Jamiyat
Mafiya olamining chiqish eshigi yo‘q yoxud hokimiyatning narxini bilasizmi?
Bu olamning qonunlari boshqacha ishlaydi. Qaysidir taklifni rad etish o‘z ma’nosida emas, sadoqat ham butunlay boshqa narsalarga ishora qiladi. Bu toifa insonlarning sukunati qo‘rqinchli, ta’siri boshqa o‘lkalarga ham yetib boradi. Va eng asosiysi, bu qudratning o‘z badali, to‘lovi bor. Bugun “5 daqiqa”da Mario Pyuzoning “Cho‘qintirgan ota” romani haqida gaplashamiz.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
“Cho‘qintirgan ota” XX asrning eng nufuzli asarlaridan biri sifatida nafaqat mafiya hayoti, balki Amerika jamiyatining qorong‘i mexanizmlarini ochib beradi.
Asar qahramoni Vito Korleone. U Sitsiliyadagi zulmdan qochgan muhojir sifatida Nyu Yorkka kelgan. Og‘ir turmush, muhtojlik, mayda kriminal tuzilmalar nazorati Vitoning hayot yo‘lini belgilaydi. U jinoyat yo‘lini tanlamaydi, balki muhit uni shu yo‘lga moslashtiradi. Uning qudrati zo‘ravonlikdan emas, balki odamlarning ustidan ta’sir o‘tkazish qobiliyatidan, har bir kishiga xizmat qilib, evaziga sadoqat talab qilishdan kelib chiqadi. Mana shu “qarz” tizimi orqali Vito o‘z atrofida qudratli imperiya barpo qiladi.
Korleone oilasidagi to‘y manzarasi juda qiziq. O‘sha lavhada mafiya dunyosidagi aloqalar, o‘zaro hisob-kitoblar, siyosiy kelishuvlar, qonunni chetlab o‘tish mexanizmlari haqida gap boradi. Bu sahnada asar qahramonlarining xarakteri namoyon bo‘ladi. Katta o‘g‘il Sonnining qiziqqonligi, oilaning advokati Tom Xeygenning mulohazakorligi, kichik o‘g‘il Mayklning hali oila biznesidan uzoqda turib, yo‘lini erkin tanlashga intilayotganiga guvoh bo‘lamiz.
Muhit mafiyalarni yaratadi
Mafiya yetakchilaridan biri Solotssoning narkotik biznesiga kirish taklifi voqealarni rivojlantiradi. Karleone bu taklifni rad etadi. Narkotikning siyosiy va ijtimoiy xavfi katta ekani, davlat bunday biznesni qo‘llab-quvvatlamasligini aytadi. Ana shunda mafiya olamidagi munosabatlar izdan chiqadi. Vitoga qilingan suiqasd nafaqat oilaga zarba beradi, balki jamiyatda tinchlikni buzadi. Holat Vito Korleone klanini zaiflashtirgandek ko‘rinsa-da, bu voqea kichik o‘g‘il Mayklni maydonga olib kiradi.
Maykl Korleone psixologik jihatdan murakkab qahramon. U dastlab mafiyadan uzoq turishni, tinch hayot kechirishni istagan yigit edi. Biroq u mafiya Solotsso va politsiya xodimini o‘ldirish orqali “qaytib bo‘lmas yo‘l”ni tanlaydi. Maykl shu harakati bilan mafiya qonunlarini qabul qiladi.
Uning Sitsiliyaga surgun qilinishi muhim ramziy ahamiyatga ega. Bu muhitda u nafaqat o‘zining tarixiy ildizlarini, balki mafiya madaniyatining asl mohiyatini ko‘radi. Mahalliy odatlar, hurmat, qon olib qon qaytarish an’analari uning xarakterini shakllantiradi. Bir vaqtda Nyu Yorkda kechayotgan voqealar – akasi Sonnining o‘ldirilishi, oilaviy tuzilmaning tanazzuli Mayklni o‘zga insonga aylantiradi.
Qudrat qurbonlik talab qiladi
Maykl Karleone oila va o‘z tarafdorlarini himoya qilish uchun harakat qiladi. Uning boshqaruv uslubi otasinikidan farq qilardi. Maykl hayotga strategik, matematik qaraydi. Hamma raqiblari, xiyonatchilar va xavf soluvchi figuralarni bir vaqtda yo‘q qilib, haqiqiy “don”ga aylanadi.
Cho‘qintirgan ota vafotidan so‘ng mafiya olamini o‘g‘il boshqaradi.
Bu jarayon romandagi eng falsafiy nuqta. Maykl o‘z oilasini himoya qilish orqali asta-sekin o‘sha oilasidan uzoqlashadi. Xotini Key bilan munosabatdagi sovuqlik, yolg‘on va ikkiyuzlamachilik uning insoniy sifatlarini, oilaga nisbatan ishonch va muhabbatini susaytiradi.
Yozuvchi mafiyani oqlamaydi ham, qoralamaydi ham. U mafiyani jamiyatning o‘zi yaratayotgan murakkab mexanizm sifatida ko‘rsatadi. Qonunsizlik – qonunning zaifligidan, jinoyat – hokimiyatning masxarabozligidan paydo bo‘ladi. Vito va Maykl oilasini himoya qilishni jinoyat orqali amalga oshirsa-da, ularda insoniylik, sadoqat, muhabbat kabi hislar kuchli edi.
Kitob nafaqat mafiyani, balki hokimiyatning inson ruhini qanday o‘zgartirishi, oilaviy qadriyatlar qanday qilib qudrat o‘yinida qurbon bo‘lishini hikoya qiladi. Asar so‘ngida Korleone oilasi kuchli ko‘rinadi, ammo bu kuchning evaziga qachonlardir muqaddas bo‘lgan oila boy berilgandi.
Hokimiyat shunday, insonni yo‘q qiladi, lekin inson uni baribir qo‘lga kiritishga intilaveradi. Bu qoida hamisha amalda bo‘lgan!
Isomiddin Po‘latov
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat4 days ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat5 days ago
To‘qayev prezidentlikka qayta nomzod qo‘yishi haqidagi savolga javob berdi
-
Siyosat5 days ago
O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasida Abadiy do‘stlik shartnomasi imzolandi
-
Siyosat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev «Haydar Aliyev» ordeni bilan taqdirlandi
-
Siyosat4 days ago
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
-
Siyosat3 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev AQSh kongressmenlari delegatsiyasini qabul qildi
-
Jamiyat5 days ago
Chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimiz mukofotlandi