Jamiyat
“Mehnatlarim havoga uchyapti” – To‘raqo‘rg‘onda bog‘ yaratgan tadbirkorning yeri olib qo‘yilyapti
Namangan rasmiylari bir necha yil oldin tadbirkor Avazbek Abdufattoyevni “adirlikda bog‘ yaratyapti” deb, hammaga namuna qilib ko‘rsatgan. Lekin bugun, tuman va viloyat hokimiga ishonib, bog‘ uchun milliardlab xarajat qilib qo‘ygan tadbirkor dodini kimga aytishni bilmaydi: yerning katta qismi olib qo‘yilmoqda.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
2021 yilda Namangan viloyati To‘raqo‘rg‘on tumanida tadbirkor Avazbek Abdufattoyev o‘sha paytdagi tuman hokimi Zulayho Mahkamovaning va’dasiga ishonib, katta mablag‘ sarflab, 34 gektar maydondagi adirlikni tekislab bog‘ yaratadi. Bu yerda “Yashil makon” loyihasi doirasida tadbir o‘tkazilib, unda viloyat hokimi Shavkat Abdurazzoqov ishtirok etadi.
Qarz-havola qilib, xayrli ishga bor budini tikkan tadbirkorning bugun dodini eshitadigan odamning o‘zi yo‘q. Gap shundaki, o‘zlashtirilgan adirlikning 13 gektari hokimlik tomonidan olib qo‘yilyapti.
“Oliy ma’lumotliman. Aka-ukalarim bilan chet elga chiqib, mablag‘ jamg‘ardik. Tadbirkorlik qilish istagi bo‘lgan bizda. Orada bog‘dorchilikka qiziqib, tuman hokimidan yer so‘rab murojaat qildim. Bu orada tuman hokimimiz Zulayho Mahkamova tarafidan mana shu adirlikni o‘zlashtirib, bog‘ qilish taklifi berildi menga.
Viloyat hokimining o‘zi kelib, chiroyli bog‘ yaratib, eksportga mevalar chiqarishni taklif qilishganida rozi bo‘lganman. O‘zimdagi bor mablag‘ni sarfladim. Hatto hozir ota-onam o‘tirgan uyni garovga qo‘yib, 420 mln so‘m kredit oldim. O‘zim o‘tirgan hovlimni ham sotib, bog‘ga sarfladim. Ijarada o‘tiribman hozir. Qishlog‘imizdagi barcha qarindosh-urug‘imizning nomiga kredit olib, bog‘ga sarfladim.
Adirlikni tekislash uchun ancha mablag‘ ketdi. 11 ta mashinani sotib yuborganman. Maxsus texnikalar ishlatdim. Tuman hokimi Zulayho Mahkamova, viloyat hokimimiz, keyingi tuman hokimi Ahrorbek Mansurov respublikadan Namanganga har qanday mehmon kelsa, o‘zlashtirgan yerimni ko‘rsatib maqtanishdi. Gazeta, televideniyedan kelgan jurnalistlarni gapirmasa ham bo‘ladi. O‘zlashtirgan yerim ko‘pchilikka o‘rnak qilib ko‘rsatildi. 2021 yilning 11 noyabrida viloyat hokimi Shavkat Abdurazzoqov tashkilot rahbarlari bilan tashrif buyurib, o‘zlari ochilish marosimlarini qilib bergan.
Biz xursand bo‘lganmiz. Seminar ham bo‘lgan bu yerda. Bularning hammasidan lavhalar olingan, gazetalarga chiqarilgan. O‘rnak bo‘lish uchun “mana, bog‘ tashkil qilyapti tadbirkor” deb turib, men bilan shaxsan o‘zlari muloqot qilgan. Hokimning tashriflari bilan boshlaganmiz bog‘ni.
34 gektar yerdan 23 gektarini o‘zlashtirib bo‘ldik. 2021 yilda ekkan ko‘chatlarimiz bu yil hosilga kira boshladi. Hozirgacha to‘rt yildan beri bir so‘m daromad qilganimiz yo‘q. Qarz evaziga milliardlab pul sarfladim.
Yerlarni tekislab, bu yil ham 4 850 tup ko‘chat ekdim. Tumanimizga Sherali Qosimov hokim bo‘ldi. Qanaqadir [kichik sanoat zonasini tashkil etish maqsadida – tahr.] master reja qilib, bu yerda qilingan ishlarni bilmasdan turib, yerimni olib qo‘yishyapti. 13 gektar yerimdan ayrilyapman. Dodimga quloq soladigan odamning o‘zi yo‘q.
O‘zi, yo‘l kengaytirilishi sabab 7-8 gektar yerim kamayyapti, bunga rozimiz. Lekin master reja asosida “zapravka”, tarozi, sovutkich, oshxona qilish uchun yerni bizdan olib, bitta tadbirkorga berishyapti. Bu nohaqlikka chidab bo‘lmayapti. Ozmuncha mehnat va xarajat qilmadik. 2 km uzoqlikdan 500 mln so‘m pul sarflab, suv tortib kelganman. Milliardlab qarzga kirib ketdim. Bir oyda suv uchun 10-15 million so‘mlik elektr sarflayman”, deydi tadbirkor.
To‘raqo‘rg‘on tumani Kadastrlar palatasi filiali rahbari Furqat Ahmadjonovdan holat bo‘yicha izoh oldik.
Furqat Ahmadjonov
“Biz bu joyni o‘rganganmiz. Haqiqatdan, borilganda bu yerda ko‘chatlar bo‘lgan. O‘zi asli bu joy – hozirgacha tuman hokimligi zaxirasida turgan yer maydoni. Tuman hokimligining tegishli qarori bilan, o‘sha tuman hokimligining zaxirasiga olingan yer maydoni. Endi bu fuqaro 2022 yilda menga shu yerni o‘zlashtirishga dalolatnoma qilib berishgan deyapti. Dalolatnoma bo‘lgan. Dalolatnomaga asosan, 2023 yilda u yerlarni o‘zlashtirish bo‘yicha qaror chiqqan. Qarorda bu 13 gektar yer ko‘rsatilmagan. Bu kontur to‘liq tuman hokimligining zaxirasida turibdi.
22 gektar o‘zlashtirgan joyi bor. Daraxt ekib qo‘ygan. 2024 yil kuz oyida tadbirkorni ogohlantirganmiz: “Bu yerni o‘zlashtirma, xarajat qilgan pulingga kuyib qolasan” deb. Lekin u baribir o‘zlashtirdi, gapimizga quloq solmadi.
Agar qaror chiqarib kelganda, mana shu 34 gektariga muammo yo‘q edi. Kadastrlar palatasi yer balansiga o‘zgartirish kiritib, o‘sha Avazbekning nomiga o‘zlashtirib qo‘yardim”, deydi To‘raqo‘rg‘on tumani Kadastrlar palatasi filiali rahbari.
Tadbirkorga yer ajratilib berilgan paytda qishloq xo‘jaligi bo‘limida yer bo‘yicha mutaxassis bo‘lib ishlagan Hamidulla Jamatovdan ham izoh oldik.
Hamidulla Jamatov
“2021 yilning boshlarida tumani hokimi Zulayho Mahkamova hech bir muhokamasiz shu yigitga yer ajratib bergan. Yerni o‘zlashtirish topshirig‘i berilgan. O‘sha asosida tadbirkor adirni o‘zlashtirgan. Qaror chiqmay qolganining sababi – 2021 yilda tuman hokimlarining yer ajratish to‘g‘risidagi vakolatlari bekor qilingan. Shu bekor qilish jarayonida bu yigitning ham qarori to‘xtab, qolib ketgan. Lekin o‘zlashtirgan qismiga yer o‘zlashtirish va yer toifasini o‘zgartirish to‘g‘risidagi qarorlar qabul qilingan.
Haqiqatdan, bu yigit ancha mehnat qildi. Shu joylarda qilgan mehnatini hisobga olib, qandaydir imkoniyat bo‘lsa, egaligi tiklansa yaxshi bo‘lardi. Qaror chiqarish bo‘yicha tadbirkor murojaatidan keyin, 2021 yilda 15 gektar yerga chiqarib berganmiz. U yer o‘zlashtirildi. 2020 yilda 8 gektarga chiqarib berilgan. Ishchi guruhi ko‘kargan daraxtlarni ko‘rib qaror chiqargan”, deydi sobiq mutaxassis.
Kun.uz holatni kuzatishda davom etadi.
Sarvar Ziyoyev,
Sardor Mamirov,
Kun.uz
Bu yil yozda dunyoning aksariyat mintaqalarida g‘ayrioddiy jazirama hukm surmoqda. Biroq, konditsionerdan foydalanish imkoniyati hammada ham mavjud emas.
Jaziramadan saqlanish bo‘yicha Hindistonning NPR nashri jamlagan maslahatlarning har biri alohida olinganda arzimasdek tuyulishi mumkin, ammo ular birgalikda tananing sovishiga haqiqatan ham yordam beradi.
Alohida ta’kidlanishicha, issiq urish belgilariga quyidagilar kiradi: tana haroratining ko‘tarilishi, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, ongning chalkashishi yoki holsizlik. Ushbu alomatlar paydo bo‘lganda, darhol tez yordam chaqirish va tibbiy yordamga murojaat qilish kerak.
Jazirama bilan kurashishga yordam beradigan maslahatlar:
1. Ko‘p suyuqlik iching
Tana gidratatsiyasi darajasini doimo kuzatib borish kerak. Har qanday jismoniy faoliyatni boshlash bilan suvni kichik qultumlarda ichish lozim. Ko‘chaga chiqqanda suv olib yurish – jaziramada hayot-mamot masalasidir.
2. Albatta, biror narsa yeb oling
Hech qachon uydan och qoringa chiqmaslik kerak, doim nimadir yeb olish lozim. Masalan, tarkibida erigan elektrolitlar bo‘lgan bodring yoki bir bo‘lak ananas buning uchun ayni muddao.
3. Ruh tetikligi
Agar isib ketayotgan bo‘lsangiz, sovuq dush qabul qiling yoki hech bo‘lmaganda yuzingiz va qo‘llaringizni, shuningdek, boshingizni vaqti-vaqti bilan suv bilan ho‘llab turing – bu tana haroratini pasaytirishga yordam beradi.
4. Dam olish uchun salqin joy toping
Shuni bilish kerakki, issiq havo yuqoriga ko‘tarilgani uchun ko‘p qavatli uylarning pastki qavatlari salqinroq bo‘ladi. Kunduzi quyosh nurini qalin pardalar bilan to‘sing. Qo‘lingiz ostidagi barcha ventilyatorlarni ishga tushiring.
Va salqinlik izlab mebellarni qayta joylashtirishdan qo‘rqmang. Masalan, karavotni deraza yoniga qo‘ysangiz, uxlayotganda yengil shabadani his qilishingiz mumkin.
Agar xona ichida nafas olish qiyinlashib, dim bo‘lib ketsa, tashqariga chiqing va gamakda yoting. Tebranish paytida hosil bo‘ladigan havo oqimi tanani sovutishga yordam beradi.
5. Me’morchilikdan ilhomlaning
Ko‘plab me’moriy yangiliklar orasida «jaali» deb nomlangan me’moriy uslub bor, u hind va urdu tillaridan tarjima qilinganda shunchaki «to‘r» degan ma’noni anglatadi. Aslini olganda, bu tosh devorni yaxlit qoldirish o‘rniga, bir qator kichik teshiklari bor geometrik naqshlarni o‘yib, uni naqshinkor panjaraga aylantirish usulidir.
6. Bug‘lantiruvchi sovutgich
Ushbu elektr qurilma, shuningdek, bug‘lantiruvchi sovutgich sifatida ham tanilgan bo‘lib, xonadagi havoni suvga botirilgan filtrlar orqali o‘tkazadi, bu filtrlar havoni sovutadi va keyin uni xonaga qaytaradi. Bu qurilmalar konditsionerlardan arzonroq va kamroq energiya sarflaydi. Bunday qurilmani hatto o‘zingiz ham yasashingiz mumkin.
7. Oq rangli kiyimlar kiying
Paxta va zig‘ir matolaridan tikilgan kiyimdan foydalaning, oq rang issiqlikni samarali qaytaruvchi hisoblanadi.
8. Bosh va bo‘yningizni yopib yuring
Yozda boshni yopib yurish qadimiy va samarali an’anadir.
9. Tushki quyoshdan saqlaning
Kunning eng issiq vaqtida ko‘chaga chiqish, sport bilan shug‘ullanish yoki ochiq havoda bo‘lish orqali o‘zingizni charchatmaslikka va quvvatingizni behuda sarflamaslikka harakat qiling, chunki jazirama quyosh nuri va issiq havo tana haroratini yanada oshirib yuboradi.
10. Soyadan foydalaning
Ochiq havoda ishlayapsizmi yoki ko‘chada ketyapsizmi, daraxtlar soyasida yurishga harakat qiling. U yerdagi havo harorati aslida quyosh ostidagidek bo‘lsa-da, teringiz quyosh nurlarini yutmaydi va bu tanangizning qizib ketishiga yo‘l qo‘ymaydi.
Jazirama issiq sabab ayrim yo‘nalishlarda poyezdlar harakat tezligiga vaqtinchalik cheklov joriy etiladi.
Foto: Temiryo‘lekspress
“Temiryo‘lekspress” AJ xabariga ko‘ra, mazkur choralar yo‘lovchilar va poyezdlar harakati xavfsizligini ta’minlash, shuningdek, temir yo‘l infratuzilmasining barqaror va ishonchli ishlashini saqlash maqsadida ko‘rilmoqda. Shu sababli ayrim poyezdlar harakat jadvalida belgilangan vaqtdan kechroq manzilga yetib borishi mumkin.
Xabarda qaysi yo‘nalishlarda cheklov joriy qilinishiga aniqlik kiritilmagan.
Eslatib o‘tamiz, 13 iyuldan boshlab O‘zbekiston hududida g‘ayritabiiy o‘ta issiq ob-havo sharoiti kuzatilmoqda, u 20 iyulgacha davom etishi mumkin. Havo harorati 43-45 darajagacha, janubda va cho‘l hududlarda 46-48 darajagacha ko‘tarilishi kutilmoqda.
D002 avtomobil yo‘lining 4-9 kilometri oralig‘i 21 iyulga qadar yopildi. Haydovchilarga aylanma yo‘llardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar berildi.
Toshkent va Nurafshon shaharlarini bog‘lovchi avtomobil yo‘lida joriy yilning 21 iyul kuniga qadar transport vositalarning harakati to‘liq cheklandi.
Toshkent viloyati YHXB xabariga ko‘ra, bunga yo‘ldagi inshootlarning qurilishi sabab bo‘lgan.
«Toshkent – Nurafshon (D002) avtomobil yo‘lining 4 kilometridan 9-kilometriga qadar transport vositalarining harakati to‘liq cheklanadi», deyiladi xabarda.
Shu sababli YHXB ushbu yo‘ldan harakatlanuvchi haydovchilarga aylanma yo‘llardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar berdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahalla bankirlari ish tizimi tubdan o‘zgarishini ma’lum qildi. Endi bir bankirga ko‘pi bilan uchta mahalla biriktirilib, biznes faolligi, yangi ish o‘rinlari va aholi daromadini oshirish bo‘yicha KPI belgilanadi. Shuningdek, banklarga har bir mahallaning “o‘sish nuqtasi”ni aniqlash va daromadli loyihalarni ko‘paytirishni buyurdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Yig‘ilishda mahalla bankirlarining ish uslubi ham tubdan o‘zgarishi belgilandi. Ta’kidlanishicha, joylarda yaxshi tajribalar bor. Masalan, Angor tumani Yangiobod mahallasidagi 2 kilometr zovur usti yopilib, 110 ta servis obekti ishga tushirildi. Natijada mahalla atrofida yashaydigan 1 ming 225 nafar odam ishli va daromadli bo‘ldi.
Arnasoy tumanidagi Baxtli mahallasining bankiri 20 ta xonadonga 50 million so‘mdan kredit ajratib, mehmon uylarini ishga tushirdi. Har bir xonadon bir mavsumda 100 million so‘mgacha daromad olmoqda. Ish yurishib ketgani uchun yana 80 ta oila shunday mehmon uylari tashkil qilishga kirishdi.
Endi banklar har bir mahallaning “o‘sish nuqtasi”ni aniqlab, tashabbuskorlarni topishi va daromadli loyihalarni ko‘paytirishi zarur. Bundan buyon bitta mahalla bankiriga ko‘pi bilan uchta mahalla biriktiriladi.
Ikki haftada tashabbuskor, zamonaviy fikrlaydigan oliygoh bitiruvchilari va yosh mutaxassislar orasidan 400 nafar yangi mahalla bankiri tanlab olinadi. Ular bir oy davomida namunali mahallalarga olib borilib, tajriba o‘rganadi.
Joriy yil oilaviy tadbirkorlik loyihalari uchun qo‘shimcha 2 trillion so‘m imtiyozli resurs berildi. “Og‘ir” mahallalar uchun kredit stavkasi 17,5 foizdan 12 foizga tushirildi.
Endi mahalla bankirlari o‘zi topgan loyihasi uchun ushbu resursdan foydalanishi mumkin bo‘ladi. Bu tizimni 1 avgustdan amaliyotga joriy etish vazifasi qo‘yildi.
Mahalla bankirlariga biznes faollikni oshirish, tadbirkorlik, ish o‘rni va aholi daromadini ko‘paytirish bo‘yicha KPI belgilanadi. Tuman va shahar hokimlari mahalla raislari bilan birga har bir mahalla bankiriga yil yakunigacha aniq buyurtma shakllantirib beradi.
Davlat banklari bu yil 100 tadan mahallani ixtisoslashtirish tashabbusi bilan chiqqan. O‘tgan yili 9 ta davlat banki ishtirokida mahallalarda agrosanoatni rivojlantirish uchun “Agrostar” kompaniyalari tashkil qilingan edi.
Endi banklar mahallani ixtisoslashtirish bilan cheklanib qolmasdan, “Agrostar”larni jalb qilgan holda “yetishtirish – qayta ishlash – saqlash – qadoqlash – sotish” zanjirini yaratadi. Bir oyda dastur qilib, 1 mingta mahallada ish boshlash topshirildi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahalla raislariga yangi vakolatlar berilishini ma’lum qildi. Endi ular hududda xususiy bog‘cha, maktab, klinika va sport inshootlari qurish uchun yerlarni auksionga chiqarish, shuningdek, “mahalla yettiligi” ishini muvofiqlashtirish huquqiga ega bo‘ladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Mahallalarda soliq tushumlari, jinoyatchilikni jilovlash va aholi muammolarini hal etish bo‘yicha mas’ullarga savollar qo‘yildi. Davlat rahbari mahalla odamlar uchun chinakam “ishonch, tayanch va imkoniyatlar markazi” bo‘lishi zarurligini ta’kidladi.
Yangi Quva mahallasi misolida aholini ish bilan ta’minlash va daromadini oshirish bo‘yicha yangi tartib ko‘rsatib o‘tildi. Ushbu mahallada 51 nafar ishsiz fuqaro bor, ularning 4 nafari agrotexnikumni bitirgan va xonadonida 10 sotixdan tomorqasi mavjud.
Mahalla raisi tomorqada gul ko‘chatiga ixtisoslashgan yengil konstruksiyali issiqxona qurish uchun mahalla bankiriga buyurtma beradi. Qolgan ishsiz aholi bo‘yicha ham mahalla raisi kim tadbirkor bo‘lmoqchi, qaysi oila daromadini oshirmoqchi, kimga kredit, uskuna yoki yer kerakligini aniqlab, bankirga aniq vazifa qo‘yadi.
Yangi Quva mahallasida bog‘cha yetishmasligi sabab 50 nafar bola qo‘shni mahallaga qatnayapti, hududda esa 70 sotix bo‘sh yer bor. Shu munosabat mahallalarda xususiy bog‘cha, maktab, klinika va sport inshootlari qurish uchun yerni auksionga chiqarish vakolati ham mahalla raisiga beriladi.
Davlat rahbari mahalla raisi ijtimoiy muammolarni hal qilish, tozalikni ta’minlash va daromadni ko‘paytirishga xizmat qiladigan loyihalarda tashabbuskor bo‘lishi zarurligini ta’kidladi.
Bunday loyihalar uchun “mahalla yettiligi”ga 10 million so‘mdan grant ajratiladi. Agar 8 ming 992 ta mahallaning har birida bittadan shunday loyiha amalga oshirilsa, hududlardagi muhit sezilarli o‘zgaradi. Ushbu maqsadlar uchun jami 240 milliard so‘m resurs shakllantiriladi.
Mahalla raisi o‘z hududining haqiqiy boshqaruvchisi bo‘lishi shart. Buning uchun u hokim yordamchisi, xotin-qizlar faoli, yoshlar yetakchisi, ijtimoiy xodim, profilaktika inspektori, soliqchi va mahalla bankirining haftalik hamda oylik ish rejasini tasdiqlab beradi. Rais “yettilik” a’zolariga aniq vazifa qo‘yib, ulardan so‘rov qilib boradi.
Shuningdek, “yettilik” faoliyatini metodik qo‘llab-quvvatlash va hududdagi muammolarga ilmiy yondashish uchun Mahallani rivojlantirish milliy instituti tashkil etiladi. U “yettilik”ni o‘qitadi, mahallalardagi dolzarb masalalarga ilmiy yechimlar ishlab chiqadi.
Ispaniya Fransiyaga qarshi o‘yinda nimani isbotladi?
Jaziramada konditsionersiz qanday yashash haqida 10 ta foydali maslahat
Jazirama sabab poyezdlar tezligiga cheklov qo‘yiladi
-
Siyosat3 days ago
Prezident Shavkat Mirziyoyev Qatar amiriga ta’ziya bildirdi
-
Sport5 days agoAngliya Norvegiyani turnirdan chiqarib yubordi
-
Jamiyat4 days agoToshkent metrosiga yana 3 ta zamonaviy poyezd qo‘shildi
-
Sport5 days agoJCh kundaligi. Yana fantastik o‘ynagan Jud, yana qiynalgan Argentina va Emboloda ahmoqona qizil
-
Sport4 days agoIspaniyada Fransiya milliy jamoasi haqidagi bayonot ortidan siyosiy mojaro avj oldi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Andijonda Belarus texnologiyasi asosida qishloq xo‘jaligi texnikalari ishlab chiqariladi
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat4 days agoEnergetika tizimidagi ayrim rahbarlar ishdan olindi