Connect with us

Iqtisodiyot

Markaziy bankda Fintex ofisi faoliyati yo‘lga qo‘yiladi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev 10 sentyabr kuni moliyaviy texnologiyalar sohasini rivojlantirish bo‘yicha takliflar taqdimoti bilan tanishdi.

Bugungi kunda dunyoda moliyaviy texnologiyalar bozori tez sur’atda rivojlanyapti. Uning hajmi bu yil 300 milliard dollardan, 2030 yilga borib, 600 milliard dollardan oshishi kutilmoqda.

Yurtimizda ham mazkur yo‘nalishda katta imkoniyatlar bor. 2018 yilda FinTech korxonalari 24 ta bo‘lgan bo‘lsa, hozirgi kunda 103 taga yetgan. Joriy yil mahalliy korxonalarimiz 260 million dollardan ziyod xorijiy investitsiya jalb qilgan. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilga nisbatan 4 barobar ko‘p.

O‘zbekiston Prezidentining tadbirkorlar bilan ochiq muloqotida 1 mingta startapni qo‘llab-quvvatlash, “Open banking” tizimini joriy qilish, moliyaviy texnologiyalarni rivojlantirish bo‘yicha besh yillik strategiya ishlab chiqilishi aytilgan edi. Taqdimotda mutasaddilar shu boradagi rejalar va takliflar yuzasidan axborot berdi.

Strategiyani puxta ishlab chiqish uchun, avvalo, me’yoriy-huquqiy baza, moliyaviy texnologiyalarning hozirgi holati, infratuzilma va kadrlar masalasi tahlil qilinmoqda. Singapurlik ekspertlar jalb etilib, xalqaro tajriba o‘rganilmoqda. Shu asosda bu sohadagi milliy tamoyillar shakllantiriladi, institutsional arxitektura va idoralararo hamkorlik tartibi belgilanadi. Yakuniy maqsad barqaror, inklyuziv va raqobatbardosh moliyaviy xizmatlar ekotizimini yaratishdir.

Bugungi kunda moliya bozorini sun’iy intellekt va blokcheyn texnologiyalarisiz rivojlantirib bo‘lmaydi. Tahlillarga ko‘ra, bular orqali banklar daromadini 20 foizga, moliyaviy xizmatlar hajmini 30 foizga oshirib, xavflarni 15 foizga kamaytirish mumkin.

Davlatimiz rahbari banklarning texnologik imkoniyatlarini kengaytirib, raqamli xizmatlarni ko‘paytirish bo‘yicha ko‘rsatma berdi.

Sohada muvaffaqiyat mezonlarini aniqlash va boshqarish maqsadida Markaziy bankda Fintex ofisi faoliyatini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha vazifalar belgilandi. Startaplar akseleratsiyasi, yangi g‘oyalar va investitsiyalarga sharoit yaratish uchun innovatsion xab tashkil qilinishi ma’qullandi. Bu chora-tadbirlar kelgusida O‘zbekistonning mintaqaviy fintex markaziga aylanishiga xizmat qiladi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Eng qimmat palov Toshkentda, eng arzoni Qoraqalpog‘istonda

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil iyun oyida bir kilogramm palov tayyorlash uchun zarur mahsulotlar qiymati hududlar bo‘yicha turlicha shakllangan. Eng yuqori hisoblangan qiymat Toshkent shahrida kuzatilib, u 126 ming 807 so‘mni tashkil etdi.

Undan keyingi o‘rinlarda Farg‘ona viloyati – 123 ming 759 so‘m, Samarqand viloyati – 120 ming 721 so‘m va Toshkent viloyati – 120 ming 548 so‘m bilan qayd etildi. Qashqadaryo, Surxondaryo va Navoiy viloyatlarida ham bir kilogramm palov tayyorlash qiymati 117–119 ming so‘m oralig‘ida shakllangan.

Eng past ko‘rsatkich esa Qoraqalpog‘iston Respublikasida qayd etildi. Bu yerda bir kilogramm palov tayyorlash uchun mahsulotlar qiymati 105 ming 215 so‘mni tashkil qildi. Shuningdek, Sirdaryo viloyatida 112 ming 222 so‘m, Andijon viloyatida esa 114 ming 625 so‘m hisoblangan.

Hisob-kitoblar palov tayyorlash uchun zarur bo‘lgan asosiy mahsulotlar narxi asosida amalga oshirilgan. Bunda 0,3 litr kungaboqar yog‘i, 300 gramm piyoz, 700 gramm mol go‘shti, 1 kilogramm sabzi, 1 kilogramm lazer guruch, 100 gramm no‘xat, 10 gramm zira va 20 gramm osh tuzi inobatga olingan.

Hududlar kesimida mahsulotlar narxining farq qilishi palov tayyorlash qiymatidagi tafovutlarni yuzaga keltirgan. Eng qimmat va eng arzon hududlar o‘rtasidagi farq 21 ming 592 so‘mni tashkil etgan.

Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, ushbu qiymatlar faqat bir kilogramm palov tayyorlash uchun zarur mahsulotlarning bozordagi o‘rtacha narxlari asosida hisoblangan bo‘lib, tayyor palovning real sotuv narxini ifodalamaydi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

“E-bozor” yagona raqamli bozor platformasi joriy etiladi

Published

on


“Bozorlar va savdo komplekslarida raqamlashtirish ishlarini samarali tashkil etish hamda maishiy korrupsiyaning oldini olishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi hukumat qarori qabul qilindi.

Sun’iy intellekt chizgan surat

Qarorga ko‘ra, 2026 yil 1 oktyabrgacha  “E-bozor” yagona raqamli bozor platformasi sinov tarzida, 2027 yil 1 martgacha to‘liq amaliyotga joriy etiladi.

Unda quyidagilar nazarda tutiladi:


bozorlar va savdo komplekslari pasporti, manzili, bo‘sh savdo shoxobchalari va savdo o‘rinlari ochiq e’lon qilib borilishi;



aholini bozorlar va savdo komplekslari faoliyatiga oid ma’lumotlar bilan tanishtirish, bozor ma’muriyatiga elektron murojaat yo‘llash va javob olish imkoniyatlari.


“E-bozor” platformasi “Soliq” axborot tizimlari kompleksi tarkibida joriy etiladi.

Har bir bozor va savdo kompleksiga soliq xodimlari biriktiriladi va ularning faoliyati samaradorligi kunlik tahlil qilib boriladi.

Bozorlar hududida va ularga tutash hududlarda joylashgan avtotransportlarni vaqtincha saqlash joylarida to‘lovlarni yagona QR kod orqali to‘lash imkoniyati yaratiladi.

2026 yil 1 avgustdan transportlarni saqlash joylaridan chiqarib yuborish bo‘yicha ruxsatnoma faqat ma’muriy ishni ko‘rib chiquvchi organ va ijro organi tomonidan “Jarima maydonchasi” axborot tizimida QR-kod bilan tasdiqlanadi va elektron tarzda yuboriladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Iyun oyida inflyasiya 0,6 foizni tashkil etdi

Published

on


2026-yil iyun oyida O‘zbekistonda iste’mol narxlari indeksi (INI) oylik hisobda 100,6 foizni tashkil etdi. Yillik inflyasiya 6,4 foizga yetgan bo‘lsa, narxlar o‘sishiga elektr energiyasi, tabiiy gaz va ko‘mir tariflarining oshirilishi asosiy ta’sir ko‘rsatdi.

Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil iyun oyida iste’mol narxlari indeksi may oyiga nisbatan 100,6 foizni, 2025-yil dekabriga nisbatan 103,3 foizni, o‘tgan yilning iyun oyiga nisbatan esa 106,4 foizni tashkil etdi.

Meva-sabzavot mahsulotlari narxlari ta’sirini hisobga olmaganda, oylik inflyasiya 1,5 foiz, yarim yillik inflyasiya 4,2 foiz, yillik inflyasiya esa 6,9 foiz bo‘ldi.

Hududlar kesimida

Iyun oyida narxlar eng ko‘p quyidagi hududlarda oshdi:
Xorazm viloyati – 101,0 foiz;
Farg‘ona viloyati – 100,9 foiz;
Buxoro, Jizzax va Samarqand viloyatlari – 100,7 foiz;

Eng past oylik inflyasiya esa:
Sirdaryo viloyati – 100,3 foiz;
Toshkent shahri – 100,4 foiz;
Qashqadaryo, Navoiy va Toshkent viloyatlarida – 100,5 foizni tashkil etdi.

Yillik hisobda inflyasiya eng yuqori Samarqand viloyatida (106,8 foiz), undan keyin Qashqadaryo (106,7 foiz) va Andijon (106,6 foiz) viloyatlarida qayd etildi.

Narxlar o‘zgarishi

Iyun oyida asosiy oziq-ovqat mahsulotlaridan guruch 2,3 foiz, grechka va pasterizatsiyalangan sut 1,2 foiz, shakar, qo‘y va mol go‘shti 1 foiz, tuxum 0,8 foizga qimmatlashdi.

Mavsumiy omillar ta’sirida ayrim meva-sabzavotlar narxi sezilarli arzonlashdi. Jumladan, baqlajon 46,6 foiz, pomidor 38,3 foiz, tarvuz 26,3 foiz, bodring 25 foiz va uzum 18,7 foizga arzonladi. Aksincha, sabzi 6,5 foiz va piyoz 3,6 foizga qimmatlashdi.

Tariflar inflyasiyani tezlashtirdi

Iyun oyidan boshlab elektr energiyasi va tabiiy gazning yangi tariflari kuchga kirdi. Respublika bo‘yicha o‘rtacha elektr energiyasi narxi 9,6 foiz, tabiiy gaz 10,7 foizga oshdi.

Shuningdek, aholiga tartibga solinadigan narxda sotilgan ko‘mir narxining 2,1 barobar oshirilishi oylik inflyasiyaga 0,48 foiz band hissa qo‘shdi.

Transport

Oy davomida AI-92 markali benzin narxi 3,6 foiz, AI-95 – 6 foiz, propan 11,3 foiz va metan 8,8 foizga qimmatlashdi. Taksi xizmatlari narxi 1,3 foizga oshgan bo‘lsa, temir yo‘l chiptalari 0,3 foiz, aviaqatnovlar esa 0,6 foizga arzonlashdi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Dunyoning eng yirik iqtisodiyotlari reytingi e’lon qilindi

Published

on


2026 yilda dunyoning eng yirik iqtisodiyoti qaysi davlatga tegishli ekani hisoblash usuliga bog‘liq. Nominal yalpi ichki mahsulot (YaIM) bo‘yicha AQSh birinchi o‘rinni saqlab qolayotgan bo‘lsa, xarid qobiliyati pariteti (XQP) asosidagi hisob-kitoblarda Xitoy yetakchilik qilmoqda. Bu haqda Xalqaro valuta jamg‘armasi (XVJ)ning World Economic Outlook prognozlariga asoslangan tahlilda ma’lum qilingan.

Tahlilda 2026 yil uchun dunyoning eng yirik 20 iqtisodiyoti ikki xil mezon — nominal YaIM va xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha taqqoslangan.

Nominal YaIM mamlakat iqtisodiyoti hajmini amaldagi valuta kurslari bo‘yicha hisoblaydi va xalqaro iqtisodiy taqqoslashlarda asosiy ko‘rsatkich hisoblanadi. Ushbu mezonga ko‘ra, 2026 yilda AQSh iqtisodiyoti 32,4 trillion dollarlik YaIM bilan dunyoda birinchi o‘rinda qolmoqda.

Xitoy 20,9 trillion dollar bilan ikkinchi, Germaniya esa 5,5 trillion dollarlik iqtisodiyot bilan uchinchi o‘rinni egallagan.

Xitoy so‘nggi o‘n yilliklarda jadal sanoatlashuv va eksportga yo‘naltirilgan iqtisodiy modeli tufayli 2007 yilda Germaniyani, 2010 yilda esa Yaponiyani ortda qoldirib, nominal YaIM bo‘yicha dunyoda ikkinchi o‘ringa chiqqan. Biroq xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha u AQShni ilk bor 2014 yildayoq ortda qoldirgan edi.

2026 yil prognozlariga ko‘ra, Xitoyning XQP bo‘yicha YaIM 44,3 trillion dollarni tashkil etadi. Bu AQShning shu ko‘rsatkichi — 32,4 trillion dollardan 10 trillion dollardan ortiqqa yuqori.

Mutaxassislar bu farqni mamlakatlardagi narxlar darajasi bilan izohlaydi. Chunki bir dollar AQShda sotib olishi mumkin bo‘lgan tovar va xizmatlar hajmi Xitoy yoki Hindistondagiga nisbatan kamroq hisoblanadi. Shu sababli XQP bo‘yicha hisob-kitoblarda Hindiston ham dunyodagi uchinchi yirik iqtisodiyot sifatida qayd etilgan.

Tahlilga ko‘ra, Xitoy, Hindiston va Indoneziya kabi rivojlanayotgan davlatlar yashash xarajatlari nisbatan past bo‘lgani uchun XQP reytingida yuqoriroq o‘rinlarni egallaydi. Ayrim davlatlar esa nominal YaIM bo‘yicha kuchli yigirmatalikka kirsa-da, XQP bo‘yicha bu ro‘yxatdan chiqib ketadi.

Rossiya ham xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha sezilarli o‘sish ko‘rsatadi. Mamlakatning XQP bo‘yicha iqtisodiyoti 7,5 trillion dollarga baholanib, Yevropa davlatlari orasida birinchi o‘ringa chiqadi. Bu ko‘rsatkich nominal YaIMga nisbatan qariyb uch barobar yuqori ekani qayd etilgan.

Eng katta o‘sish Indoneziya hisobiga to‘g‘ri keladi. Mamlakat XQP bo‘yicha 5,4 trillion dollarlik iqtisodiyot bilan dunyo reytingida bir yo‘la o‘n pog‘ona yuqorilab, 17-o‘rindan 7-o‘ringa ko‘tariladi.

Tahlil mualliflari ta’kidlashicha, XQP ko‘rsatkichi mamlakat ichidagi iqtisodiy faollik va aholi turmush darajasini baholashda muhim ahamiyatga ega. Nominal YaIM esa xalqaro savdo, moliya bozorlari va davlatlarning global iqtisodiy ta’sirini baholashda asosiy mezon bo‘lib qolmoqda.

Shu bois iqtisodiyotning haqiqiy ko‘lamini anglash uchun har ikki ko‘rsatkichni birgalikda tahlil qilish eng to‘g‘ri yondashuv hisoblanadi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Iyunda sabzavotlar narxi tushdi, energiya va benzin qimmatlashdi

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasi joriy yil iyun oyidagi tovar va xizmatlar narxlariga oid tahlilni e’lon qildi.

Foto: Sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan surat

Tahlilga ko‘ra, asosiy oziq-ovqat mahsulotlari orasida guruch va guruch oqshog‘i — 2,3 %ga, grechka — 1,2 %ga, pasterizatsiya qilingan sut — 1,2 %ga, shakar, qo‘y go‘shti, suyaksiz mol go‘shti — 1%ga, tuxum — 0,8%ga, tirik va muzlatilgan baliq narxlari o‘rtacha 0,7 %ga oshgani qayd etildi.

Bir oy davomida asosiy meva–sabzavot mahsulotlaridan baqlajon — 46,6 %ga, pomidor — 38,3 %ga, bulg‘or qalampiri — 31,4 %ga, tarvuz — 26,3 %ga, bodring — 25 %ga, uzum — 18,7 %ga, sarimsoqpiyoz — 13,5 %ga, kartoshka — 12,8 %ga, karam — 5,6 %ga, banan — 5,9 %ga va ko‘katlar narxlari — 4,4 %ga arzonlashdi. Sabzi — 6,5 %ga va piyoz — 3,6 %ga qimmatlashdi.

Oy davomida respublika bo‘yicha o‘rtacha hisobda elektr energiyasi 9,6 %ga, tarmoq gazi 10,7 %ga qimmatlashdi.

Iyun oyida benzinning AI-92 markasi — 3,6 %ga, AI-95 markasi — 6 %ga, AI-98 va AI-100 markalari esa — 3,9 %ga qimmatlashdi. Propan narxi oy davomida 11,3 %ga, metan narxi 8,8 %ga oshdi.

Yo‘lovchi tashish transporti xizmatlari orasida oy davomida taksi xizmatida narx va tariflar 1,3 %ga o‘sishi qayd etildi. Temir yo‘l transportida yo‘l haqi oy davomida 0,3 %ga, aviaqatnovlarda esa 0,6 %ga arzonlashdi. Qayd etilishicha, bunga milliy valutaning yevro va Shveytsariya frankiga nisbatan kursi, shuningdek, bir qator yo‘nalishlar bo‘yicha yoqilg‘i yig‘imlari miqdorining o‘zgarishi ta’sir ko‘rsatdi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.