Dunyodan
Ochilgan terrorga qarshi jasoratli harakatlar
tiffany turn brendi
Tabby Wilson, Sidney
“Mutlaq super qahramon”: otasi Jess qizini qanday qutqarganini aytib beradi
Yakshanba kuni Sidneyning Bondi plyajida o’qlar ucha boshlaganida, notanish Ueyn va Jessika xuddi shu dahshatli tush stsenariysida qolishdi. 3 yoshli bola topilmadi.
Sarosimada ular ajralib ketishdi va yashil rangni hayajon bilan skanerlashdi. Hanukkaning birinchi kunini nishonlash uchun yig’ilgan odamlar qichqirishdi va ovlashdi. Boshqalar yugurishdi. Ba’zilar hech qachon uzoqqa bormagan.
Keyingi o’n daqiqa ularning hayotidagi eng uzoq vaqt edi.
Ueynning tanasi katta qizi uchun qalqon vazifasini bajargan bo’lsa-da, uning yuragi boshqa joyda – yo’qolgan qizi Gigida edi.
“Biz otishma to’xtaguncha abadiy kutishimiz kerak edi. Bu abadiylikdek tuyuldi”, dedi u BBCga.
U o‘zi bilmagan holda, Jessikaning nigohi kamalak yubka kiygan qizchaga tushdi, sarosimaga tushib, qo‘rqib, yolg‘iz onam va dadani chaqirdi.
U o’z farzandini himoya qila olmadi, shuning uchun u bu bolani himoya qilishga qaror qildi. U qayta-qayta “Men seni oldim” deb Gigining tanasini o’zi bilan bo’g’di. Ularning aytishlaricha, bir metrcha uzoqda bo‘lgan ayol o‘q uzilgan paytni his qilgan.
Havo nihoyat tinchlanganda, Ueyn Gigi o’lganiga amin bo’ldi.
“Men qon va jasadlarga qaradim”, deydi u hissiyotlar kuchayib.
“Men ko’rgan narsa hech kim ko’rmasligi kerak.”
Nihoyat, u tanish rang-barang yubkaga ko’zi tushdi va qizil rangga bo’yalgan qizni ko’rdi. Lekin yaxshi, men hali ham Jessica ostida o’ralgan edim. Tez orada uning o’g’li ham sog’-salomat topiladi.
“U shunchaki ona ekanligini aytdi va onalik instinktlari asosida harakat qildi”, dedi Ueyn.
“(Lekin) u superqahramon. Biz butun umrimiz davomida undan minnatdor bo’lamiz.”
Bu Avstraliyaning eng qorong’u davrlaridan birida paydo bo’lgan fidoyilik va jasoratning ajoyib yozuvlaridan biridir.
Politsiya bu terakt bo‘lib, bu Avstraliya tarixidagi eng ko‘p halok bo‘lganlar soni bo‘lganini aytdi. Politsiyaning ma’lum qilishicha, “Islomiy davlat” (ID) jihodchi guruhidan ilhomlangan ikki qurolli shaxs o‘nlab odamlarni yaralagan va 15 kishi, jumladan 10 yoshli qizchani o‘ldirgan.
Kris Eslaydi/Facebook
Kris Minnsning aytishicha, Ahmad Al Ahmad “haqiqiy qahramon”
Ahmad al-Ahmed bo’lmaganida, shubhasiz, yana ko’p odamlar ta’sirlangan bo’lar edi.
Suriyalik avstraliyalik do‘kondor qirg‘in boshlanganda yaqin joyda qahva ichib o‘tirgan. Uning otasi BBC Arabchaga bergan intervyusida Ahmad “jabrlanganlarni, qon dog‘larini, yo‘lda yotgan ayollar va bolalarni ko‘rib, chora ko‘rganini” aytdi.
U mashina orqasidan sakrab tushib, hujumchilardan birining qurolini tortib olgani lavhalari tezda internetga tarqaldi. U bir necha marta o’q uzgan va qo’lini yo’qotishi mumkin.
Janob Ahmad qurolsizlantirilgandan ko’p o’tmay, boshqa bir odam, Ruben Morrison ham xuddi shu hujumchiga narsa uloqtirgani videoda ko’rindi.
Sino Gutnik videoda otasini osongina tanidi.
“U yotadigan odam emas. U xavf tomon yuguradigan odam”, dedi Gutnik BBC hamkori CBS Newsga.
Uning so‘zlariga ko‘ra, u otishma boshlanishi bilanoq o‘rnidan sakrab turdi va otishma oldidan qurollanganlardan biriga g‘isht tashlagan.
“U eng sevganlarini himoya qilish uchun jangga kirdi.”
Hujumning dastlabki ikki qurboni Boris Gulman va Sofiya Gulman ham odamlardan biri bilan qurol-yarog‘ izlayotgan kamera tasvirlariga tushgan. Ular muvaffaqiyatga erishgach, u tushgan mashinadan yana bir qurol olib, ularni o’ldirdi.
Bondi plyajiga hujum: Dashcam videosi er-xotin hujumchi bilan kurashayotganini ko’rsatadi
“Boris va Sofiyani yo’qotish azobini hech narsa engillashtira olmasa-da, biz ularning jasorati va fidoyiligi bilan faxrlanamiz”, deyiladi er-xotinning oilasi bayonotida.
“Bu Boris va Sofiyaning kimligini qamrab oladi: instinktiv va fidokorona boshqalarga yordam berishga harakat qilgan odamlar.”
Ro‘yxat davom etadi.
14 yoshli Chaya ikki yosh bolani otishmadan himoya qilayotganda oyog’iga o’q uzgan.
Ishda bor-yo’g’i to’rt oy bo’lgan, kaltaklangan politsiyachi Jek Xibbertning boshi va yelkasiga urilgan, biroq u jismonan bunga qodir bo’lmaguncha festival ishtirokchilariga yordam berishda davom etgan, dedi uning oilasi. 22 yoshli yigit omon qoladi, ammo hayotini o’zgartiradigan jarohatlar bilan.
Hujum paytida qutqaruvchi Jekson Dulan yaqin atrofdagi plyajdan hayotiy tibbiy buyumlarni ko’tarib yugurib ketayotganini suratga oldi. U tuflisini kiyishdan ham to‘xtamadi.
Aleksandra Chin/Instagram
Jekson Dulan o’q ovozlarini eshitib, ular tomon yugurishga harakat qildi.
Bondi shahridagi boshqa odamlar qizil va sariq hayot taxtalari zambil sifatida ishlagan holda qirg’oqdan olovga shoshilishdi. Bir qutqaruvchi hatto vahima tushgan suzuvchilarni otishmadan qutqarish uchun to’lqinlarga sakrab chiqdi.
31 yoshli talaba Levi Xsu BBCga o‘zini yordam so‘rab baqirishga qodir emasligini, chunki u o‘ziga e’tibor qaratmoqchi emasligini yoki potentsial qutqaruvchi sifatida nishonga olinishini istamaganini aytdi.
Ammo qutqaruvchi Rori Deyvi uni va uning do‘sti kurashayotganini ko‘rib, ularni yana qirg‘oqqa sudrab ketdi.
“Biz o’rnimizdan turib, unga minnatdorchilik bildirmoqchi edik, lekin u allaqachon boshqa odamlarni qutqarish uchun dengizga qaytgan edi”, deydi Syu.
Minglab avstraliyaliklar qon topshirib, avvalgi rekordlarni o’zgartirdi.
Rasmiylarning ta’kidlashicha, ko’plab ishdan tashqari birinchi tibbiy yordam xodimlari Bondi shahriga yakshanba kuni ikki soatlik masofadan borishgan, chunki ular ehtiyoj borligini bilishgan.
Hujum haqida eshitgan tibbiyot xodimlari navbatchilikdami yoki yo’qmi, kasalxonaga shoshilishdi va hayotni saqlab qolish uchun misli ko’rilmagan jarohatlarga duch kelishdi.
“Odatda yakshanba oqshomida bizda bitta operatsiya xonasini (Sent-Vinsent kasalxonasida) boshqaradigan xodimlar bor edi. Bizda bir vaqtning o’zida sakkiz kishi operatsiya qilingan edi”, dedi bosh vazir Entoni Albaneze.
Bosh vazir Kris Minns ham oddiy avstraliyaliklarning qahramonligini maqtashga shoshildi.
“Bu dahshatli, bema’ni va buzg’unchi zo’ravonlik harakati”, dedi u hujumning ertasi kuni. “Ammo Avstraliyada hali ham ajoyib odamlar bor va ular kecha o’zlarining haqiqiy qiyofasini ko’rsatdilar.”
Ueynning aytishicha, u Jessika va Ahmad kabi odamlar bo’lmaganida nima bo’lar edi, deb o’ylashdan titrab ketadi.
U Bi-bi-si bilan suhbatlashganida, u hozirgina qurollangan shaxsning eng yosh qurboni, 10 yoshli Matildaning dafn marosimida qatnashgan edi.
“Men bu dafn marosimida o’tirib, shunchaki o’yladim, ko’zimga yosh keldi… Oldinda bo’lishim mumkin edi. Xudoga shukur, orqada edim. Bu mening kichkina qizim bo’lishi mumkin edi”.
“Agar (bu) odamlarning jasorati bo’lmaganida, bundan ham yomonroq vayronagarchilik bo’lishi mumkin edi.
“Bu dunyoga ko’proq kerak bo’lgan narsa.”
Fan Vang tomonidan qo’shimcha hisobot.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Serbiyaga boradi
Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi
Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi
-
Siyosat5 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Mahalliy4 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat5 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Iqtisodiyot4 days agoPrezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Jamiyat4 days ago
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekistonda yetti oylik bozor xizmatlari hajmi 802,5 trln so‘mga yetdi
-
Siyosat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev va Si Szinpin o‘rtasida muzokaralar bo‘lib o‘tdi