Birlashgan Millatlar Tashkilotining Faktlarni aniqlash boʻyicha mustaqil missiyasi va Inson huquqlari boʻyicha ekspertlar qoʻmitasi AQSh va Isroilning Eronga qarshi boshlagan harbiy amaliyotini qoraladi. Chorshanba kuni e’lon qilingan bayonotda tergovchilar hujumni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi va xalqaro huquqning jiddiy buzilishi sifatida baholadilar.

BMT ekspertlari sababsiz hujum diplomatik muzokaralar davom etayotgan bir paytda va Xavfsizlik Kengashi ruxsatisiz amalga oshirilganini ta’kidladi. Ular bunday harakatlar Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining 2-moddasida nazarda tutilgan kuch ishlatish, suveren tenglik va hududiy yaxlitlikka oid asosiy taqiqlarni buzishini ta’kidladilar. Tadqiqot shuningdek, Eronning Fors ko’rfazi bo’ylab javob hujumlaridan xavotir bildirdi va barcha tomonlarga o’zini himoya qilish uchun har qanday kuch ishlatish zarur va mutanosib bo’lishi kerakligini eslatdi.

Tinch aholiga halokatli ta’sir va maktablarni nishonga olish

Ushbu avj olishning gumanitar zarari xalqaro hamjamiyatni alohida xavotirga soldi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti tergovchilari Hormozgan viloyatining Minob shahridagi Shajare Tayebeh qizlar boshlang’ich maktabida sodir bo’lgan ish tashlashdan “chuqur hayratda” ekanini bildirdi. Ma’lumotlarga ko‘ra, hujumda 7 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan 160 dan ortiq o‘quvchi qiz halok bo‘lgan.

“Ushbu hujumlar harbiy tushunchalarga emas, balki odamlarga hujum qiladi”, dedi ekspertlar, aholi zich joylashgan hududlar va tibbiyot muassasalari, jumladan, Eron Qizil Yarim Oy Jamiyati va Tehrondagi Gandi kasalxonasi va Xatam al-Anbiya kasalxonasiga qilingan hujumlar haqidagi qoʻshimcha maʼlumotlarga ishora qilib. Ta’lim va tibbiyot muassasalarini bu tarzda nishonga olish xalqaro gumanitar huquqning jiddiy buzilishi hisoblanadi.

Diplomatik yechimga chaqirish

Faktlarni oʻrganish missiyasi mojaroning siyosiy jihatlariga ham toʻxtalib, oʻnlab Eron rasmiylari, jumladan, oliy rahnamo Oyatulloh Xomanaiyning oʻldirilishi xalqaro huquq doirasida adolatga erishish uchun maqbul vosita emasligini taʼkidladi. Ularning aytishicha, bu kabi hujumlar chog‘ida eronliklarning hukumatni o‘z nazoratiga olishga chaqiruvlari “beparvolik” va tinch aholi hayotiga tahdiddir.

“Biz xalqaro huquq qachon amal qilishini tanlay olmaymiz”, – deya xulosa qilgan ekspertlar urushni zudlik bilan to‘xtatish va diplomatik muloqotga qaytishga chaqirishdi. Ikki davlat yetakchilari har qanday hayotiy yo‘l qonun ustuvorligiga, Eron xalqining irodasiga asoslanishi va tashqi aralashuvsiz barcha tomonlar tomonidan qonunbuzarliklari uchun to‘liq javobgarlikka tortilishi kerakligini ta’kidladilar.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti eksperti AQSh va Isroilning Eronga hujumini qoralab, xalqaro huquqni buzdi

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Faktlarni aniqlash boʻyicha mustaqil missiyasi va Inson huquqlari boʻyicha ekspertlar qoʻmitasi AQSh va Isroilning Eronga qarshi boshlagan harbiy amaliyotini qoraladi. Chorshanba kuni e’lon qilingan bayonotda tergovchilar hujumni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi va xalqaro huquqning jiddiy buzilishi sifatida baholadilar.

BMT ekspertlari sababsiz hujum diplomatik muzokaralar davom etayotgan bir paytda va Xavfsizlik Kengashi ruxsatisiz amalga oshirilganini ta’kidladi. Ular bunday harakatlar Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining 2-moddasida nazarda tutilgan kuch ishlatish, suveren tenglik va hududiy yaxlitlikka oid asosiy taqiqlarni buzishini ta’kidladilar. Tadqiqot shuningdek, Eronning Fors ko’rfazi bo’ylab javob hujumlaridan xavotir bildirdi va barcha tomonlarga o’zini himoya qilish uchun har qanday kuch ishlatish zarur va mutanosib bo’lishi kerakligini eslatdi.

Tinch aholiga halokatli ta’sir va maktablarni nishonga olish

Ushbu avj olishning gumanitar zarari xalqaro hamjamiyatni alohida xavotirga soldi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti tergovchilari Hormozgan viloyatining Minob shahridagi Shajare Tayebeh qizlar boshlang’ich maktabida sodir bo’lgan ish tashlashdan “chuqur hayratda” ekanini bildirdi. Ma’lumotlarga ko‘ra, hujumda 7 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan 160 dan ortiq o‘quvchi qiz halok bo‘lgan.

“Ushbu hujumlar harbiy tushunchalarga emas, balki odamlarga hujum qiladi”, dedi ekspertlar, aholi zich joylashgan hududlar va tibbiyot muassasalari, jumladan, Eron Qizil Yarim Oy Jamiyati va Tehrondagi Gandi kasalxonasi va Xatam al-Anbiya kasalxonasiga qilingan hujumlar haqidagi qoʻshimcha maʼlumotlarga ishora qilib. Ta’lim va tibbiyot muassasalarini bu tarzda nishonga olish xalqaro gumanitar huquqning jiddiy buzilishi hisoblanadi.

Diplomatik yechimga chaqirish

Faktlarni oʻrganish missiyasi mojaroning siyosiy jihatlariga ham toʻxtalib, oʻnlab Eron rasmiylari, jumladan, oliy rahnamo Oyatulloh Xomanaiyning oʻldirilishi xalqaro huquq doirasida adolatga erishish uchun maqbul vosita emasligini taʼkidladi. Ularning aytishicha, bu kabi hujumlar chog‘ida eronliklarning hukumatni o‘z nazoratiga olishga chaqirishlari “o‘ylamaslik” va tinch aholi hayotiga tahdiddir.

“Biz xalqaro huquq qachon amal qilishini tanlay olmaymiz”, – deya xulosa qilgan ekspertlar urushni zudlik bilan to‘xtatish va diplomatik muloqotga qaytishga chaqirishdi. Ikki davlat yetakchilari har qanday hayotiy yo‘l qonun ustuvorligiga, Eron xalqining irodasiga asoslanishi va tashqi aralashuvsiz barcha tomonlar tomonidan qonunbuzarliklari uchun to‘liq javobgarlikka tortilishi kerakligini ta’kidladilar.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Faktlarni aniqlash boʻyicha mustaqil missiyasi va Inson huquqlari boʻyicha ekspertlar qoʻmitasi AQSh va Isroilning Eronga qarshi boshlagan harbiy amaliyotini qoraladi. Chorshanba kuni e’lon qilingan bayonotda tergovchilar hujumni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi va xalqaro huquqning jiddiy buzilishi sifatida baholadilar.

Source link

Tashkent City bosh rejasi dastlabki tasdiqlanganidan atigi 14 oy o‘tib, bir necha tumanlarda yangi binolar uchun balandlik chegaralarini sezilarli darajada oshirib, jiddiy qayta ko‘rib chiqildi. Oxirgi qoidalarga ko‘ra, poytaxtning ayrim hududlarida 30-40 qavatli osmono‘par binolar qurishga ruxsat beriladi.

Vazirlar Mahkamasining 28 fevraldagi qaroriga ko‘ra, ushbu o‘zgarishlar shahar me’moriy landshaftidagi strategik o‘zgarishlarni aks ettiradi. Ushbu yangilanishni Davletovuz kanali ta’kidlab, ko’plab hududlarda balandlik chegarasi avvalgi darajadan bir necha barobar oshirilganiga e’tibor qaratdi.

Tuman bo’ylab balandlik sezilarli darajada oshadi

Yangi qoidalar shaharning turli hududlariga ta’sir qiladi, ilgari past yoki o’rta balandlikdagi zonalarni yuqori zichlikdagi markazlarga aylantiradi.

Silonzor tumani: Beshog‘oti tumanida endi binolarni 28-qavatdan 32-qavatgacha qurish mumkin bo‘lib, avvalgi chegara 9-qavatdan 12-qavatga ko‘tarildi. Mirzo Ulug‘bek tumani: Navnihor va Olimlar tumanlaridagi yangi ishlanmalar endi 27 qavatga ko‘tarilishi mumkin (ilgari 5 qavat bilan cheklangan), Oltintepadagi ta’mirlash loyihasi esa 16 qavatga belgilangan. Mirobod tumani: Balandlik chegarasi Minglik tumanida 28 qavatga, Yangi Mirobod tumanida 20 qavatdan 40 qavatgacha uzaytirildi. Boshqa tumanlar: Bektemirdagi yangi loyihalar 25-30 qavatli, Sergeli 30 qavatli, Uštepa 33 qavatli va Yangihayot 28 qavatli bo’lishi mumkin. Choy-Kontekurt va Ormazor tumanlari ham balandligi mos ravishda 29 va 18 qavatga ko’tariladi.

Asosiy investitsiyalar va yashil talablar

Toshkentning bosh rejasi dastlab 2048-yilgacha rivojlanishni koʻzda tutgan edi, biroq uzoq kechikishlardan soʻng 2024-yil 24-dekabrda rasman tasdiqlandi. Biroq qabul qilinganidan keyin bir necha oy ichida dastlabki rejaga zid boʻlgan koʻplab qurilish loyihalari taqdim etildi, bu esa amaldagi huquqiy tartibga solishga olib keldi.

28 fevraldagi qarorga asosan shaharning 1500 gektar maydonida umumiy qiymati 14,5 milliard dollarlik 30 ta yirik ko‘chmas mulk loyihasi amalga oshiriladi. Ushbu yirik majmualar, ayniqsa ta’mirlash ishlari olib borilayotganlar uchun majburiy talab – saytning kamida 30% yashil maydonga bag’ishlangan bo’lishi kerak.

Bundan tashqari, yangilangan rejalar bir gektardan kamroq maydonlarda kichik, zich qurilishdan uzoqlashishdan dalolat beradi. Zichlikning o’sishini muvozanatlash uchun hukumat poytaxt bo’ylab to’qqizta yangi bog’ va yashil hududlarni barpo etishni rejalashtirmoqda, bu esa vertikal kengayish sharoitida ham ekologik barqarorlikni ta’minlaydi.

Source link

Ichki ishlar vazirligi (IIV) Jamoatchilik xavfsizligi boshqarmasi, Yo‘l harakati xavfsizligi byurosi tegishli litsenziyasiz avtomobil boshqarayotgan yoki avvalroq transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilingan shaxslarni aniqlash uchun ilg‘or raqamli texnologiyalar joriy etilishini e’lon qildi.

Foto: Sputnik/Natalya Seliberstova

Vazirlik matbuot xizmati xabariga ko‘ra, mamlakat bo‘ylab yirik avtomobil yo‘llari bo‘ylab yuzni tanish kameralari va foto-video qayd etish moslamalari allaqachon o‘rnatilgan. Ushbu tizimlar 23-fevraldan 3-martgacha sinov bosqichidan o‘tdi, ular davomida haydovchilik huquqidan mahrum qilingan shaxslarning transport vositasini boshqarishi yoki rulda mobil telefondan foydalanishi bilan bog‘liq ko‘plab holatlar muvaffaqiyatli aniqlandi.

Sinov muddatini muvaffaqiyatli tugatgandan so’ng, ushbu qurilmalar endi to’liq ishlaydi. Tizim real vaqt rejimida qoidabuzarlarni aniqlaydi va avtomatik tarzda qonuniy choralar ko‘radi. Ushbu harakat ruxsatsiz haydash bilan bog’liq jamoat xavflarining oldini olish uchun raqamli kuzatuvdan foydalanishga qaratilgan kengroq sa’y-harakatlarning bir qismidir.

Rasmiylarning taʼkidlashicha, yuzni tanishning integratsiyasi sud qarori bilan taqiqlangan taqiqlarni eʼtiborsiz qoldirgan yoki litsenziya ololmaganlar javobgarlikka tortilishini taʼminlab, aniqlashdan ijroga muammosiz oʻtish imkonini beradi.

Amaldagi qonunchilikka ko’ra, ushbu qoidabuzarliklar uchun quyidagi jazolar qo’llaniladi:

Maʼmuriy javobgarlik: “Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisida”gi qonunning 3-qismi 135-moddasiga koʻra, haydovchilik huquqidan mahrum boʻlgan holda transport vositasini boshqarish Asosiy hisoblangan qiymatning (BCV) 50 baravari miqdorida jarima solishga sabab boʻladi. Jinoiy javobgarlik: Agar siz ma’muriy jazo olganingizdan keyin avtomobilni boshqarishda davom etsangiz, Jinoyat kodeksining 261.2-moddasiga asosan javobgarlikka tortilishi mumkin. Bu BCVning 50 dan 100 baravarigacha jarimaga tortilishi, 2 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki 2 yildan 3 yilgacha qamoq jazosiga olib kelishi mumkin.

Ushbu qoidabuzarlarni aniqlashni avtomatlashtirish orqali vazirlik yo‘l harakati xavfsizligini oshirish va transport vositalarini boshqarishga qo‘yilgan qonuniy cheklovlarga rioya etilishini ta’minlashni maqsad qilgan.

Source link

O‘zbekistonda 2026-2035 yillarga mo‘ljallangan onkologik kasalliklarga qarshi kurashish bo‘yicha kompleks milliy dasturni amalga oshirish rejalashtirilmoqda. Kelgusi 10 yilga mo‘ljallangan strategik maqsadlarni belgilab beruvchi qaror loyihasi ishlab chiqilib, bunda asosiy e’tiborni erta aniqlash, davolashni modernizatsiya qilish va bemorlarning ahvolini sezilarli darajada yaxshilashga qaratilgan.

Sog‘liqni saqlash vazirligining ma’lum qilishicha, “O‘zbekistonda 2026-2035 yillarga mo‘ljallangan o‘sma kasalliklariga qarshi kurashish milliy rejasini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaror loyihasi mamlakatda saraton kasalligini davolashga yondashuvni o‘zgartirishga qaratilgan. Bu sa’y-harakatlar 2025 yilda bolalar o’limini 2,5 baravar kamaytirishga qaratilgan boshqa bolalar onkologiyasiga oid strategiyaning tasdiqlanganidan keyin amalga oshiriladi.

2026-2035 yillar uchun asosiy maqsadlar

Dastur respublika bo’ylab onkologiya xizmatlarining borishini kuzatish uchun bir qancha o’lchovli mezonlarni o’rnatadi.

Erta aniqlash: saratonni erta aniqlash darajasini hozirgi 45% dan 59% gacha oshirish. Omon qolish: Saraton bemorlarining besh yillik omon qolish darajasini 40% dan 55% gacha oshiring. Sog’liqni saqlashni modernizatsiya qilish: onkologik bemorlarning kamida 80 foizi diagnostika va davolashning ilg’or texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatini ta’minlash. Oldini olish: O’pka, bachadon bo’yni, oshqozon va jigar saratoni kabi keng tarqalgan va oldini olish mumkin bo’lgan saraton kasalliklarini 5% ga kamaytirish.

Respublika onkologiya va tibbiy radiologiya ixtisoslashtirilgan ilmiy-amaliy tibbiyot markazi qayta tashkil etilib, Milliy onkologiya markaziga aylantirilishi ushbu dasturning hal qiluvchi elementi hisoblanadi.

Ushbu qayta tashkil etish ekspertizalarni markazlashtirish va erta aniqlash va davolash bo‘yicha xalqaro standartlarni joriy etishni tartibga solishga qaratilgan. Sog’liqni saqlash vazirligi mahalliy protokollarni global ilg’or tajribalarga moslashtirish orqali aholi uchun yanada kuchli xavfsizlik tarmog’ini ta’minlashni maqsad qilgan.

Source link

Shu kunlarda Yaqin Sharqda keng ko‘lamli geosiyosiy inqiroz avj olmoqda, uning oqibatlari mintaqadan ancha uzoqqa cho‘zilib, butun dunyoga tarqaldi.

Ushbu inqirozning ko‘lamini tushunish uchun kechagi yangiliklarga emas, balki o‘nlab yillar davomida to‘planib kelayotgan tarixiy va mafkuraviy qatlamlarga qarash kerak. Bu shunchaki “qo‘shnilar o‘rtasidagi janjal” emas, balki har bir tomon o‘z haqiqati bilan yashaydigan va yon berishlarni o‘limga teng deb biladigan asosiy tamoyillar to‘qnashuvi.

O‘zbekiston va Markaziy Osiyo mamlakatlariga, shuningdek, butun dunyo uchun Eron atrofidagi bu voqealar xavfsizlik, iqtisodiyot va transport sohalarida strategik ahamiyatga ega.

Mamlakatimiz rasmiylari va jamiyati bunga qanday munosabatda bo‘lishi kerak?

Albatta, mamlakatimizning ko‘plab aholisi bu savolni berishmoqda. Davlat boshqaruvi nuqtayi nazaridan, bunday murakkab holatlarda asosiy ustuvor vazifa vaziyatni baholash va uning ichida qolgan O‘zbekiston fuqarolarini himoya qilish choralarini ko‘rishdir. Fuqarolarimiz xavfsizligi eng muhim masala — bu aksioma, davlatning burchidir.

Davlatimiz aynan shu masalaga e’tibor qaratmoqda. Qurolli kuchlar oliy bosh qo‘mondoni sifatida prezident yuqori lavozimli xavfsizlik xodimlari bilan muhim uchrashuv o‘tkazdi. Ishonchim komilki, vaziyat har tomonlama baholangan va mumkin bo‘lgan ssenariylar chuqur tahlil qilingan.

Buni chet eldagi diplomatik vakolatxonalarimiz uchun maxsus rejimni o‘rnatish va fuqarolarni evakuatsiya qilish bo‘yicha muhim qarorlar qanchalik tez qabul qilinganidan ham ko‘rish mumkin. 

Bilishimcha, Yaqin Sharq mintaqasida qancha vatandoshlarimiz borligi haqida to‘liq tasavvurga egamiz va ular bilan aloqa kanallari o‘rnatildi. Zarbalardan zarar ko‘rgan mamlakatlardan bir necha ming fuqarolarimiz allaqachon evakuatsiya qilingan. Bizning mutaxassislarimiz bu borada boshqa mamlakatlarning harakatlarini kuzatib bormoqda. Ochig‘ini aytish kerak, hamma davlatlar ham bunday tezkor choralarni amalga oshirishga muvaffaq bo‘lmayapti. Hatto AQSh va Germaniya kabi davlatlar ham jiddiy qiyinchiliklarga duch kelishdi. Ularning tashqi ishlar vazirlari buni ochiqchasiga aytishdi.

Shu bilan birga, O‘zbekiston faol harbiy harakatlarga chek qo‘yish va keyinchalik vaziyatni barqarorlashtirishda rol o‘ynashi mumkin bo‘lgan diplomatik choralarni ko‘rmoqda. Tashqi ishlar vazirligi bir necha kundan beri mintaqadagi hamkasblari bilan muloqotda. Vazirlar o‘rtasida o‘n ikkita telefon suhbati bo‘lib o‘tdi, bu suhbatlarda mintaqadagi keskinlikni kamaytirishga chaqirildi. Toshkentdagi xorijiy elchixonalar va butun dunyo bo‘ylab diplomatik vakolatxonalarimiz orqali tezkor axborot almashinuvi yo‘lga qo‘yildi.

Bundan tashqari, diplomatlarimiz muvozanatli munosabatlarni saqlab qolish bilan birga barcha tomonlar bilan aloqa o‘rnatish uchun BMT, ShHT, IHT kabi tadbirlarda faol ishtirok etmoqda.

Bu harakatlar samara bermoqda va mintaqadagi mojaro yanada keskinlashishining oldi olinmoqda. Xalqaro hamjamiyatning boshqa a’zolari ham vaziyatga aralashishi orqali, holat yaxshilanishiga umid bor.

Bundan tashqari, hukumatning iqtisodiy bloki savdo va sanoat ta’minoti zanjirlarini saqlab qolish uchun faol ishlamoqda. Oziq-ovqat va energetika xavfsizligiga potensial xavflarning oldini olish juda muhimdir.

Xulosa qilib aytganda, yuzaga kelgan barcha muammolar ma’lum va ularga munosib javob berildi. Hozir eng muhimi, hissiy notinchlikka qarshi turish, barcha tomonlar bilan hamkorligimizni saqlab qolish va tinchlik hamda mintaqaviy barqarorlikni tezda tiklash uchun resurslarimizdan foydalanishdir.

Bizning pozitsiyamiz juda aniq: O‘zbekiston har doim siyosiy va diplomatik muloqotni qo‘llab-quvvatlaydi va mamlakatimiz hech qachon harbiy kuch ishlatishni yoqlamaydi. Bundan tashqari, mojaroda ishtirok etayotgan barcha tomonlar bizning muhim hamkorlarimizdir. Shuning uchun, fuqarolarimizni himoya qilishdan keyin tinchlikka erishish va zo‘ravonlikka chek qo‘yish O‘zbekistonning keyingi ustuvor vazifasidir.

Sanjar Valiyev, Tashqi siyosat tadqiqotlari markazi direktori

Source link