Hali chilla kirishga ham ulgurmagan bo‘lsada, tashqarida havo harorati +42 ni ko‘rsatyapti, asfaltdan ko‘tarilayotgan hovurniku gapirmasa ham bo‘laveradi. Hatto soyada erkin ham nafas olib bo‘lmay qoldi, issiq havo shundoqqina dimog‘ingga uriladiya. Shu jaziramada ko‘chaga chiqish u yoqda tursin, derazadan qarashga odam cho‘chiydi.

Maraymamat tog‘a konditsioner tagida, qo‘lida bir piyola ko‘k choy bilan chuqur o‘yga tolgancha o‘tirardi. Bugun uning oldida tog‘dek bajarilishi kerak bo‘lgan ishlar bor.

Avvalo to‘ng‘ich qizi Gulmo‘ndining hujjatlarini universitetga topshirishi kerak, qabul tugashiga ham sanoqli kunlar qoldi. Kenjatoyi o‘g‘li ham bu yil 1-sinfga chiqadi, hali hujjatlarini ko‘tarib maktabga borish kerak.

Yaqinda sotib olgan yangi uyiga oilaviy doimiy ro‘yxatga (propiskaga) turish muddati ham yetib kelyapti. Boz ustiga, qachondan beri shu yangi uyning kadastr pasportini rasmiylashtirishni orqaga surib yuribdi, tezroq hal qilmasa bo‘lmaydi.

Yozning issig‘ida svet yoki gaz o‘chib qolmasligi uchun kommunal xizmatlardan qarzdorligi bormi-yo‘qmi bilib, ularni ham to‘lab qo‘yish kerak. Maraymamat peshonasidan sizib chiqayotgan terni artar ekan, tasavvurida idoralardagi turnaqator navbatlar, tirband yo‘llar va jaziramadagi sargardonliklar jonlandi:

— Ehh, shu issiqda idorama-idora yursam, sog‘lig‘im ham, asabim ham tamom bo‘ladiku!

Shu payt uyga talaba jiyani Tursunboy kelib qoldi. Tog‘asining kayfiyatini ko‘rib:

— Tog‘a, nega buncha siqilasiz? Hozir texnologiya asriku! Jazirama issiqda o‘zingizga jabr qilib ko‘chaga chiqishning nima keragi bor? Ahir my.gov.uz borku, dedi dedi qo‘lidagi telefonini ko‘rsatib.

Maraymamat tog‘a avvaliga ishonqiramay qaradi:

— Qo‘ysangchi, shuncha ishni bitta telefonda bitirib bo‘larkanmi?

— Albatta bo‘ladi! 

Sherbek tizimga kirib, “OTM va texnikumlarga hujjat topshirish“ bo‘limini ochdi. Gulmo‘ndining pasport ma’lumotlari kiritilgach, tizim avtomatik ravishda uning diplom ma’lumotlarini topdi. Qiz yoqtirgan yo‘nalishlar tanlandi, kerakli hujjatlar yuklandi.

— Bo‘ldi, tog‘a! Qizingizning hujjatlari ketdi. Endi u issiqda sargardon bo‘lmay, xotirjam uyda o‘tirib imtihonga tayyorlanaveradi. Endi kenjatoyingizni maktabga joylashtiramiz.

Maraymamat tog‘aning nazarida Tursunboy ekranga bir-ikki marta tegdiyu, “Farzandni maktabga joylashtirish (1-sinf)“ xizmati orqali bolaning ma’lumotlari to‘ldirildi. Maktabma-maktab qog‘oz ko‘tarib yurish o‘rniga, uydan chiqmay turib onlayn ro‘yxatdan o‘tkazildi.

— Mana, 20 iyundan boshlangan qabulga birinchilardan bo‘lib ulgurdik! — deb qo‘ydi jiyani.

Navbat yangi uy masalalariga keldi. Tursunboy “Kadastr pasportini shakllantirish“ xizmatini tanladi. Tegishli arizani jo‘natishdi. Hech qanday idoraga borishga, soatlab navbat kutishga ehtiyoj qolmadi, hamma ma’lumotlar tizimning o‘zida onlayn shakllandi. Ortidan darrov “propiska“ va manzil bo‘yicha hisobga turish bo‘limiga o‘tishdi.

— Tog‘a, pasport stolga borishni endi unuting. Arizani yubordik, tez orada tayyor QR-kodli hujjatni telefoningizga yuklab olasiz, — tushuntirdi Tursunboy.

Oxirida esa yozning jazirama kunlarida konditsioner uzluksiz ishlab turishi uchun “Kommunal xizmatlar bo‘yicha qarzdorlikni tekshirish va ma’lumotnomalar“ xizmati tekshirildi. Tarmoqlardan qarzdorlik yo‘qligi aniqlanib, kerakli ma’lumotnoma onlayn yuklab olindi.

Maraymamat tog‘a telefondagi arizalar ro‘yxatiga qarab, hayratini yashirolmay qoldi. Eng qizig‘i, shuncha ishlar hal bo‘lguncha, tog‘aning piyoladagi choyi hali sovub ulgurmagan edi. Bir kunlik asabbuzarlik, jaziramadagi yo‘l kiralar va yugur-yugurlar atigi bir necha daqiqada, salqin xonada, bir piyola ko‘k choy ustida hal bo‘lgan edi. U jiyanining yelkasiga qoqib, kulib qo‘ydi:

— Baraka top jiyan, haqiqatdan ham, vaqtni va asabni asrashning yo‘li shu ekan. Telefonim — mening shaxsiy Davlat xizmatlari markazim ekanda!

my.gov.uz — nafaqat jazirama issiqda, balki har qanday vaziyatda hayotingizni yengillashtiradi, vaqtingizni eng muhim narsalarga, oilangiz va yaqinlaringizga bag‘ishlashingizga imkon beradi.

Source link

Bugungi kunda O‘zbekistonda davlat boshqaruvi va aholiga xizmat ko‘rsatish tizimi shiddat bilan raqamli platformalarga ko‘chmoqda. Bu jarayonning markazida esa har bir o‘zbekistonlikning kundalik hayotiga kirib ulgurgan, ortiqcha qog‘ozbozlik va vaqt yo‘qotishlariga chek qo‘yayotgan Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — my.gov.uz turibdi.

«Raqamli O‘zbekiston — 2030» strategiyasi doirasida portal nafaqat xizmatlar jamlanmasi, balki davlat va fuqaro o‘rtasidagi ishonchli, shaffof va zamonaviy ko‘prikka aylandi. Bugungi kunda texnologiyalarning bosh mezoni — inson qadri va uning vaqtini tejashdir.

Raqamli transformatsiyaning muhim yutuqlari: Raqamlar nima deydi?

O‘zbekistonning elektron hukumat sohasidagi muvaffaqiyatlari bir nechta asosiy yo‘nalishlarda yaqqol namoyon bo‘lmoqda:

«Yagona darcha» tamoyili va 700 dan ortiq xizmatlar

Yaqin-yaqingacha oddiy bir ma’lumotnoma yoki ruxsatnoma olish uchun haftalab navbat kutish, bir nechta idoraga qatnash talab etilardi. Bugun esa my.gov.uz portalida xizmatlar soni **700 tadan oshdi**. Kompaniya ochish, haydovchilik guvohnomasini yangilash, kadastr hujjatlarini rasmiylashtirish yoki farzandni bog‘chaga navbatga qo‘yish — bularning barchasini uydan chiqmay turib, smartfon orqali bir necha daqiqada hal qilish mumkin.

Mobil qulaylik: MyGov ilovasi

Raqamlashtirishning haqiqiy kuchi mobil ilovalarda ko‘rinadi. **MyGov mobil ilovasi** orqali eng ommabop xizmatlar cho‘ntagingizda. Ilova foydalanuvchilarga nafaqat xizmatlardan foydalanish, balki davlat bojlarini to‘lashda **10 foizlik chegirma** olish imkoniyatini ham beradi, bu esa aholi uchun ham qulay, ham iqtisodiy jihatdan foydalidir.

Sun’iy intellekt va innovatsiyalar

O‘zbekiston raqamli ekotizimida ham sun’iy intellekt (AI) elementlari faol joriy etilmoqda. Biometrik ma’lumotlarni masofadan turib aniqlash (**Face-ID**) tizimi orqali foydalanuvchilar shaxsini tasdiqlash soniyalar ichida amalga oshirilmoqda. Bu nafaqat xizmat ko‘rsatishni tezlashtiradi, balki kiberxavfsizlik va shaxsiy ma’lumotlar himoyasini ham yuqori bosqichga olib chiqadi.

Shaffoflik va korrupsiyaga qarshi kurash

Inson omilining kamaytirilishi elektron hukumatning eng katta yutuqlaridan biridir. Portal orqali arizalar qabul qilinishi korrupsion xavflarni minimal darajaga tushirdi. Har bir ariza egasi o‘z hujjatining ko‘rib chiqilish jarayonini onlayn rejimda (SMS-bildirishnomalar orqali) kuzatib borishi mumkin.

«Elektron hukumat loyihalari shunchaki infratuzilma emas, bu odamlarning davlat idoralari haqidagi tasavvurini o‘zgartirayotgan ijtimoiy loyihadir. my.gov.uz tizimining rivojlanishi — mamlakat iqtisodiyoti samaradorligini oshirish bilan birga, fuqarolarning raqamli savodxonligini va hayot sifatini yangi darajaga ko‘taradi.»

O‘zbekiston raqamlashtirish yo‘lida to‘xtab qolgani yo‘q. Kelgusi yillarda barcha davlat xizmatlarini to‘liq proaktiv shaklga o‘tkazish (ya’ni, fuqaro murojaat qilishini kutmasdan, uning ehtiyojiga qarab davlatning o‘zi xizmat taklif qilishi) rejalashtirilgan. Masalan, bola tug‘ilishi bilan unga nafaqa puli ajratilishi, bog‘cha navbatiga olinishi va yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga qo‘yilishi avtomatik ravishda, birgina tugmani bosish orqali hal etiladi.

my.gov.uz — Yangi O‘zbekistonning raqamli qiyofasidir. Texnologiyalarning iqtisodiyot va jamiyat hayotiga bu qadar chuqur kirib borishi mamlakatning global raqamli dunyoda munosib o‘rin egallashidan va eng muhimi, fuqarolar uchun maksimal darajada qulay sharoitlar yaratilayotganidan dalolat beradi.

Source link

«Mehmonning ko‘zi o‘tkir bo‘ladi», degan naql bor. Boshqa bir yurt, boshqa mintaqaga borgan kishi u yerda havas qilarli, ibrat olarli, o‘rganishga arziydigan holatlar bilan birga bir qarashda arzimas bo‘lib tuyuladigan ayrim noxushliklarga ham ko‘zi tushadi. Bu shunchaki gap emas.

O‘tgan asrning saksoninchi yillari oxirida bir guruh ijodkorlar Belgiya mamlakatiga safar qilganmiz. Xalqimizning raqs san’ati va madaniyatini Gent, Bryugge, Antverpen, Sharlerua kabi qadim shaharlarda namoyish qildik. Safarimiz davomida bizga tarjimonlik qilgan golland ayol O‘zbekistonga tarjimon sifatida bir necha marta kelib-ketgan ekan, taassurotlarini tinimsiz so‘zlaydi, «Sizlarda odamlar bir-birlariga mehribon, oqibatli ekan, yoshlar kattalarga salom beradi, bizda bunday emas, har kim o‘z holicha yashaydi. Birov kimsan, nimasan deb so‘ramaydi», deydi. Bu ayolga juda ko‘p odatlarimiz, jumladan, to‘y marosimlarimiz,  mehmon kutishimiz, taomlarimiz, sovg‘a-salom berishimiz ma’qul kelibdi. Ammo… bir narsadan qattiq ranjibdi.

«Samarqand va Buxoro safaridan qaytgach, shahar markazidagi «Yoshlar uyi» mehmonxonasida tunadik, – deydi u bir noxush voqeani eslab. – Ertasiga ertalab aeroportga otlandik. Men endi avtobus o‘rindig‘iga cho‘kkan edim, mehmonxona xizmatchisi yugurgilab oldimga keldi-da: «Siz yotgan xonadagi sochiq yo‘q», deb mendan pul talab qila boshladi. Izza bo‘ldim. Avtobusdan tushib, xizmatchi bilan izma-iz xonaga qaytdik va ishlatilaverib hilvirab ketgan sochiq qurmagurni yuvinish xonasidan topib, qo‘liga tutqazdim.

«Endi yuring, hamrohlarimga sochiq topilganini ayting», desam, ko‘nmadi. Kayfiyatim shu qadar buzildiki, uyga qaytganimdan keyin ham ancha vaqt o‘zimga kela olmay yurdim…»

Bu voqeani eshitib, biz ham izza bo‘ldik. Belgiya safari haqida eslaganimda shu sochiq mojarosi yodimga tushib, hamon yuzimga qizillik yuguradi. Birniki – mingga, mingniki – tumanga.

Ahmadjon Meliboyev

Source link

Mamlakatimizda eski, hosilsiz bog‘lar uzoq yillardan buyon muammo bo‘lib kelgan. Qog‘ozda — bog‘, amalda — tashlandiq yer.

9-iyun kuni qabul qilingan Prezident Farmoni (PF–108) bo‘yicha 2026–2028-yillarda 172 ming gektar maydonga sanoat usulidagi intensiv bog‘lar barpo etiladi.

Intensiv bog‘ degani — zich ekilgan, sug‘orish va hosil yig‘ish avtomatlashtirilgan, gektaridan an’anaviy usulga qaraganda bir necha barobar ko‘p hosil oladigan zamonaviy bog‘dorchilik tizimi.

1-iyuldan e’tiboran, bog‘ barpo etmoqchi bo‘lganlarga davlat uch yo‘l bilan yordam beradi. Tijorat banklari orqali gektariga 120 million so‘mgacha 7 yil muddatga kredit olish mumkin. Dastlabki uch yil imtiyozli, yillik foiz stavkasi 14 foiz. Xalqaro moliya institutlari resurslari hisobidan ajratiladigan kreditlar ham xuddi shu shartlarda beriladi. Bundan tashqari, laboratoriyada yetishtirilgan sertifikatli xorijiy ko‘chatlarni import qilish uchun har bir ko‘chatga besh AQSh dollarigacha, 18 oylik alohida kredit ham nazarda tutilgan.

Biroq farmonning ikkinchi tomoni yanada qat’iyroq. Agrosanoatni rivojlantirish agentligi endi eski bog‘larni rasman “yaroqsiz” deb topish huquqiga ega. Xulosa berilgan kundan boshlab 12 oy ichida yangi bog‘ ekilmasa, yer solig‘i va suv solig‘i uch baravar oshiriladi. Agar 24 oy o‘tib ham hech narsa o‘zgarmasa, o‘sha maydonga suv berish to‘liq to‘xtatiladi.

Buning zamirida katta strategiya yotadi. O‘zbekiston meva-sabzavot eksportini keskin oshirish yo‘lini tutgan, biroq eski bog‘lar bilan jahon bozorida raqobatlashib bo‘lmaydi. Intensiv bog‘dorchilikka o‘tish fermerlar uchun dastlab katta xarajat talab etsa-da, uzoq muddatda bir necha barobar ko‘p daromad keltiradi. Davlat hozir aynan shu o‘tish davrini — og‘riqli, lekin muqarrar bo‘lgan burilish nuqtasini tezlashtirishga urinayapti.

Source link

Onam tungi soat uchda uyg‘onardi. Men buni bolaligimda tushunmasdim. Onam nega bunchalik erta turadi? Kiyinib, sumkasini olib, kun yorishmasdan qayerga ketadi? Nega qaytganda oyoqlari og‘riydi, ko‘zlari toliqqan, qo‘lida esa bir parcha qog‘oz. Ulg‘aygach tushundim, u navbat olgani ketar ekan…

Hamon yodimda maktabni tugatgan yilim oliygohga topshirish uchun bir qancha hujjatlar kerak edi. Onam ikkimiz ertalab soat sakkizda pasport stoliga bordik. Navbat ellik oltinchi! Bizdan oldin ellik besh nafar odam bor edi. Hayronman, ular qachon kelib, navbat olishga ulgurishgan. Kimdir ro‘yxat tuzgan, kimdir o‘rnini sotgan.

Biz kun bo‘yi o‘tirdik. O‘rnimizni yo‘qotib qo‘ymaslik uchun tushlikka ham chiqmadik hatto. Onam do‘kondan suv olib berdi. Men eshik oldidagi kursida o‘tirib kitob o‘qidim. Kechki soat oltida ish vaqti tugadi deyishdi. Ertasiga yana bordik… 3 kun deganda zo‘rg‘a ishimiz hal bo‘lgandi.

Oradan yillar o‘tdi… Bir kuni o‘n ikki yoshli o‘g‘lim shunday dedi: “Dada, qarang men sizning tug‘ilganligingiz haqidagi guvohnomani telefondan topdim.“

Haqiqatan ham, telefon ekranida tug‘ilganligim haqidagi rasmiy hujjat turardi, muhr, raqam, hamma-hammasi o‘sha-o‘sha. O‘g‘limning aytishicha buni olish uchun bor-yo‘g‘i uch daqiqa ketibdi.

Men bir zum jim qoldim. Onam yodimga tushdi. Yarim tunda shirin uyqusidan kechgan, sovuqda uzundan-uzun navbatlar kutgan mushtipar onam…

U butun umri davomida bizning hujjatlarimiz uchun yillab vaqt sarfladi, ha yillab! O‘g‘lim esa uch daqiqada hal qildi.

my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!

Source link