Jamiyat
Kapalakdek ozodmisiz yoxud falajlangan tana, bir ko‘z bilan yozilgan kitob (esse)
Qo‘lim harakatlanadi — yoza olaman.
Oyoqlarim bilan yuraman.
Ko‘zlarim bilan dunyoni ko‘raman, quloqlarim bilan inson hikoyalarini tinglay olaman, boshimni qimirlatib suhbatdoshimni tasdiqlayman. Gapira olaman, nafas olishim ham yengil.
Miyam ishlayapti — fikrlay olaman.
Ammo men har doim yozishga ruhlanmayman. «Charchadim», «ilhom yo‘q», «ertaga yozaman» deb bahonalar topaman. Ba’zan kompyuter yoqilmagani, qahva yetishmayotgani yoki havo yoqmagani uchun maqolalarim, yozadigan narsalarim kechikadi… O‘zimni o‘zim ovutishga bahonalar minglab topiladi: ijodkorda shunday holatlar bo‘lib turadi, ruh charchaydi, ruhda bo‘shliq bo‘ladi va bu tabiiy… Dangasalikni romantiklashtirishga ustaman — go‘yoki men uchun vaqt tugamaydigan abadiy boylikdek…
Jan-Dominik Bobi farzandlari bilan
Uzoq yillar «Elle» jurnali bosh muharriri bo‘lib ishlagan fransiyalik Jan-Dominik Bobi 43 yoshida insult tufayli qulflangan tana — «locked-in syndrome» holatiga tushib qoladi. Tanasi harakatsiz. Qo‘l, oyoq, hatto til harakatlanmaydi. Oradan 20 kun o‘tib ongi tiklandi va faqat chap ko‘zi harakatlandi.
Shifokorlar u bilan muloqot qilishning o‘ziga xos usulini topishdi: ular harflarni sekin o‘qishar, Jan-Dominik to‘g‘ri harf aytilganda bir marta ko‘zini yumar, agar u noto‘g‘ri bo‘lsa ikki marta yumar edi.
Har kuni u ma’lum soat davomida yordamchisiga ko‘z «pirpiratib» kitobni «yozdirardi». 137 betlik kitob tayyor bo‘lishi uchun ikki yuz ming marta qovog‘ini pirpiratishga to‘g‘ri kelgan.
Skafandr va kapalak — qulflangan tana ichidagi parvoz
«Skafandr va kapalak» kitobi jahon adabiyotidagi eng g‘ayrioddiy asarlardan biri. Unda qahramon o‘z hayotini, xotiralarini va umidlarini hikoya qiladi.
U harflarni assistent yordamida ko‘z bilan tanlarkan, har bir so‘zga soatlar sarflanardi. Har bir jumla uchun jang qilish kerak edi. Bir harfdan, bir so‘zdan, bir jumladan… bir kitob yaratildi.
1997-yilda kitob chop etilganda, butun dunyo larzaga keldi. Bu shunchaki avtobiografiya emasdi, bu inson irodasining ramzi edi.
Hamkasblari uning asarini «ovozsiz qichqiriq» deb atashdi, chunki u jim holda butun insoniyatga o‘zini tinglashlariga erishgan edi.
Uning bu qahramonligi yosh jurnalistlarga namuna sifatida ko‘rsatildi. Uning asari shifokorlar va ruhshunoslar uchun ham ilhom manbaiga aylandi — chunki u «hayotdan voz kechmaslik»ning tirik isboti edi. Uning nomi bemorlar uchun umid ramziga aylandi.
U haqda nima deyishgan?
Jurnalist do‘stlari Bobining kitobini «so‘zlar bilan qayta tirilgan odam» deb ta’riflagan. Tanqidchilar uning uslubini «shaffof, og‘riqli va shu bilan birga jonbaxsh» deb atagan.
Ko‘plab o‘quvchilar unga minnatdorchilik xatlari yozgan: «Siz menga yashashni qayta o‘rgatdingiz. Mening muammolarim sizning holatingiz oldida mayda bo‘lib qoldi.»
Shundan so‘ng dunyoda falaj bemorlar bilan muloqot qilishning yangi usullari ishlab chiqildi. Uning tajribasi tibbiyot va psixologiya sohasida yangi usullarga zamin yaratdi. Bobi hech kimga yashashni o‘rgatmadi, u motivatsiyadan ma’ruza o‘qiydigan spiker bo‘lmadi. U faqat yashirin kuchni ko‘rsatdi, inson tanasi shikastlanishi mumkin, lekin ruhni hech kim qamay olmaydi. «Skafandr va kapalak» kitobi nutq hamda harakatga qodir bo‘lmagan odam tomonidan yozilgan kurash kitobidir.
U shunday yozadi: «Mening skafandrim tobora yengillasha boshlaydi, ongim esa kapalakdek parvoz qiladi. Men nafas olishga muhtojman, sevishga va zavqlanishga. Onging kapalakdek ozod bo‘lsa sevgan ayolingni ko‘rishing, Ispaniyada qal’alar qurishing, Atlantidani topishing mumkin. Qancha ishlar qilish mumkin. Faqat ko‘zingni yumsang xohlagan joyga borishing mumkin.»
Uning kitobini o‘qib, ko‘plab odamlar o‘z hayotiga boshqacha qaray boshladi. U shunday kuchli ruhiy motivatsiya berdiki, hatto sog‘lom odamlar ham hayot nima ekanini, qanday yashash kerakligini qayta his qildi.
Chunki Bobi skafandrda, qobiq ichida ham uchish imkoni borligini isbotlagan edi.
O‘zi haqida nima deydi?
Jan-Dominik Bobi o‘z tanasining qamog‘ida ham ijod qilishdan to‘xtamadi. Natijada qayg‘ular, sinovlar va mashaqqatlar, hatto ba’zan quvonchlari haqida ajoyib o‘lmas hikoyani yaratdi. Masalan, Bobi ba’zan mashg‘ulotlaridan noligan holda shunday deb yozadi: «Agar men og‘zimni doimiy ravishda to‘ldirib turgan tupukni yuta olsam, dunyodagi eng baxtli odam bo‘lardim».
Axir shu paytgacha hech qachon tupukni yutish ham baxtga aylanishi mumkinligi xayolimizga ham kelmagan edi-da.
Bobi qamalib qolgan tana azob-uqubati va tushkunlik haqida ta’sirli tarzda yozadi. U «og‘riqli» ko‘rpa-to‘shaklarni tasvirlaydi va yuzi bo‘ylab jazosiz yurgan chivinlarni ham. U kitob orqali 93 yoshli otasining qo‘ng‘iroqlari haqida gapirib beradi. Bobi yaqinlari uning mehrini boshqa hech qachon his etmasligini anglagan paytlar esa eng alamlisi. «Otalar kuni» munosabati bilan farzandlarining tashrifi chog‘ida u o‘zining ahvoliga achinib, chidab bo‘lmas tuyg‘u haqida gapirib beradi: «O‘g‘lim Teofil u yerda xotirjam o‘tiribdi, uning yuzi yaqinginamda. Men, o‘g‘limning qalin sochlariga teginishga, uning issiq tanasini mahkam quchoqlashga shunchaki haqqim yo‘q… To‘satdan, bu haqiqat meni o‘ldira boshladi».
U «Otalar kuni»da ota shunday holatda ko‘rinishi qanchalik qayg‘uli ekanini tasvirlaydi.
Ammo Bobi «Skafandr va kapalak» asari orqali insoniyatni qulflangan sindrom to‘liq g‘alaba etolmasligini isbotladi. Uning ahvoli achinarli bo‘lishi mumkin, lekin u g‘alaba qozondi. Bitta kitobga «ko‘z qisib qo‘yish» bilan kifoyalanmay, o‘limidan oldin boshqa kitob loyihalarini taklif qildi, qulflangan sindrom qurbonlari va ularning oilalari uchun uyushma tuzdi. «U hayotni yaxshi ko‘rardi va u baxtsiz hodisadan oldin ham, undan keyin ham kuchli va shijoatli inson bo‘lib yashadi, — deydi Bobi bilan ishlagan hamkasbi Syuzanna Li. — U o‘zidan unutilmaydigan meros qoldirdi.»
Keyinroq kitob asosida juda ta’sirli film ham suratga olingan. Film nafaqat inson irodasi haqidagi hikoyani vizual shaklda qayta jonlantirdi, balki tomoshabinni ham, tanqidchini ham larzaga soldi. Bu shunchaki film emas — inson ruhiyatining yengilmasligini, og‘riq ortidagi go‘zallikni ko‘rsata olgan asar edi.
«Skafandr va kapalak» filmidan
U ketdi…
Jan-Dominik Bobi o‘zi yashagandek vafot etdi: qadr-qimmat bilan, o‘z shartlari va o‘z so‘zlari bilan: «Bu narsalar go‘yo o‘zga sayyoraliklar yerni o‘rganish uchun kelayotganda o‘zi bilan oladigan eng kerakli buyumlarga o‘xshar edi. Bu holat meni chuqur o‘yga soldi. Qiziq, samoda mening skafandrimning qulfini ochadigan kalit bormikan? To‘xtash joyi mavjud bo‘lmagan, ya’ni cheksiz bo‘lgan metro liniyasi bormikan? Mening ozodligimni sotib olish uchun yetarlicha bo‘lgan mablag‘-chi? Qidirish kerak. Yaxshisi, o‘sha yerga boraman».
Bobi oxir-oqibat o‘z xotiralarini yakunlaydi. Kitob nashr etilganidan o‘n kun o‘tgach, pnevmoniyadan vafot etadi…
***
Bugun men harakatlana olaman. Yura olaman. Klavishlarni barmoqlarim bilan bosa olaman, gapira olaman, eshitaman. Odamlarni tinglashim va tasdiq ma’nosida boshimni qimirlata olaman. Nafas olishim yengil, og‘zimda to‘plangan tupukni osongina yutaman va men uni baxt deb o‘ylamayman. Farzandlarimni bag‘rimga bosishim mumkin, so‘zlarni ko‘z ochib yumguncha istaganimcha yozishim, o‘chirishim va yana qaytadan yozishim mumkin… Mening tanam qobiq ichida emas, tanam qulflanmagan. Lekin men kapalakdek ozodmanmi? Siz-chi, siz ozodmisiz?
Barno Sultonova
Surxondaryo va Andijon viloyatlarida elektr ta’minoti tizimida faoliyat yurituvchi ikki mansabdor shaxs pora olish bilan bog‘liq holatlarda qo‘lga olindi. Ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Foto: Davlat xavfsizlik xizmati
Davlat xavfsizlik xizmati ma’lum qilishicha, Surxondaryo viloyatining Sho‘rchi tumanida «Hududiy elektr tarmoqlari» AJ «Energosavdo» filiali tuman bo‘limi muhandisi xizmat mavqeini suiiste’mol qilgan.
U fuqaroga tegishli savdo do‘konida elektr energiyasidan foydalanish qoidalari buzilgani yuzasidan tuzilgan dalolatnomani qonuniy tartibda ko‘rib chiqmaslik, ishni sudga yubormaslik hamda yangi elektr hisoblagichini o‘rnatib, ro‘yxatdan o‘tkazib berish evaziga 1000 AQSh dollari talab qilgan.
Tezkor tadbir davomida muhandis avval olgan 200 AQSh dollari va 1 mln 50 ming so‘mdan tashqari, qolgan 500 AQSh dollari hamda 2,4 mln so‘mni olayotgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Shuningdek, Andijon viloyatining Baliqchi tumanida elektr ta’minoti korxonasi boshlig‘i o‘rinbosari ham korrupsiya bilan bog‘liq holatda qo‘lga olindi.
U tuman elektr tarmoqlari korxonasi xodimlarining oylik faoliyat ko‘rsatkichlari bo‘yicha hisobotlarini viloyat filialidagi tanishlari orqali ijobiy hal qilib berishni va’da qilib, ulardan pul talab qilgan. Tezkor tadbirda mansabdor shaxs xodimlar tomonidan yig‘ib berilgan 300 AQSh dollarini olayotgan vaqtida ushlandi.
Har ikki holat yuzasidan mansabdorlarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari davom etmoqda.
2026-yilning yanvar–aprel oylarida O‘zbekistonning import hajmi 16,4 mlrd AQSh dollarini tashkil qildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Hisobotga ko‘ra, import tarkibida eng katta ulushni mashina va transport asbob-uskunalari egallagan. Mazkur toifadagi mahsulotlar importi 5,5 mlrd AQSh dollariga yetgan bo‘lib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 29,1 foizga oshgan.
Shuningdek, sanoat tovarlari importi 2,5 mlrd dollar (+17,1 foiz), kimyoviy vositalar va shunga o‘xshash mahsulotlar 2 mlrd dollar (+22,6 foiz), oziq-ovqat mahsulotlari hamda tirik hayvonlar 1,9 mlrd dollar (+47,2 foiz), xizmatlar esa 1,6 mlrd dollar (+15,5 foiz)ni tashkil etgan.
Mineral yoqilg‘i, moylash materiallari va shunga o‘xshash mahsulotlar importi 1,4 mlrd dollarga (+25,8 foiz) yetgan.
Bundan tashqari, turli xil tayyor buyumlar importi 585,7 mln dollar (+34,6 foiz), nooziq-ovqat xomashyosi (yoqilg‘idan tashqari) 464,8 mln dollar (+34,5 foiz), hayvon va o‘simlik moylari, yog‘lar hamda mumlar 217,7 mln dollar (+37,3 foiz), ichimliklar va tamaki mahsulotlari esa 100,5 mln dollar (+24,3 foiz)ni tashkil qildi.
1955-yil 15-iyun kuni Hindiston bosh vaziri Javaxarla’l Neru rasmiy tashrif bilan Toshkentga keladi. Nufuzli mehmon sharafiga O‘zbekiston Fanlar akademiyasi majlislar zalida tantanali tadbir tashkil etiladi.
Anjuman yakuniga yetgach, Hindiston bosh vaziri tarjimoni SSR Ittifoqi Tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Vasiliy Kuznetsovga “janob Bosh vazir hurmatli professor Bulat (Po‘lat) Soliyev janoblari bilan uchrashmoqchi”, deydi. O‘sha paytdagi O‘zbekiston SSR Tashqi ishlar vaziri G‘ani Sultonov bunday odamni tanimasligini aytib, vaziyatdan chiqmoqchi bo‘ladi. Hamma yalt etib O‘zbekiston Fanlar akademiyasi prezidenti Tesha Zohidovga qaraydi. Olima ayollar Hadicha Sulaymonova va Sabohat Azimjonova labini tishlagancha yerga qarab turishardi. Bir oz sukutdan so‘ng Tesha Zohidov o‘zini qo‘lga olib, “Janob Bosh vazir, professor Po‘lat Soliyev ancha yillar oldin yo‘lda vafot etgan. Qabri qayerdaligi noma’lum”, deya javob beradi.
O‘sha vaqtda o‘zbekistonliklarni noqulay vaziyatga solib qo‘ygan, 1938-yil 28-fevralda “xalq dushmani” sifatida otib tashlangan, ismi tilga olinishi taqiqlangan bu inson — birinchi o‘zbek tarix professori Bulat (Po‘lat) Soliyev edi.
O‘zbekiston ilm-fanining taniqli arbobi, Markaziy Osiyodagi yangi tarixshunoslik ilmiy maktabi asoschilaridan biri bo‘lmish Po‘lat Soliyev 1882-yil 22-martda Astraxan shahrida, mang‘it urug‘iga mansub o‘zbek oilasida tug‘ilgan. Shu bois rasmiy va ilmiy hujjatlarda uning ismi goh Bulat, goh Bekbulat, aksariyat hollarda Po‘lat shaklida tilga olingan.
Qozon va Ufa shaharlarida madrasa ta’limini olgan, arab, fors, turk, rus, keyinchalik fransuz va nemis tillarini puxta o‘rgangan olim 1909 yilda ona yurti Turkistonga keladi. Bulat Soliyev jadid sifatida Turkistonning ko‘pgina shahar va viloyatlarida, jumladan, Toshkent, Farg‘ona, Jalolobod viloyatlarida o‘zining ma’rifatparvarlik faoliyatini olib boradi. Toshkent va Qo‘qon maktablarida tarix, arifmetika hamda ona tilidan dars beradi.
U 1917-yilda Turkiston Muxtoriyatining tashkil etilishida jonbozlik ko‘rsatadi va Muxtoriyatning asosiy nashri bo‘lgan “El bayrog‘i” gazetasining bosh muharriri bo‘ladi. 1918-yili Muxtoriyat qulatilgach, o‘zini to‘liq ilmiy-pedagogik faoliyatga bag‘ishlaydi. Shu yilning noyabr oyida Po‘lat Soliyev Nazir To‘raqulov bilan birgalikda Qo‘qon Xalq universitetini tashkil etishda ishtirok etadi. Mazkur o‘quv dargohi, asocan, Farg‘ona vodiysidagi qishloq o‘qituvchilarining malakasini oshirish bilan shug‘ullanadi va Po‘lat Soliyev uning direktori etib saylanadi. Bu oliygoh keyinchalik Farg‘ona vodiysidagi pedagogika institutlarining paydo bo‘lishida tamal toshi bo‘ladi.
SSSRning butun 70 yillik umri davomida tarix fan sifatida mafkuraviy aralashuv obyekti bo‘lib kelgan. 1920-yillarning oxirigacha inqilobdan oldingi tarixchilik maktabi vakillari nisbatan erkin faoliyat yuritishi, o‘z asarlarini o‘quv muassasalarida o‘qitish va nashr etishi mumkin edi. Bunday “iliqlik”ka 1920–1928-yillarda amalga oshirilgan Yangi iqtisodiy siyosat (YaIS) ham ma’lum darajada imkoniyat bergan.
Bulat Soliyev ham bu paytda o‘zining asarlari bilan allaqachon mahalliy ziyolilar orasida tanilgan edi. Jumladan, olim tomonidan yozilgan “Mang‘itlar davrida Buxoro”, “Hindiston Angliya zulmi ostida”, “Buxoro tarixi, I qism”, “O‘rta Osiyoda savdo kapitali davri”, “O‘rta Osiyo tarixi: XI–XV asrlar”, “O‘zbekiston tarixi”, “O‘zbekiston va Tojikiston”, “O‘rta Osiyoda islomning tarqalishi” asarlari birin-ketin nashr etiladi. 1926-yilda Bulat Soliyevga professor unvoni beriladi.
Bulat Soliyevning yozish uslubi mutlaqo o‘ziga xos edi. U, asosan, biror ilmiy muammoni ko‘tarayotganda, aslida umuman boshqa narsa haqida yozgan bo‘lardi. Masalan, olimning 1920-yilda nashr etilgan “Hindiston Angliya zulmi ostida” nomli asarida Bulat Soliyev tarixchi sifatida kapitalistik Angliyaning Hindistondagi qilmishlarini ochib bergan bo‘lsa-da, olim shu o‘rinda Lenin boshliq bolsheviklar hukumatining bosqinchilik siyosatini ham mohirlik bilan fosh qilib ketgan. Xususan, shunday deydi: “Hindistonga xavf bo‘lganligi uchun Angliya davlati Tibetni o‘ziga tobe qildi. O‘zining nazorati ostiga oldi. Tibet ixtiyorsiz suratda Angliyaga itoat etishga majbur bo‘ldi. Ko‘ngilga bir so‘roq keladir: Angliyaning Tibetga hujum etishga qanday haqqi bor? Tibetda qanday ishi bor? Qanday asosga binoan Angliya davlati Tibetni o‘ziga qo‘shadi? Belgili bu ish haqqoniyasizlik, adolatsizlikdir”.
Ushbu savollarning barchasi aslida Turkistonni kuch bilan bosib olgan sovet dohiylariga qaratilgan edi.
1920-yillaryoq Po‘lat Soliyev Turkiston tarixi bo‘yicha darslik yozish ishlariga jiddiy kirishadi. Ammo bolsheviklar Soliyev va boshqa mahalliy olimlar tayyorlagan tarix darsligi loyihalarini doimiy rad etib keladi. Shunday bo‘lsa-da, olim 1929-yilda “O‘zbekiston tarixi” kitobini nashr ettirishga muvaffaq bo‘ladi. Muallif tarix sohasidagi mafkuraviy ko‘chkiga qarshi ekanligini ta’kidlagan holda, kitobning kirish qismiga, o‘sha kunlari sovet mafkurachilari tomonidan ayovsiz tahqirlangan Amir Temur suratini ilova qiladi.
“O‘zbekiston tarixi” o‘quvchiga Temur davrida Turkistonning jahon geosiyosatda qanday o‘rin tutgani va Turkistonning buyuk o‘tmishi haqida qimmatli ma’lumotlar berardi.
Bundan sal avval, ya’ni 1927-yilda ham Po‘lat Soliyev “Maorif va o‘qituvchi” jurnalida “O‘zbeklar ham Temur bolalari” deb nomlangan maqolasi bilan katta shov-shuvga sabab bo‘lgan edi. Ushbu maqola chiqishi bilan sovet mafkurachilari o‘sha davrdagi davriy nashrlarda birin-ketin Po‘lat Soliyevning maqolasi haqida tanqidiy materiallar e’lon qila boshlaydi.
1933-yil avgust oyida Butunittifoq Kommunistik partiyasining Samarqand bo‘limi tomonidan olimning 1926-yilda nashr etilgan “O‘rta Osiyo tarixi” asari g‘oyaviy jihatdan “nobop” deb topiladi. Chunki asardagi Xorazmshohlar davlatining nufuzi va O‘rta Osiyoning XI asrda jahon ilm-fani rivojiga qo‘shgan hissasi haqidagi ma’lumotlar sovetlarga yoqmagan edi.
1936-yildagi tarixchilar qurultoyida Bulat Soliyev asarlari “o‘tmish ideallashtirilgan” va “panturkistik” deya baholanib, oliy o‘quv yurtlarida darslik sifatida qo‘llash taqiqlab qo‘yiladi. Po‘lat Soliyevning tarixshunosligi “millatchilik va panturkistik” ruhda deya ta’riflanadi.
1937-yilda boshlangan “Katta terror” siyosati natijasida O‘zbekistondagi bir qator taniqli davlat arboblari va adabiyot san’at namoyandalari hibsga olinadi. Bulat Soliyev boshiga ham qora bulutlar kela boshlaydi. 1937-yil sentyabrda professor Po‘lat Soliyev Samarqanddagi O‘zbekiston davlat universitetidan bo‘shatiladi.
1937-yil 11-oktyabrda Soliyevni hibsga olish to‘g‘risida qaror chiqariladi. Unda jumladan shunday deyiladi:
“Toshkent shahri, 1937-yil 11-oktyabr. Men O‘zbekiston NKVD 3-bo‘limi operativ xodimi – davlat xavfsizligi leytenanti Gaynitdinov panturkistik tashkilot a’zosi bo‘lgan Po‘lat Soliyevga tegishli hujjatlarni o‘rganish jarayonida uning butunlay O‘zbekistonda Sovet hokimiyatini ag‘darishni maqsad qilgan antisovet panturkistik tashkilot a’zosi bo‘lganligini, mahalliy ziyolilar orasida muntazam ravishda sovetlarga qarshi tashviqot olib borganligini aniqladim”.
O‘zSSR Jinoyat kodeksining 49-modda “6“ bandiga asoslanib qaror qilinadi: 1882-yilda tavallud topgan, partiyasiz, Samarqand shahridagi O‘zbekiston Davlat universiteti professori, SSR Ittifoqi fuqarosi bo‘lmish Po‘lat Soliyev hibsga olinsin va O‘zSSR Jinoyat Majmuasining 60- va 67-moddalariga ko‘ra javobgarlikka tortilsin.”
Shu tariqa qariyb 5 oy davom etgan qiynoqlardan so‘ng 1938-yil 8-fevralda “maxsus uchlik” Bulat Majidovich Soliyevni otuvga hukm qiladi. Hukm 1938-yil 28-fevralda ijro etiladi. Shu tariqa birinchi o‘zbek tarix professori Po‘lat Soliyev SSR Ittifoqining qatag‘on mashinasi tomonidan mahv etiladi
Po‘lat Soliyevning asarlari nafaqat O‘zbekistonda, balki ko‘plab Sharq xalqlari orasida ancha keng shuhrat qozonadi. 1954-yilda O‘zbekistonga tashrif buyurgan Hindiston Bosh vazirining ham olimni yodlagani bejiz emas edi. Soliyevning vafot etganligini eshitgan Neru uning “Angliya zulmi ostidagi Hindiston” asari hind ozodlik harakati namoyandalari orasida mashhur bo‘lgani, ularning mustaqillik kurashlariga ilhom berganini aytib, o‘zbek tarixchiga minnatdorlik bildiradi.
Oradan ikki yil o‘tib, 1956-yilda O‘zbekiston SSR Oliy sudi komissiyasi Bulat (Po‘lat) Soliyev haqdagi 1938-yilgi qarorni uning jinoyati tasdiqlanmaganligi tufayli bekor qiladi. Olimning nomi oqlanadi.
Soliyevning rafiqasi Fotima aya 1987-yilda vafot etadi. Bulat Soliyevdan 4 nafar farzand qolgan. Ular hozirda turli faoliyatlar bilan mashg‘ul. Po‘lat Soliyevning nabirasi Alisher aka Muhiddinov bugungi kunda bobosining merosini saqlab kelmoqda.
Ubaydulla Quvvataliyev,
TerDU qoshidagi
Qatag‘on qurbonlari xotirasi muzeyi direktori
Jamiyat
Mirziyoyev Namanganda raqamlashtirish, bandlik va investitsiya bo‘yicha yangi vazifalarni belgiladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Namangan viloyatidagi vaziyatlar markazida hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalariga bag‘ishlangan yig‘ilish o‘tkazdi.
Yig‘ilishda Namanganda tashkil etilgan «aqlli» vaziyatlar markazi va Yangi Namangan mahallasidagi «Mahalla axborot va xizmat markazi» loyihasi taqdim etildi. Markaz orqali 8 ta mahallada yashovchi 27 mingdan ortiq aholiga qariyb 980 turdagi xizmatlarni «yagona darcha» tamoyili asosida ko‘rsatish rejalashtirilgan.
Ma’lum qilinishicha, so‘nggi yillarda viloyat sanoati hajmi 4,6 trillion so‘mdan 40 trillion so‘mga yetgan. Joriy yilda yalpi hududiy mahsulotni 9,2 foizga oshirish vazifasi belgilangan.
Prezident hududlarni rivojlantirishda ilmiy yondashuvni kuchaytirish maqsadida 14 ta «aql markazi»ni yangi ish uslubiga o‘tkazishni topshirdi. Ular har bir tuman va shaharning iqtisodiy salohiyatini o‘rganib, qo‘shimcha o‘sish manbalarini aniqlaydi.
Yig‘ilishda bandlik va kambag‘allikni qisqartirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Joriy yil yakuniga qadar viloyatda 80 ming aholini doimiy ish bilan ta’minlash, 21 ming oilani kambag‘allikdan chiqarish vazifasi qo‘yilgan.
Investitsiya sohasida Namanganga bu yil 5 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilish va eksport hajmini 1,2 milliard dollarga yetkazish rejalashtirilgan. Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida viloyat bo‘yicha 3 milliard dollarlik 43 ta kelishuvga erishilgani qayd etildi.
Shuningdek, jamoat transportini rivojlantirish uchun 1-sentyabrgacha 90 ta avtobus, 50 ta elektrobus va 30 ta mikroavtobus olib kelish, ichimlik suvi hamda kanalizatsiya tarmoqlarini kengaytirish bo‘yicha vazifalar belgilandi.
Yig‘ilishda sog‘liqni saqlash, yoshlarni kasb-hunarga o‘qitish, eksport infratuzilmasini rivojlantirish, yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va jinoyatchilik profilaktikasi masalalari ham muhokama qilindi.
Toshkent shahrining Mirobod, Chilonzor va Yakkasaroy hamda Toshkent viloyatining Zangiota tumanlarining ayrim hududlarida elektr ta’minotida vaqtincha uzilish kuzatilmoqda.
Bugun, 28 iyun soat 20:45 da Toshkent shahridagi «Yuksak» podstansiyasida nosozlik bo‘ldi.
Buning oqibatida Toshkent shahrining Mirobod, Chilonzor va Yakkasaroy hamda Toshkent viloyatining Zangiota tumanlarining ayrim hududlarida elektr ta’minotida vaqtincha uzilish kuzatilmoqda.
Hozirgi vaqtda energetiklar tomonidan nosozliklarni bartaraf etish hamda iste’molchilarning elektr ta’minotini qayta tiklash choralari ko‘rilmoqda.
Tadbirkorlarni tekshirishning yangi tartibi belgilandi
Endi kino sohasidagi tadbirkorlar xavf darajasi bo‘yicha baholanadi
JCh kundaligi. 1/8 finalning ilk ishtirokchisi ma’lum, Koreya lagerida mojaro, Kabo-Verde sardorida muammo
-
Jamiyat4 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport3 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan2 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan4 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat5 days agoAshraf Xo‘jayev O‘zbekistonning Efiopiyadagi birinchi elchisi etib tayinlandi.
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar bir necha kunlik ko‘tarilishdan so‘ng pastladi
-
Mahalliy5 days ago
Endi rahbarni ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri fosh qilish mumkin!
-
Jamiyat3 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman