Jahon miqyosida atom energetikasiga e’tibor yana kuchayib bormoqda, bu esa o‘z navbatida uran xomashyosiga bo‘lgan talabni oshiradi. Bu haqda “Navoiyuran” DK investitsiya bo‘yicha direktori Xudoyor Meliyev kompaniya saytiga joylangan maqolasida so‘z yuritgan.

Meliyev keltirib o‘tgan Jahon Atom Assotsiatsiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2024 yilda atom reaktorlari tomonidan talab etilgan uran hajmi taxminan 67 ming tonnani tashkil etgan bo‘lsa, 2030 yilga borib mazkur ko‘rsatkich 28 foizga oshib, yiliga 86 ming tonnaga yaqinlashishi, 2040 yilga kelib esa 150 ming tonnadan oshishi prognoz qilinmoqda.

Reuters ma’lumotiga ko‘ra, jahonda atom energetika quvvatlarining umumiy hajmi ham jadal sur’atlarda o‘sishi kutilmoqda. Xususan, 2025 yil o‘rtasiga kelib taxminan 398 GWni tashkil etgan jahon atom energetika quvvati 2030 yilga qadar yana 13 foizga, 2040 yilga borib esa 87 foizga oshib, umumiy hisobda 746 GW darajasiga yetishi prognoz qilingan.

“Navoiyuran” rasmiysiga ko‘ra, so‘nggi yillarda bir qator davlatlar tomonidan atom energetikasini cheklash yoki bosqichma-bosqich tugatishga qaratilgan oldingi siyosatlar qayta ko‘rib chiqilib, uni energetika tarmog‘ining strategik va ajralmas qismi sifatida saqlab qolish, shuningdek, atom energetika quvvatlarini kengaytirishga qaratilgan davlat siyosati amalga oshirilmoqda.

Jumladan, 2023 yilda bo‘lib o‘tgan COP28 xalqaro ekologik konferensiyasi doirasida 31 ta davlat 2050 yilga qadar atom energetika quvvatlarini uch baravarga oshirish bo‘yicha rasmiy siyosiy majburiyatlarni o‘z zimmasiga olgan.

“Mazkur qarorlar atom energetikasini uzoq muddatli va barqaror rivojlantirishga qaratilgan bo‘lib, uran xomashyosiga bo‘lgan jahon talabining barqaror va izchil o‘sib borish tendensiyasini shakllantirishi kutilmoqda”, – deya yozadi Xudoyor Meliyev.

Uran bozorida talab va taklif muvozanati izdan chiqyapti

Muallifning yozishicha, uranga talab ortayotgan bir sharoitda bu xomashyoning taklifi yetarli emas.

Jahon Atom Assotsiatsiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2022 yilda dunyo bo‘yicha uran konlaridan qazib olingan uran hajmi 58,2 ming tonna U₃O₈ (49,3 ming tonna toza uran)ni tashkil etgan bo‘lib, mazkur ko‘rsatkich atom elektr stansiyalarining yillik yoqilg‘iga bo‘lgan umumiy ehtiyojining bor-yo‘g‘i 74 foizini ta’minlagan. Qolgan talab muqaddam shakllangan zaxiralar hisobidan qoplangan bo‘lib, jumladan elektr energetikasi kompaniyalarining strategik zaxiralari hisobidan foydalanilgan.

Keyingi yillarda bozor kon’yunkturasining nisbatan yaxshilanishi hisobiga global uran qazib chiqarish hajmlarida muayyan darajada tiklanish kuzatilgan. Xususan, 2022–2024 yillar davrida jahon miqyosida uran ishlab chiqarish hajmi taxminan 22 foizga oshib, 60,2 ming tonnadan ortiqni tashkil etgani qayd etilgan. Biroq, mazkur ijobiy dinamikaga qaramasdan, xalqaro tahlillarga ko‘ra, amalda ekspluatatsiya qilinayotgan uran konlarining katta qismi 2030 yillarga kelib o‘z resurs salohiyatini bosqichma-bosqich yo‘qotishi kutilmoqda.

Jahon Atom Assotsiatsiyasi baholashicha, 2030 yildan so‘ng hozir faoliyat yuritayotgan konlar hisobiga qazib olinadigan uran hajmi deyarli ikki baravarga qisqarishi mumkin.

“Mazkur holat o‘rta va uzoq muddatli istiqbolda atom energetikasi obektlarini uzluksiz yoqilg‘i bilan ta’minlash masalasida jiddiy xavf-xatarlarni yuzaga keltiradi hamda yangi uran manbalarini izlash va o‘zlashtirish bo‘yicha tizimli chora-tadbirlarni kechiktirmasdan amalga oshirish zarurligini taqozo etadi”, – deyiladi maqolada.

Ekspertlarga ko‘ra, uran konlarini geologik razvedka qilishdan boshlab ularni to‘liq sanoat ekspluatatsiyasiga chiqarishgacha bo‘lgan jarayon, odatda, 10–20 yilni talab etadi. Shu sabab kelgusida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xomashyo tanqisligining oldini olish maqsadida bugungi kundayoq yangi geologik-qidiruv ishlari va investitsiya loyihalarini tizimli ravishda va faol rivojlantirish zarur.

Uran narxi oshmoqda

“Navoiyuran” vakilining qayd etishicha, uran bozorida joriy vaziyat narx dinamikasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda.

Xususan, ko‘p yillar davomida nisbatan past darajada saqlanib kelgan uran narxlari so‘nggi ikki-uch yil mobaynida jahon bozorida keskin o‘sish tendensiyasini namoyon etmoqda. 2025 yil sentabr oyida spot bozorda uran konsentrati (U₃O₈) narxi har bir funti uchun 82,63 dollarga yetgan bo‘lib, mazkur ko‘rsatkich so‘nggi o‘n yillikda qayd etilgan eng yuqori darajalardan biri hisoblanadi.

Xudoyor Meliyevga ko‘ra, uran narxlarining oshishiga qator obektiv omillar ta’sir ko‘rsatmoqda:

moliya bozorlarida ayrim investitsiya fondlari tomonidan tabiiy uranning katta hajmlarda xarid qilinishi;
jahonning eng yirik uran ishlab chiqaruvchisi hisoblangan Qozog‘iston Respublikasining “Qazatomprom” kompaniyasi tomonidan 2026 yil uchun rejalashtirilgan ishlab chiqarish hajmlarining ixtiyoriy ravishda qisqartirilishi;
Kanadada joylashgan McArthur River konida texnik sabablarga ko‘ra yuzaga kelgan kechikishlar natijasida ikkinchi yirik ishlab chiqaruvchi Cameco kompaniyasi tomonidan yillik ishlab chiqarish rejalarining pasaytirilishi shular jumlasidan.

“Yuqorida keltirilgan tahliliy ma’lumotlar va prognozlar shuni ko‘rsatadiki, bugungi kunda xorijdagi uran resurslariga sarmoya kiritish hamda geologik razvedka ishlarini kuchaytirish milliy energiya xavfsizligini ta’minlash, shuningdek “Navoiyuran” davlat korxonasining uzoq muddatli va barqaror daromad manbalarini shakllantirishning ajralmas sharti hisoblanadi”, – deya xulosa qilgan “Navoiyuran”ning investitsiya bo‘yicha direktori Xudoyor Meliyev.

Source link

Prezident Shavkat Mirziyoyev Farg‘ona viloyatida davlat idoralari, sanoat, servis va qishloq xo‘jaligida zamonaviy texnologiyalar va sun’iy intellektni keng joriy etish zarurligini ta’kidladi.

Yig‘ilishda qayd etilishicha, «Besh million sun’iy intellekt yetakchisi» dasturi bo‘yicha sertifikat olgan eng ko‘p yoshlar aynan Farg‘ona hissasiga to‘g‘ri keladi.

«Mana shunday yoshlarimiz buyuk ajdodimiz Al-Farg‘oniy bobomizning munosib davomchilari bo‘ladi deb ishonaman», — dedi Prezident.

Shuningdek, viloyat hokimi, uning o‘rinbosarlari va 19 ta tuman hokimiga iqtidorli yoshlarni jalb etgan holda barcha davlat xizmatlarini raqamlashtirish, aholi va tadbirkorlarga qulaylik yaratish vazifasi yuklatildi.

Yozyovon tumani hozirda sanoat bo‘yicha viloyatda 18-o‘rinda, eksport va servisda 17-, qishloq xo‘jaligida 15-o‘rinda turibdi. Shu bilan birga, joriy yilda tumanga tadbirkorlik infratuzilmasi uchun 30 milliard so‘m ajratilgan, birinchi chorakda yana 5,5 milliard so‘m qo‘shimcha mablag‘ shakllangan.

A-373 magistral yo‘lining Yozyovondan o‘tgan 35 kilometr qismi orqali kuniga 30 ming transport harakatlanishi logistika markazlari va yirik omborlar tashkil etish uchun katta imkoniyat yaratadi.

Prezident tuman hokimiga logistikani asosiy iqtisodiy drayverga aylantirish orqali servis, sanoat va qishloq xo‘jaligini ham rivojlantirishni topshirdi. Ushbu yondashuv orqali Yozyovon tumani iqtisodiyotidagi aylanmani yana 1 trillion so‘mga oshirish topshirildi.

Source link

Insonning shaxsiyati u erishgan raqamlar bilan emas, balki qiyinchilik lahzalarida qabul qilgan qarorlari va o‘sha qarorlar ortidagi qadriyatlari bilan o‘lchanadi. Bugungi globallashgan dunyoda ko‘pchilik muvaffaqiyatni tasodif yoki omad deb bilsada, Sarvarjon Narimonovning hayot yo‘li buning aksini – tizimli mehnat, sovuqqon hisob-kitob va eng muhimi, cheksiz mas’uliyat tuyg‘usi qanday natija berishini isbotlaydi. 12 yoshida Toshkent bozorlarida paket tarqatish bilan tadbirkorlikka qadam qo‘ygan bolakaydan bugungi kunda AQSh logistika bozorida o‘z o‘rniga ega bo‘lgan “David Franklin LLC” asoschisigacha bo‘lgan masofa – bu shunchaki yillar ketma-ketligi emas, balki tinimsiz o‘zini qayta kashf etish jarayonidir.

Chorsu bozori va “Rejasiz shijoat” saboqlari

Sarvarjonning biznes olamidagi ilk qadamlari o‘n ikki yoshida, ko‘pchilik tengdoshlari mahalla ko‘chasida o‘yin bilan band bo‘lgan bir paytda, poytaxtning eng gavjum nuqtalaridan biri – Chorsu bozorida boshlangan. Uning strategiyasi sodda, ammo o‘sha davr uchun kutilmagan edi: O‘rikzor atrofidagi zavodlardan polietilen paketlarni ulgurji narxda sotib olib, bozordagi rastalarga tarqatish. U ertalab paketlarni tarqatib chiqardi, oradan ikki soat o‘tgach esa pullarini yig‘ib olardi. Bu jarayon unga nafaqat ilk katta pulini – o‘sha davr kursi bilan salkam 100 dollarga teng foydani keltirdi, balki hayotidagi eng katta psixologik to‘siqlardan birini yengishga yordam berdi. Bolaligida magazinga kirib, mahsulot narxini so‘rashga uyaladigan bolakay onasining “bor, so‘ra, uyalma” degan qat’iy o‘gitlari ostida haqiqiy savdo maydonida shakllandi. O‘shanda u ilk bor “rejasiz shijoat”ning achchiq sabog‘ini ham oldi. Tezroq foyda ko‘rish istagi xavf-xatarlarni (risk) ko‘rishga to‘sqinlik qilar edi. Ammo aynan o‘sha paytdagi xatolar uni bugun har bir qadamini aniq metrikalar va raqamlarga tayanib tashlaydigan sovuqqon strategga aylantirdi. Biznes bu shunchaki ishtiyoq emas, balki birinchi navbatda hisob-kitob ekanligini Sarvarjon aynan o‘sha Chorsu rastalari orasida tushunib yetgan edi.

Avstraliya va strategik tavakkal: Nega Toshkent?

Sarvarjonning bilimga bo‘lgan chanqoqligi uni Turin politexnika universiteti orqali Avstraliyaning nufuzli La Trobe universitetiga yetakladi. Sidney – barqarorlik, farovonlik va tinch hayot timsoli. Chet elda o‘qiyotgan ko‘plab o‘zbek yoshlari uchun Avstraliyada qolish va u yerdagi tayyor tizimning bir bo‘lagiga aylanish eng katta orzu hisoblanadi. Biroq, Sarvarjonning ichidagi «never-stop» mentaliteti uni qulaylik zonasida uzoq ushlab tura olmasdi. Uning oldida ikkita yo‘l bor edi: yo Sidneyning qulay ofislaridan birida tayyor pirogdan bir bo‘lak yeb umrguzaronlik qilish, yoki O‘zbekistonga qaytib, o‘z pirogini noldan tayyorlash. U ikkinchi yo‘lni – strategik tavakkalni tanladi. Uning uchun vatanga qaytish hissiy qaror emas, balki uzoqni ko‘zlagan strategik qadam edi. U o‘z yurtida yangi standartlarni yaratishni, minglab ish o‘rinlarini shakllantirishni va o‘zbek yoshlarining intellektual salohiyatini global bozorga eksport qilishni maqsad qildi. Avstraliya unga dunyoqarash bergan bo‘lsa, O‘zbekiston unga o‘z imperiyasini qurish uchun ulkan imkoniyatlar maydonini taqdim etdi. Bu tanlov bugungi kunda 130 dan ortiq yoshlarning taqdirini o‘zgartirgan katta ofisning poydevori bo‘lib xizmat qildi.

AQSh logistikasi: «Minute-to-Minute» formatidagi hayot

Toshkentga qaytgach, Sarvarjonning AQSh logistika sohasiga kirib kelishi uning fikrlash tizimida haqiqiy inqilob yasadi. Ilk ofisga qadam qo‘yganda, u yerdagi monitorlar, naushniklar va tinimsiz muloqot jarayonidan hayratda qoldi. U logistikaning eng nozik va murakkab bo‘g‘ini R «Safety» (xavfsizlik va hujjatlar bilan ishlash) bo‘limida ish boshladi. Bu yerda xatolikka o‘rin yo‘q: AQShning MC/DOT qoidalarini mukammal bilmaslik yoki bitta noto‘g‘ri bosilgan tugma kompaniyaga minglab dollar zarar keltirishi mumkin edi. Aynan shu muhit Sarvarjonni «Minute-to-Minute» formatida ishlashga o‘rgatdi. Amerikada bir daqiqa – bu shunchaki vaqt emas, balki katta mablag‘ va obro‘ deganidir. U yerda qarorlar «taxminan» emas, balki aniq ma’lumotlar (data-driven) asosida qabul qilinadi. Sarvarjon O‘zbekistondagi o‘z biznesiga aynan shu mindsetni olib kirdi. Hozirda uning kompaniyasida har bir xodim o‘z ishini soniyalar va aniq KPI metrikalari asosida bajaradi, bu esa kompaniyaning global raqobatbardoshligini ta’minlaydi.

David Franklin LLC va «Ishonch» eksporti

O‘z biznesini – “David Franklin LLC”ni tashkil etish jarayoni Sarvarjon uchun navbatdagi katta imtihon bo‘ldi. Amerika fuqarosi bo‘lmagan shaxs uchun u yerda korxona ochish, advokatlar bilan til topishish va eng muhimi, okean ortidagi mijozlarning ishonchini qozonish juda murakkab kechdi. Ko‘pchilik logistika yoki call-center biznesini shunchaki arzon outsourcing deb ko‘radi. Sarvarjon uchun esa bu – Ishonch va Madaniyat eksporti. Uning prinsiplariga ko‘ra, mijozga shunchaki xizmat sotilmaydi, balki uning muammosini mijozning o‘zidan yaxshiroq tushunish va unga yechim berish san’ati sotiladi. U o‘zbek yoshlarining ingliz tilidagi fonetikasini (aksentsiz gapirish qobiliyatini) va mehnatsevarligini kashf etdi. Bugungi kunda uning jamoasi Amerikadagi qurilish kompaniyalari va yirik flot egalarining “virtual davomi”ga aylangan. Xodimlarning oylik maoshlari 700 dollardan boshlanib, natijaga qarab 10,000 dollargacha borishi – bu Sarvarjon yaratgan tizimning naqadar samarali ekanligidan dalolat beradi. U yoshlarga faqat pul topishni emas, balki Amerika ish madaniyatini va yuqori mas’uliyatni o‘rgatmoqda.

Radikal mas’uliyat: Aybdor emas, yechim qidirish falsafasi

Sarvarjon Narimonovning hayotidagi eng asosiy ichki prinsip – bu Radikal Mas’uliyatdir. Uning fikricha, qiyinchilik tug‘ilganda ko‘pchilik instinktiv ravishda aybdor qidirishga tushadi, ammo haqiqiy yetakchi yechim izlaydi. Logistikada kutilmagan fors-major holatlar ko‘p bo‘ladi: yuk kechikishi, haydovchining muammolari yoki qonuniy to‘siqlar. Bunday vaziyatda Sarvarjon hech qachon “bu bizga bog‘liq emas edi” degan bahonaga tayanmaydi. Uning qoidasi qat’iy: “Agar yechim bo‘lsa – uni topish shart, agar u yo‘q bo‘lsa – uni noldan yaratish shart”. Aynan shu qat’iyat uni har qanday bosim ostida ham olg‘a harakatlantiradi. U o‘zining «never-stop» mentalitetini ko‘r-ko‘rona harakat qilish deb emas, balki samaradorlikka asoslangan intilish deb biladi. Agar strategiya ish bermasa, u “devorni urishda” davom etmaydi. To‘xtaydi, tahlil qiladi va yangi eshikni qidiradi. U uchun to‘xtash – bu mag‘lubiyat emas, balki yo‘nalishni to‘g‘ri sozlab olish uchun berilgan imkoniyatdir.

Jamoa qurish va Ownership: 3 ta oltin sifat

Noldan jamoa qurishda Sarvarjonning o‘ziga xos filtri mavjud. U nomzodlarning faqatgina texnik bilimlariga emas, balki insoniy sifatlariga va qadriyatlariga ko‘proq e’tibor qaratadi. Birinchisi – Egalik hissi (Ownership). Xodim o‘z ishini «birovniki» deb emas, balki o‘zining shaxsiy loyihasidek qabul qilishi kerak. Ikkinchisi – Adaptivlik. Dunyo va biznes qoidalari tez o‘zgarmoqda, shuning uchun o‘zgarishlardan qo‘rqmaslik va yangi sharoitga tez moslashish hayot-mamot masalasidir. Uchinchisi – Shaffoflik. Sarvarjon uchun xatoni yashirishdan ko‘ra, uni ochiq tan olib, birgalikda yechim izlash muhimroq. Xatoni yashirmaydigan jamoa har qanday inqirozdan (bo‘rondan) eson-omon o‘ta oladi. U o‘z xodimlariga nafaqat rahbar, balki ularning salohiyatini ochib beruvchi murabbiy sifatida munosabatda bo‘ladi. Kompaniyada 17 yoshdan 30 yoshgacha bo‘lgan yoshlarning shunchalik yuqori natija ko‘rsatishi – bu Sarvarjon tanlagan jamoa qurish falsafasining natijasidir.

Yoshlar uchun «Zina» darsi va muvaffaqiyat illyuziyasi

Bugungi kun yoshlari orasida muvaffaqiyatga tezroq, go‘yoki «lift» orqali erishish illyuziyasi juda kuchli. Ijtimoiy tarmoqlardagi “oson muvaffaqiyat” hikoyalari ko‘pchilikni chalg‘itmoqda. Sarvarjon bu masalada juda qat’iy: muvaffaqiyat – bu lift emas, bu har bir bosqichida o‘nlab «yo‘q» degan javoblarni eshitishni talab qiladigan murakkab zinadir. Agar kimdir hamma narsani noldan boshlamoqchi bo‘lsa, u birinchi navbatda o‘zining bardoshini tekshirib ko‘rishi kerak. Uning fikricha, bardosh – bu hatto eng yuqori iste’doddan ham muhimroq fazilatdir. Yiqilganda qayta turish, rad javobini eshitganda g‘azablanmasdan xulosa chiqarish qobiliyati haqiqiy tadbirkorni havaskordan ajratib turadi. O‘zbek yoshlariga qarata u shuni aytadiki: “Miyangizni sal filtr qilib oling, qayoqqa qarab ketayotganingizni aniqlang va harakatni to‘xtatmang”. O‘zbek yigitlaridek mehnatkash va kuchi ko‘p bolalar hech qayerda yo‘qligiga u 100 foiz ishonadi.

Qadriyatlar iyerarxiyasi: Nega pul oxirgi o‘rinda?

Suhbat davomida Sarvarjon o‘zining ichki qadriyatlar iyerarxiyasini ochiqladi: Erkinlik, Ta’sir va Pul. Bu ketma-ketlik uning dunyoqarashini to‘liq ochib beradi. Erkinlik unga yangi g‘oyalar yaratish va hech kimga bog‘liq bo‘lmagan holda qaror qabul qilish imkonini beradi. Ta’sir (Impact) – bu yaratilgan g‘oyani odamlar hayotiga tatbiq qilish, yangi ish o‘rinlari ochish va jamiyatga foyda keltirish demakdir. Pul esa – bu qilayotgan ishingizning sifati va ko‘lamini ko‘rsatib turuvchi o‘lchov, ya’ni natijadir. Sarvarjon uchun pul hech qachon maqsad bo‘lmagan, u har doim vosita bo‘lib kelgan. U o‘z boyligini cho‘ntagidagi raqamlar bilan emas, balki qancha insonning hayotini ijobiy tomonga o‘zgartira olgani va qancha yangi tizim yaratgani bilan o‘lchaydi. Aynan shu yondashuv uni ko‘plab “daromad ketidan quvuvchi” tadbirkorlardan ajratib turadi.

90 kunlik “Inqiroz rejasi” va aqlning kuchi

Sarvarjonning o‘ziga bo‘lgan ishonchi uning gipotetik inqirozga bergan javobida yaqqol ko‘rinadi. Agar u bugun barcha resurslari, pullari va kontaktlaridan mahrum bo‘lsa, nima qiladi? Uning 90 kunlik rejasi aniq: dastlabki 30 kunni muammo qidirishga (bozor tahliliga) sarflaydi. Keyingi 30 kunda netvorking orqali shu muammoga yechim taklif qiladi va hamkorlar topadi. Oxirgi 30 kunda esa birinchi sotuvni amalga oshirib, tizimni qayta ishga tushiradi. Bu uning eng katta aktivi cho‘ntagidagi pul emas, balki miyasidagi tajriba va odamlar bilan aloqa o‘rnatish qobiliyati ekanligini ko‘rsatadi. Resurslar yo‘qolishi mumkin, ammo kishi o‘z ustida ishlash orqali orttirgan bilim va “Radikal Mas’uliyat” hissi hech qachon uni tark etmaydi. Bu ishonch – har qanday sharoitda ham noldan qad ko‘tarishning asosiy siri hisoblanadi.

Otasining e’tirofi: Eng yuksak mukofot

Barcha biznes yutuqlari, Avstraliya diplomi va erishilgan moliyaviy muvaffaqiyatlar orasida Sarvarjon uchun eng qadrli bir lahza bor. Bu yaqinda otasi bilan bo‘lgan samimiy suhbat. Otasining: “O‘g‘lim, senga ishonaman. Mustaqil yigit bo‘lding, buyog‘iga o‘zing bosgin”, degan so‘zlari u uchun barcha mukofotlardan ustun turdi. 12 yoshida paket sotish bilan boshlangan, Sidneydagi qiyinchiliklar va logistika sohasidagi og‘ir kunlar bilan davom etgan yo‘lning eng oliy cho‘qqisi aynan shu e’tirof edi. Bu nafaqat muvaffaqiyatli tadbirkorga, balki o‘z mas’uliyatini to‘liq anglagan va o‘z yo‘lini o‘zi chizgan farzandga berilgan eng yuksak bahodir.

To‘xtash – bu yo‘nalishni sozlashdir

Sarvarjon Narimonovning hikoyasi – bu o‘zgarishlardan qo‘rqmaslik, har qanday sharoitda ham yechim topish va o‘z vataningda turib dunyo bozorini zabt etish mumkinligining jonli isbotidir. U bizga shuni o‘rgatdiki, muvaffaqiyat – bu manzillar ketma-ketligi emas, balki har bir qadamdagi halollik, matonat va radikal mas’uliyatdir. Uning «Never-stop» mentaliteti – bu shunchaki shior emas, balki har bir soniyani mazmunli o‘tkazish va doimiy o‘sishga bo‘lgan ichki ehtiyojdir. Bugun u o‘z jamoasi bilan nafaqat logistika sohasida, balki o‘zbek yoshlarining yangi avlodini shakllantirishda ham o‘rnak bo‘lmoqda. Zero, Sarvarjon aytganidek, agar sizda maqsad aniq bo‘lsa, buyog‘iga faqat harakat va sabr kerak – qolgani esa natija sifatida o‘z-o‘zidan kelaveradi.

Asror MIRZO tayyorladi

Source link

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–mart oylarida O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti joriy narxlarda 447,9 trillion so‘mni tashkil etdi.

YaIMning real o‘sish sur’ati 2025-yilning shu davriga nisbatan 8,7 foizni ko‘rsatdi. Bu iqtisodiyotda barqaror dinamika saqlanayotganini ko‘rsatadi.

Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelib, 94,5 trillion so‘mni tashkil etdi. Poytaxtda o‘sish sur’ati 13 foizga yetgani qayd etildi.

Navoiy viloyati 52,6 trillion so‘mlik ko‘rsatkich bilan ikkinchi o‘rinda bo‘ldi. Bu hududda o‘sish sur’ati 6,1 foizni tashkil etdi.

Toshkent viloyatida YaHM 43,2 trillion so‘mga yetdi, o‘sish 7,6 foizni ko‘rsatdi. Samarqand viloyatida esa 27,6 trillion so‘mlik hajm va 9,6 foizlik o‘sish qayd etildi.

Farg‘ona viloyati 24,4 trillion so‘m (+10,4 foiz), Andijon viloyati 22,7 trillion so‘m (+8,6 foiz) va Qashqadaryo viloyati 19,5 trillion so‘m (+7,7 foiz) ko‘rsatkichlar bilan o‘rta guruhni shakllantirdi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasida YaHM 12,5 trillion so‘mni tashkil etib, o‘sish sur’ati 12,9 foizga yetdi. Bu eng yuqori o‘sishlardan biri sifatida qayd etildi.

Xorazm viloyatida 14,3 trillion so‘m (+10,6 foiz), Surxondaryo viloyatida 13,4 trillion so‘m (+9,1 foiz), Jizzax viloyatida 11,1 trillion so‘m (+7,7 foiz) ko‘rsatkichlar qayd etildi. Sirdaryo viloyati esa 7,8 trillion so‘mlik hajm bilan ro‘yxatni yakunladi.

Source link

Qaror 2026 yil 1 maydan kuchga kiradi va BAA iqtisodiyotining uzoq muddatli rivojlanishi istiqbollari bilan izohlandi.

Birlashgan Arab Amirliklari Neft eksport qiluvchi davlatlar tashkiloti (OPeK) va OPeK+ alyansidan chiqishini rasman e’lon qildi. Qaror 2026 yil 1 maydan kuchga kiradi. Bu haqda WAM davlat axborot agentligi energetika vaziri Suhayl al-Mazruiyga tayanib xabar berdi.

BAA nega tark etyapti?

Rasmiy sabablar hali to‘liq oshkor etilmagan, biroq manbalar bu qarorni to‘planib qolgan noroziliklar bilan bog‘lamoqda:

– Neft qazib olish kvotalari bo‘yicha kelishmovchiliklar;

– Fors ko‘rfazi bo‘yicha hamkorlar tomonidan yetarli darajada qo‘llab-quvvatlanmasligi;

– Mintaqaviy keskinlik oqibatlari, jumladan, Eron atrofidagi so‘nggi voqealar.

BAA – OPeK asoschilaridan biri (1967 yildan beri) va kuniga taxminan 3-3,5 million barrel neft qazib oladi. U uzoq vaqtdan beri qazib olishni oshirishda ko‘proq erkinlik istagini bildirgan. Mamlakat quvvatlarni oshirishga faol sarmoya kiritmoqda va yaqin yillarda kuniga 5-6 million barrelga chiqishni rejalashtirmoqda.

Bozor uchun oqibatlar

BAA qarori OPeK+ birligiga jiddiy zarba bo‘ladi. Bu quyidagilarga olib kelishi mumkin:

– Amirliklarning kvotadan tashqari qazib olish hajmining o‘sishi;

– Jahon neft narxlariga pasayish bosimi;

– Alyans ichidagi yangi muzokaralarga.

Saudiya Arabistoni va kartelning boshqa a’zolari allaqachon javob choralarini tayyorlamoqda. Tahlilchilar yaqin haftalarda neft bozorida o‘zgaruvchanlik kuchayishini bashorat qilmoqda.

Vazir Al-Mazruiy shunday dedi: «Biz ko‘p yillik hamkorlik uchun hamkorlarimizdan minnatdormiz, ammo BAA iqtisodiyotining uzoq muddatli rivojlanishi yo‘lida mustaqil qarorlar qabul qilish vaqti keldi».

Source link