Mahalliy
«Kaptiva»da kelgan sovchi», «Padarkush», «Xaloskor»…
Guldasta
Gullar sotiladigan rastaga bir qiz chiroyli guldasta bilan yaqinlashdi.
– Kechirasiz, mana shu gul qancha turadi?
Sotuvchi opa guldastani aylantirib ko‘rdi-da, narxini aytdi.
– Iltimos, shuni yarim bahosida oling. Menga pul judayam zarur edi.
– Yo‘q. Shundoq ham gullarim ko‘p, – dedi sotuvchi opa unamay.
– Mayli, arzonroqqa beraman, – o‘tindi qiz.
– Boshimga uramanmi? Hademay so‘lib qoladi bu gullar. Keyin kim ham olardi?
Qiz burilib ketmoqchi bo‘ldi.
– Hay, shoshmang, talabaga o‘xshaysiz, – sotuvchi opa guldastani ushlab, yanada past narxni aytdi.
Qiz rozi bo‘ldi. Pulni olib, chopqillab ketdi. Sotuvchi opa guldastaga suv purkab, o‘zgacha zeb berib, rastaga qo‘ydi…
Bu manzarani uzoqdan kuzatib turgan yigitning ko‘zlariga yosh keldi. Kechagina oxirgi puliga shu guldastani sotib olgan edi u.
«Kaptiva»da kelgan sovchi
Qop-qora marmar qoplangan uch qavatli uy yoniga «Kaptiva» kelib to‘xtadi va undan bir ayol tushdi.
– Manovi oilaning kelin qiladigan qizlari bormi? – deb so‘radi u qo‘shni xotinlardan.
– Siz, yaxshisi, huv anovi uyning qizini kelin qiling, – maslahat berishdi ayolga oddiygina, eski darvozani ko‘rsatib. – Nihoyatda odobli, tarbiyali, mehnatkash qizlari bor. Tilidan bol tomadi. Bir oilani obod qiladi.
Ayol marmar uyga ishora qildi.
– Yo‘q, menga mana bunaqa uylardan kelin kerak, – u shunday dedi-da, mashinasiga o‘tirib haydab ketdi.
Padarkush
U o‘g‘lining o‘qishiga pul to‘lash uchun olis o‘lkalarga borib ishladi. Sovuq, zax konda og‘ir mehnat qildi. O‘g‘li institutni tamomlab, shaharda qoldi. Ota ishni davom ettirishga majbur bo‘ldi. Uning topgan pullariga o‘g‘il uy sotib oldi.
Ota qishloqqa qaytganida sog‘lig‘idan ancha putur ketgan edi. Yuzi rangpar tus olgan, o‘pkasi qattiq shamollagan edi. Uzoq davolansa-da, kor qilmadi: sovuq va zax ishini qilib qo‘ygan ekan. Qishloqdagi shifokorlar, shaharga borib davolaning, deyishdi. Biroq keksa bemorning shaharda shifo topishi ham qiyin bo‘ldi. Uning nafas olishi tobora og‘irlashar, tez-tez charchab qolardi.
O‘g‘il kattaroq ishga o‘tgan edi. Otasining salomatligidan ko‘ra vaqtni o‘ylab siqilardi u. Bechora qariya navbatdagi vrach huzuridan chiqqanida o‘g‘il qo‘l telefonida asabiylashib gaplashayotgandi. Ota ko‘zlari javdirab kutib turdi. O‘g‘il gaplashib bo‘lib, qovog‘ini uyib qaradi. Ota davolash uchun katta pul kerakligini aytganida u tutaqib ketdi. Qattiq so‘kindi. Kimni haqorat qilgani noma’lum, ammo otasining ko‘zlariga qarab haqorat qilgan edi u.
Otani yo‘tal tutdi. Aslida ko‘z yoshlarini yashirish uchun yolg‘ondan yo‘tala boshlagan edi. Kechga borib uning joni uzildi. Agar o‘limiga kasallik sababchi deyilsa, u hali biroz yashashi kerak edi.
Xaloskor
U jajji o‘g‘li o‘ynab o‘tirgan soatiga qaradi-yu, ko‘chaga shoshildi. Ibodat vaqti bo‘lgan edi. Masjid ko‘chaning narigi tomonida.
Odamlar siyrak ko‘chaga chiqar-chiqmas, qattiq qichqiriqni eshitdi. Barvasta yo‘lto‘sar bir kampirning sumkasini siltab tortar, ammo u tutqichdan ushlagancha yordam so‘rab dodlar edi. Yordam berish kerak, biroq bunga vaqt ketadi, u esa esini taniganidan buyon namozga kechikmagan. Yo‘lto‘sar qo‘ynidan pichoq chiqarib kampirga o‘qtala boshladi. U noiloj o‘sha tomonga yugurdi.
Yo‘lto‘sar bilan olishuv anchagacha davom etdi. O‘ljasidan quruq qolgan ablah xaloskor yigitning joniga qasd qilishga rosa urindi, ammo qo‘lidan kelmadi. Politsiya mashinasi ovozi eshitilgach, u kichik muyulishga qarab qochdi.
Kampir xaloskor yigitni rosa alqadi. «Sizni Xudo yetkazdi», dedi. Oradan yarim soatcha vaqt o‘tgan edi. «Namozga kechikdim-da», deb o‘yladi yigit.
U shosha-pisha masjidga kirib borganida endigina azon aytilayotgan ekan. Ulguribdi. Demak, o‘g‘li soatni o‘ynayotib uning millarini oldinga surib qo‘ygan ekan.
Qo‘ng‘iroqdan so‘ng
Men o‘g‘limni har kuni maktab hovlisida kutib turardim. Qo‘ng‘iroq chalingach, birozdan so‘ng u ichkaridan chiqib, nigohi bilan meni izlardi. Ko‘zi tushgach, maqtangannamo qadam tashlardi: demak, besh baho olgan! Salom-alikdan so‘ng «Xo‘sh?» deb so‘rardim.
– To‘rtta besh, – javob berardi.
– Zo‘r-ku!
O‘g‘limning, hatto o‘nta a’lo baho olgan paytlari bo‘lardi. Tabiiyki, u ham, men ham quvonardik. Ammo bugun…
O‘g‘limning nigohi ma’yus edi. Menga ko‘zi tushgach, o‘pkasi to‘lib ketdi. Yomon baho olganini sezdim. U yaqinlashgan sayin, men bamaylixotir turardim. Keyin esa nima bo‘lganini so‘radim. Uch baho olibdi. O‘g‘lim koyishimni kutar, lablari titrardi.
– Shunga shunchami? – dedim men samimiy tarzda. – Hechqisi yo‘q, bo‘lib turadi.
O‘g‘lim yig‘lab yubordi:
– Meni kechiring, dada…
– Hammasi joyida. Yig‘lama, o‘g‘il bolaga yarashmaydi…
U bunday munosabatimni sira kutmagandi. Menga shu qadar minnatdor boqdiki, ko‘nglim allanechuk bo‘ldi. Ko‘z yoshlarimni zo‘rg‘a tiydim. Yo‘l bo‘yi o‘yladim:
«Bolajonim, men qandaydir raqamlar tufayli seni ranjitmayman. Aslo bunday qilmayman. Men uchun ma’yus ko‘zlaringdan ko‘ra quvnoq qiyofang ming marta a’lo!..»
Kechqurun o‘g‘lim bo‘ynimdan quchoqlab, shunday dedi:
– Siz dunyodagi eng yaxshi dadasiz!..
Anvar Namozov
Mahalliy
Texnikum bitiruvchisini ishga olgan tashkilotlarga kredit beriladi
Hukumat qarori bilan «Texnikumlar bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda bitiruvchilar bandligini ta’minlagan tashkilotlarga kredit ajratish tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Ushbu Nizom davlat texnikumlari bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda bitiruvchilar bandligini ta’minlagan tashkilotlarga kredit ajratish tartibini belgilaydi.
Quyidagi talablarga javob bergan tashkilotlar kredit olish huquqiga ega:
– texnikum bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda dual ta’lim bo‘yicha texnikum bilan amal qiluvchi shartnoma mavjud bo‘lishi;
– dual ta’lim doirasida o‘quvchilar uchun ish joylari va ishlab chiqarish amaliyoti tashkil etilgan bo‘lishi;
– dual ta’lim doirasida o‘quvchilarga tashkilotning malakali mutaxassislarini “ustoz” sifatida biriktirgan bo‘lishi;
– dual ta’lim shaklida tahsil olayotgan o‘quvchilar bilan muddatli mehnat shartnomalari tuzilgan bo‘lishi hamda ish haqi to‘lashi;
– joriy yilda texnikum bitiruvchisini tashkilotdagi vakant ish o‘rniga mehnat shartnomasi asosida ishga qabul qilgan bo‘lishi.
Tashkilotlar dual ta’lim dasturi doirasida kredit olish uchun tijorat banklariga quyidagi hujjatlarni qog‘oz shaklida taqdim etadi:
kreditni olish to‘g‘risidagi ariza;
ariza beruvchi (tashkilot)larning amalda bo‘lgan tasdiqlovchi hujjatlari;
texnikum va tashkilot o‘rtasidagi hamda tashkilot va o‘quvchi o‘rtasidagi dual ta’lim bo‘yicha shartnoma nusxalari;
dual ta’lim dasturi va dual ta’limda tahsil olayotgan o‘quvchilar ro‘yxati;
tashkilot tomonidan kreditdan foydalanish rejasi;
tashkilotning soliq qarzdorligi mavjud emasligi to‘g‘risida ma’lumot.
Tashkilotning kredit ajratish bo‘yicha taqdim etgan barcha hujjatlari kreditga layoqatlilik ko‘rsatkichiga muvofiq kelgan taqdirda, tijorat banki 3 ish kunida bu haqda tashkilotga xabar beradi, shartnoma tuzadi hamda uning hisobvarag‘iga kreditni o‘tkazadi.
Mahalliy
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilariga o‘qishini texnikumlarga ko‘chirish imkoniyatini beruvchi yangi tartib belgilandi. Bu Vazirlar Mahkamasining tegishli qarori bilan tasdiqlangan.
Qarorga ko‘ra, kasbiy ta’lim tashkilotlari o‘quvchilarining o‘qishini ko‘chirish yoki qayta tiklash, shuningdek, umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinf o‘quvchilarini texnikumlarga ko‘chirish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatishning yagona tartibi joriy etiladi.
Mazkur xizmatlardan foydalanish uchun arizalar Davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YaIDXP) orqali elektron shaklda topshiriladi.
10-sinf o‘quvchilarining o‘qishini texnikumlarga ko‘chirish tartibi alohida belgilanadi. Bu o‘quvchilarga kasbiy ta’lim olish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Shuningdek, kasbiy ta’lim tashkilotlariga o‘qishni ko‘chirish va qayta tiklash bo‘yicha xulosa berishning yagona tartibi joriy etiladi.
Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan hamkorlikda ikki oy muddatda mazkur davlat xizmatlarini YaIDXP orqali ko‘rsatish imkoniyatini yo‘lga qo‘yish belgilangan.
Bundan tashqari, davlat xizmatlarini ko‘rsatish uchun zarur ma’lumotlarni tegishli davlat organlaridan elektron shaklda olish imkoniyati yaratiladi.
Mahalliy
O‘zbekistonda xorijiy oliygohlar soni 10 yilda 4,3 barobar oshdi
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025/2026-o‘quv yili boshida O‘zbekistonda 30 ta xorijiy oliy ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
Bu 2015/2016-o‘quv yilidagi 7 taga nisbatan 4,3 barobar ko‘p. Shu tariqa, o‘n yil ichida mamlakatda faoliyat yuritayotgan xorijiy OTMlar soni 23 taga oshgan.
Xorijiy oliy ta’lim tashkilotlari soni 2005/2006-o‘quv yilida 2 ta bo‘lgan. 2010/2011-o‘quv yiliga kelib bu ko‘rsatkich 6 taga yetgan.
2015/2016-o‘quv yilida mamlakatda 7 ta xorijiy oliy ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan bo‘lsa, keyingi besh yilda ular soni yana sezilarli ko‘paygan.
2020/2021-o‘quv yili boshida xorijiy OTMlar soni 18 taga yetgan. Bu 2015/2016-o‘quv yiliga nisbatan 11 taga ko‘pdir.
Shuningdek, 2020/2021-yildan 2025/2026-o‘quv yiligacha xorijiy oliy ta’lim tashkilotlari soni yana 12 taga oshgan. Natijada besh yillik davrda ular soni 18 tadan 30 taga yetdi.
Mahalliy
35 yilda O‘zbekistonda maktablar soni 1,3 barobar oshdi
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025/2026-o‘quv yili boshida O‘zbekistonda 11 118 ta umumiy o‘rta ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
Bu ko‘rsatkich 1991/1992-o‘quv yilidagi 8 557 ta maktabga nisbatan 1,3 barobar ko‘p. Shu tariqa, mustaqillikdan keyingi davrda mamlakatdagi umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlari soni 2 561 taga oshgan.
Dinamikaga ko‘ra, maktablar soni ayrim davrlarda sekin o‘sgan yoki qisqargan bo‘lsa-da, so‘nggi yillarda barqaror ko‘payish kuzatilgan. 2020/2021-o‘quv yilida ular soni 10 181 tani tashkil etgan.
1995/1996-o‘quv yilida mamlakatda 9 289 ta, 2000/2001 o‘quv yilida 9 726 ta umumiy o‘rta ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
2005/2006-o‘quv yiliga kelib bu ko‘rsatkich 9 803 taga yetgan. 2010/2011-o‘quv yilida esa 9 806 ta maktab qayd etilgan. Keyingi besh yilda ko‘rsatkich biroz pasayib, 2015/2016-o‘quv yilida 9 720 tani tashkil qilgan.
2020/2021-o‘quv yilidan boshlab o‘sish yana tezlashgan. 2021/2022-yilda 10 289 ta, 2022/2023-yilda 10 522 ta, 2023/2024-yilda 10 750 ta maktab faoliyat yuritgan.
2024/2025-o‘quv yili boshida umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlari soni 10 943 tani tashkil etgan. Bir yil o‘tib, bu ko‘rsatkich yana 175 taga oshib, 11 118 taga yetgan.
Shunday qilib, 2020/2021-o‘quv yilidan 2025/2026-o‘quv yiligacha mamlakatdagi maktablar soni 937 taga ko‘paygan.
Mahalliy
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi
Oliy ta’lim tashkilotlari, akademik litsey va texnikumlarda yangi o‘quv yili boshlanish sanasi belgilandi. Bu haqda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi xabar qildi.
2026/2027-o‘quv yilida akademik litsey va texnikumlarda o‘quv jarayonlari 2-sentyabrdan boshlanadi.
Oliy ta’lim tashkilotlarida esa:
— 1-bosqich talabalari uchun — 7-sentyabrdan;
— 2-bosqich va undan yuqori bosqich talabalari uchun — 14-sentyabrdan o‘quv jarayonlari tashkil etiladi.
-
Mahalliy5 days ago
Toshkentda maktabgacha ta’lim markazi tashkil etiladi
-
Jamiyat5 days ago
Mirakida ekologik bilim va sport uyg‘unlashgan kun
-
Iqtisodiyot3 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Iqtisodiyot4 days ago
Mikro GESlarni loyihalash va qurish tartibi soddalashtiriladi
-
Mahalliy1 day ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Mahalliy4 days ago
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Mahalliy2 days ago
O‘zbekistonda xorijiy oliygohlar soni 10 yilda 4,3 barobar oshdi
