Dunyodan
Pokiston Saudiya Arabistoniga bergan va’dasini buzdi
Pokiston Saudiya Arabistoniga 8000 nafar harbiy xizmatchi va bir qiruvchi samolyot eskadroni yubordi. Bu haqda hukumat rasmiylari va xavfsizlik xodimlariga tayanib, Reuters xabar berdi.
AQSh-Isroilning Eronga qarshi urushiga javoban yuborilgan harbiy xizmatchilar va harbiy texnika Saudiya Arabistonining mudofaa qobiliyatini oshirishga qaratilgan.
Maʼlumki, Pokiston aprel oyida Saudiya Arabistoniga 16 ta JF-17 qiruvchi samolyoti va Xitoy bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgan uchuvchisiz uchish apparati majmuasini joʻnatgan. Arab mamlakatlariga yuborilgan harbiy texnikalar orasida Xitoyning HQ-9 havo mudofaa tizimi ham bor. Harbiy jihozlar pokistonlik mutaxassislar tomonidan boshqariladi, biroq Saudiya Arabistoni operativ moliyalashtirish uchun javobgardir.
Avval xabar qilinganidek, Saudiya Arabistoni va Pokiston 2025-yil sentabrida strategik mudofaa shartnomasini imzolagan edi.Ar-Riyodda Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Muhammad bin Salmon va Pokiston bosh vaziri Shahboz Sharif tomonidan imzolangan hujjatga ko‘ra, bir tomondan qilingan hujum har ikki tomonning hujumi deb hisoblanadi.
Pokiston Islom olamida yadro quroliga ega yagona davlatdir. Tahlilchilar fikricha, mudofaa kelishuvi Saudiya Arabistoni ham Pokiston yadroviy soyaboni ostiga olinganidan darak beradi.
AQShning Yaqin Sharqdagi asosiy ittifoqchilaridan biri Saudiya Arabistoni Pokiston bilan strategik mudofaa shartnomasini imzolashi AQSh siyosatiga ishonchsizlik belgisi sifatida baholandi.
2018-yilning 28-fevralida AQSh va Isroil Eronga keng ko‘lamli hujum uyushtirganidan so‘ng, AQShning yaqin ittifoqchisi bo‘lgan Eron hukumati qo‘shni arab davlatlari, jumladan Saudiya Arabistonidagi harbiy va sanoat ob’ektlariga raketa va uchuvchisiz samolyotlardan hujum uyushtirdi.
Mojaroni Islomobod va Ar-Riyod oʻrtasidagi mudofaa kelishuvi uchun dastlabki sinov sifatida taʼriflash mumkin. Pokistonning minglab askar va harbiy texnika jo‘natgani Islomobodning Ar-Riyodga bergan va’dasini qisman buzganini anglatadi.
Pakistan Today agentligining Reuters xabariga javoban bildirishicha, Pokiston armiyasining Saudiya Arabistoniga joylashtirilishi haqidagi xabarlar ikki davlat oʻrtasidagi mudofaa munosabatlari haqida toʻliq tasavvurga ega emas. Jurnal manbalarining aytishicha, oldindan rejalashtirilgan qo‘shinlarni joylashtirish va mudofaa kelishuvlarini mintaqadagi beqarorlik bilan bog‘lash munosabatlarning asl ma’nosini noto‘g‘ri tushunadi. Rasmiylar Pokiston va Saudiya Arabistoni munosabatlari diniy, madaniy, siyosiy va iqtisodiy aloqalarga asoslanganligini va bu munosabatlarga faqat geosiyosat prizmasidan qaramaslik kerakligini ta’kidladi.
Ayni paytda Pokiston AQSh/Isroil va Eron o’rtasidagi qurolli mojaroda vositachilik qilmoqda. Islomobodda ham tinchlik muzokaralari davom etmoqda.
Saudiya Arabistoni ham bu urushda rasman neytral davlat hisoblanadi. Biroq Saudiya Arabistoni hududida AQSh harbiy ob’ektlarining mavjudligi Saudiya Arabistonining betarafligi haqida savollar tug’dirdi.
Jahon axborot tashkilotlariga ko‘ra, Eronning o‘z hududiga qilgan hujumlariga javoban Saudiya Arabistoni joriy yilning mart oyida Fors davlatiga qarshi yashirin hujum boshladi.
Shuningdek qarang: Saudiya Arabistoni ittifoqchilar bilan mojaro tugaganidan keyin Yaqin Sharq mamlakatlari va Eron oʻrtasida hujum qilmaslik toʻgʻrisida shartnoma tuzish gʻoyasini muhokama qilmoqda. Ar-Riyod hukumati Sovuq urush davrida Yevropadagi keskinlikni yumshatgan 1970-yillardagi Xelsinki jarayonini potentsial model sifatida ko‘rmoqda.