Siyosat
O‘zbekiston universitetlarni moliyalashtirishni milliy reytinglar va bitiruvchilarni ishga joylashtirish bilan bog‘laydi
Prezident Shavkat Mirziyoyev oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar milliy tizimini oʻzgartirishga qaratilgan kompleks takliflarni koʻrib chiqdi. Yangi tashabbus akademik tadqiqotlar va iqtisodni integratsiyalash va raqobatbardosh yutuqlarga asoslangan tizim orqali O‘zbekiston universitetlarining xalqaro nufuzini oshirishga qaratilgan.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Islohotning markaziy elementi “U10 – O‘zbekiston flagman universiteti” dasturidir. Ushbu tashabbus doirasida Milliy tadqiqot universitetlari nufuzli maqomiga erishish uchun 10 ta universitet tanlov asosida tanlab olinadi. Tanlov muayyan mezonlar, jumladan, ta’lim va ilmiy kadrlar salohiyati, milliy va xalqaro reytinglardagi o‘rni, mavjud ilmiy infratuzilmaning sifati kabilar asosida amalga oshiriladi.
Ushbu yetakchi institutlarni qo‘llab-quvvatlash uchun hukumat har bir ishtirokchi universitetda ilmiy klasterlar tashkil etishni rejalashtirmoqda. Ushbu klasterlar milliy va xalqaro universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari va sanoat kompaniyalari ishtirokidagi konsortsiumlar sifatida ishlaydi. Ushbu ishlanmani boshlash uchun Fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi ushbu klasterlarni yaratish uchun milliy tadqiqot maqomiga ega bo‘lgan har bir universitetga 150 milliard so‘mgacha mablag‘ ajratadi.
2027-yildan boshlab O‘zbekistonda universitetlarni moliyalashtirish milliy reytinglardagi ko‘rsatkichlarga bevosita bog‘liq bo‘lgan rag‘batlantirish tizimini joriy etish rejalashtirilmoqda. Baholash mezonlariga ta’lim sifati, ilmiy yutuqlar, xalqaro hamkorlik, raqamlashtirish bo‘yicha sa’y-harakatlar va bitiruvchilarning bandlik darajasi kiradi. Bundan tashqari, davlat yordamini taqsimlash ta’lim dasturlari murakkabligi, mehnat bozori talablari va universitetlar reytingini hisobga olgan holda qayta tuziladi.
Islohotlar ilmiy tadqiqotlarni tijoratlashtirishga ham qaratilgan. Ilmiy-tadqiqot ishlarini moliyalashtirishning kamida 50 foizi ustuvor yo‘nalishlarga ajratiladi, loyihalarni tanlashda xalqaro ekspertlar va soha vakillari ishtirok etadi. Akademiya va biznes o’rtasidagi tafovutni bartaraf etish uchun hukumat universitetlarni spin-off kompaniyalar yaratishga undashni rejalashtirmoqda. Ushbu “sanoat-korxona-universitet-tadqiqot tashkiloti” zanjiri texnologiyalar transferini tezlashtirishi va akademik sohada tadbirkorlik faoliyatini rag’batlantirishi kutilmoqda.
Nihoyat, O‘zbekiston yangi taklif qilingan “Yangi O‘zbekiston stipendiyasi” orqali xalqaro talabalarga o‘z jozibadorligini kuchaytirishga harakat qilmoqda. Dastur chet el fuqarolariga yiliga 500 ta grant ajratadi, bu ularga davlat oliy ta’lim muassasalarida ta’lim olish imkonini beradi.