Connect with us

Iqtisodiyot

O‘zbekistonning 2026 yil uchun davlat budjeti loyihasi e’lon qilindi. Asosiy ma’lumotlar

Published

on


2026 yilda yalpi ichki mahsulot 1 kvadrillion 976 trillion so‘mdan oshishi kutilyapti. Budjet taqchilligining chegarasi – 59,9 trln so‘m yoki YaIMga nisbatan 3 foiz. Tashqi qarz olishning cheklangan miqdori – 5 mlrd dollar. Inflatsiyani keyingi yilda 7 foizgacha, 2027 yilda 5-6 foizgacha, 2028 yilda 5 foizgacha tushirish rejalashtirilgan. Asosiy soliq stavkalari o‘zgarishsiz qoladi.

Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2026 yilgi davlat budjeti va 2026−2028 yillarga mo‘ljallangan maqsadli ko‘rsatkichlar to‘g‘risidagi qonun loyihasini e’lon qildi. Xo‘sh, keyingi yillarda O‘zbekiston iqtisodiyotida nimalar kutilyapti?

Asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar

2026 yilda konsolidatsiyalashgan budjet daromadlari 515,3 trln so‘mni, xarajatlari esa 566,9 trln so‘mni tashkil etishi kutilyapti. Bunda budjet daromadlari 368,9 trln so‘m, xarajatlari esa 328,8 trln so‘m (budjetlararo transfertlarni hisobga olmagan holda) miqdorida bo‘lishi prognoz qilingan. Taqchillik chegarasi – 59,9 trln so‘m yoki YaIMga nisbatan 3 foiz. Defitsitni tashqi va ichki qarz, davlat aktivlarini xususiylashtirishdan tushgan mablag‘lar va boshqa manbalar hisobidan qoplash rejalashtirilgan.

Konsolidatsiyalangan budjet taqchilligi 2027 va 2028 yillarda ham YaIMga nisbatan 3 foizni tashkil qilishi ko‘zda tutilyapti.

2026 yilda yalpi ichki mahsulot 1 kvadrillion 976 trillion so‘mdan oshishi kutilyapti. YaIM o‘sishi 2026 yilda 6,6 foiz, 2027 yilda 6,8 foiz, 2028 yilda 6,9 foiz bo‘lishi prognoz qilingan.

Inflatsiyani keyingi yilda 7 foizgacha, 2027 yilda 5-6 foizgacha, 2028 yilda 5 foizgacha tushirish rejalashtirilgan.   

Tashqi qarz

Joriy yilda tashqi qarz olish chegarasi 5,5 mlrd dollarni tashkil etgan bo‘lsa, 2026 yilda bu ko‘rsatkich 5 mlrd dollargacha qisqartiriladi. Ushbu mablag‘ning 2,5 mlrd dollari davlat budjetini qo‘llab-quvvatlashga, 2,5 mlrd dollari esa investitsiya loyihalarini moliyalashtirishga yo‘naltiriladi. Keyingi yilda O‘zbekiston nomidan 30 trln so‘mlik davlat qimmatli qog‘ozlari chiqarilishi ham ko‘zda tutilyapti. Davlat qarzini so‘ndirish uchun esa 49,2 trln so‘m sarflanadi. Yangi DXSh loyihalarining cheklangan miqdori – 6,5 mlrd dollar. 

Energetika sektorini subsidiyalash davom etadi

2026 yilda davlat budjeti hisobidan ajratilishi belgilangan subsidiyalarning umumiy qiymati 28,3 trln so‘mni (2025 yilda 30,4 trln so‘mni) tashkil etadi. Bu – budjet xarajatlarining 7 foizi degani. 

Ayrim sohalarga davlat budjetidan ajratiladigan subsidiya miqdori quyidagicha:


gaz sotib olish va sotishdagi tafovutni qoplash uchun 5,9 trln so‘m (7 trln so‘m);
nodavlat bog‘chalarga 4,6 trln so‘m (2025 yilda 3,8 trln so‘m);
issiqlik ta’minotida tariflarni past narxlarda ushlab turish uchun 3,8 trln so‘m (4,8 trln so‘m);
aholi uy-joy sotib olishi uchun 2,7 trln so‘m (2,5 trln so‘m);
qishloq xo‘jaligi uchun 2 trln so‘m (4,5 trln so‘m);
avtobuslarga brutto-shartnoma uchun 1,9 trln co‘m (o‘tgan yili 1,6 trln so‘m);
geologiya-qidiruv uchun 750 mlrd so‘m (820 mlrd so‘m);
energiya samaradorligini rag‘batlantirish uchun 700 mlrd so‘m (100 mlrd so‘m);
temiryo‘l uchun 700 mlrd so‘m (721 mlrd so‘m);

Ham gaz uchun, ham elektr energiyasi uchun narxlar oshirilib borilayotganiga qaramay, keyingi yildan ham energetika sektorini subsidiyalash davom etadi. Xususan, umumiy subsidiyalarning yarmi aynan energetika va transport sohasiga yo‘naltiriladi.

Soliq siyosati

Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2025 yil uchun soliq siyosatining asosiy yo‘nalishlarini ham taqdim qildi. Unga ko‘ra asosiy soliq stavkalari o‘zgarishsiz qoladi.


foyda solig‘i — 15 foiz;
qo‘shimcha qiymat solig‘i (QQS) — 12 foiz;
jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i — 12 foiz;
ijtimoiy soliq — 12 foiz (budjet tashkilotlari uchun — 25 foiz);
aylanmadan olinadigan soliq — 4 foiz;
yuridik shaxslar mol-mulk solig‘i — 1,5 foiz.

Shuningdek, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar uchun yer solig‘i stavkasi yerning me’yoriy qiymatining 0,95 foizi miqdorida saqlanib qolinadi.

Tarkibida shakar miqdori mavjud ichimliklar uchun 100 mlga progressiv shkala quyidagicha joriy etiladi:


5 grammgacha — litri uchun 500 so‘m (amaldagi stavka);
5 grammdan 10 grammgacha — litri uchun 515 so‘m;
10 grammdan ortiq — litri 535 so‘m.

Tarkibida shakardan boshqa shirinlashtiruvchi moddalar bo‘lgan ichimliklar uchun tarif har litr uchun 500 so‘m bo‘ladi. Energetik ichimliklarning litri uchun 2150 so‘m (hozirda 2000 so‘m) miqdorida soliq undiriladi.

Shu bilan birga, umumiy ovqatlanish korxonalari va yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan tayyorlanib, iste’molchilarga sotiladigan ichimliklar aksiz solig‘iga tortilmasligi bo‘yicha aniqlashtiruvchi me’yorlar kiritiladi. Agar iste’mol o‘ramida tovarlarning shakar miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatilmagan bo‘lsa, eng yuqori soliq stavkasi qo‘llanishi ko‘zda tutilgan.

2026 yil 1 apreldan neft mahsulotlarini ishlab chiqarish va ularni yakuniy iste’molchilarga sotish uchun aksiz solig‘i stavkasini 7 foizga oshirish, polietilen granulalar (10 foiz) va tabiiy gaz (12 foiz) uchun amaldagi stavkalarni saqlab qolish taklif qilinyapti.

2026 yil 1 yanvardan boshlab yer, mulk, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq stavkalari, shuningdek, yer qa’ridan foydalanganlik uchun stavkalar hamda mulkni ijaraga beruvchi jismoniy va yuridik shaxslar uchun soliq solish maqsadida qo‘llanadigan eng kam ijara to‘lovlari stavkalarini 7 foizga oshirish kutilyapti.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi

Published

on


Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.

Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.

Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.

Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.

2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.

Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.

2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi

Published

on


Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).

Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin

Published

on


O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.

Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.

O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.

Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.

Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.

Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.

Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi

Published

on


Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
 
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
 
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
 
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
 
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
 
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
 
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
 
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
 
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
 
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
 
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda yetti oylik bozor xizmatlari hajmi 802,5 trln so‘mga yetdi

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonda ko‘rsatilgan bozor xizmatlari hajmi 802,5 trln so‘mni tashkil etdi.

Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan real hisobda 16,7 foizga oshgan.

Ko‘rsatilgan bozor xizmatlari hajmi asosiy turlar bo‘yicha quyidagicha:


savdo xizmatlari — 202,0 trln so‘m;
yashash va ovqatlanish xizmatlari — 149,7 trln so‘m;
moliyaviy xizmatlar — 125,8 trln so‘m;
transport xizmatlari — 121,5 trln so‘m;
aloqa va axborotlashtirish xizmatlari — 61,6 trln so‘m;
ta’lim sohasidagi xizmatlar — 27,2 trln so‘m;
ko‘chmas mulk bilan bog‘liq xizmatlar — 19,4 trln so‘m;
shaxsiy xizmatlar — 14,1 trln so‘m;
sog‘liqni saqlash sohasidagi xizmatlar — 13,9 trln so‘m;
me’morchilik, muhandislik izlanishlari, texnik sinovlar va tahlil sohasidagi xizmatlar — 10,7 trln so‘m;
kompyuterlar va maishiy tovarlarni ta’mirlash bo‘yicha xizmatlar — 9,2 trln so‘m;
ijara xizmatlari — 9,0 trln so‘m;
boshqa xizmatlar — 38,3 trln so‘m.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.