Siyosat
Kongress soliq jazolarini engillashtiradigan va biznesni rag’batlantirishni qo’llab-quvvatlovchi qonunlarni qo’llab-quvvatlaydi
O‘zbekistonda soliq ma’muriyatchiligi va tadbirkorlikni rag‘batlantirish tizimiga o‘zgartirishlar tayyorlanmoqda. Parlament tomonidan qabul qilingan qonunda soliq to‘lovlarini taqdim etganlik uchun jarimalarni kamaytirish, tekshirishlarni soddalashtirish va ayrim tarmoqlar uchun soliq imtiyozlarini kengaytirish ko‘zda tutilgan.
O‘zbekiston Oliy Majlisi parlamenti soliq to‘lovlarini to‘lash qoidalarini buzganlik uchun jazoni kamaytirish, tekshirish tartiblarini tubdan qayta ko‘rib chiqish va tadbirkorlik subyektlariga soliq imtiyozlarini kengaytirishni nazarda tutuvchi qonunni qabul qildi. Mazkur hujjat ko‘rib chiqish uchun Prezidentga yuborildi.
3 dekabr kuni Iqtisodiyot va moliya vaziri o‘rinbosari Ahadbek Haydarov Qonunchilik palatasi majlisida so‘zga chiqib, qonun loyihasi soliq va soliq-byudjet siyosatining 2026-yilga mo‘ljallangan asosiy yo‘nalishlaridan kelib chiqqan holda ishlab chiqilganini aytdi.
Hujjat avgust oyida Prezidentimiz bilan bo‘lib o‘tgan muloqotda tadbirkorlar tomonidan ilgari surilgan tashabbuslarni hayotga tatbiq etish va soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirishga qaratilgan.
Xususan, qonun taklif qiladi:
Bir nechta soliq turlarini qamrab oluvchi soliq hisobotlarini kechiktirish uchun yagona jarimani qo’llang. Kechiktirilgan hisobot uchun ma’muriy jarimalarni kamaytirish. Kichik va o‘rta korxonalar direktorlari uchun summa 10 tadan 3 ta asosiy hisob birligiga, jismoniy shaxslar uchun esa 1 ta asosiy hisob birligiga qisqartirildi. Joriy yilning 9 oyida 111,9 mingta korxona direktorlariga nisbatan jami 956,4 milliard so‘mlik ma’muriy jarimalar qo‘llanildi. O‘tgan uch oy ichida hisobotlarini o‘z vaqtida taqdim etgan tadbirkorlarning besh kungacha kechikishi uchun jarimalardan ozod qiladi. To‘qqiz oy davomida 6 mingga yaqin tadbirkorga hisobot berish muddati besh kungacha kechiktirilgani uchun 2,8 milliard so‘m miqdorida jarima solindi. O’z-o’zini ish bilan band bo’lgan shaxslarga xaridorlarga schyot-faktura asosida tovarlarni sotishga ruxsat berish. Tuzatish hisobotlari asosida soliq to‘lovchilarning debitorlik qarzlaridan soliq qarzlarini undirish tizimi joriy etiladi. Faqat sud qarori bilan QQS solig’i to’lovchi sertifikatining amal qilishini 30 kundan ortiq muddatga to’xtatib turish mumkin.
Bundan tashqari, qonun bilan mol-mulk solig’i, yer solig’i, jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig’i, ijtimoiy soliq, qo’shilgan qiymat solig’i va savdo solig’i bo’yicha soliq deklaratsiyasini avtomatik ravishda tayyorlash joriy etiladi. Ushbu hisobotlarni soliq organi xodimlari tuzadilar.
Shuningdek, soliq to‘lovchilarga mahalliy soliq tekshiruvidan so‘ng qo‘yilgan moliyaviy jarimalarni olti oy davomida teng ulushlarda to‘lash imkoniyati ham taqdim etiladi.
“Hozirda bu imkoniyat faqat soliq tekshiruvidan so‘ng mavjud. 2024-yilda tekshirish natijalariga ko‘ra, 277 tadbirkorga olti oy davomida jami 302 milliard bedana jarima to‘lashga ruxsat beriladi”, – dedi vazir o‘rinbosari.
Shuningdek, qonunda ichki va tashqi bozorlar orqali sotilgan tovarlar bilan bog‘liq eksport operatsiyalarini qayta ko‘rib chiqish hamda bir masala bo‘yicha dastlabki tahlillarsiz takroran stol tekshiruvidan o‘tishga cheklovlar ko‘zda tutilgan.
Bundan tashqari, soliq to‘lovchining shaxsiy kabineti orqali auditorlik hisoboti elektron shaklda yuborilgan sanani mahalliy soliq tekshiruvining tugash sanasi deb hisoblash va soliq to‘lovchining iltimosiga binoan tekshirish materiallarini videokonferensiya shaklida ko‘rib chiqish taklif etiladi.
Soliq to‘lovchilarni nazorat-kassa mashinalari va to‘lov terminallaridan foydalanish, soliq deklaratsiyalarida xodimlar va ish haqi to‘g‘risidagi hisobotlarni ko‘rsatish, hujjatsiz yerlardan foydalanish, yer osti boyliklarini noqonuniy qazib olish va hokazolar yuzasidan ogohlantirish va joyida tekshirishni tashkil etish tartiblari belgilandi.
2026-yil 1-yanvardan boshlab savdo solig‘idan qo‘shilgan qiymat solig‘i va yuridik shaxslardan olinadigan daromad solig‘iga birinchi marta o‘tgan soliq to‘lovchilar bir yil davomida jarimaga tortilmaydi. Bu QQSni ro’yxatdan o’tkazish tartibi bilan bog’liq qoidabuzarliklarga nisbatan qo’llaniladi.
Shuningdek, qonunda yillik aylanmasi 10 milliard so‘mdan kam bo‘lgan va soliq tavakkalchiligining o‘rtacha darajasiga ega bo‘lgan korxonalarni soliq maslahatchilari va auditorlik tashkilotlarining xulosasi asosida ixtiyoriy tugatish tartibini joriy etish ko‘zda tutilgan.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
