Iqtisodiyot
Oltin narxi tarixiy maksimumga yetdi, dollar pasaydi
Dushanba kuni jahon fond bozorlari o‘sdi, dollar esa pasaydi. Xomashyo bozorlarida oltin yana o‘sib, bir unsiya uchun rekord 3 819 dollar darajasiga chiqdi. Investorlar AQSh hukumati yopilishi mumkinligiga tayyorlanmoqda. Bu esa o‘z navbatida sentabr oylik bandlik hisobotining hamda boshqa muhim iqtisodiy ko‘rsatkichlarning e’lon qilinishini kechiktirishi mumkin.
Reuters agentligiga ko‘ra, investorlar AQSh hukumatining yopilishi borasida xavotirlari kuchaygani haqida xabar berdi. Ayni paytda fond bozorlarida o‘sish qayd etildi, dollar pasaydi, oltin narxlari esa tarixiy maksimumga yetdi.
AQShda “hukumat yopilishi” (government shutdown) deganda federal hukumatning vaqtinchalik moliyalashtirilishi to‘xtab qolishi tushuniladi. Bunda “keraksiz” hisoblangan davlat idoralari vaqtincha ishlamaydi, xodimlari ta’tilga chiqariladi. Muhim xizmatlar — xavfsizlik, harbiylar, aeroportlar — faoliyatini davom ettiradi, lekin ko‘pincha vaqtinchalik ish haqi to‘lanmaydi. Bu iqtisodiyot va bozorlar uchun noaniqlik yaratadi.
Oltin esa dollarning pasayishi va AQSh hukumati yopilishi mumkinligidan xavotirlangan investorlar sababli yangi rekord darajaga chiqdi, deb yozmoqda nashr.
AQSh prezidenti Donald Tramp dushanba kuni Kongressdagi yetakchi demokrat va respublikachilar bilan hukumatni moliyalashtirish muddatini uzaytirishni muhokama qiladi. Agar kelishuvga erishilmasa, chorshanba kunidan boshlab hukumat yopiladi. Shu kuni og‘ir yuk mashinalari, litsenziyalangan dori vositalari va boshqa bir qator mahsulotlarga nisbatan yangi bojlar ham kuchga kiradi.
Uzoq davom etadigan yopilish Federal Rezerv tizimini 29 oktyabrdagi yig‘ilishda iqtisodiy vaziyatdan bexabar qoldirishi mumkin.
Bank of America (BofA) tahlilchilarining qayd etishicha, agar yopilish Federal Rezerv yig‘ilishidan keyin ham cho‘zilsa, Markaziy bank qaror qabul qilishda xususiy ma’lumotlarga tayanishga majbur bo‘ladi. Bu oktyabr oyida foiz stavkasi pasayish ehtimolini biroz kamaytirishi mumkin.
MSCI Butun dunyo indeksi 0,16 foizga o‘sdi, Yevropadagi STOXX 600 esa 0,3 foizga ko‘tarildi. Sentyabr yakuniga ko‘ra 1,1 foiz daromad qayd etilishi kutilmoqda — bu ketma-ket uchinchi oy o‘sishdir.
Bozorlar oktyabrda Federal Rezerv foiz stavkasi pasayishi ehtimolini 90 foiz, dekabrda esa yana pasayishi ehtimolini 65 foiz atrofida baholamoqda.
BofA tahlilchilari yopilish har bir hafta uchun iqtisodiy o‘sishga atigi 0,1 foiz punkt ta’sir ko‘rsatishini ta’kidlashdi. Biroq agar hukumat yopilishdan foydalanib xodimlarni butunlay ishdan bo‘shatsa, bu ish o‘rinlari va iste’molchilarning ishonchiga jiddiy zarba berishi mumkin.
Dollar indeksi 0,2 foizga tushib, 97,952 darajasini tashkil etdi. O‘tgan hafta esa AQSh iqtisodiy ko‘rsatkichlarining ijobiy chiqishi sabab mustahkamlangan edi.
Xomashyo bozorlarida oltin yana o‘sib, bir unsiya uchun rekord 3 819 dollar darajasiga chiqdi.
Neft narxlari esa pasaydi. Sababi Iroqning yarim avtonom Kurdiston mintaqasidan Turkiyaga neft quvuri orqali 2,5 yildan keyin ilk bor xomashyo oqimi boshlandi.
Reuters’ning xabar berishicha, OPEK+ kelasi yakshanba kuni bo‘ladigan yig‘ilishida kuniga kamida 137 ming barrelga qo‘shimcha ishlab chiqarishga ruxsat berishi kutilmoqda.
Brent markali neft 1,13 foizga arzonlab, barrel uchun 69,34 dollar, AQSh xom neftii esa 1,4 foizga pasayib, 64,77 dollar darajasiga tushdi.
2026-yilning yanvar-fevral oylarida O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasida import hajmi 8,1 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 29,8 foizga o‘sgan. Ushbu davrda mamlakat 135 dan ortiq davlatdan tovar va xizmatlar import qilgan.
Import tarkibida eng katta ulushni Xitoy egalladi. Ushbu davlatdan 2,8 milliard dollarlik mahsulot olib kirilgan.
Rossiya ikkinchi o‘rinda bo‘lib, import hajmi 1,4 milliard dollarni tashkil etgan. Qozog‘iston esa 677 million dollarlik ko‘rsatkich bilan uchinchi o‘rindan joy olgan.
Koreya Respublikasi 306,1 million dollar, Turkiya 259,8 million dollar, Germaniya 182,6 million dollarlik import bilan keyingi o‘rinlarni egallagan.
Shuningdek, Hindistondan 179,3 million dollarlik, Belarusdan 144,3 million dollarlik tovarlar import qilingan.
Turkmaniston 121,5 million dollar, AQSh esa 98,6 million dollarlik ko‘rsatkich bilan kuchli o‘nlikka kirgan.
Qonunga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga ta’sir qiladigan hujjatlar loyihasi Biznes-ombudsman bilan majburiy tartibda kelishilishi kerak, lekin poytaxt kengashi shahar dizayn-kodini tasdiqlash haqidagi qarorini kelishmasdan qabul qilgan. Qolaversa, ranglarni bir xillashtirish talabi tadbirkorlarning intellektual mulk huquqiga zid.
Toshkent dizayn-kodidan render-parcha / Foto: Toshkent shahar hokimligi
Toshkent shahar kengashi shahar dizayn-kodini joriy etish bo‘yicha 2026 yil 17 fevral kuni qabul qilgan qaror qayta ko‘rib chiqilishi kerak. Biznes-ombudsman qarorni o‘rganib chiqib, shunday xulosaga keldi.
Prezidentning tadbirkorlar huquqlari bo‘yicha vakili bayonotiga ko‘ra, qarorning ayrim bandlari amaldagi qonunchilikka zid.
Xususan, “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi qonun talablariga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga ta’sir etuvchi loyihalar Biznes-ombudsman bilan majburiy tartibda kelishilishi lozim. Biroq ushbu qaror Vakil bilan kelishilmasdan qabul qilingan.
Qarorda reklama vositalari uchun belgilangan “past to‘yingan” yoki “neytral” rang kabi tushunchalarning huquqiy mezoni ochib berilmagan. Bundan tashqari, ranglarni bir xillashtirish talabi tadbirkorlarning intellektual mulk (ro‘yxatdan o‘tgan brend) huquqlariga zarar yetkazishi mumkin. Bir necha obektlarga ega bo‘lgan tarmoq tashkil etgan brendlarning manfaatlari inobatga olinmagan.
Yangi talablarga moslashish uchun belgilangan 3 oylik muddat yetarli emas. Jarayonni tadbirkorlarga ortiqcha yuklama tug‘dirmagan holda, bosqichma-bosqich amalga oshirish tartibi nazarda tutilmagan.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, Biznes-ombudsman xalq deputatlari Toshkent shahri kengashiga mazkur qarorning tadbirkorlik faoliyatiga daxldor qismlarini qayta ko‘rib chiqish, normalarga o‘zgartirish kiritish va kuchga kirish muddatini uzaytirish yuzasidan rasmiy xulosa kiritdi.
Biznes-ombudsman qayta ko‘rib chiqishda o‘z xodimlari ishtirok etishini so‘ramoqda.
Yig‘ilishda Prezident Shavkat Mirziyoyev sanoat va xizmat ko‘rsatish sohalarida samaradorlikni oshirish masalasiga alohida to‘xtaldi.
Davlat rahbari ta’kidlashicha, dunyoda mahsulot raqobatdoshligini ta’minlash uchun ilg‘or boshqaruv usullari keng qo‘llanilmoqda. Jumladan, «Kayzen» va «Lean production» kabi yondashuvlar resurs tejamkorligi va mehnat unumdorligini oshirishga xizmat qilmoqda.
Ma’lum qilinishicha, mamlakatimizda 50 ga yaqin tadbirkor bu tajribani xorijda o‘rganib, o‘z korxonalarida joriy etishni boshlagan. Biroq bu ko‘lam hali yetarli emasligi qayd etildi.
Prezident ayrim sohalarda ilg‘or usullar ommalashmayotganini tanqid qildi. Xususan, to‘qimachilik, qurilish materiallari, elektrotexnika va mebel kabi drayver tarmoqlarda bu yo‘nalishda tashabbus yetishmayotgani ta’kidlandi.
«Lekin, bu kam. Tadbirkorga tushuntirib, «diagnostika» xarajatining bir qismi qoplab berilsa, unumdorlik dasturlarini yo‘lga qo‘yish uchun imtiyozli kredit ajratsa bo‘ladi-ku!», – dedi davlat rahbari.
Shu munosabat bilan Iqtisodiyot va moliya vazirligiga aniq topshiriq berildi. Unga ko‘ra, joriy yilda 100 ta korxonada samaradorlikni oshirish bo‘yicha ilg‘or dasturlar joriy etiladi.
Mazkur tashabbusni moliyalashtirish uchun 30 million dollar miqdorida grant mablag‘larini jalb qilish rejalashtirilgan.
Markaziy bank 2026-yil 27-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 4,52 so‘mga oshib, 12 020,48 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,13 so‘mga tushdi va 14 048,33 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 207,21 so‘m bo‘ldi (-15,54).
Rossiya rubli 158,77 so‘m etib belgilandi (-1,53).
Iqtisodiyot
Ilk bor 2,4 mlrd dollarlik davlat aktivlarining 30 foizi xalqaro bozorga chiqadi – Prezident
Bugun, 24-aprel kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida iqtisodiy ko‘rsatkichlar va yangi tashabbuslar muhokama qilinmoqda.
Davlat rahbariga ko‘ra, may oyida 2 milliard 400 million dollarlik davlat aktivlarining 30 foizi ilk bor xalqaro fond bozorlariga chiqariladi.
«Bu Milliy investitsiya jamg‘armasini tashkil qilib, 13 ta strategik korxona boshqaruvini nufuzli «Franklin Templeton» kompaniyasiga berganimiz uchun bo‘lyapti», – dedi Prezident.
Yig‘ilishda birinchi chorak natijalari ham ma’lum qilindi. YaIM 8,7 foizga, sanoat 8 foizga, xizmatlar 16,1 foizga o‘sgan. Eksport hajmi 5,8 milliard dollarga, xorijiy investitsiyalar 13,7 milliard dollarga yetgan. Inflyasiya esa yillik hisobda ilk bor 7,1 foizgacha pasaygan.
Shu bilan birga, budjet daromadlari 35 foizga o‘sib, 103 trillion so‘mni tashkil etgan. Mahalliy budjetlarda qo‘shimcha 2,2 trillion so‘m shakllangan bo‘lib, uning 1,4 trillioni tuman va shaharlar ixtiyorida qolgan.
Prezident so‘zlariga ko‘ra, mamlakat iqtisodiyoti xalqaro darajada ham ijobiy baholanmoqda. Xususan, Xalqaro valyuta jamg‘armasi hisobotida O‘zbekiston yuqori iqtisodiy faollik orqali barqaror o‘sishni saqlab qolayotgani qayd etilgan.
Shuningdek, mamlakat ilk bor «Iqtisodiy erkinlik indeksi»da «iqtisodiyoti mo‘tadil erkin» davlatlar qatoriga kirdi. Prezident ayrim sohalarda samaradorlik pastligini tanqid qilib, «ayrimlar hali ham uyg‘onmagan»ini ta’kidladi.
Shukronalik omad eshiklarini ochadi
Tramp tadbirdan evakuatsiya qilindi.
«Barsa»ga bir qadam qoldi, «Siti» yana bir finalda. Kun o‘yinlari
-
Siyosat5 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Siyosat5 days agoHukumat mehnat muhojirlariga til oʻrgatish va malaka olish xarajatlari uchun kompensatsiya toʻlashi kerak
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Jamiyat4 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Iqtisodiyot3 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev Ostonaga Orol dengiziga yordam berish jamg‘armasi yig‘ilishiga keldi