 dekabr kuni Tokioda “Markaziy Osiyo+Yaponiya” muloqoti doirasidagi ilk sammit boʻlib oʻtdi. Yigʻilishda Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev hamkorlikni tizimli rivojlantirishga qaratilgan bir qator takliflar, jumladan, 2040-yilgacha boʻlgan hamkorlik strategiyasi loyihasi, infratuzilma va sarmoyaviy tashabbuslarni yoʻlga qoʻyish, raqamli sheriklik platformasini yaratish kabi masalalarni eʼlon qildi.
Tadbirni Yaponiya Bosh vaziri Sanae Takaychi olib bordi. Sammitda Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart Tokayev, Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov, Tojikiston prezidenti Imomali Rahmon va Turkmaniston prezidenti Serdar Berdimuhamedov ham ishtirok etdi.
Kun tartibida Markaziy Osiyo davlatlari va Yaponiya o‘rtasida yashil iqtisodiyot va barqaror rivojlanish, aloqa va mintaqaviy hamkorlikni mustahkamlash, inson kapitalini rivojlantirish kabi ustuvor yo‘nalishlarda hamkorlikni kengaytirish masalalari muhokama qilindi.
Prezident Mirziyoyev o‘z nutqida Yaponiya “Markaziy Osiyo plyus” muloqotini 20 yil avval boshlaganini eslatib, Buyuk Ipak yo‘li davridan boshlangan savdo va madaniy aloqalar mushtarak an’ana va qadriyatlar bilan birga hamkorlikni chuqurlashtirish uchun mustahkam zamin bo‘layotganini ta’kidladi. Yaponiyaning mintaqani ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, infratuzilma, sanoat va energetika infratuzilmasini modernizatsiya qilish, fan, ta’lim va inson resurslarini rivojlantirishga qo‘shgan hissasini yuqori baholadi.
O‘zbekiston rahbari “Markaziy Osiyo + Yaponiya” ko‘rinishidagi hamkorlikni rivojlantirish bo‘yicha qator tashabbuslarni taklif qildi. Xususan, har ikki yilda bir marta davlat rahbarlari darajasida sammit o‘tkazishni taklif qildi va O‘zbekiston bo‘lajak uchrashuvlarning istalganiga mezbonlik qilishga tayyorligini bildirdi.
O‘zbekiston, shuningdek, mintaqa davlatlarining barqaror rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash va jahon iqtisodiy jarayoniga integratsiyalashuvini chuqurlashtirish bo‘yicha aniq dastur va loyihalarni o‘z ichiga olgan “Markaziy Osiyo-Yaponiya 2040” hamkorlik strategiyasini ishlab chiqishni qo‘llab-quvvatlashini bildirdi. Yangi g‘oya va takliflarni shakllantirish maqsadida ishtirokchi davlatlarning asosiy tahliliy institutlarini jalb etgan holda ekspertlar forumini tashkil etish muhimligi ta’kidlanib, birinchi yig‘ilishni kelasi yili Toshkent shahrida o‘tkazish taklif etildi.
Iqtisodiy sohada savdo-iqtisodiy va sarmoyaviy loyihalarni qo‘llab-quvvatlashda Yaponiya moliya institutlarining rolini kengaytirish qo‘llab-quvvatlandi. Shuningdek, Markaziy Osiyoda infratuzilma va sanoatni rivojlantirish uchun investitsiya fondini tashkil etish g‘oyasi ham ilgari surildi. Bu “sifatli infratuzilma” dasturini ishga tushirish va sanoat kooperatsiyasi, mahalliylashtirish va texnologiyalar transferi uchun mintaqaviy platforma sifatida Yaponiya texnoparklarining Markaziy Osiyo tarmog‘ini barpo etish uchun asos bo‘lishi mumkin.
Prezident Mirziyoyev raqamli transformatsiya iqtisodiy o‘sish va barqarorlikning hal qiluvchi omiliga aylanib borayotganini ta’kidlab, raqamli yechimlar, sun’iy intellekt, narsalar interneti, kiberxavfsizlik va innovatsion iqtisodiyot bo‘yicha ko‘p tomonlama hamkorlik platformasi sifatida “Markaziy Osiyo-Yaponiya Digital Hub” tashkil etishni taklif qildi.
Transport sohasida yuqori tezlikda harakatlanuvchi temir yo‘l va avtomobil yo‘llari, transport yo‘laklarini raqamlashtirish, aeroportlar va logistika markazlari qurilishi bilan bog‘liq loyihalar uchun Yaponiya sarmoyasi, texnologiya va tajribalarini jalb etishga qiziqish bildirildi.
Yashil energiya kun tartibi doirasida kogeneratsiya texnologiyalarini joriy etish, yo‘qotishlarni kamaytirish va zararli chiqindilarni qayta tiklashga qaratilgan qo‘shma loyihalar muhimligi ta’kidlandi. Shuningdek, Toshkent shahrida qayta tiklanuvchi energiya bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash bo‘yicha mintaqaviy markaz tashkil etish taklifi bildirildi.
Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi hamkorlikka kelsak, takliflar orasida Markaziy Osiyoda havo sifatini yaxshilash bo‘yicha qo‘shma dasturni ishga tushirish, iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish bo‘yicha qo‘shma harakatlar dasturini qabul qilish, atrof-muhitni muhofaza qilish idoralari rahbarlarining yangi formatdagi uchrashuvlarini o‘tkazish kiradi.
Seysmik xavfsizlik sohasida Yaponiya tajribasi asosida mintaqaviy zilzilalarga chidamliligini baholash va mustahkamlash boʻyicha qoʻshma dasturni ishga tushirish, shuningdek, Toshkent shahrida muhandislar, arxitektorlar va qutqaruv ishlari boʻyicha hududiy malaka oshirish markazini ochish taklif etildi, u Yaponiya standartlari va tartiblari asosida faoliyat yuritadi.
Madaniy-gumanitar hamkorlikni kengaytirish maqsadida kelgusi yilda O‘zbekistonda “Markaziy Osiyo+Yaponiya” tipidagi ta’lim vazirlarining birinchi uchrashuvi va yirik mintaqaviy universitetlar prezidentlarining birinchi forumini o‘tkazish rejalari e’lon qilindi. Shuningdek, yoshlar hamjamiyatlari o‘rtasida uzoq muddatli aloqalarni o‘rnatishga qaratilgan hududiy tarmoq dasturini qabul qilish taklif etildi.
Sammitda xalqaro siyosat va mintaqaviy xavfsizlik masalalari ham muhokama qilindi va ishtirokchilar Afgʻonistonni tinch, barqaror va konstruktiv taraqqiyot sari yetaklash borasidagi mushtarak qatʼiyliklarini tasdiqladilar. Yaponiyaning Afgʻoniston xalqini qoʻllab-quvvatlovchi donor va hamkor davlat sifatidagi izchil pozitsiyasi yuqori baholandi.
Tadbir davomida boshqa yetakchilar ham so‘zga chiqdilar. Sammit Tokio deklaratsiyasining qabul qilinishi bilan yakunlandi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
