Siyosat
O‘zbekiston oziq-ovqat eksportini oshirish maqsadida intensiv bog‘larni kengaytiradi
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida mamlakatimizda sanoatlashgan va intensiv bog‘larni kengaytirish chora-tadbirlariga bag‘ishlangan anjuman o‘tkazildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Ayni paytda O‘zbekistonda 572,6 ming gektar bog‘ va uzumzorlar mavjud bo‘lib, yiliga 1 milliard dollarlik mahsulot eksport qilinib, 882 ming kishi daromad keltirmoqda. Mamlakat 2030-yilga borib oziq-ovqat eksportini 10 milliard dollarga yetkazishni maqsad qilgan va bu maqsadga erishishda intensiv sanoat bog‘dorchiligini kengaytirish muhim rol o‘ynashi kutilmoqda.
Yig‘ilishda mavjud bog‘ va tokzorlarning holati ko‘rib chiqildi. Ayni paytda qarib qolgan 61 ming gektar bog‘ va 18 ming gektar kam hosildor plantatsiyalarni yangilash zarur. Ayrim viloyatlarda bunday maydonlarda har gektardan atigi 5 tonnaga yaqin hosil olinadi, yillik daromad esa 10 million so‘mdan oshmaydi.
Rasmiylar 1200 gektar eski, unumsiz bog‘larga ega Pop tumanini misol qilib keltirishdi. Eksport uchun navlarni yetishtirish, quritish, saralash va qadoqlash bo‘yicha qishloq xo‘jaligi tarqatish markazlarini tashkil etish orqali hosildorlik va rentabellikni sezilarli darajada oshirish mumkin, deb hisoblar edi. Shuningdek, ular tumandagi 84 gektar maydondagi gilos bog‘ini intensiv bog‘dorchilikka misol qilib ko‘rsatib, hali to‘liq meva berish imkoniyatiga ega bo‘lmagan yosh daraxtlar gektaridan 7 tonnagacha hosil berayotgani, mahsulotning har bir kilogrammi qariyb 8 dollardan eksport qilinayotganini ta’kidlamoqda.
Shu munosabat bilan eski va yetarli darajada bo‘lmagan bog‘larni boshqarishning yangi tizimi taklif etildi. Ixtisoslashgan organlarga bog‘lar va uzumzorlarning yaroqsizligi to‘g‘risida xulosa chiqarish, ularning o‘rnida sanoatlashgan bog‘lar barpo etish yoki bunday maydonlarni haydaladigan yerlar toifasiga kiritish vakolati beriladi. Agar sanoatlashgan bog‘ 12 oy ichida tashkil etilmasa, yer va suv solig‘i stavkalari oshishi va qonunbuzarliklar yana 12 oy davom etsa, suvdan foydalanish cheklanishi mumkin.
Prezident yerdan foydalanish monitoringini raqamlashtirish zarurligini ham ta’kidladi. Rasmiylarga eski va yangi tashkil etilgan sanoat bog’larini kuzatish uchun sun’iy yo’ldoshga asoslangan axborot tizimini joriy etish topshirildi.
Xo‘jalik va fermerlarni qo‘llab-quvvatlash ham alohida ta’kidlandi. Xo‘jaliklarga 50 boshgacha ko‘chat yoki 2 million so‘mgacha, fermer xo‘jaliklariga esa 150 million so‘mgacha mevali bog‘larni yangilash loyihalari uchun kredit ajratiladi.
O‘zbekistonda yaqin ikki yilda 168 ming gektar sanoat bog‘lari va uzumzorlari barpo etish rejalashtirilmoqda. Tashabbus 2 milliard dollar sarmoya jalb etishi va 258 ming ish o‘rni yaratishi kutilmoqda.
Ushbu loyihalarni moliyalashtirish va qo‘llab-quvvatlash uchun viloyatga to‘qqizta tijorat banki ajratiladi. Banklar tadbirkorga ishga tayyor sanoat bog‘ini berib, ikki yil muddatda qishloq xo‘jaligini texnik, moliyaviy va tashkiliy jihatdan qo‘llab-quvvatlaydi.
Shuningdek, intensiv bog‘lar tashkil etayotgan tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlashning yana bir mexanizmi tasdiqlandi. Rejaga ko‘ra, hududiy “Agrostar” korxonalari tadbirkorlar bilan ulush asosida ishlaydi. Agrostar 50% gacha aktsiyalarga pul mablag’lari hisobidan egalik qiladi va tadbirkorlar erni ijaraga berish huquqini beradi.
Tadbirkorlarga Agrostar aktsiyalarini etti yil davomida qayta baholamasdan bosqichma-bosqich sotib olishga ruxsat beriladi. Tizim, shuningdek, eski bog‘lar egalariga yangilangan bog‘laridan tushgan daromaddan o‘z ulushlarini bosqichma-bosqich sotib olish va oxir-oqibat yakka tartibdagi egalariga aylanish imkonini beradi.
Bunday loyihalarni amalga oshirish uchun bank 7 yil muddatga (3 yillik imtiyozli davrni hisobga olgan holda) yillik 10 foiz stavkada gektariga 120 million so‘mgacha kredit beradi. Agar kreditni o‘z vaqtida qaytarsangiz, foizlarning yarmini davlat to‘laydi. Shuningdek, sanoat bog‘larini saqlash xarajatlarini qo‘llab-quvvatlash uchun uch yil davomida har gektariga 5 million so‘m ajratiladi.
Shuningdek, tadbirkorlar islomiy moliyalashtirish vositalaridan foydalangan holda suvni tejaydigan texnologiya, mevali daraxt ko‘chatlari, qishloq xo‘jaligi texnikalaridan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
Yig‘ilishda, shuningdek, mevali daraxt ko‘chatlari va ildizpoyalariga qo‘shilgan qiymat solig‘ini nolga tenglashtirib, suvni tejash texnikasidan foydalangan holda mevali bog‘lar uchun besh yillik suv tarifini 1 so‘m miqdorida belgilash kabi takliflar ham ma’qullandi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
