Raqobat qo‘mitasi Maxsus komissiyasi tomonidan propan import qiluvchi sub’yektlar faoliyati o‘rganilib, 2025-yil noyabr–dekabr va 2026-yil yanvar oylarida birja savdolarida qonunbuzilish holatlari aniqlandi. Xususan, ayrim kompaniyalar boshlang‘ich narxlarni asossiz oshirgani va mahsulot hajmini sun’iy ravishda birjaga chiqarmaslik orqali narxlarni ko‘targani qayd etildi.

Qo‘mita tomonidan ko‘rilgan tezkor choralar natijasida propan narxi 21 foizgacha pasaytirildi. Bu esa bozordagi sun’iy bosimni bartaraf etishga xizmat qildi.

Tekshiruvlar davomida jami 31 ta xo‘jalik yurituvchi sub’yekt tomonidan «Raqobat to‘g‘risida»gi qonun talablari buzilgani e’tirof etildi. Ular orasida bir qator kompaniyalar birja savdolarida raqobatga zid muvofiqlashtirilgan harakatlarni amalga oshirgani aniqlandi.

Maxsus komissiya xulosasiga ko‘ra, 12 ta kompaniya birja savdolarida o‘zaro kelishilgan holda harakat qilib, raqobatni cheklashga uringan. Qolgan holatlarda esa mahsulotni birja orqali emas, balki to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar asosida sotish orqali qonun talablari buzilgani qayd etildi.

Shuningdek, ayrim sub’yektlar tomonidan propanning boshlang‘ich narxlari asossiz ravishda oshirilgani ham aniqlangan. Bu esa bozorda sun’iy qimmatlashuvga olib kelgan.

Aniqlangan holatlar yuzasidan 31 ta sub’yektga nisbatan moliyaviy jarimalar qo‘llanildi. Jami 28,9 mlrd so‘m miqdorida jarima belgilandi.

Bundan tashqari, qonunbuzilish orqali asossiz olingan 34,1 mlrd so‘m mablag‘ni davlat budjetiga qaytarish bo‘yicha qaror qabul qilindi. Qo‘mita tomonidan kelgusida bunday holatlarga yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha majburiy ko‘rsatmalar berildi.

Source link

Martning so‘nggi kunida ham dollar ko‘tariladi



Source link

O‘zbekiston milliy valutasi martni dollarga nisbatan 0,3 foizlik qadrsizlanish bilan yakunladi. Kursning o‘rtacha kunlik tebranishi 0,18 ni tashkil etdi. Bu o‘tgan yilning may oyida valuta koridori kengaytirila boshlaganidan beri eng past ko‘rsatkich.

Mart oyida O‘zbekistonda dollarning so‘mga nisbatan rasmiy kursi 0,31 foizga yoki 38,53 so‘mga oshib, 12 172,18 so‘mdan 12 210,13 so‘mga yetdi. 

Oy davomidagi 19 ta savdo sessiyasining 12 tasida AQSh dollari so‘mga nisbatan mustahkamlangan bo‘lsa, 7 ta savdo sessiyasida teskari holat kuzatildi. Mart oyida dollarning eng minimum qiymati 16 mart kuni qayd etildi – 12 081,63 so‘m. 31 martga kelib dollar kursi oylik maksimum — 12 210,71 so‘mga yetdi.

Agar fevral oyi oxirida banklar dollarni 12 080 so‘mdan sotib olib, aholiga 12 130 so‘mdan boshlab sotgan bo‘lsa, 30 mart kuni xarid kursi 12 150 so‘m, sotish kursi esa 12 200 so‘mdan boshlandi.

Iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning yozishicha, fevral oyining so‘ngida Eronga boshlagan hujum dunyo iqtisodiyotidagi noaniqliklarni keskin oshirdi. Natijada, amerikalik investorlar boshqa davlatlarga investitsiyalarini kamaytirishi, shuningdek, AQSh qimmatli qog‘ozlari xavfsiz moliyaviy boshpana sifatida ko‘rilishi dollarning aksariyat valutalarga nisbatan mustahkamlanishiga olib kelgan.

Mart oyida tanlab olingan 39 ta valutadan faqatgina tengening dollarga nisbatan mustahkamlanishi kuzatilgan bo‘lsa qolgan barcha valutalar qadrsizlangan yoki o‘zgarishsiz qolgan. Oy davomida tenge dollarga nisbatan 3 foizga o‘z qiymatini oshirgan. Tengening mustahkamlanishi Eron urushi fonida neft narxining yuqori o‘sganligi bilan izohlanadi.

«Mart oyida so‘m dollarga nisbatan 0,3 foizga qadrsizlanib eng past qadrsizlangan valutalardan biri bo‘lgan. Shuningdek, yuqori neft narxiga qaramasdan rubl oy davomida 5,1 foizga qadrsizlangan. Bu Milliy jamg‘armadan valuta sotuvlari to‘xtatilgani va monetar siyosatning «yumshashda» davom etayotgani bilan izohlanishi mumkin. Bu davrda yirik valutalardan frank 2,9 foizga, iyena 2 foizga, yevro 1,6 foizga hamda funt 1 foizga qadrini yo‘qotgan», deya yozadi iqtisodchi.

Manba: Mirkonomika Telegram kanali

Mirkomil Xolboyevning qo‘shimcha qilishicha, yillar kesimida joriy yil mart oyidagi qadrsizlanish 2025 yildagi ko‘rsatkichga nisbatan biroz yuqori shakllangan bo‘lsa-da, 2022-2024 yillarga nisbatan sezilarli darajada past bo‘lgan.

Manba: Mirkonomika Telegram kanali

Mart oyida so‘m kursi tebranuvchanligi fevral oyiga nisbatan biroz qisqarib kunlik o‘rtacha 0,18 foizni tashkil etgan. Bu so‘m-dollar juftligida koridor kengaygan 2025 yil may oyidan buyon eng past ko‘rsatkich.

Manba: Mirkonomika Telegram kanali

Source link

Qirg‘iziston ilk bor milliy valutasini mamlakat ichida chop etishni boshladi. Bungacha som Buyuk Britaniya va Fransiya kompaniyalari tomonidan tayyorlab kelingan. «Avval biz milliy valutamizni chop etish uchun xorijiy davlatlarga buyurtma berishga majbur edik va buning uchun mablag‘ to‘lardik. Endi hammasi o‘zgardi», deya yozdi mamlakat rahbari Sadir Japarov. Ma’lumot uchun, qariyb 30 yildan beri o‘zbek milliy valutasidagi barcha qog‘oz pullar va tangalar Toshkentda tayyorlanadi.

Foto: Qirg‘iziston prezidenti matbuot xizmati

Qirg‘iziston o‘z tarixida ilk bor milliy valutasi – somni mustaqil ravishda chop eta boshladi. Bu haqda mamlakat rahbari Sadir Japarov Facebook’dagi sahifasida e’lon qildi.

«Avval biz milliy valutamizni chop etish uchun xorijiy davlatlarga buyurtma berishga majbur edik va buning uchun mablag‘ to‘lardik. Endi hammasi o‘zgardi: biz shunday darajaga yetdikki, endi o‘zimiz boshqa davlatlar uchun ham buyurtma asosida valuta chop eta olamiz», – deya yozdi Qirg‘iziston prezidenti.

Japarovning qo‘shimcha qilishicha, Qirg‘iziston pul ishlab chiqarishda barcha zarur standart va talablarga muvofiqlikni tasdiqlovchi xalqaro sertifikatni qo‘lga kiritgan. Respublikada allaqachon ID-kartalar, haydovchilik guvohnomalari va boshqa hujjatlar ham chop etilyapti.

Ma’lumot uchun, shu paytgacha Qirg‘izistonning milliy valutasi asosan Buyuk Britaniyaning «De La Rue» hamda Fransiyaning «Oberthur Fiduciaire» kompaniyalarida chop etilgan. Qirg‘izistonning 1993 yilda muomalaga kiritilgan eng birinchi qog‘oz pullari ham aynan Britaniyaning «De La Rue» bosmaxonasida tayyorlangan.

So‘m qayerda chop etiladi?

Mustaqillikning ilk yillarida O‘zbekistonning o‘zida maxsus pul chop etish va zarb qilish quvvatlari hali to‘laqonli shakllanmagandi. Shu sababli dastlabki milliy valuta chet elda tayyorlangan: 1993 yilning noyabrida muomalaga kiritilgan o‘tish valutasi — so‘m-kuponlar Buyuk Britaniyaning «Harrison & Sons» kompaniyasida bosib chiqarilgan.

1994 yil 1 iyulda joriy etilgan milliy valuta – so‘mning ilk qog‘oz banknotalari (1 so‘mdan 100 so‘mgacha bo‘lgan nominaldagi pullar) Germaniyaning «Giesecke & Devrient» kompaniyasi tomonidan tayyorlangan. Hozir bu yerda YeI valutasi — yevro ham chop etiladi. 1994 yildagi dastlabki metall tangalar esa Rossiyaning Sankt-Peterburg shahrida zarb etilgan.

Toshkentdagi «Davlat belgisi» korxonasi 1993 yilda ishga tushirilgan. 1994 yildan boshlab aynan shu fabrikada Britaniyaning «Harrison & Sons» kompaniyasidan keltirilgan uskunalar yordamida qisman mahalliy ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yiladi. Qog‘oz pullarni to‘liq hajmda, mustaqil ravishda faqat O‘zbekistonda chop etish amaliyoti 1997 yilda muomalaga kiritilgan 200 so‘mlik banknotadan boshlanadi. O‘sha davrdan e’tiboran barcha qog‘oz pullar va tangalar faqat Toshkentda tayyorlanadi. Ayni paytda bu yerda boshqa mamlakatlar milliy valutasi ham bosib chiqariladi.

Source link

​​​​​​​Tomonlar iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish va o‘zaro savdo hajmini 5 mlrd dollarga yetkazish bo‘yicha chora-tadbirlarni kelishib oldi. Xususan, eksport salohiyatini oshirish, raqamli bojxona tizimlarini joriy etish, moliyaviy va sug‘urta xizmatlarini rivojlantirish hamda savdo jarayonlarida shaffoflikni ta’minlash ustuvor vazifalar sifatida qayd etildi.

Foto: Savdo-sanoat palatasi

26 mart kuni O‘zbekiston Savdo-sanoat palatasida Afg‘oniston Savdo va investitsiya palatasi raisi Muhammad Karim Hoshimiy boshchiligidagi delegatsiya ishtirokida O‘zbekiston–Afg‘oniston Ishbilarmonlar kengashi tashkil etildi va uning birinchi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi, deya xabar berdi SSP matbuot xizmati.

Kengash tarkibiga jami 32 nafar vakil kiritildi. Jumladan, O‘zbekiston tomonidan Savdo-sanoat palatasi rahbariyati va sohaviy uyushmalar vakillari, Afg‘oniston tomonidan esa Savdo va investitsiya palatasi hamda yetakchi xususiy kompaniyalar rahbarlari ishtirok etadi.

Kengash faoliyati doirasida qurilish materiallari, farmatsevtika, oziq-ovqat, to‘qimachilik, elektrotexnika va neft mahsulotlari kabi ustuvor tarmoqlar qamrab olinadi. Bu ikki mamlakat o‘rtasida sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish va o‘zaro savdoni kengaytirish uchun keng imkoniyatlar yaratishi kutilyapti.

Uchrashuvda ikki mamlakat o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy aloqalarni kengaytirish, tadbirkorlar o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri hamkorlikni rivojlantirish va yangi qo‘shma loyihalarni amalga oshirish masalalari muhokama qilindi.

Tomonlar qisqa muddatda o‘zaro savdo hajmini 5 mlrd dollarga yetkazishni belgilab, bu maqsadga erishish uchun aniq chora-tadbirlar rejasini kelishib oldi. Xususan, eksport salohiyatini kengaytirish, raqamli bojxona tizimlarini joriy etish, moliyaviy va sug‘urta xizmatlarini rivojlantirish hamda savdo jarayonlarida shaffoflikni ta’minlash ustuvor vazifalar sifatida qayd etildi.

Shuningdek, ko‘rgazmalar, biznes-forumlar va B2B uchrashuvlarni muntazam tashkil etish orqali ishbilarmonlar o‘rtasidagi hamkorlikni yanada faollashtirish zarurligi ta’kidlandi.

Source link