Dunyodan
Politsiyaning ta’kidlashicha, Bondi qurolli shaxslari hujumni bir necha oylar davomida “puxtalik bilan” rejalashtirishgan
Keti Uotson, Avstraliya muxbiri, Sidney
emili atkinson
Ta’minlangan
Politsiyaning da’vo qilishicha, Navid Akramning telefonida topilgan video skrinshotlarda otasining o’qotar qurol bilan mashq qilgani aks etgan.
Yangi sud hujjatlariga ko’ra, Bondi Beachdagi hujumda gumon qilinganlar hujum boshida portlovchi moddalarni tashlagan va bir necha hafta oldin nishonga olish amaliyotini o’tkazgan.
Er-xotin hujumni bir necha oylar davomida “puxtakorlik bilan” rejalashtirgan va otishmadan ikki kun oldin razvedka o’tkazish uchun Bondi shahriga borishgan.
14-dekabr kuni Hanukka bayrami chog‘ida ikki qurolli shaxs o‘t ochishi oqibatida 15 kishi halok bo‘ldi, o‘nlab kishilar yaralandi. Hujjatlarda aytilishicha, portlovchi moddalar, jumladan, “tennis to‘pi uchun bomba” portlamagan.
24 yoshli Navid Akram 59 ta jinoyat, jumladan, 15 ta qotillik va bitta terrorchilikda ayblangan. Ikkinchi qurolli shaxs, uning otasi Sojid Akram voqea joyida politsiya tomonidan otib o‘ldirilgan.
O’tgan hafta omon qolganlarning shaxsini himoya qilish uchun politsiya ma’lumotlar varaqasi nashr etilishiga qarshi vaqtinchalik cheklov choralari ko’rildi. Dushanba kuni u qaytarib olingan va hujjat ba’zi tahrirlar bilan nashr etilgan.
Yangi sud hujjatlarida qurolli gumondorlarning hujumdan bir necha oy, kun va soatlar ichida harakatlarini kuzatuvchi bir nechta videolar batafsil bayon etilgan.
Ta’minlangan
Politsiya tarqatgan yana bir skrinshotda Navid Akramning qishloqda o‘qotar qurollar bo‘yicha mashg‘ulotlar o‘tkazayotgani aks etgan.
Oktyabr oyida ularning mobil telefonlarida olingan videoda erkaklar “Islomiy davlat” (ID) bayrog’i tasviri oldida o’tirgani ko’rsatilgan.
Ular hujum sabablari haqida gapirib, “sionistlar” harakatlarini qoraladilar, dedi politsiya.
Navid Akram ham “Qur’ondan arabcha oyatlarni tilovat qilayotganga o’xshab qayd etilgan”.
Politsiyaning ma’lum qilishicha, oktyabr oyida olingan yana bir videoda ota va o’g’il Yangi Janubiy Uelsda bo’lganligi taxmin qilinayotgan qishloqda o’qotar quroldan mashg’ulot o’tkazayotgani tasvirlangan. Rasmiylarning qo‘shimcha qilishicha, ular “ov miltiqlaridan o‘q uzgan va taktik harakatlanayotganini” ko‘rgan.
12-dekabr oqshomidagi videokuzatuv kameralarida Bondi plyajida yonma-yon mashinada “ayblanuvchi va uning otasi ekanligiga ishongan” ikki erkak tasvirlangan.
“Sudlanuvchi va uning otasi S.Akram janoblari mashinadan tushib, piyodalar ko‘prigi bo‘ylab ketayotganlarida, ikki kundan keyin o‘sha yerda bo‘lib, tinch aholini otib o‘ldirganlarini ko‘rishgan”, — deyiladi hujjatda.
“Politsiya buni razvedka va terrorchilik harakatini rejalashtirishdan dalolat beradi”.
Ta’minlangan
Hujjatda aytilishicha, jangarilar hujum boshlashdan avval ularning mashinasi ichida ikkita “Islomiy davlat” (ID) bayrog‘i o‘rnatilgan.
Hujum sodir bo’lgan kuni soat 02:00 atrofida (Yaponiya vaqti bilan 15:00) ikki erkak Sidney chekkasidagi Kempsidagi ijaraga olingan turar joydan chiqib, “ko’rpachaga o’ralgan uzun va katta hajmdagi narsalarni ko’tarib” mashinaga ortib ketayotgani kuzatuv kameralariga tushib qolgan.
Hujjatlarda aytilishicha, bular orasida ikkita bitta barrelli ov miltig’i, bitta Beretta miltig’i, to’rtta qo’lbola portlovchi moslama va ikkita IShID bayrog’i bor.
Politsiyaning so’zlariga ko’ra, erkaklar 17:00 (GMT 08:00) dan ko’p o’tmay ijaradan chiqib ketishgan. Boshqa kadrlarda ularning Bondi shahriga 18:50 (GMT 09:50) da yetib kelgani, u yerda to‘xtab turishi va old va orqa oynalar ichida bayroqlarni ko‘tarayotgani ko‘rsatilgan.
Shundan so‘ng ular mashinadan o‘qotar qurol va o‘q-dorilarni olib tashlab, hujjatlarga ko‘ra, piyodalar ko‘prigi tomon yurganlarini ko‘rishgan.
Politsiya bu joydan olomonga uchta quvurli bomba va “tennis to’pi bombasi”ni uloqtirganiga ishonadi, biroq ularning hech biri portlamagan.
Ko‘p o‘tmay, ular olomonga qarata o‘q uzish uchun qurol ishlatgan, dedi politsiya. 14 kishi voqea joyida halok bo‘ldi. Keyinroq boshqa shaxs olgan jarohatlari tufayli shifoxonada vafot etgan.
Sajid Akram Yangi Janubiy Uels politsiyasi bilan otishma chog‘ida otib o‘ldirilgan.
Navid Akram politsiyachilar tomonidan otishma natijasida og‘ir yaralangan. Dushanba kuni u kasalxonadan chiqarilgan va qamoqxonaga o’tkazilgan.
Ta’minlangan
Politsiyaning iddao qilishicha, Akram er-xotinning mashinasi yukxonasidan qo‘lbola bomba topilgan.
Ta’minlangan
Politsiya jinoyatchilar qo‘llagan qurollar orasida uchta quvurli bomba borligini aytdi.
Otishmalardan keyingi bir hafta ichida Avstraliya Bosh vaziri Entoni Albaneze yahudiy jamiyati tomonidan antisemitizm tahdidini yetarlicha jiddiy qabul qilmaganlikda ayblandi.
Yakshanba kuni o’n minglab odamlar ishtirok etgan xotira tadbirida tomoshabinlarning ba’zilari aldashdi.
U yahudiy avstraliyaliklardan uzr so‘radi va ularni himoya qilish uchun “har kuni ishlashga” va’da berdi. U, shuningdek, ekstremizm va nafrat so’zlariga qarshi yangi qonunlar ishlab chiqishni taklif qildi.
Ammo albanlar bundan ham katta muammolarga duch kelishi mumkin, chunki qurollangan gumondorlar haqidagi ma’lumotlar bilan ishlash va ular sinchkovlik bilan ta’qib qilinganmi yoki yo’qmi degan savollar ortib bormoqda.
Avvalroq Navid Akramning Sidneyda joylashgan IShID terrorchilik guruhiga aloqadorligi tekshirilayotgani xabar qilingandi.
Albanlar birinchi marta 2019 yilda rasmiylar e’tiboriga tushgan, ammo “davom etayotgan tahdidlar yoki zo’ravonlik tahdidlari belgilari yo’qligi baholandi”, deyiladi bayonotda.
Ushbu oldingi tergov ota va o’g’ilning hujumdan bir oy oldin Filippinga qanday sayohat qilishlari va otaning qurolni qanday sotib olishlari haqida qo’shimcha savollar tug’diradi. Yangi Janubiy Uels Bosh vaziri Kris Minns dushanba kuni bo’lib o’tgan matbuot anjumanida u taxmin qilishni istamasligini aytdi va tergov davom etayotganini aytdi.
Bundan tashqari, yahudiy jamiyati va parlament a’zolarining chaqiriqlaridan so’ng, Bondidagi terror hujumi bo’yicha Avstraliyaning eng yuqori jamoatchilik tekshiruvi bo’lgan Qirollik komissiyasiga albanlarni chaqirish uchun bosim kuchaymoqda.
Ushbu hodisaga javoban qurolga egalik qilish bo’yicha qat’iy tartibga solish talablari ortib bormoqda. Dushanba kuni Yangi Janubiy Uels parlamenti otishmalardan keyin taklif qilingan qurol nazorati va norozilik qonunlarini muhokama qilish uchun yig’ildi.
Ayrim fuqarolik huquqlari guruhlari va qurol himoyachilari qonun o‘qotar qurollar va namoyishlarga asossiz cheklovlar qo‘yishidan xavotir bildirishdi.
Minnsning ta’kidlashicha, o’zgarishlar ba’zilar uchun “yuqori” bo’lib tuyulishi mumkin, ammo jamiyat xavfsizligini ta’minlash uchun zarur bo’lgan.
Xurmuz bo‘g‘ozi orqali suzib ketayotgan yuk kemasi snaryadga uchradi. Britaniya harbiylari hodisada kemaning boshqaruv qismi shikastlanganini, biroq qurbonlar va atrof-muhitga zarar yetkazilgani haqida xabar berilmaganini aytdi.
Hodisa Ummon qirg‘oqlaridan 12,5 dengiz mili uzoqlikda sodir bo‘lgan. Hodisa Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Tehron ruxsatisiz Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar haqida navbatdagi ogohlantirish berganidan bir necha soat o‘tib sodir bo‘lgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videoda IIMK dengiz floti nomidan radio ogohlantirish eshitilishi mumkin. Unda aytilishicha, Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtish faqat Eron ruxsati bilan va belgilangan yoʻnalishlar boʻylab amalga oshirilishi kerak.
Shu bilan birga, Ummon Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro dengiz tashkiloti bilan hamkorlikda kemalar uchun yangi xavfsiz marshrutni ishga tushirdi. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu yoʻnalish boʻylab oʻtuvchi kemalar soni tez surʼatlar bilan ortib bormoqda.
Eron bu yo‘nalishni “qabul qilib bo‘lmaydigan va o‘ta xavfli” deb atadi, chunki u o‘z roziligisiz o‘rnatilgan.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Fors ko‘rfazi mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashuvda AQSh va uning ittifoqchilari Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish erkinligini ta’minlashda davom etishini aytdi. Uning aytishicha, yangi dengiz yo‘llari ochiq qolishi muhim.
Venesuela shimolida sodir bo‘lgan ikki kuchli zilzila oqibatida vayron bo‘lgan binolar va uylar vayronalari ostidan tirik qolganlarni qidirish ishlari davom etmoqda. Rasmiylarga ko’ra, 235 kishi halok bo’lgan va 4300 kishi yaralangan.
“Afsuski, bizda jasadlari tibbiy muassasalarimizga olib ketilgan yoki to’g’ridan-to’g’ri vafot etgan 235 qurbon haqida ma’lumot bor”, dedi payshanba kuni sog’liqni saqlash vaziri Karlos Alvarado davlat televideniyesida.
Chorshanba kuni kechki 7,2 va 7,5 magnitudali zilzilalar ortidan minglab odamlar bedarak yo‘qolganligi sababli qurbonlar soni yanada ortishi kutilmoqda. Ushbu zilzilalar Venesuelada 100 yildan ortiq vaqt davomida sodir bo’lgan eng kuchli zilzilalar qatoriga kirdi va ular butun mintaqada sezildi.
Ushbu fojiaga javoban, AQSh Moliya vazirligi Venesueladagi zilzila oqibatlarini bartaraf etish bilan bog’liq faoliyatga ruxsat berish uchun 23 oktyabrgacha ba’zi sanksiyalardan voz kechishga qaror qildi.
Shu bilan birga, Venesuela shimolidagi shaharlarning vahimaga tushgan aholisi vayronalar orasidan bedarak yo‘qolganlarni qidirish uchun ko‘chalarga chiqdi.
Chang va qonga botgan qurbonlar vayronalar ostidan olib chiqildi. Ular orasida bolalar va hayvonlar ham bor edi.
Venesuela davlat televideniyesi qutqaruv operatsiyasining dramatik lavhalarini namoyish etdi.
Biroq tabiiy ofat yuz bergan hudud aholisi qutqaruv guruhlari yetarli emasligidan noligan. Ba’zilar rasmiylar va’da qilgan og’ir texnika qayerdaligini so’rashdi, aholi va qo’shnilar esa vayronalarni o’zlari olib tashlashga majbur bo’lganidan shikoyat qilishdi.
Uch farzandning onasi Diana Delgado bedarak yo‘qolgan 8 yoshli o‘g‘li haqida “Men farzandim qayerdaligini bilmoqchiman, u vayronalar ostidami yoki evakuatsiya markazidami, bilishni xohlayman”, dedi.
Poytaxt Karakasdan shimolda joylashgan La Guayra qirg‘oq mintaqasi bo‘ronning eng og‘ir qismini ko‘tardi. U yerda mamlakatning asosiy aeroporti joylashgan. Zarar tufayli yopilgan, bu esa yordam yetkazilishini imkonsiz qilgan.
Dunyoning turli burchaklaridan, jumladan, shu yil boshida Venesuelaning o‘sha paytdagi prezidenti Nikolas Maduroni harbiy amaliyotda qo‘lga olgan AQShdan yordam va materiallar takliflari kelib tushdi.
Belarus Rossiya va Ukraina o’rtasidagi urushda qatnashish niyatida emas. Bu haqda Aleksandr Lukashenko Rossiyaning Belarusdagi elchisi Boris Grizlov va Moskva viloyati gubernatori Andrey Vorobyov bilan uchrashuvda gapirdi.
Bu Lukashenko Kreml Boris Grizlov orqali Belarusni mojaroda faolroq ishtirok etishga undayotganini birinchi marta oshkora tan oldi.
Lukashenko Grizlovga shunday dedi: “Urushga aralashishning hojati yo’q. Boris Vyacheslavovich bizni urushga tortish jarayonini uyushtirmoqda. Bizni bunga undash ham kerak emas”.
Lukashenko bu masalani Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan bir necha bor muhokama qilganini va belaruslar ukrainaliklar bilan jang qilishni istamasligini aytdi.
Shu bilan birga, u Belarus Rossiya mintaqasini, jumladan, Moskva viloyatini iqtisodiy va xavfsizlik sohalarida qo‘llab-quvvatlashga tayyorligini bildirdi.
Wall Street Journal gazetasining yozishicha, Ukraina neftni qayta ishlash zavodlaridagi ish tashlashlar tufayli Belarus Rossiyaga benzin va boshqa neft mahsulotlarini yetkazib bermoqda.
Nashr Rossiya va Yevropaning sobiq va amaldagi rasmiylariga tayanib, Rossiya yil boshidan beri Belarus hududidan Ukrainaga hujum qilish va NATO davlatlariga qarshi gibrid operatsiyalarni o‘tkazish uchun ruxsat so‘raganini xabar qiladi. Manbalarning aytishicha, bu muzokaralarga birinchi navbatda Boris Grizlov rahbarlik qiladi.
Hisobotda, shuningdek, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron may oyida janob Lukashenkoga qo‘ng‘iroq qilib, uni urushga qo‘shilmaslikka chaqirgan.
AQSh Oliy sudi prezident Donald Tramp ma’muriyati mamlakatda qonuniy istiqomat qilayotgan 350 ming gaitilik va 6 ming suriyalikni gumanitar himoyadan zudlik bilan mahrum qilishi mumkinligi haqida qaror chiqardi.
Avvalroq quyi sud prezidentning muhojirlarni vaqtincha himoyalangan maqomdan (TPS) mahrum qilish haqidagi farmonini bloklagan edi. 1990 yilda Kongress tomonidan kiritilgan dastur deportatsiya xavfi ostida bo’lgan muhojirlarni himoya qilishga qaratilgan.
Oliy sud qarori immigratsiya organlariga ko‘proq vakolatlar beradi. Shu nuqtai nazardan, bu qaror Trampning immigratsiya bo‘yicha navbatdagi g‘alabasi sifatida ko‘rilmoqda.
Hozirda 17 mamlakatda 1,3 millionga yaqin odam vaqtinchalik himoyaga ega. Gaitiliklarga bu maqom birinchi marta 2010 yilda dahshatli zilziladan keyin berilgan edi. Mamlakatdagi qurolli guruhlarning zo‘ravonliklari tufayli 1 milliondan ortiq odam o‘z uyini tashlab ketishga majbur bo‘lganidan keyin bu himoya muddati bir necha bor uzaytirildi.
Suriyaliklar bu maqomga 2012-yilda fuqarolar urushi tufayli erishgan.
2025-yil yanvar oyida Oq uyga qaytganidan beri Tramp 17 mamlakatdan 13 tasida TPS maqomini olib tashlashga harakat qildi. Oliy sudning so‘nggi qarori ushbu sa’y-harakatlarni davom ettirish uchun huquqiy asos yaratadi.
Qaror, shuningdek, hali ham TPS maqomiga ega bo’lgan to’rtta davlat vakillariga ham tegishli: Salvador, Livan, Sudan va Ukraina, chunki ularning kafolatlari joriy yilda tugaydi.
Avval xabar qilinganidek, ayni damda Qo‘shma Shtatlar ham siyosiy boshpana so‘ragan xorijlik fuqarolarni qabul qilishni to‘xtatmoqda.
Joriy yilning boshida Qo’shma Shtatlar 75 davlat fuqarolariga immigratsion vizalar berishni to’xtatdi.
2025-yil sentabrida Tramp ma’muriyati chet elliklar uchun immigratsion bo‘lmagan vizalar, jumladan B1/B2 turistik vizalar berish tartib-taomillarini kuchaytirdi.
2025-yil may oyida Oq uy Qo‘shma Shtatlarda o‘qish uchun ariza topshirgan barcha xalqaro talabalar ijtimoiy tarmoqlardagi ma’lumotlar tekshiruvidan o‘tkazilishini e’lon qildi. Vashington AQShning butun dunyodagi elchixonalariga majburiy tekshiruvga tayyorgarlik ko’rish maqsadida yangi talaba vizalari uchun rejalashtirilgan suhbatlarni bekor qilishni buyurdi.
2025-yilning 4-iyunida Tramp ma’muriyati Afg‘oniston, Chad, Kongo, Ekvatorial Gvineya, Gaiti, Somali va Eron kabi 12 davlat fuqarolari uchun AQSh eshiklarini yopdi va ikki hafta o‘tib, AQShga kirishi taqiqlangan davlatlar ro‘yxatiga yana 36 davlat qo‘shildi.
Buyuk Britaniya qiroli Charlz III Bukingem saroyining 10 yillik rekonstruksiya ishlaridan keyin ko‘chib o‘tmaydi. Bu haqda qirollik vakili xabar berdi.
Deyarli ikki asr davomida Britaniya monarxining asosiy qarorgohi bo‘lib kelgan Bukingem saroyi bundan buyon monarxning doimiy qarorgohi bo‘lmaydi.
Qirollik ma’murlari, shuningdek, Charlz III 2024/25 moliyaviy yilida 12,9 million funt sterling (17 million AQSh dollari) soliq to’laganini aniqladi. Ushbu indeks birinchi marta ommaga taqdim etilmoqda. Bu Qirollik oilasini Buyuk Britaniyadagi eng yaxshi 100 soliq to’lovchilar qatoriga kiritadi.
Qirollik oilasi 2022-yilda qirolicha Yelizaveta II vafotidan keyin moliyaviy ahvoli keskin tanqid qilinganidan keyin shaffofroq bo‘lishga va’da bergani aytiladi.
Qirollik oilasining Bukingem saroyiga ko’chib o’tmaslik qarori 369 million funt sterlinglik ta’mirlash ishlari yakunlanishi arafasida paydo bo’ldi. Qayta tiklash ishlari doirasida eskirgan elektr tarmoqlari, quvurlar va isitish tizimi to‘liq yangilanmoqda.
Charlz III o’zining uzoq vaqtdan beri Londondagi qarorgohi Klarens Xausda yashashni davom ettiradi.
Qirollik g’aznachisi Jeyms Chalmers Bukingem saroyi qirollik oilasining asosiy qarorgohi bo’lib qolishini aytdi. U yerda davlat tashriflari, tantanali marosimlar va boshqa rasmiy tadbirlar davom ettiriladi.
“Bu monarxiyaning uyi va Oliy hazratlari Londonda bo’lganida, qirollik bayrog’i saroy tomida hilpirab turadi”, dedi janob Chalmers.
Tadbirkorlarni tekshirishning yangi tartibi belgilandi
Endi kino sohasidagi tadbirkorlar xavf darajasi bo‘yicha baholanadi
JCh kundaligi. 1/8 finalning ilk ishtirokchisi ma’lum, Koreya lagerida mojaro, Kabo-Verde sardorida muammo
-
Jamiyat4 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport3 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan2 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan4 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat5 days agoAshraf Xo‘jayev O‘zbekistonning Efiopiyadagi birinchi elchisi etib tayinlandi.
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar bir necha kunlik ko‘tarilishdan so‘ng pastladi
-
Mahalliy5 days ago
Endi rahbarni ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri fosh qilish mumkin!
-
Jamiyat3 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman