Dunyodan
Myanma ICJda himoya qilishni boshlaydi
Myanma Longhingya xalqiga qarshi genotsidni rad etadi, Gambiya esa BMTning oliy sudida himoyaga kirishdi, ammo yetarli dalillar keltira olmaganini aytadi.
Myanma hukumati vakili Ko Ko Xlaing Xalqaro Sudi (ICJ) sudyalariga da’volarni “asossiz” deb aytdi.
Shu hafta boshida Gambiya tashqi ishlar vaziri Doda Jallou sudda Myanma oʻzining musulmon ozchiligini qirib tashlash uchun “genotsid siyosati”ni qoʻllamoqchi ekanligini aytdi.
2017-yilda Myanmadagi harbiy harakatlar chog‘ida minglab rohinjalar halok bo‘lgan, 700 mingdan ortig‘i qo‘shni Bangladeshga qochib ketgan.
Keyingi yili Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan e’lon qilingan la’natli hisobotda Myanma harbiy rahbarlari Rakxayn shtatidagi genotsid va boshqa joylarda insoniyatga qarshi jinoyatlar uchun tergov qilinishi kerakligi aytilgan.
2021-yilda fuqarolik hukumatini ag‘dargandan beri harbiy boshqaruv ostida bo‘lgan Myanma bu hisobotni rad etib, o‘z operatsiyalari ekstremistik va isyonchilar tahdidlarini nishonga olganini doimo ta’kidlab keladi.
Juma kuni Hiraning Xalqaro sudga “Myanmaning rohinjalarning aksariyati istiqomat qiluvchi shimoliy Rakxayn shtatida terrorchilarning erkin hukmronlik qilishiga ruxsat berish majburiyati yo‘qligini” aytdi.
“Bu hujumlar qoʻzgʻolon va terrorizmga qarshi operatsiyalar uchun harbiy atama boʻlgan tozalash operatsiyalariga sabab boʻldi”, dedi Freyn.
Gambiya 2019-yilda Myanmaga qarshi sud ishini boshladi, ammo Jallou ICJga harbiy boshqaruv davridagi tajribasidan keyin buni “mas’uliyat hissi” tufayli qilganini aytdi.
Janob Jallou dushanba kuni sudda rohinjalar “o‘nlab yillar davomida dahshatli ta’qib va g‘ayriinsoniy targ‘ibotlardan” aziyat chekkanini, so‘ngra harbiy repressiya va “rohinjalarning Myanmadagi mavjudligini yo‘q qilishga qaratilgan davom etayotgan genotsid siyosatini” boshidan kechirganini aytdi.
Aksariyati musulmonlardan iborat G‘arbiy Afrika davlati advokatlari, shuningdek, terrorga qarshi kurash ostida ayollar, bolalar va qariyalarning o‘ldirilishi, qishloqlarning vayron bo‘lishi bilan birga, ularni oqlash qiyin ekanini ta’kidladilar.
“Sud… barcha dalillarni birgalikda ko’rib chiqqach, yagona oqilona xulosaga kelishi kerakki, genotsid niyati Myanmaning rohinjalarga qarshi ko’p sonli davlat boshchiligidagi harakatlariga ta’sir qilgan va ta’sir qilgan”, dedi Filip Sands Gambiya o’z harakatlarida 57 davlatdan iborat Islom hamkorlik tashkiloti tomonidan qo’llab-quvvatlanayotganini ta’kidlab.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining qochqinlar bo’yicha agentligi ma’lumotlariga ko’ra, ayni damda bir milliondan ortiq rohinja qochqinlari dunyodagi eng katta va eng zich joylashgan lagerlardan biri bo’lgan Bangladeshning Koks-Bazar mintaqasida chegaradan o’tishmoqda.
Myanma hukumati vakili Xlaing juma kuni “Hozirda Bangladeshdagi lagerlarda yashayotgan Rakxayn shtatidan bo’lganlarning Myanmaga vataniga qaytarilishiga erishish” tarafdori ekanini aytdi. Ammo u, shuningdek, COVID-19 kabi tashqi omillar bu harakatlarga xalaqit berayotganini aytdi.
“Myanmaning 2017-yildan buyon sodiqligi va tinimsiz sa’y-harakatlari Gambiyaning Myanmaning maqsadi bu aholini yo‘q qilish yoki deportatsiya qilish degan da’volariga mos kelmaydi”, dedi Xlaing sudda.
Uning qo‘shimcha qilishicha, natija “mamlakatimiz obro‘si va kelajagi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega”, chunki “genotsidning topilishi mamlakatimiz va uning xalqi uchun o‘chmas dog‘ qoldiradi”.
Sud, shuningdek, guvohlarni, jumladan, rohinjalardan omon qolganlarni tinglash uchun uch kun vaqt ajratadi, biroq bu uchrashuvlar jamoatchilik va ommaviy axborot vositalari uchun yopiq bo’ladi.
Reuters agentligiga ko‘ra, yakuniy hukm 2026-yil oxirida e’lon qilinishi kutilmoqda.
So‘nggi o‘n yildan ko‘proq vaqt ichida birinchi bo‘lib sudga tortilgan bu qaror boshqa genotsid ishlari, jumladan, Janubiy Afrika tomonidan G‘azo urushi tufayli Isroilga qarshi qo‘zg‘atilgan jinoyat ishlari uchun namuna bo‘lishi kutilmoqda va ICJ sudyalari uchun genotsid ta’rifi bo‘yicha qoidalarni takomillashtirish imkoniyati sifatida ko‘rilmoqda.
Gambiya Myanmani Ikkinchi jahon urushi davrida fashistlar Germaniyasining yahudiylarga qarshi genotsidga javoban qabul qilingan 1948-yilgi BMT genotsid konventsiyasini buzganlikda aybladi. Qonunda genotsid “milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to‘liq yoki qisman yo‘q qilish niyatida” sodir etilgan jinoyat deb ta’riflangan.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Siyosat3 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat5 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport5 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat3 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi