Iqtisodiyot
Markaziy Yevropa agrar habida o‘zbek meva-sabzavotlari premium segmentga chiqmoqda
Mamlakatning Polshadagi elchixonasi diplomatlari Mazoviya voyevodaligida joylashgan Bronisze qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat ulgurji bozoriga tashrif buyurib, O‘zbekiston va Polsha o‘rtasida agrar va oziq-ovqat mahsulotlari savdosini kengaytirish masalalarini muhokama qildi. Markaziy Yevropaning ushbu yirik agrar habida o‘zbek tarvuzi, qovuni va quruq meva mahsulotlari premium segmentda o‘z o‘rnini topayotgani qayd etildi.
“Dunyo” muxbiri xabariga ko‘ra, 1995 yilda tashkil etilgan Bronisze bozori Polshadagi eng yirik agrar savdo maydonlaridan biri hisoblanadi. Bozor Markaziy Yevropada meva-sabzavot, gullar va oziq-ovqat mahsulotlari savdosi bo‘yicha asosiy logistika nuqtasi sanaladi. 62 gektar maydonda joylashgan ushbu hududda 10 dan ortiq yirik savdo obektlari, zamonaviy logistika infratuzilmasi, saqlash va taqsimlash markazlari faoliyat yuritadi.
Elchixona vakillarining bozor direktori Kshishtof Karpa bilan uchrashuvi davomida O‘zbekiston va Polsha o‘rtasida agrosanoat va oziq-ovqat mahsulotlari savdosini kengaytirish imkoniyatlari muhokama etildi. Suhbatda jahon bozorida oziq-ovqat zanjiri, logistika yo‘nalishlari, shu jumladan, Markaziy Yevropaga yetkazib berilayotgan o‘zbek mahsulotlari ulushini oshirish masalalariga alohida to‘xtalib o‘tildi.
Bozor direktori Bronisze maydonida O‘zbekistondan import qilingan tarvuz, qovun va quruq mevalar muvaffaqiyatli sotilayotganini ta’kidladi.
— Bozorimizda Misr, Marokash, Italiya va Ispaniyadan keltirilgan tarvuz va qovunlar ham bor, — deydi Kshishtof Karpa. — Biroq O‘zbekistonda yetishtirilgan poliz va meva-sabzavot mahsulotlarining ta’mi va sifati yuqori bo‘lib, Polsha bozorida o‘z o‘rniga ega.
Muloqot chog‘ida tomonlar mahsulotlarni eksport-import qilishda Yevropa Ittifoqi sifat va xavfsizlik standartlariga to‘liq javob berish, yetkazib berish muddatiga rioya etish, logistika intizomiga amal qilish, bozor ehtiyojiga mos ravishda kerakli hajmda va belgilangan vaqtda taklif qilish bo‘yicha fikr almashdi.
Kshishtof Karpa bozor hududida bio mahsulotlar paviloni qurilishi boshlanganini ma’lum qilib, unda O‘zbekiston o‘z mahsulotlari bilan alohida ishtirok etishi mumkinligini qayd etdi. Bu esa o‘zbek meva-sabzavotlarini Markaziy Yevropa bio va premium segmentida ham faol targ‘ib etish uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochadi.
Ma’lum qilinganidek, 2026 yilning birinchi yarimida O‘zbekiston O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi direktori hamda Toshkent viloyati hokimi boshchiligidagi delegatsiyaning Polshaga tashrifi doirasida Bronisze bozori hududida O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat mahsulotlari degustatsiyasi, shuningdek, biznes-forum o‘tkazish rejalashtirilgan.
Uchrashuv yakunida Toshkent viloyatidagi ulgurji bozor hamda Bronisze o‘rtasida o‘zaro manfaatli hamkorlik o‘rnatish, 2026 yilda Kshishtof Karpa boshchiligida Polsha biznes-missiyasining O‘zbekistonga tashrifini tashkil etish, Bronisze bozori hududida o‘zbek meva-sabzavotlarini saqlash, saralash va qadoqlash imkoniyatlariga ega bo‘lgan maxsus logistika va savdo majmuasini barpo etish bo‘yicha kelishuvlarga erishildi.
Tomonlar bu kabi tashabbuslar o‘zbek meva-sabzavotlarini Markaziy Yevropa agrar bozorida yanada mustahkam pozitsiyaga olib chiqishi, mahsulotlarning premium segmentdagi mavqeini kuchaytirishga xizmat qilishini ta’kidladi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Andijon viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va aholi daromadlarini oshirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilmoqda.
Joriy yilning birinchi yarmida viloyat iqtisodiyoti 8,8 foiz, sanoat 9,2 foiz, xizmatlar 16,1 foiz, investitsiyalar 8,9 foizga o‘sgani qayd etildi.
– Bizga o‘sishdagi raqamlar emas, balki har bir ko‘rsatkich har bir oilaning kundalik hayotiga qanday o‘zgarish olib kirgani muhim,– dedi davlatimiz rahbari.
Andijonda yer va tabiiy boyliklar cheklangan bo‘lsa-da, harakatchan aholi, kuchli tadbirkorlik ruhi, ko‘p sonli yoshlar, sanoat maktabi va katta bozor kabi imkoniyatlar borligi ta’kidlandi.
So‘nggi o‘n yilda viloyatga respublika budjetidan 20 trillion so‘m, banklar tomonidan tadbirkorlik uchun 90 trillion so‘m yo‘naltirildi. Birgina joriy yilda aholi farovonligini oshirishga 6 trillion so‘m ajratildi.
Hokimlarga berilgan vakolatlar va yaratilgan moliyaviy imkoniyatlar shunga munosib natijaga aylanishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Prezident raisligidagi yig‘ilishda tashqi bozorda paxtaga talab pasayib, eksport logistikasi xarajatlari oshib borayotgan sharoitda fermerlar, klasterlar va tayyor mahsulot ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi. Prezidentning Andijon viloyatiga tashrifi doirasida qishloq xo‘jaligi va sanoatni rivojlantirishga oid qator vazifalar belgilandi.
Paxtani birja orqali sotgan fermerga ham, uni sotib olgan klasterga ham har tonna uchun 500 ming so‘mdan subsidiya berish belgilandi. O‘z yerida paxta yetishtirgan klasterlar esa har gektar uchun 1,5 mln so‘mdan subsidiya oladi.
Tayyor mahsulot eksportchilarining xorijiy valyutadagi kreditlari bo‘yicha foizlarning 5 foizdan, milliy valyutadagi kreditlar bo‘yicha 14 foizdan oshgan qismini uch yil davomida kompensatsiya qilish bo‘yicha hisob-kitoblar tayyorlanadi. Shuningdek, marketpleyslar orqali sotilgan mahsulot qiymatining 3 foizini qaytarish masalasi o‘rganiladi.
Shuningdek, yig‘ilishda Jalaquduq, Marhamat, Asaka va Andijon tumanlaridagi adir yerlarini iqtisodiy aylanmaga kiritish bo‘yicha yangi choralar ham belgilandi.
«Agrostar» kompaniyasi tashkil etilib, bahorga qadar 4–5 ming gektar maydonga suv chiqarish va shaftoli, gilos, o‘rik, olxo‘ri kabi sanoatlashgan bog‘larni barpo etish boshlanadi. Bog‘lar uch yil parvarish qilinib, aholiga tayyor holda taklif etiladi.
Bu maqsadlarga 30 mln dollar, adirlarga suv chiqarish ishlariga esa 200 mlrd so‘m ajratiladi. Meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlash darajasini 16 foizdan 30 foizga yetkazish va eksportni 500 mln dollarga oshirish vazifasi ham qo‘yildi.
Meva-sabzavotchilikda «gektardan — maksimal qiymat» tamoyiliga o‘tish belgilandi. Kichik qayta ishlash uskunalarini aholiga lizing asosida berish uchun 100 mlrd so‘m yo‘naltiriladi.
Baliqchi tumanida 5 gektar maydonda tashkil etilgan issiqxona loyihasini respublika bo‘ylab ommalashtirish belgilandi. Bu maqsadga 300 mlrd so‘m, shu jumladan, Andijon uchun 50 mlrd so‘m ajratiladi.
