Dunyodan
Onasini qidirayotgan mamontning hayajonli hikoyasi yoki zarbasi (video)
Bolaligimizda “Mama Dolya Mamontyonka” degan qo‘shiq bor edi. Esingizdami?…Qo‘shiq shunday boshlangan edi: Oppoq kemada moviy dengizdan o‘tib, yashil yerga suzib boraman…
O’sha paytda bu kattalar uchun multfilm qahramoni bo’lishi mumkin. Bolalar uchun esa onasidan ayrilgan mamontga cheksiz achinish hissi. Bu qo‘shiq hayvonlarning ham yuraklari borligini, biz ham ularni sog‘inishimizni aytmoqchi bo‘lganini kim o‘ylabdi? Bu qo‘shiq bugungi hayotimizda ham o‘z aksini topdi, deb o‘ylash…
Yaponiyaning Ichikava hayvonot bog‘idagi Punch ismli maymunning taqdiri mamontnikiga juda o‘xshaydi. Qizig’i shundaki, aftidan unga yozilgan qo’shiq 65 yil avval yaratilgan. Bu voqea oldindan aytilganmi yoki taqdirning ajoyib qayg’uli o’yinimi?
Onasiz maymunning ishi haqidagi hikoya TikTok va Instagram kabi platformalarda tarqaldi, odamlar videoga yig’layotgan emodzilardan foydalangan holda izoh berishdi, o’z his-tuyg’ularini yozishdi, fanat rasmlarini chizishdi va hatto Yaponiyada “Mush, ushlab turing!” Hashteg paydo bo’ldi.
Yolg’izlik va sariq “ona”
Punchning onasi u tug’ilgandan keyin tezda voz kechdi. Ular bu kichik, himoyasiz mavjudotni boshqa maymunlar guruhiga qo’shishga harakat qilishdi. Biroq, tabiat ba’zan shafqatsizdir. Boshqa maymunlar buni qabul qilishmadi. Videolardan birida katta maymun uni qo‘pol ravishda turtib yuborayotganini ham ko‘rish mumkin. O‘shanda maymunning ahvolini ko‘rsa, eng bag‘rikeng odam ham ko‘z yosh to‘kishi tabiiy.
Shundan so‘ng hayvonot bog‘i xodimlari unga sariq do‘lmani sovg‘a qilishdi. O’sha kundan boshlab bu o’yinchoq uning butun dunyosiga aylandi – uning “onasi”. Yumshoq “onasi”ning bag‘rida yotgan Punchni qo‘pollik bilan rad etishni ko‘rish achinarli.
Moviy dengiz bo’ylab, yashil yerga,
Men oq kemada suzib boraman …
Punch hech qachon o’yinchoqlarini qo’yib yubormaydi. U bilan o’ynab, yelkasida ko’tarib yuradi. Eng ta’sirlisi shundaki, u uxlayotganida unga suyanib, uning yumshoq mo‘ynasiga yuzini bosadi. Go‘yo ana shu iliqlik unga onalik mehrini baxsh etayotgandek. Ba’zan bola o’yinchoqning qo’lini xuddi onasining qo’lini ushlab turgandek mahkam ushlaydi.
Punch ovqatga ketayotganda o‘yinchog‘ini ham o‘zi bilan sudrab boradi. Boshqa maymun uni yana itarib yuborganida, u g’azablanib, orqaga qaytib, o’yinchoq bilan “gaplashib” o’z dardini bildiradi. Millionlab odamlar bu manzaradan xafa bo’lishadi.
Men to’lqinlardan ham, shamoldan ham qo’rqmayman,
Men onamni izlayapman, yolg’izman
Dunyodagi yagona onaga,
Shamol va to’lqinlar orasida suzing.
Ammo Punch shunchaki o’yinchoq emas. U juda jasur va qo’rqmas. U odamlar va hayvonot bog’i xodimlariga yaqinlashib, quchoqlashlarini so’raydi. Uning ko’zlaridagi yashil har qanday tosh yurakni eritishi mumkin.
Va yaqinda yaxshi xabar keldi. Punch hali ham guruhga moslashishga harakat qilmoqda. Bir katta maymun uning yoniga o’tirishga ruxsat berdi va o’zini ovlay boshladi. Bu erda biz hayvonlarning ruhi borligini yana bir bor tushunamiz. Punch hali o’yinchoqni qo’yib yubormadi, lekin hozir uning yonida jonli, issiq nafas bor.
Mayli, onam eshitsin, Mayli, tez kelsin.
Umid qilamanki, u meni tez orada topadi va sevgida kuchli bo’lsin!
Punchning hikoyasi shunchaki maymunning hikoyasidan ko’proq. Bu sevgi izlayotgan har bir tirik qalbning faryodidir. U olamga “Men shu yerdaman, meni sev!” degan mayin sarg‘ish “onasi” edi. Ayting. Va u sevgi izladi va millionlab odamlarning qalbini eritib, sevgisini qozondi.
Ayni damda Yaponiyada “Punch, hold back!” xeshtegi. trendda. Odamlar uning suratlarini chizishmoqda va hayvonot bog‘ida uni ko‘rish uchun uzun navbatlar bor.
Janob Punch, albatta baxtli bo’lasiz. Sizning kemangiz allaqachon sevgi qirg’oqlariga yaqinlashmoqda. Chunki butun dunyo bo’ylab bolalar hech qachon yo’qolib qolmasligi yoki yolg’iz qolmasligi kerak.
Axir, mashhur qo’shiqda aytilganidek, bu dunyodagi eng oliy adolat:
Axir, bu hech qachon bo’lmaydi,
Bola onasiz, mehrsiz sargardon.
Barno Surtnova
Dunyodan
Pokiston Eron va AQSh o’rtasida vositachilik qilishni taklif qilmoqda
Pokiston Bosh vaziri Shahboz Sharif Islomobod Yaqin Sharqdagi vaziyat boʻyicha “mazmunli va konstruktiv muhokamalar” oʻtkazishga tayyor ekanini aytdi.
Bu haqda bosh vazir ijtimoiy tarmoqda ma’lum qildi
Avvalroq Tashqi ishlar vazirligi OAVni mish-mishlardan tiyilib, AQSh va Eron rasmiylarining Yaqin Sharq mojarosi fonida Islomobodda uchrashishi mumkinligi haqidagi xabarlarga javoban rasmiy bayonotni kutishga chaqirgan edi.
23 mart kuni AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan muzokaralar olib borilishini eʼlon qildi va shundan soʻng Eron energetika obʼyektlariga hujumlarni besh kunga toʻxtatdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, maxsus elchi Stiv Uitkoff va tadbirkor Jared Kushner “Erondagi eng muhim odamlar” bilan uchrashgan. Biroq Tehron Vashington bilan aloqalarini rad etdi. Axios, AQSh rasmiylariga tayanib, so’nggi kunlarda Turkiya, Misr va Pokiston vositachilik qilganini xabar qildi.
Express Tribune nashri Islomobod AQSh delegatsiyasi ishtirokidagi muzokaralar uchun potentsial joy sifatida ko‘rib chiqilayotganini xabar qildi.
Dunyodan
Yevropa davlatidan Amerikaga kutilmagan “sovg‘a”
Shveytsariya Eronga qarshi urush munosabati bilan AQShga qurol eksport qilishni taqiqladi. Bu holat davlatning betarafligi tamoyili bilan izohlanadi.
“Ushbu mojaro vaqtida Eron bilan harbiy mojaroda ishtirok etayotgan mamlakatlarga oʻq-dorilarni eksport qilishga ruxsat berilmaydi”, — deyiladi Shveysariya hukumati bayonotida.
Bern rasmiylari AQSh va Isroil Eronga qarshi keng ko‘lamli urush boshlagan joriy yilning 28-fevralidan beri Vashingtonga qurol sotishga ruxsat bermayapti.
Joriy yilning 14 mart kuni Shveysariya hukumati Eronga yo‘l olgan Amerikaning ikkita razvedkachi samolyotining o‘z havo hududi uzra uchib o‘tishini to‘sib qo‘ydi.
1996 yilda qabul qilingan Shveytsariya federal qonuni inson huquqlari va betaraflik tamoyillariga asoslangan harbiy texnika va texnologiyalarni import qilish, eksport qilish va tashish uchun litsenziyalarni talab qiladi.
Ushbu standartga ko’ra, Isroil so’nggi yillarda harbiy texnikani eksport qilish uchun litsenziyadan mahrum qilingan. Bu tartib Eronning o’ziga ham tegishli.
Qo’shma Shtatlarga qarshi qurol embargosi maxsus ekspertlar qo’mitasi tomonidan nazorat qilinadi.
Tahlillarga ko‘ra, Vashington Bernning ikkinchi yirik qurol importchisi hisoblanadi. 2025 yilda Qo’shma Shtatlar Shveytsariyadan taxminan 120 million dollarlik qurol sotib oldi.
Shveytsariya 2003-yilda AQSh Iroqqa bostirib kirganida oʻz havo hududidan foydalanish va qurol-yarogʻ sotishni taqiqlagan edi.
Tahlilchi Gailatoja Gafarxoʻja Oʻgʻlining aytishicha, “Shveytsariyaning qarori Vashington uchun kutilmagan zarba boʻlishi mumkin, chunki Shveytsariya harbiy sanoati AQShning baʼzi mudofaa tizimlari uchun muhim komponentlar yetkazib beruvchi hisoblanadi. Bu harakat Bernning xalqaro maydonda “xolis hakam” sifatidagi mavqeini saqlab qolish va mojaro ishtirokchisi boʻlmaslik istagini yana bir bor tasdiqlaydi.
G’arb davlatlari tomonidan AQShga qarshi qurol embargosi joriy etilishi Oq uy uchun katta ramziy zarba hisoblanadi. Chunki bu Vashingtonning Tehronga qarshi urushini hatto eng yaqin ittifoqchilari ham tan olmasligining yana bir isbotidir.
AQSh va Isroil Eronga qarshi urush boshlagan 28-fevraldan beri jahon energetika bozorlarida narxlar keskin oshgan. Vashington va Tel-Aviv Eronga qarshi hujumlar uyushtirdi va mamlakat oliy rahbari Ali Xomanaiy va ko’plab harbiy qo’mondonlarni o’ldirdi, ammo Fors davlati kutilgandek osonlik bilan taslim bo’lmadi.
Pentagon Kongressdan Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni davom ettirish uchun 200 milliard dollardan ortiq mablagʻ ajratishni soʻramoqda.
Prezident Tramp bir tomondan jahon energetika bozoridagi narxlarning oshishi, ikkinchi tomondan Amerika jamoatchiligi va isyonchi kuchlarning bosimi tufayli yakuniy maqsadga erishilmagan bo‘lsa-da, urushdan chiqish yo‘lini qidirayotgani aytiladi.
Qolaversa, Eron bilan urush Qo’shma Shtatlar xalqaro maydonda asosan yakkalanib qolganini ko’rsatdi. Buni prezident Tramp va Oq uy rasmiylarining asabiy bayonotlari ham tasdiqlaydi.
Avval xabar qilinganidek, prezident Tramp kecha NATO davlatlarini Eron bilan bog‘liq mojaroda faol ishtirok etmayotgani uchun qattiq tanqid qilib, ularni “ayyor” deb atadi.
Aslida prezident Tramp avvalroq NATO davlatlaridan Hormuz boʻgʻozi orqali neft va gaz eksportini tiklashda yordam soʻragan edi.
Ammo AQShning Britaniya va Fransiya kabi ittifoqchilari ehtiyotkorligicha qolmoqda. Yaponiya va Avstraliya Xurmuzga harbiy kemalar jo‘natish niyatida emasligini ma’lum qilgan.
Dunyodan
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
Financial Times gazetasi Eron tarixidagi eng katta banknot bo‘lgan 10 million rial muomalada ekanligini ma’lum qildi.
Bu orqali hukumat o‘sib borayotgan inflyatsiyani jilovlashga va naqd pulga bo‘lgan ehtiyojni qondirishga harakat qilmoqda.
Shu haftadan boshlab banklar taxminan 7 dollarlik yangi 10 million rial banknotlarni tarqatishni boshladilar. Eronliklar elektron tizim buzilishidan qo‘rqib, bankomatlar oldida navbatga turishdi. Natijada, banknotalar tezda yo’q bo’lib ketdi.
Yangi pushti banknotning old tomonida IX asrda qurilgan Yazdning Jome masjidi, orqa tomonida esa 2500 yillik Bam qal’asi tasvirlangan.
Bu qadam Eron iqtisodiyotining urushdan keyingi og‘ir ahvoliga yana bir dalildir. 19-fevralda yakunlangan oyda inflyatsiya 47,5 foizni tashkil etdi.
Dunyodan
Qo‘shma Shtatlar “yadroviy tahdid” tug‘dirishi mumkin bo‘lgan davlatlar ro‘yxatini e’lon qildi.
Qo’shma Shtatlar Rossiya, Xitoy, Eron, Shimoliy Koreya va Pokistonni AQShga yadroviy qurol bilan hujum qilishga qodir davlatlar ro’yxatiga kiritadi. Bu maʼlumotlar AQSh hukumati razvedka hamjamiyatining yillik hisobotida keltirilgan.
“Xitoy, Rossiya, Shimoliy Koreya, Eron va Pokiston yadroviy va oddiy kallaklarga ega boʻlgan turli xil yangi, ilgʻor va anʼanaviy raketa uchirish tizimlarini tadqiq qilmoqda va ishlab chiqmoqda”, — deyiladi hisobotda. Razvedka idoralari taxminiga ko‘ra, 2035-yilga borib AQShga 16 mingdan ortiq raketa tahdid soladi, bugungi kunda ularning soni 3000 dan oshdi.
Shimoliy Koreya butun AQSh hududiga zarba bera oladigan qit’alararo ballistik raketani muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazdi. Hujjatda, shuningdek, Xitoy, Eron, Shimoliy Koreya, Pokiston va Rossiya “AQShga tahdid solishi mumkin bo‘lgan ilg‘or raketalarga ustuvor ahamiyat berishda” davom etishi aytiladi.
Bunga javoban razvedka idoralari Rossiyani “Arktikadagi asosiy muammo” deb atadi. Hujjatda aytilishicha, Rossiya kuchlar muvozanati uchun kengroq global raqobatning bir qismi sifatida mintaqadagi o‘z manfaatlarini ilgari surishga intiladi.
Hisobotga ko‘ra, Xitoy Arktikadagi strategik va iqtisodiy manfaatlarini, birinchi navbatda, Rossiya bilan munosabatlari orqali ilgari surish uchun ancha cheklangan sa’y-harakatlarni amalga oshirgan.
AQSh prezidenti Donald Tramp AQSh milliy xavfsizligini ta’minlash uchun Grenlandiyaga muhtojligini aytdi. Aks holda, u orol Rossiya yoki Xitoy tomonidan nazorat qilinishini ta’kidladi.
Dunyodan
Eronning hujumi AQShga qancha zarar yetkazdi? BBC sharhi
BBC tahliliga ko‘ra, Eronning Yaqin Sharqdagi AQSh harbiy bazalariga hujumlari dastlabki 14 kun ichida taxminan 800 million dollar zarar keltirgan.
Xabarda aytilishicha, ko‘p zarar Eronning jangovar harakatlarning birinchi haftasida amalga oshirgan javob hujumlari tufayli yetkazilgan. Bu nishonlarga AQShning Yuqori balandlikdagi hududdan mudofaa tizimi (THAAD) va Iordaniya havo bazasi AN/TPY-2 radar tizimi kiritilgan. Tahlillarga ko’ra, ikkinchisining qiymati taxminan 485 million dollarga baholanmoqda. Bundan tashqari, Eron hujumlari AQShning Yaqin Sharqdagi harbiy bazalaridagi binolar va infratuzilmalarga qo‘shimcha 310 million dollar zarar yetkazdi, deya xabar beradi BBC.
Sun’iy yo’ldosh tasvirlari tahlili shuni ko’rsatadiki, Eron ham kamida uchta AQSh havo bazasiga bir necha bor hujum qilgan: Quvaytdagi Ali al-Salim, Qatardagi al-Udeid va Saudiya Arabistonidagi shahzoda Sulton. BBCning xabar berishicha, bu takroriy hujumlar Eron muhim ob’ektlarga hujum qilish niyatida ekanligini ko’rsatadi.
Senatorlar bilan bo‘lib o‘tgan shaxsiy konferensiyada Pentagon rasmiylari AQSh urushning dastlabki olti kunida kamida 11,3 milliard dollar sarflaganini ma’lum qildi, deb xabar berdi ABC News. The Washington Post gazetasining yozishicha, Pentagon harbiy amaliyotning dastlabki ikki kunida o‘q-dorilarga 5,6 milliard dollar sarflagan.
-
Jamiyat5 days agoToshkentda bayram kunlari jamoat transporti uchun maxsus jadval joriy etildi
-
Jamiyat5 days agoChilonzorda Al-Xorazmiy ko‘chasining bir qismi yopiladi
-
Siyosat4 days ago
O‘zbekiston va Turkmaniston yetakchilari bir-birlarini tabrikladilar
-
Siyosat2 days agoIslom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Jamiyat5 days agoCoca-Cola O‘zbekistonda Ramazon oyida bir qator xayriya tashabbuslarini amalga oshirdi
-
Jamiyat4 days agoImom Buxoriy masjid-majmuasida ilk hayit namozi o‘qildi (foto)
-
Turk dunyosi4 days agoTurk kurdlari Navro’z bayramida qatnashadilar
-
Jamiyat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston xalqini hayit bilan tabrikladi
