Iqtisodiyot
O‘zbekistonda uy-joylarning bozor narxi mulkning real qiymati bilan deyarli tenglashdi
Uy-joylarning bozor narxi 2024 yil I yarim yilligida fundamental qiymatidan 17 foizga baland edi. Oradan bir yil o‘tib, bu tafovut 4 foizgacha qisqardi. Markaziy bank tahliliga ko‘ra, bu – ko‘chmas mulk bozorida taklifning sezilarli ortgani, spekulyativ talabning pasaygani va qurilish qilish xarajatlarining oshgani bilan bog‘liq.
2025 yil I yarim yilligida O‘zbekistonda uy-joylarning fundamental qiymati va bozor narxi orasidagi tafovut 17 foizdan 4 foizgacha pasaydi.
Markaziy bank hisobotiga ko‘ra, ko‘chmas mulk bozorida taklifning sezilarli ortgani va spekulyativ talabning kamaygani uy-joylarning bozor narxi pasayishiga ta’sir ko‘rsatgan.
Shuningdek, real narx va bozor narxi orasidagi tafovut qisqarishiga – uy-joylarning fundamental narxi oshishi ham hissa qo‘shgan.
2025 yil 2-choragida qayd etilgan 4 foizlik farq – 2022 yil 1-choragidan keyingi davr uchun minimum ko‘rsatkich hisoblanadi.
Uy-joy narxlarida to‘g‘rilanish kuzatilmoqda
Markaziy bank hisobotida keltirilgan Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil I yarim yilligi yakuniga ko‘ra, uy-joylarning bozor narxi 2024 yilning mos davriga nisbatan milliy valutada 4,9 foizga, xorijiy valutada 6,2 foizga pasaygan.
Ayni shu davrda taklif hajmi oshgan: 2025 yilning I yarim yilligida amalga oshirilgan qurilish hajmi 2024 yilning mos davriga nisbatan 72 foizga ko‘payib, 137,6 tlrn so‘mni tashkil etgan. Qurilish hajmining YaIMdagi ulushi 17 foizgacha ko‘tarilgan. Shuningdek, 2025 yil 1 iyul holatiga qurilish-montaj ishlari narxlarining yillik o‘sish sur’ati 6,3 foizgacha tezlashgan.
Aholining uy-joy xarid qilish qobiliyati pasayishdan to‘xtadi
Ipoteka ajratishda kredit muddatining uzayishi va foiz stavkaning pasayishi bilan bir qatorda, aholi daromadining ortishi aholining ipoteka krediti asosida uy-joy xarid qilish qobiliyati tiklanishiga sabab bo‘lgan.
2025 yilning dastlabki yarim yilligida aholining uy-joy xarid qilish qobiliyati indeksi 121 foizgacha ko‘tarilgan.
Shuningdek, 2024 yilda ko‘chmas mulk bozorida uy-joylar soni 1 foizga oshib, 7,6 mln donaga yetgan.
Uy-joy narxlari aholi jon boshiga hisoblangan YaIMga nisbatan pasaymoqda
2025 yil 1 iyul holatiga, uy-joy narxlarining aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan nominal YaIMga nisbati 22 foizni tashkil etib, 2024 yilning mos davriga nisbatan 4 foiz bandga kamaygan.
Izohlanishicha, bu tendensiya – uy-joylarning bozor narxi pasayishi bilan bir qatorda, aholi jon boshiga nominal YaIM miqdori 16 foizga oshgani bilan bog‘liq.
Ko‘chmas mulk bozorida spekulyativ talab pasaygan
2025 yil I yarim yilligi yakuni bo‘yicha ko‘chmas mulk bozorida uy-joylarning ijara haqlari 2024 yilning mos davriga nisbatan 12 foizga o‘sgan. Bu esa, ko‘chmas mulk bozorida investitsion jozibadorlik kamayganidan dalolat beradi.
Uy-joy narxlari o‘sish sur’atlari daromadga nisbatan sekinlashmoqda
2025 yil I yarim yilligi yakuni bo‘yicha o‘rtacha oylik ish haqining yillik o‘sish sur’ati uy-joy narxlarining yillik o‘sish sur’atiga nisbatan 22 foiz bandga yuqoriroq bo‘lib, 17 foizda shakllandi.
Ko‘chmas mulk bozorida faollik saqlanib qolmoqda
2024 yil yakuni bo‘yicha shaxsiy uy-joyga ega uy xo‘jaliklarining ulushi 98 foizni tashkil etgan. 2025 yil boshida shaxsiy uy-joyga ega bo‘lmagan 157,3 mingta uy-xo‘jaliklarining uy-joyga bo‘lgan ehtiyoji ko‘chmas mulk bozorida talabning saqlanib qolishiga ta’sir ko‘rsatmoqda.
2025 yil I yarim yilligida imzolangan uy-joy oldi-sotdi shartnomalar soni 177,5 mingtani tashkil etib, 2024 yilning mos davriga nisbatan 11 foizga oshgan.
Tug‘ilishning kamayishi uy-joyga talabni susaytirishi mumkin
O‘zbekistonning demografik o‘sish sur’atlarida kuzatilayotgan pasayish dinamikasi kelgusida ko‘chmas mulk bozorida talabni pasaytirishi mumkin.
So‘nggi yillarda O‘zbekiston doimiy aholisining o‘sish sur’atlari sekinlashmoqda. 2025 yilning 1 iyul holatiga, doimiy aholi sonining yillik o‘sish sur’ati 2 foizni tashkil etib, 37,9 mln kishiga yetdi. Bunda, mamlakat hududining 1 km2 hududiga 84 kishi to‘g‘ri kelgan. O‘zbekistonda aholi zichligi Markaziy Osiyo va Kavkaz davlatlari mediana ko‘rsatkichiga nisbatan 5 kishiga yuqori shakllangan..
Ipoteka to‘layotganlar soni oshishda davom etmoqda
Mehnatga layoqatli aholi orasida ipoteka krediti mavjud qarzdorlar ko‘lami kengayishda davom etmoqda. 2025 yilning 1 iyul holatiga ko‘ra, har 1 000 ta mehnatga layoqatli yoshdagi doimiy aholining 19 tasida ipoteka krediti mavjud bo‘lib, ushbu ko‘rsatkich 2024 yilning mos davriga nisbatan 7 foizga oshgan.
Shuningdek, 2025 yilning I yarim yilligida ajratilgan ipoteka kreditlarining o‘rtacha hajmi qariyb 300 mln so‘mni tashkil etgan. Bu davrda aholiga ajratilgan ipoteka kreditlarining o‘rtacha tortilgan foiz stavkasi 19,2 foizni tashkil etib, 2024 yilning mos davriga nisbatan 0,4 foiz bandga pasaygan. Aholiga ajratilgan ipoteka kreditlarining o‘rtacha tortilgan so‘ndirish muddati 0,5 yilga uzayib, 17,2 yilni tashkil etdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Andijon viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va aholi daromadlarini oshirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilmoqda.
Joriy yilning birinchi yarmida viloyat iqtisodiyoti 8,8 foiz, sanoat 9,2 foiz, xizmatlar 16,1 foiz, investitsiyalar 8,9 foizga o‘sgani qayd etildi.
– Bizga o‘sishdagi raqamlar emas, balki har bir ko‘rsatkich har bir oilaning kundalik hayotiga qanday o‘zgarish olib kirgani muhim,– dedi davlatimiz rahbari.
Andijonda yer va tabiiy boyliklar cheklangan bo‘lsa-da, harakatchan aholi, kuchli tadbirkorlik ruhi, ko‘p sonli yoshlar, sanoat maktabi va katta bozor kabi imkoniyatlar borligi ta’kidlandi.
So‘nggi o‘n yilda viloyatga respublika budjetidan 20 trillion so‘m, banklar tomonidan tadbirkorlik uchun 90 trillion so‘m yo‘naltirildi. Birgina joriy yilda aholi farovonligini oshirishga 6 trillion so‘m ajratildi.
Hokimlarga berilgan vakolatlar va yaratilgan moliyaviy imkoniyatlar shunga munosib natijaga aylanishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Prezident raisligidagi yig‘ilishda tashqi bozorda paxtaga talab pasayib, eksport logistikasi xarajatlari oshib borayotgan sharoitda fermerlar, klasterlar va tayyor mahsulot ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi. Prezidentning Andijon viloyatiga tashrifi doirasida qishloq xo‘jaligi va sanoatni rivojlantirishga oid qator vazifalar belgilandi.
Paxtani birja orqali sotgan fermerga ham, uni sotib olgan klasterga ham har tonna uchun 500 ming so‘mdan subsidiya berish belgilandi. O‘z yerida paxta yetishtirgan klasterlar esa har gektar uchun 1,5 mln so‘mdan subsidiya oladi.
Tayyor mahsulot eksportchilarining xorijiy valyutadagi kreditlari bo‘yicha foizlarning 5 foizdan, milliy valyutadagi kreditlar bo‘yicha 14 foizdan oshgan qismini uch yil davomida kompensatsiya qilish bo‘yicha hisob-kitoblar tayyorlanadi. Shuningdek, marketpleyslar orqali sotilgan mahsulot qiymatining 3 foizini qaytarish masalasi o‘rganiladi.
Shuningdek, yig‘ilishda Jalaquduq, Marhamat, Asaka va Andijon tumanlaridagi adir yerlarini iqtisodiy aylanmaga kiritish bo‘yicha yangi choralar ham belgilandi.
«Agrostar» kompaniyasi tashkil etilib, bahorga qadar 4–5 ming gektar maydonga suv chiqarish va shaftoli, gilos, o‘rik, olxo‘ri kabi sanoatlashgan bog‘larni barpo etish boshlanadi. Bog‘lar uch yil parvarish qilinib, aholiga tayyor holda taklif etiladi.
Bu maqsadlarga 30 mln dollar, adirlarga suv chiqarish ishlariga esa 200 mlrd so‘m ajratiladi. Meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlash darajasini 16 foizdan 30 foizga yetkazish va eksportni 500 mln dollarga oshirish vazifasi ham qo‘yildi.
Meva-sabzavotchilikda «gektardan — maksimal qiymat» tamoyiliga o‘tish belgilandi. Kichik qayta ishlash uskunalarini aholiga lizing asosida berish uchun 100 mlrd so‘m yo‘naltiriladi.
Baliqchi tumanida 5 gektar maydonda tashkil etilgan issiqxona loyihasini respublika bo‘ylab ommalashtirish belgilandi. Bu maqsadga 300 mlrd so‘m, shu jumladan, Andijon uchun 50 mlrd so‘m ajratiladi.
Xorijda o‘zbek restorani ochgan tadbirkorga xarajatlari bir qismi qoplab beriladi
Prezident Ta’lim va ilm-fan vazirligi bo‘yicha taqdimot bilan tanishdi
Bloger, auditoriya va mas’uliyat: layklar haqiqat mezoni emas
-
Jamiyat5 days ago
Ustyurtda sayg‘oqlar uchun beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar kursi tinimsiz ko‘tarilib boryapti
-
Mahalliy2 days ago
Bloger, auditoriya va mas’uliyat: layklar haqiqat mezoni emas
-
Jamiyat7 hours ago
Xorijda o‘zbek restorani ochgan tadbirkorga xarajatlari bir qismi qoplab beriladi
-
Mahalliy1 day ago
Prezident Ta’lim va ilm-fan vazirligi bo‘yicha taqdimot bilan tanishdi