Jamiyat
Ko‘cha o‘rtasiga panjara: bu qanchalik to‘g‘ri?
Toshkentda piyodalar yo‘lning belgilanmagan qismidan o‘tmasligi uchun ko‘cha o‘rtasiga temir panjaralar o‘rnatilmoqda. Buning uchun hozirgacha qariyb 8,4 mlrd so‘m ajratildi. Xo‘sh, shahar aholisi va mutaxassislar bunga nima deydi? Qarshilar ham, qo‘llovchilar ham bor, lekin ko‘pchilik bir fikrda yakdil: Toshkentga svetofor bilan jihozlangan piyodalar o‘tish joylari yetishmaydi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Toshkent shahar hokimi Shavkat Umrzoqov 21 iyul kungi qarori bilan, yo‘llar o‘rtasiga temir panjaralar o‘rnatish uchun yana 6,9 mlrd so‘m mablag‘ ajratdi.
Qarorda bu panjaralar aynan qaysi tumanlarda, qaysi ko‘chalarda yoki qancha masofada o‘rnatilishi va boshqa tafsilotlar keltirilmagan.
Poytaxt rahbari avvalroq, 20 may kungi qarorida ham yo‘llar o‘rtasiga temir panjaralar o‘rnatish uchun qariyb 1,5 mlrd so‘m ajratgan edi. Bu mablag‘ evaziga 10 ta tuman hududida jami 5,6 km masofada yo‘llar o‘rtasi to‘silishi ko‘zda tutilgan. Eng ko‘p Olmazor tumanida 1 km, Yakkasaroyda 850 m, Chilonzorda 700 m, eng kami Sergelida esa 250 m, Yashnobodda 300 m masofada panjara o‘rnatilishi ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, 20 may kungi qarorda shahar bo‘ylab 42 ta joyda qavariq (yo‘l sathidan bo‘rtib chiqqan) piyodalar o‘tish joylarini tashkil etish uchun 588 mln so‘m ajratilgan.
Hujjatlarda ko‘rsatilishicha, temir panjaralar va qavariq “zebra”lardan maqsad – piyodalar ishtirokidagi avtohalokatlarning oldini olish. Ammo, qavariq piyodalar o‘tish joylaridan farqli ravishda, temir panjaralar masalasida fikrlar xilma-xilligi ancha ko‘proq ko‘zga tashlanmoqda.
Kun.uz bu borada aholi vakillari va mutaxassislar fikriga quloq tutdi.
Shahar ko‘chalarida o‘tkazilgan ijtimoiy so‘rovda, respondentlarning ayrimlari ko‘chalar o‘rtasiga temir panjaralar qo‘yilishini qo‘llab-quvvatladi. Ular shu bilan piyodalar xavfsiz, haydovchilar ham xotirjam bo‘lishini aytmoqda. Lekin qarshi fikrlar salmog‘i ko‘proqdek. Xususan, ko‘plab vatandoshlar piyodalar o‘tish joylarini ko‘paytirish kerak deb hisoblaydi.
“Hamma joyni panjara qilish kerakmas, ora-orasini odamlar o‘tishi uchun ochib qo‘yish kerak-da. Ko‘p joylarda aylanib kelish juda uzoq yo‘l bosishni talab qiladi. Ippodrom yo‘lini ko‘rsangiz, odamlar panjaradan ham oshib o‘tadi”, – deydi suhbatdoshlardan biri.
“Bunaqa to‘siqlar avval ham qilingandi, lekin samara bermagani uchun olib tashlangan. Bu yechim bo‘la olmaydi”, – deydi boshqa bir hamshahar.
Bir nechta respondent aynan tugmali svetoforlar bilan jihozlangan piyodalar o‘tish joylarini ko‘paytirishga chaqirdi. So‘rovda, shuningdek, haydovchilar va piyodalarning yo‘lda harakatlanish madaniyatini oshirishga chaqirganlar ham bo‘ldi.
Piyodalarning belgilanmagan joylardan o‘tishini cheklash uchun yo‘llar o‘rtasiga to‘siq o‘rnatish bo‘yicha avvalgi tajribalarni Kun.uz bilan suhbatda shaharsoz Temur Ahmedov ham esga oldi.
“Panjara qo‘yildi, buzildi. Xalq puli isrof bo‘lgandi, desak ham bo‘ladi, u paytda shaharning bosh rejasi yo‘q edi.
Odamlarga har kuni ko‘rinadigan narsa qilganda, odamlar tushunishi kerak: nima uchun bu qilinyapti? Agar bu kattaroq rejaning bir qismi, 25-30 yilga o‘ylangan reja bo‘lsa, shuni odamlarga to‘g‘ri yetkazib berish kerak”, – deydi u.
Shaharsozga ko‘ra, faqat cheklash bilan muammo hal bo‘lib qolmaydi.
“Odam bekordan bekorga ko‘chaning narigi tomoniga o‘tmaydi. Do‘konga borishi yoki bekatga o‘tishi kerak. Demak, unga o‘tishga imkoniyatlar yaratib berish kerak, qulay bo‘lishi kerak. Odamlar doim qulaylik qidiradi.
Shaharshunoslikda dizaynning markazida inson turishi kerak, degan yondashuv bor. Masalan, Oqtepa chorrahasida piyodalar yer usti ko‘prigi qilingan, lekin odamlar uning tagidan yugurib o‘tadi. Bugun mana, bitta odam qoqildi, vaqtida turdi, ulgurdi, chunki mashina uzoqda edi. Odamlarga eng qulayi – asfalt yuzasidan o‘tish, chunki 3-qavatga chiqish, pastga tushish noqulay. U yerda lift yoki eskalator yo‘q. Oddiygina “zebra” tashkil qilib, svetofor qo‘yib bersangiz bas, odamlar o‘taverdi.
Panjaraning asosiy vazifasi – odamlarga noqulaylik yaratish. Noto‘g‘ri ishni qilishga noqulaylik yaratish bilan birga, to‘g‘ri yo‘l tutishga qulaylik yaratishingiz ham kerak. Faqat bitta tomonini qilsangiz, u yechim bo‘lmaydi. Masalan, O‘rikzor bozori qarshisida odamlar hatto qo‘lida yuki bilan ham ko‘chadan yugurib o‘tishga harakat qiladi. U yerga panjara qo‘yishdi, olib tashlashdi, yana qo‘yishdi; odamlar panjarada teshiklar ham qilib oldi. Chunki u yerda faqat bitta yerosti o‘tish joyi bor. U o‘tish joyi qulay bo‘lgani bilan, u bitta, shuning uchun uzoqlik qiladi.
Yoki “Riviera” savdo markazining qarshisidagi yo‘l. Ko‘chaning narigi tomonida juda ko‘p aholi yashaydi. Ular yo‘ldan o‘tish uchun svetoforgacha yurib borib, aylanib kelishi kerak. Odamlarning ko‘pi belgilanmagan joydan, savdo markazining ro‘parasidan shunchaki yugurib o‘tadi. Men ham yugurib o‘tganman. Chunki noqulay, siz 400 metr nariga borishingiz kerak”, – deydi Temur Ahmedov.
O‘zbekiston Yo‘l harakati xavfsizligi jamiyati raisi Sharofiddin Hamzayevning so‘zlariga ko‘ra, temir panjaralar o‘rganishlar asosida faqat ayrim uchastkalarda qo‘llanilsa, foydali bo‘lishi mumkin.
“Ayrim ko‘chalarga kerak, lekin ayrimlariga kerak emas. Qarorda esa panjaralar qayerlarga o‘rnatilishi, o‘zi qanaqa panjara bo‘lishi keltirilmagan. Bu narsalar ham ochiqlansa, maqsadga muvofiq bo‘lardi”, – deydi Hamzayev.
Mutaxassis Beruniy va Nurafshon ko‘chalarini misol qilib keltirib, aholi gavjumligiga qaramay, bu ko‘chalarda piyodalar o‘tish joylari bir-biridan haddan tashqari uzoqligini aytdi.
“Nurafshon ko‘chasida yo‘l o‘rtasiga to‘siq o‘rnatilgan. Undan oldin baxtsiz hodisalar ko‘p bo‘lgan. Lekin bunday olib qarasak, piyodalar o‘tish joyi bir-biridan uzoq”, – deydi Sharofiddin Hamzayev.
Eslatib o‘tamiz, yo‘l harakati xavfsizligi sohasida aholi murojaatlarini qabul qilish uchun elektron portal ishga tushirilishi kutilmoqda. Bu portalda aholi qayerga belgi, chiziq, piyoda yo‘lagi va svetofor kerakligi borasida taklif kiritishi, kiritilgan takliflarga ovoz berishi, qilingan ishlarning foto-videolarini ko‘rib, baho berishi ko‘zda tutilgan.
O‘zbekistonda qurilishi tugallanmagan va belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarni ko‘chirish holatlarining oldini olish maqsadida qonunchilik kuchaytirilmoqda. Buning uchun mas’ul shaxslarga jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Foto: Oliy Majlis Qonunchilik palatasi
Qonunchilik palatasi majlisida mazkur masalaga oid qonun loyihasi ko‘rib chiqilib, deputatlar tomonidan qabul qilindi va Senatga yuborildi.
Qayd etilishicha, so‘nggi yillarda mamlakatda shaharsozlik sohasini takomillashtirish bo‘yicha izchil islohotlar amalga oshirilayotgan bo‘lsa-da, ayrim hollarda qurilishi tugallanmagan hamda rasman foydalanishga topshirilmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning noqonuniy ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yilmoqda.
Mutasaddilarning ta’kidlashicha, bunday holatlar aholi xavfsizligiga jiddiy tahdid tug‘dirishi mumkin. Shu bois sohada faoliyat yuritayotgan sub’yektlar mas’uliyatini oshirish va huquqbuzarliklarning oldini olishga qaratilgan huquqiy mexanizmlarni kuchaytirish zarur.
Qonun loyihasiga muvofiq, Jinoyat kodeksiga ko‘p kvartirali uylar qurilishi uchun mas’ul shaxslar yoki mansabdor shaxslar tomonidan foydalanishga qabul qilinmagan uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yganlik uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Shuningdek, Shaharsozlik kodeksiga buyurtmachilar va pudratchilar zimmasiga belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘ymaslik choralarini ko‘rish majburiyatini yuklovchi normalar kiritilishi nazarda tutilgan.
Muhokamalar davomida deputatlar qonun loyihasining dolzarbligi va ahamiyatini ta’kidlab, uni yanada takomillashtirish yuzasidan qator taklif va tavsiyalar bildirdi. Yakunda qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan qabul qilinib, Senatga yuborildi.
Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida noqonuniy muomalada bo‘lgan qariyb 3,2 kilogramm giyohvandlik vositalari musodara qilindi. Holatlar yuzasidan bir necha nafar gumonlanuvchi qo‘lga olinib, ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atildi.
«Xavfsiz va sog‘lom yurt» keng qamrovli tezkor-profilaktik tadbirlari doirasida Davlat xavfsizlik xizmati Toshkent shahar boshqarmasi hamda poytaxt IIBB xodimlari hamkorligida giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi qator tezkor tadbirlar o‘tkazildi.
Dastlabki holatda Bektemir tumani hududida harakatlanayotgan Gentra rusumli avtomashina to‘xtatilib tekshirildi. Avtomashinada Yashnobod tumanida yashovchi, 1998 yilda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro bo‘lgan. Tekshiruv chog‘ida transport vositasi salonidan bir nechta zip-paketlarga qadoqlangan och sariq rangli kukunsimon moddalar topildi.
Tezkor tadbir davomida gumonlanuvchilar avvaldan yashirib qo‘ygan xufiya joy hamda ijaraga olgan xonadon ko‘zdan kechirildi. U yerdan ham kukunsimon moddalar, elektron tarozilar va giyohvandlik vositalarini qadoqlashda foydalaniladigan anjomlar aniqlandi.
Ekspertiza xulosasiga ko‘ra, musodara qilingan moddalar 1,2 kilogramm geroin va 100 gramm mefedron ekani tasdiqlangan. Ma’lum qilinishicha, mazkur ikki shaxs ham muqaddam giyohvandlik vositalari bilan bog‘liq jinoyatlari uchun sudlangan.
Yana bir tezkor tadbirda Shayxontohur tumanida yashovchi, 1982 yilda tug‘ilgan, muqaddam sudlangan fuqaroning yashash xonadonidan 47 gramm gashish va 34 gramm opiy musodara qilindi.
Tergov harakatlari davomida uni narkotik moddalar bilan ta’minlab kelgani gumon qilinayotgan Olmazor tumanida yashovchi 1980 va 1985 yillarda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro ham ushlandi. Ularning avtomashinalari va yashash xonalari tekshirilganda, 1,8 kilogramm gashish hamda 12 gramm opiy aniqlanib, protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi.
Har ikki holat yuzasidan gumonlanuvchilarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda tergov harakatlari davom etmoqda.
Reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalariga oid huquqlar himoyasi kuchaytiriladi.
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident qarori (PQ-265-son, 15.07.2026-y.) qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, voyaga yetmagan shaxslar o‘z huquqlarini mustaqil ravishda amalga oshirish yuzasidan sudlarga murojaat qilishda davlat bojidan ozod qilinishi belgilandi.
2026-yil 1-oktyabrdan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi, tug‘ilgan sanasi kabi birlamchi ma’lumotlari o‘zgarganda o‘zida ushbu ma’lumotlarni aks ettiruvchi davlat organlariga tegishli axborot tizimlaridagi ma’lumotlarga avtomatik tarzda idoralararo elektron hamkorlik yo‘li bilan o‘zgartirishlar kiritish amaliyoti yo‘lga qo‘yiladi.
2026-yil 1-noyabrdan boshlab:
– mobil aloqa vositalari orqali SMS-xabarnomalar yo‘li bilan tovar (ish, xizmat)larni taklif (reklama) qiluvchi har qanday yuridik va jismoniy shaxslar faqat shaxsning yozma yoki elektron roziligini olgandan so‘ng ushbu harakatlarni (reklamani) amalga oshiradi;
– mobil aloqa vositalariga reklama qo‘ng‘iroqlari va SMS-xabarnomalarni jo‘natish xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar o‘zlarining axborot tizimlarini Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazgandan keyin tegishli xizmatlarni ko‘rsatishiga yo‘l qo‘yiladi;
– reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini telekommunikatsiya tarmoqlari (mobil aloqa) orqali soat 18.00 dan 09.00 gacha tarqatish taqiqlanadi;
– mobil aloqa operatorlariga o‘zlari tomonidan tarqatiladigan reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini abonent so‘roviga ko‘ra to‘liq yoki qisman bloklash majburiyati yuklatiladi;
– mazkur belgilangan talablarga rioya etmaslik reklama hamda shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish hisoblanadi va tegishli choralar ko‘rish uchun asos bo‘ladi.
Kino, teatr, muzey va konsertlarga muntazam tashrif buyurish fiziologik qarishning sekinlashishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Bu ikki mingga yaqin keksa odamlarning ma’lumotlarini tahlil qilgan yapon olimlari tomonidan chiqarilgan xulosadir. Tadqiqot natijalari Epidemiologiya va Jamiyat Salomatligi jurnalida (JECH) chop etildi.
Tadqiqotchilar qarish bo‘yicha uzoq muddatli tadqiqotda ishtirok etgan 50 yoshdan oshgan 1899 nafar ingliz fuqarosining ma’lumotlarini o‘rganib chiqdilar.
Ishtirokchilar kinoteatrlar, muzeylar, san’at galereyalari, teatrlar, konsertlar va operalarga qanchalik tez-tez tashrif buyurganliklarini xabar qilishdi. Keyin bu ma’lumot ularning fiziologik yoshi bilan taqqoslandi – bu qon bosimi, o‘pka funksiyasi, gemoglobin va xolesterin darajasi, tana massasi indeksi, ushlash kuchi va yurish tezligi kabi o‘nta parametr asosida tananing haqiqiy sog‘lig‘ini aks ettiruvchi ko‘rsatkich.
Ma’lum bo‘lishicha, madaniy tadbirlarga kamida bir necha oyda bir marta tashrif buyurgan odamlarning o‘rtacha fiziologik yoshi 66,9 yoshni tashkil etgan. Deyarli faqat madaniy hayotda ishtirok etganlar orasida bu ko‘rsatkich 69,9 yoshga yetdi – bu taxminan uch yillik farq.
Daromad, bandlik, surunkali kasalliklar va boshqa omillarni hisobga olgan holda ham, madaniy faoliyat shkalasidagi har bir qo‘shimcha birlik fiziologik yoshni taxminan 31 kunga qisqartirish bilan bog‘liq edi.
Mualliflarning fikriga ko‘ra, bu ta’sir madaniy dam olish ijtimoiy muloqotni rivojlantirishi, aqliy farovonlikni yaxshilashi va sog‘lom turmush tarzini rag‘batlantirishi bilan izohlanishi mumkin.
Olimlar madaniy faoliyatning fiziologik qarishga ta’siri muntazam jismoniy faollikning ta’siriga o‘xshashligini va qo‘shimcha tadqiqotlarga loyiqligini ta’kidlamoqdalar.
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarori qabul qilindi.
Foto: Ronstik / Shutterstock
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, 2026 yil 1 noyabrdan boshlab:
mobil aloqa vositalari orqali SMS-xabarnoma shaklida tovar va xizmatlarni taklif (reklama) qiluvchi har qanday yuridik va jismoniy shaxs faqat shaxsning yozma yoki elektron roziligini olgandan so‘ng ushbu harakatlarni (reklamani) amalga oshiradi;
mobil aloqa vositalariga reklama qo‘ng‘iroqlari va SMS-xabarnomalarni jo‘natish xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar o‘z axborot tizimlarini Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazgandan keyin tegishli xizmatlarni ko‘rsatishiga yo‘l qo‘yiladi;
reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini telekommunikatsiya tarmoqlari (mobil aloqa) orqali soat 18.00 dan 9.00 gacha tarqatish taqiqlanadi;
mobil aloqa operatorlariga reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini abonent so‘roviga ko‘ra to‘liq yoki qisman bloklash majburiyati yuklatiladi;
Ushbu talablarga rioya etmaslik reklama hamda shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish hisoblanadi va tegishli choralar ko‘rish uchun asos bo‘ladi.
Qurilishi tugallanmagan uylarga ko‘chirish holatlariga chek qo‘yiladi
Daniya “do’zax qurti” hujumida – hukumat navbatdan tashqari yig’ilish o’tkazdi
Prezident Toskana viloyati bilan hamkorlik salohiyatini yuqori baholadi
-
Sport5 days agoIspaniya Belgiyani yengib, yarimfinalga chiqdi
-
Sport4 days agoAngliya-Norvegiya bahsi boshlanish vaqti kechiktirilishi mumkin
-
Jamiyat4 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Jamiyat5 days agoDori narxini sun’iy oshirgan yuzlab dorixonalar aniqlandi
-
Jamiyat5 days agoJanubiy Koreya va AQShga noqonuniy migratsiya tashkil etmoqchi bo‘lganlar ushlandi
-
Iqtisodiyot5 days ago
17 mlrd so‘mdan ortiq davlat xaridlaridagi qonunbuzilishlar aniqlandi
-
Dunyodan4 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi