Prezident Shavkat Mirziyoyev 16-noyabr kuni Markaziy Osiyo sammitida 7-Markaziy Osiyo sammitini boshladi va mintaqaviy hamkorlikni kuchaytirish bo’yicha ko’plab tashabbuslarning keng doirasini aytib o’tdi.

O’zbekistonning O’zbekiston Respublikasi raisligida bo’lib o’tgan sammitda Ozarbayjon, Tojikiston, Turkmaniston, Qirg’iziston va Qozog’iston prezidentlari, shuningdek, Markaziy Osiyoda Birlashgan Millatlar Tashkilotining mintaqaviy diplomatiya markazi direktori, shuningdek, Kaxa Imnadze, shuningdek, Markaziy Osiyodagi viloyat diplomati markazi direktori.

Rahbarlar ustuvor yo’nalishlar bo’yicha hamkorlikni kuchaytirish va qo’shma mintaqaviy loyihalarni kengaytirish imkoniyatlarini ko’rib chiqdilar. Mirziyoyev yaqinda barqaror muloqot va kelishilgan harakatlarni ta’kidlab, yaqinda barqaror muloqot va kelishilgan harakatlarni ta’kidlab, yaqinda bir integratsiyalashuv va kelishuvlarga yordam berib, yig’ilishni yakunladi.

O’zbekiston rahbarining so’zlariga ko’ra, chegaradagi nizolar hal qilindi, nazorat punktlari qayta tiklandi, suv va energetika sohasi qayta tiklandi, transport tarmoqlari savdo, sarmoyaviy va gumanitar aloqalarni mustahkamlash uchun qulay sharoitlar yaratilgan.

“Bugungi kunda Markaziy Osiyo jadal rivojlanish va samarali hamkorlik joyidir, barqaror o’sish va farovonlik uchun yangi imkoniyatlarni ochib beradi”, dedi u.

Iqtisodiy integratsiya sohasidagi taraqqiyot

Janob Mirziyoyev iqtisodiy o’zaro bog’liqlikni chuqurlashtirish, investitsion jozibadorlikni oshirish, uchinchi bozorlarga eksport salohiyatini kengaytirish va tranzit imkoniyatlarini kengaytirish. 2024 yilda Markaziy Osiyo mamlakatlari o’rtasidagi o’zaro tovar ayirboshlash hajmi 10,7 milliard dollarga etdi va viloyatga umumiy qiymati 17 foizga o’sdi.

Shuningdek, u xavfsizlik sohasidagi, jumladan aksilterrorchilik, ekstremizmga qarshi kurash va transmilliy jinoyatchilikka qarshi kurashda hamkorlikni kengaytirishni nazarda tutdi. Global muammolar bo’yicha “Markaziy Osiyo plyus” kabi hamkorlikning kuchaytirilgan shakllari bilan qo’llab-quvvatlanadi, Markaziy Osiyo jamoaviy ovozi kuchaymoqda.

Prezident Ozarbayjonning konsultatsiya formatida ishtirok etishini va uning ishtirokini mintaqaning xalqaro maqomini yanada kuchaytirishi kerakligini ta’kidladi.

Mintaqaviy tizimni institutsionalizatsiya qilish

Janob Mirziyoyev mavjud konsultativ Kengashni strategik “Markaziy Osiyo jamoasi” formatiga aylantirishni taklif qildi. Bunga aylanadigan kotibiyat, yig’ilishlarni boshqarish qoidalarini belgilash va Prezident Elchi elchisi darajasiga milliy muvofiqlashtiruvchini tashkil etish kiradi.

Shuningdek, u katta tajribaga ega bo’lgan jamoat arboblari, jamoatchilik birdamini kuchaytirish, jamoatchilik birligining mustahkamligini oshirgan oqsoqollar kengashining yaratilishini boshladi.

Savdo va sarmoyaviy hamkorlikni mustahkamlash ustuvor vazifa bo’lib qolmoqda. Mirziyoyev ma’muriy to’siqlarni kamaytirish, soliq va bojxona tartiblarini soddalashtirish va erkin iqtisodiy zonalardan birgalikda foydalanishni rag’batlantirish o’rta muddatda o’zaro va tashqi savdosini oshirishga yordam berish orqali.

U 2035 yilgacha savdo-iqtisodiy hamkorlik bo’yicha keng qamrovli mintaqaviy dasturni ishlab chiqishni taklif qildi va umumiy investitsiya makonda deklaratsiyani qabul qildi. Prezident, shuningdek, elektron tijoratni birxgalteriya raqamli platformalar va ishonchli to’lov tizimlari orqali kengaytirishga chaqirdi.

Kengaytirilgan ulanish va infratuzilma

O’zbekiston rahbarlari yuqori texnologiyali infratuzilma va transport va logistika tarmoqlarini, shu jumladan elektr stantsiyalari, elektr uzatish liniyalari, yo’l-transport, chegara o’tish joylari, yashil koridorlar va optik tolali tarmoqlarni birgalikda rivojlantirish zarurligini ta’kidladilar.

U Xitoy-Qirg’iziston-O’zbekiston temir yo’llari va translantanali transport koridorini ustuvorlik loyihalarini, shuningdek, mintaqani Evropa bilan bog’lash uchun transkaspiya yo’nalishining katta salohiyatini ta’kidlab, tranzion caspiy yo’nalishining katta salohiyatini ta’kidladi.

U bosh vazir o’rinbosari darajasida infratuzilmani rivojlantirish sa’y-harakatlarini muvofiqlashtirish uchun infratuzilmani rivojlantirish bo’yicha infratuzilmani rivojlantirish bo’yicha kengashni o’rnatishni taklif qildi.

Janob Mirziyoyev sammitning ikkita asosiy hujjatlari qabul qilinishi, mintaqaviy xavfsizlik va barqarorlik va tahdidlar kataloglari kontseptsiyasi va Afg’onistonni mintaqaviy infratuzilmani, energetika va transport sa’y-harakatlariga kiritish muhimligini ta’kidladi.

U yaqinda “Farg’ona tinchlik forumi” ni muntazam ravishda xalqaro platforma deb taklif qildi.

Iqlim va suv muammolarini hal qilish

Prezident mintaqa uchun iqlim o’zgarishiga, atrof-muhitning buzilishi va suv tanqisligi oshib borayotgani, mintaqa uchun “yashil” rivojlanish kontseptsiyasini qabul qilishning dolzarbligini ta’kidladi.

U 2026-2036 yil “Markaziy Osiyoda samarali suvdan foydalanishning o’n yilligi” deb e’lon qildi va Afg’onistonni Amudaryo havzasida suv resurslaridan birgalikda foydalanish bo’yicha mintaqaviy muloqotda mintaqaviy muloqotda ishtirok etishni taklif qildi.

Suvni boshqarishning imkoniyatlarini kuchaytirish uchun janob Mirziyoyev Toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti suv xo’jaligi instituti mintaqaviy salohiyatini rivojlantirishni taklif qildi.

Madaniy va ilmiy hamkorlikni kuchaytirish

Janob Mirziyoyev madaniy-gumanitar aloqalarni kengaytirish umumiy mintaqaviy identifikatorni rivojlantirish uchun zarurdir. U O’zbekiston Islom tsivilizatsion markazi yoshlarni ta’lim, tadqiqotlar va ma’naviy rivojlantirish markaziga aylanishiga umid bildirdi.

U muntazam ravishda ma’naviy meros va ma’rifat bo’yicha muntazam ravishda yangi boshlang’ich konferentsiya o’tkazishni taklif qildi va Markaziy Osiyodagi taniqli olimlarning hissasiga bag’ishlangan Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh assambleyasini global bilimlarga bag’ishlangan.

Ilmiy hamkorlikni qo’llab-quvvatlash uchun u qo’shma akademik loyihalarni moliyalashtirish va sun’iy razvedka texnologiyalarini qabul qilishga yordam berishni taklif qildi.

Barqaror va gullab-yashnashda umumiy majburiyat

Janob Mirziyoyev sammitda barcha tashabbuslar va hujjatlar barqaror, xavfsiz va gullab-yashnagan O’rta Osiyoni qurish uchun umumiy strategik qarashlarni ta’kidladi.

“Bizning kuchimiz bizning birligimizda va muvaffaqiyatga erishish yo’lidir, do’stlik va hamkorlikimizdir”, dedi u. “Faqat o’zaro hurmat, birlik va strategik qarash bilan birgalikda umumiy maqsadlarimizga erisha olamiz.”

Prezident, shuningdek, Turkmaniston rahbarini yangi “Markaziy Osiyo va Ozarbayjon” formatida 2026 ta maslahat konferentsiyasining raisligini tabrikladi.

Mirziyoyevning so’zlariga ko’ra, O’rta Osiyo va Ozarbayjon rahbarlari bayonot berishdi. Janob Kaxa Imnadze, shuningdek, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Ansiano Guterres-dan xabar taqdim etdi.

Source link