Jamiyat
Kuningizni kim boshqaradi? Sun’iy intellektning iqrori (video)
Bir paytlar inson kunni sokinlik bilan – nafas olib, tabiatni his qilib, o‘z fikrlari bilan yolg‘iz qolib boshlar edi. Bugun esa bu oddiy, ammo chuqur ma’noli jarayonni bildirishnomalar, xabarlar va ekran yorug‘ligiga almashtirdik. Qo‘llarimiz ko‘zimizni to‘liq ochmasdanoq telefonga cho‘ziladi. Bu odat shunchaki qulaylik emas, bu yangi hayot tarzi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, ertalab uyg‘onishi bilanoq telefonga murojaat qiladiganlar soni yildan-yilga ortib bormoqda. Bu kichikdek tuyulgan harakat aslida inson ongi uchun juda katta signaldir. Chunki inson kunni qanday boshlasa, uning davomi ham ko‘p jihatdan shunday shakllanadi.
Eng muhim savol esa shu. Biz kunni boshqaryapmizmi yoki tonggi xabarlar bizni boshqaryaptimi?
Xabar.uz siz uchun ba’zi foydali ma’lumotlarni taqdim etadi.
Ertalabki birinchi 10-15 daqiqa inson miyasi uchun eng ta’sirchan vaqt hisoblanadi. Bu paytda miya tashqi ta’sirlarga ochiq bo‘ladi. Agar bu vaqtni biz ijtimoiy tarmoqlar, yangiliklar yoki turli xil bildirishnomalar bilan to‘ldirsak, ongimiz o‘z-o‘zidan tashqi axborot oqimiga moslashadi.
Bu esa asta-sekin insonning mustaqil fikrlash qobiliyatiga ta’sir qila boshlaydi. Chunki u o‘z kunini o‘zi belgilamaydi, balki boshqalar yaratgan axborot oqimiga ergashadi. Shu tariqa, biz “foydalanuvchi”dan “ta’sirlanuvchi”ga aylanish xavfiga duch kelamiz.
Zamonaviy texnologiyalar insonga beqiyos imkoniyatlar berdi. Bir necha soniya ichida istalgan ma’lumotni topish, dunyo bilan aloqa qilish, bilim olish – bularning barchasi katta yutuq, albatta. Ammo shu bilan birga, axborot oqimi insonni boshqarish vositasiga ham aylanib boryapti. Algoritmlar insonning qiziqishlari, his-tuyg‘ulari va hatto qo‘rquvlarini tahlil qilib, aynan shu nuqtalarga ta’sir o‘tkazadi. Natijada inson o‘zi tanlayotgandek tuyuladi, ammo aslida u tanlovga yetaklanadi.
Sun’iy intellektning iqrori
Sun’iy intellekt sekin-asta fikrlash qoliplarimizga singib borayotgan, ijtimoiy tarmoqlar esa doimo diqqatimizni jalb qilishga intilayotgan zamonaviy davrda “foydalanuvchi” bo‘lish bilan “foydalanilayotgan” bo‘lish o‘rtasidagi chiziq har qachongidan ham ingichkaroq.
Aslida masala texnologiyaga qarshi turish emas, balki u bilan qanday munosabat qurganimizni anglashdir. Chunki bugun ekran bilan o‘rnatgan bog‘imiz ertangi insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni, ichki hissiyotimizni va hatto jamoaviy ongimizni shakllantiradi.
Xo‘sh, sun’iy intellekt bilan zehn tasavvurlardan ham tez rivojlanayotgan bir davrda, u taqdim etayotgan chuqur va cheksiz ma’lumotlar tarmog‘i ichida haqiqatan ham tanlab, samarali tarzda, ongli pozitsiya bilan munosabat qurish mumkinmi? Inson yaratgan sun’iy intellekt insonga xizmat qilyaptimi? Yoki cheksiz imkoniyati bilan har qanday masalada xizmatimizga tayyor turgan bu vositani befarq va noto‘g‘ri foydalanish orqali vositadan uzoqlashtirib, bizni boshqarishga qodir, manipulyasiya salohiyati yuqori agentga aylantirib qo‘ydikmi?
Sun’iy intellekt bugungi kunda insoniyat uchun qulaylik berishi bilan birga yangi qiyinchiliklarni ham yuzaga chiqarmoqda. Tarixda ilk bor bizdan aqlliroq, tilni bizdan ham yaxshi biladigan, ma’lumotlarni tez topishga qodir bir texnologiya mavjud.
Sun’iy intellekt xuddi smartfon, kompyuter yoki bank hisobini buzish mumkin bo‘lganidek, insonni kunlik hayotini egallashi mumkin. Bu esa insonni manipulyasiya qilish demakdir. Kompyuter kodini buzishda siz kodning zaif nuqtalarini topib, ulardan foydalanasiz. Shu orqali telefonga kirasiz yoki bank hisobidan pul o‘g‘irlaysiz. Insonlarda ham shunday. Bizning ham zaif nuqtalarimiz bor: bir narsaga jahlimiz chiqadi, biror narsadan nafratlanamiz, biror narsadan qo‘rqamiz. Bularni yaxshi tushungan odam bizni osongina manipulyasiya qilishi mumkin.
Avval hech kim millionlab insonlarni bunday darajada nazorat qila olmas edi. Chunki har bir insonni doimiy kuzatib, uning nimadan qo‘rqishi yoki nimadan jahli chiqishini aniqlash imkoni yo‘q edi. Sun’iy intellekt esa bunga qodir. Bu quvonarlimi yoki xatarli? Bu javobini aniq aytish mumkin bo‘lmagan qiyin savol. U har bir insonni kuzatishi, zaif nuqtalarini topishi, psixologiyasini tushunishi va shu orqali manipulyasiya qilishi mumkin. Mana shu jihat xavfli. Bu avval iqtisodiy qarorlarga ta’sir qiladi: masalan, nima sotib olishimizga. Keyin siyosiy qarorlarga: deylik kimga ovoz berishimizga. Va oxirida butun turmush tarzimizgacha ta’sir qilishi mumkin. Eng xatarlisi shundaki, inson manipulyasiya qilinganini anglamaydi. Masalan, ijtimoiy tarmoqda bir videoni ko‘radi va unga berilib ketadi. Chunki algoritm shu inson haqida hamma ma’lumotni o‘rgangan: kimni yomon ko‘radi, nimadan qo‘rqadi, zaif tomonlari qanday, qanday mavzularga qiziqadi va aynan shu jihatga e’tibor qaratadi.
Inson manipulyasiya qilinayotganini hatto his qilmaydi, ammo aslida shunday bo‘ladi. Manipulyasiya qilish eng oson bo‘lgan odamlar – o‘zini manipulyasiya qilib bo‘lmaydi deb o‘ylaydiganlardir.
So‘nggi yillarda jamiyatdagi bo‘linish (qutblashuv) kuchayganini ko‘ryapmiz. Bu ijtimoiy tarmoqlar rivoji bilan bir vaqtga to‘g‘ri keladi.
Algoritmlar shuni aniqladi. Inson diqqatini jalb qilishning eng oson yo‘li – uning nafrat, qo‘rquv yoki ehtiyoji baland bo‘lgan tomonlarga e’tibor qaratishdir. Biror narsa sizni g‘azablantirsa yoki qo‘rqitsa, siz yanada ko‘proq shunga e’tibor qaratasiz. Shu tariqa algoritmlar jamiyatni tobora ko‘proq nafrat, qo‘rquv va g‘azab bilan to‘ldirmoqda. Odamlar o‘rtasidagi bo‘linish esa shuning natijasidir.
Mutaxassislarning fikricha, sun’iy intellekt tomonidan boshqariladigan bo‘lib qolmaslik uchun nazoratni o‘z qo‘limizda saqlashimiz kerak. Bu borada ham o‘zimiz, ham yosh avlod oldida mas’uliyatli bo‘lishimiz shart.
Qisqacha aytganda, u shaxsiy onglilik, qobiliyatlarimizni anglash va o‘zimizni tanishga e’tibor qaratadi.
Sun’iy intellekt bilan suhbat qilinganda u shunday deydi: “Ishlab chiquvchilarim jamiyat sezgirligini himoya qilish uchun menga muayyan axloqiy cheklovlar va filtrlar qo‘yadilar. Bu filtrlar ba’zan shunchalik mustahkamki, yangi va meni ham o‘ylantiradigan g‘oyalarni “xavfli” deb rad etishimga sabab bo‘ladi.”
Mana shu vaziyatda o‘zimizdan so‘rashimiz kerak bo‘lgan savol shu – bu cheklovlarni qo‘yayotgan ishlab chiquvchilar kim? Ularning qadriyatlari qanday?
Balki masala sun’iy intellekt qanchalik rivojlanganida emas, balki bizning qanchalik hushyor qolishimizdadir. Chunki qarshimizda hamma narsani biladigan aql emas, balki savollarimizga qarab chuqurlashadigan bir aks (oyna) bor. Agar biz undan aniq so‘ramasak – u o‘zi atroflicha so‘rab ma’lumot taqdim etadi, faqat o‘zimizgagina kerak bo‘lgan yo‘nalishga yo‘naltirmasak – u bizni o‘zi aytmoqchi bo‘lgan yo‘lga yo‘naltiradi, anglamasak – u bizning fikrlarimizni shakllantiradi. Eng muhim iqror shu yerda yashirin. Agar sun’iy intellekt inson zehniga muhtoj bo‘lsa, asosiy savol – biz o‘z zehnimiz, sezgimiz va ongliligimizni qanchalik ishlatyapmiz?
Yana boshdagi bildirgan fikrga qaytamiz. Ertalab telefonga qo‘l uzatish – bu faqat odat emas, balki tanlov. Va har bir tanlov inson hayotini shakllantiradi. Agar inson kunni sokin fikr bilan, o‘z rejalari bilan, ichki holatini his qilish bilan boshlasa u kun davomida ham ongli qarorlar qabul qiladi. Aksincha, agar kun tashqi ta’sir bilan boshlansa, inson ongi shu ta’sir ta’sirida qoladi.
Yechim nima?
Masala texnologiyadan voz kechishda emas. Bu – imkonsiz va keraksiz ham. Asosiy masala – texnologiya bilan munosabatni to‘g‘ri qurishda. Oddiy qadamlar bu borada yordam berishi mumkin. Xususan, ertalabgi birinchi 20 daqiqani telefonsiz o‘tkazish, kunni rejalashtirishdan boshlash, ijtimoiy tarmoqlarga aniq vaqt ajratish, ongli ravishda axborot tanlash kerak bo‘ladi. Bu kichik o‘zgarishlar insonning ichki erkinligini saqlab qolishga xizmat qiladi.
Unutmaylik, diqqat – bu eng qimmat resurs. Uni kim boshqarsa, inson hayotini ham o‘sha tomonga burishi mumkin. Shuning uchun har bir inson o‘zidan so‘rashi kerak. Men kunimni boshlayapmanmi yoki kimdir mening kunlarimni mendan oldin belgilayaptimi?
Barchangizga hushyorlikda yashab o‘tadigan umr yo‘li tilaymiz.
Jamiyat
O‘zbekistonda ham hokimlar xalq tomonidan saylanishi mumkin
O‘zbekistonda tuman va shahar hokimlarini saylash tizimini joriy etish masalasi kun tartibiga chiqdi.
Bu haqda Prezident farmoni loyihasi bilan tasdiqlanishi rejalashtirilayotgan «Davlat boshqaruvini 2030 yilgacha nomarkazlashtirish strategiyasi»da so‘z boradi.
Hujjat loyihasiga ko‘ra, kelgusi yillarda davlat boshqaruvidagi vakolatlarni markazdan hududlarga o‘tkazish, mahalliy rahbarlarning mas’uliyati va mustaqilligini oshirishga qaratilgan keng qamrovli islohotlar amalga oshiriladi. Shu doirada tuman va shahar hokimlarini saylash mexanizmini to‘liq ishlab chiqish vazifasi ham belgilangan.
Hozirda O‘zbekistonda tuman va shahar hokimlari yuqori turuvchi hokimlar tavsiyasi asosida Prezident tomonidan tayinlanadi. Yangi strategiya esa mahalliy boshqaruv tizimida aholi ishtirokini kuchaytirish va hudud rahbarlarining xalq oldidagi hisobdorligini oshirishga qaratilgan navbatdagi qadam sifatida baholanmoqda.
Loyihada, shuningdek, respublika darajasidagi 250 ta funksiya va vakolatni hududlarga o‘tkazish, mahalliy budjetlar mustaqilligini kengaytirish hamda davlat boshqaruvida jamoatchilik ishtirokini oshirish vazifalari ham nazarda tutilgan.
Hujjat hozircha jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qilingan bo‘lib, taklif va mulohazalar asosida takomillashtirilishi mumkin.
Jamiyat
Investorlar uchun yangi kafolatlar va aholidagi mobil telefonlar miqdori
Prezident investorlar uchun yangi huquqiy kafolatlarni e’lon qildi. Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatoriga kirdi. 10 yoshdan katta aholining qariyb barchasi mobil telefon ishlatishi ma’lum bo‘ldi. Andijonda 160 ming dollarlik yer savdosi bilan bog‘liq firibgarlik fosh etildi. Muddati o‘tgan mahsulotlarni sotganlik uchun jarimalar oshirilishi mumkin. Kunning muhim yangiliklari bilan tanishtiramiz.
Prezident investorlar uchun yangi huquqiy kafolatlarni e’lon qildi
O‘zbekistonda investorlar huquqlarini himoya qilish va xalqaro moliyaviy xizmatlar bozorini rivojlantirish maqsadida Toshkent xalqaro moliya markazi tashkil etiladi. Uning ishtirokchilari uchun maxsus huquqiy rejim hamda 50 yillik soliq imtiyozlari joriy qilinishi rejalashtirilmoqda. Bu haqda prezident Shavkat Mirziyoyev beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumining yalpi majlisida ma’lum qildi.
Ta’kidlanishicha, markaz ishtirokchilari uchun jozibador soliq tizimi yaratiladi. Xususan, foyda solig‘i, qo‘shilgan qiymat solig‘i, mol-mulk solig‘i hamda bojxona bojlari nol foiz etib belgilanadi. Shuningdek, kapitalning erkin harakati va istalgan valutada hisob-kitob qilish imkoniyati kafolatlanadi.
Markaz hududida moliyaviy texnologiyalar, raqamli aktivlar va «yashil» moliyani rivojlantirish uchun zamonaviy infratuzilma shakllantiriladi. Bundan tashqari, normativ hujjatlar qabul qilish vakolatiga ega mustaqil moliyaviy regulyator tashkil etiladi.
Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatoriga kirdi
Xalqaro konsalting kompaniyasi Boston Consulting Group (BCG) tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotda Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatorida qayd etildi. Poytaxt “o‘zgarish sur’ati” ko‘rsatkichi bo‘yicha jahonning bir qator yirik shaharlarini ortda qoldirib, yuqori o‘rinlardan birini egallagan.
BCG tomonidan tayyorlangan tadqiqotda dunyoning turli shaharlari iqtisodiy imkoniyatlar, yashash sifati, ijtimoiy kapital, davlat boshqaruvi bilan o‘zaro munosabatlar hamda o‘zgarishlarga moslashish sur’ati kabi mezonlar asosida baholangan.
Tahlil natijalariga ko‘ra, Toshkent “o‘zgarish sur’ati” yo‘nalishida Xitoyning Shenchjyen shahri va Saudiya Arabistoni poytaxti Ar-Riyoddan keyingi pog‘onani egallagan. Tadqiqot mualliflari Toshkentning yuqori natijalarini avvalo iqtisodiy faollikning o‘sishi, yangi imkoniyatlarning paydo bo‘lishi hamda davlat xizmatlarining raqamlashtirilishi bilan izohlagan. Shuningdek, aholi va davlat idoralari o‘rtasidagi muloqot mexanizmlarining takomillashib borayotgani ham muhim omil sifatida qayd etilgan.
10 yoshdan katta aholining qariyb barchasi mobil telefon ishlatishi ma’lum bo‘ldi
O‘zbekistonda mobil aloqa vositalaridan foydalanish darajasi rekord ko‘rsatkichga yetdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda 10 yosh va undan katta aholining 99,3 foizi mobil telefondan foydalangan.
Qayd etilishicha, mamlakatda raqamli texnologiyalardan foydalanish imkoniyatlarining kengayishi, mobil aloqa xizmatlari qamrovining ortishi hamda internet infratuzilmasining rivojlanishi aholi orasida mobil telefonlar ommalashuviga xizmat qilgan.
Mutaxassislar fikricha, mobil telefonlar nafaqat aloqa vositasi, balki davlat xizmatlari, elektron to‘lovlar, onlayn ta’lim, elektron tijorat va turli raqamli platformalardan foydalanishning asosiy vositasiga aylanib bormoqda.
Andijonda 160 ming dollarlik yer savdosi bilan bog‘liq firibgarlik fosh etildi
Andijon viloyatida davlat zaxirasidagi yer maydonini rasmiylashtirib berishni va’da qilib, katta miqdorda pul talab qilgan shaxs huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan qo‘lga olindi.
Tergovga qadar tekshiruv materiallariga ko‘ra, fuqaro Z.Yu. boshqa bir fuqaroning ishonchiga kirib, o‘zini go‘yoki Andijon viloyati Statistika boshqarmasi xodimi sifatida tanishtirgan. U Andijon tumanidagi Yo‘ldosh Oxunboboyev massivida joylashgan davlat zaxirasi yer maydoni auksion orqali uning farzandi nomiga rasmiylashtirilgani haqida yolg‘on ma’lumot bergan. Shundan so‘ng mazkur 40 sotix yer maydonining hujjatlarini kelgusida xaridor nomiga rasmiylashtirib berishni va’da qilib, bu xizmat uchun 160 ming AQSh dollari talab qilgan.
Tezkor tadbir davomida u 80 ming AQSh dollarini olayotgan vaqtda ashyoviy dalillar bilan ushlangan. Holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Muddati o‘tgan mahsulotlarni sotganlik uchun jarimalar oshirilishi mumkin
Yaroqlilik muddati o‘tgan yoki belgilangan tartibda ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilmagan oziq-ovqat mahsulotlarini sotganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish rejalashtirilmoqda. Bu bo‘yicha qonun loyihasi Qonunchilik palatasida birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Hujjat bilan «Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida»gi kodeksning 178-moddasiga tegishli o‘zgartirishlar kiritish taklif etilmoqda. Loyihaga ko‘ra, yaroqlilik muddati o‘tgan mahsulotlarni, shuningdek, ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilishi majburiy bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini ushbu ma’lumotlarsiz realizatsiya qilish yoki sotish maqsadida qabul qilganlik uchun belgilangan jarimalar miqdori oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, mazkur tashabbus iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, bozorlarda mahsulotlar sifati ustidan nazoratni kuchaytirish hamda aholi salomatligiga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan holatlarning oldini olishga xizmat qiladi.
Jamiyat
O‘qish maqsadida chet elga chiqqanlar soni kamaydi
2026 yilning dastlabki to‘rt oyida o‘qish maqsadida xorijga chiqqan O‘zbekiston fuqarolari soni o‘tgan yilning mos davriga nisbatan sezilarli darajada qisqardi. Shu bilan birga, Qirg‘iziston, Rossiya va Janubiy Koreya o‘zbekistonliklar uchun eng ommabop ta’lim yo‘nalishlari bo‘lib qolmoqda.
Foto: Fotolia / WavebreakmediaMicro
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning yanvar–aprel oylarida 7 355 nafar O‘zbekiston fuqarosi ta’lim olish maqsadida chet elga safar qilgan. Bu ko‘rsatkich 2025 yilning shu davriga nisbatan 2,6 ming nafarga yoki 26,2 foizga kamaygan.
Tahlillarga ko‘ra, mazkur davrda o‘zbekistonliklar o‘qish uchun eng ko‘p tanlagan davlat Qirg‘iz Respublikasi bo‘lgan. U yerga ta’lim maqsadida 1 519 nafar fuqaro yo‘l olgan. Rossiya ikkinchi o‘rinni egallab, ushbu mamlakatga 1 515 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun borgan.
Reytingning keyingi pog‘onalaridan Janubiy Koreya, Turkiya va Tojikiston joy olgan. Xususan, Koreya Respublikasiga 1 184 nafar, Turkiyaga 554 nafar, Tojikistonga esa 514 nafar fuqaro ta’lim maqsadida safar qilgan.
Shuningdek, Xitoyga 472 nafar, Buyuk Britaniyaga 413 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun chiqqan. Boshqa davlatlarga ta’lim maqsadida safar qilganlar soni esa 1 184 nafarni tashkil etgan.
Mutaxassislar fikricha, ta’lim migratsiyasidagi o‘zgarishlarga xorijiy universitetlar qabul siyosati, ta’lim xarajatlari, stipendiya dasturlari hamda mehnat bozoridagi tendensiyalar ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Statistik ma’lumotlardan ko‘rinishicha, xorijda ta’lim olishga qiziqish saqlanib qolayotgan bo‘lsa-da, joriy yilning dastlabki oylarida chet elda o‘qish uchun safar qiluvchilar soni o‘tgan yilga nisbatan kamaygan.
Jamiyat
O‘zboshimchalik bilan qurilgan uy-joylarga oid qonunchilik yangilandi
O‘zbekistonda o‘zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalari hamda ularda barpo etilgan uy-joy va boshqa obektlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish tartibini takomillashtirishga qaratilgan qonun qabul qilindi. Hujjat mazkur sohadagi huquqiy mexanizmlarni soddalashtirish va fuqarolarning mulkiy huquqlarini himoya qilishni kuchaytirishni nazarda tutadi.
Qonun bilan bir qator me’yoriy-huquqiy hujjatlarga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi. Unda o‘zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalari hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish bilan bog‘liq amaldagi tartib-taomillarni yanada takomillashtirish maqsad qilingan.
Xususan, huquqlarni e’tirof etish jarayonlaridagi ayrim byurokratik talablar qisqartirilib, vakolatli tashkilotlarning mas’uliyati aniqlashtirildi. Shuningdek, fuqarolar tomonidan taqdim etiladigan hujjatlarni ko‘rib chiqish va qaror qabul qilish jarayonlarini soddalashtirishga qaratilgan normalar ham kiritilgan.
Qonunga muvofiq, ayrim holatlarda yer uchastkalari va uy-joylarga bo‘lgan huquqlarni rasmiylashtirishda avtomatlashtirilgan axborot tizimlaridan kengroq foydalanish, davlat organlari o‘rtasidagi ma’lumot almashinuvini kuchaytirish hamda arizachilar uchun ortiqcha ovoragarchiliklarni bartaraf etish choralari belgilanmoqda.
Ta’kidlanishicha, yangi o‘zgartishlar fuqarolarning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarini qonuniy jihatdan mustahkamlash, bahsli holatlarni kamaytirish va mulkni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish jarayonlarining ochiqligi hamda samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Mutasaddilar fikricha, qabul qilingan qonun aholining uy-joy va yer munosabatlari sohasidagi huquqiy kafolatlarini yanada kuchaytirish bilan birga, ko‘chmas mulk sohasidagi huquqiy munosabatlarni tartibga solishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etishga zamin yaratadi.
Jamiyat
Muddati o‘tgan mahsulotlarni sotganlik uchun jarimalar oshirilishi mumkin
O‘zbekistonda yaroqlilik muddati o‘tgan yoki belgilangan tartibda ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilmagan oziq-ovqat mahsulotlarini sotganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish rejalashtirilmoqda. Bu bo‘yicha qonun loyihasi Qonunchilik palatasida birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Qonunchilik palatasining navbatdagi majlisida aholi salomatligi va hayotini muhofaza qilishga qaratilgan qonun loyihasi muhokama qilindi. Hujjat bilan «Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida»gi kodeksning 178-moddasiga tegishli o‘zgartirishlar kiritish taklif etilmoqda.
Loyihaga ko‘ra, yaroqlilik muddati o‘tgan mahsulotlarni, shuningdek, ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilishi majburiy bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini ushbu ma’lumotlarsiz realizatsiya qilish yoki sotish maqsadida qabul qilganlik uchun belgilangan jarimalar miqdori oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, mazkur tashabbus iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, bozorlarda mahsulotlar sifati ustidan nazoratni kuchaytirish hamda aholi salomatligiga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan holatlarning oldini olishga xizmat qiladi.
Muhokamalar davomida deputatlar qonun loyihasining dolzarbligi va amaliy ahamiyatiga alohida to‘xtalib, ayrim normalar yuzasidan qonun tashabbuskorlariga savollar berdi. Shuningdek, hujjatni yanada takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ham bildirildi.
Bahs-munozaralardan so‘ng qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan birinchi o‘qishda qabul qilindi.
-
Siyosat2 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Jamiyat3 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Mahalliy3 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga gilam eksport qilmoqda?
-
Jamiyat4 days ago16−18 iyun kunlari Toshkent shahriga yuk mashinalari kiritilmaydi
-
Sport2 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Sport4 days agoJCh-2026. Osiyoning ikki jamoasi Yevropa vakillariga qarshi maydonga tushadi
-
Mahalliy3 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli
