Dunyodan
Kanadalik Mark Karni Xitoyga tashrifi chog’ida nozik muvozanat harakatiga duch keldi
Kanada Bosh vaziri Mark Karni Xitoy bilan munosabatlarni yaxshilash va o’z mamlakati uchun AQShdan tashqarida yangi iqtisodiy imkoniyatlarni topish maqsadida muhim tashrif bilan Xitoyga yo’l oldi.
Bu oson ish bo‘lmaydi, chunki Kanada Donald Tramp bilan munosabatlariga zarar yetkazmasdan yoki milliy xavfsizlik va inson huquqlariga sodiqligini buzmasdan, savdoni diversifikatsiya qilish maqsadlarini muvozanatlash uchun bosim kuchayadi.
Ammo Kanadaning eng yirik mijozi Qo’shma Shtatlar bilan savdo kelajagi borasida noaniqlik saqlanib qolmoqda va mamlakat endi o’z iqtisodiyotini himoya qilish uchun taranglashgan munosabatlarni tiklashga harakat qilmoqda.
Kanada rasmiylari, Kanada bosh vazirining 2017 yildan beri birinchi marta Xitoyga tashrifi “oqibatli va tarixiy” bo’lib, kelgusi 10 yil ichida Kanada eksportini AQShdan tashqarida ikki baravar oshirishga qaratilgan “jasur” rejaning bir qismi ekanligini aytdi.
Karni idorasiga ko’ra, qishloq xo’jaligi va xalqaro xavfsizlik bilan bir qatorda savdo ham kun tartibida bo’ladi. Xitoy Tashqi ishlar vazirligi ikki davlatning “umumiy manfaatlari” borligini va ular “xalqlar o’rtasidagi aloqalar va madaniy almashinuvlarni kengaytirish” ustida ishlashlari kerakligini aytdi.
Karni payshanba kuni Xitoy Bosh vaziri Li Tsyan, shuningdek, Xitoy Xalq vakillari Butunxitoy majlisi Doimiy qo‘mitasi raisi Chjao Leji bilan ham uchrashadi.
Juma kuni bosh vazirning Xitoy raisi Si Tszinpin bilan yakkama-yakka uchrashuvi rejalashtirilgan, o‘tgan yili Janubiy Koreyada bo‘lib o‘tgan Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorligi yig‘ilishida uchrashgan.
Rasmiy tashrif Kanada va Xitoy o‘rtasidagi munosabatlar 2018-yilda Huawei rahbari Men Vanchjou Eronga qarshi sanksiyalarni buzish bilan bog‘liq firibgarlikda ayblanib, Vankuverda AQSh orderi bilan hibsga olinganidan keyin yangi eng past darajaga yetganidan keyin yaxshilanish yo‘lidagi muhim qadamdir.
Xitoyning yirik telekommunikatsiya kompaniyasi rahbarining Kanadada hibsga olinishi Xitoy hukumatini g’azablantirdi va keyinchalik ikki kanadalikni josuslikda gumon qilib hibsga oldi.
Meng AQSh prokuraturasi bilan kelishuvga erishgandan so‘ng 2021-yilda ularning uchchalasi ham qo‘yib yuborilgan.
Yaqinda Xitoy Kanada siyosatiga aralashganlikda ayblangan bo’lsa-da, chet el aralashuvi bo’yicha jamoatchilik tekshiruvi Xitoyning so’nggi federal saylovlardagi ta’siri minimal ekanligini ko’rsatdi. Xitoy chet el aralashuvi haqidagi ayblovlarni bir necha bor rad etgan.
Kanada va Xitoy tarixan mazmunli munosabatlarni rivojlantirish uchun kurashgan.
Ottava Xitoyni xalqaro qoidalar va me’yorlarga “borgan sari vayron qiluvchi jahon kuchi” sifatida qaraydi, ammo Xitoyning kattaligi va ta’siri ba’zi hamkorlikni talab qilishini tan oladi.
Kanada hukumati rasmiylari shu hafta jurnalistlarga Karni hukumati sayohatni bu nuqtai nazardan chetga chiqish deb hisoblamasligini aytdi. Ammo uning qo‘shimcha qilishicha, Kanada Xitoy bilan savdoni kengaytirmasdan turib, AQShga iqtisodiy qaramligini kamaytirish maqsadiga erisha olmaydi.
Karni muzokaralarga energiya va iqlim kabi tomonlarni qiziqtirgan sohalarda hamkorlikni kuchaytirish, shuningdek, mudofaa va muhim foydali qazilmalar kabi ikki davlat toʻqnash kelgan hududlarda toʻsiqlar oʻrnatish niyatida kelayotgani aytiladi.
Kanadalik sobiq diplomat Kolin Robertson BBCga shunday dedi: “Menimcha, biz hozir munosabatlarga o’nlab yillar davomida ko’rmagan pragmatizm bilan yondashyapmiz”.
Robertsonning qo’shimcha qilishicha, bu “agar ikkala tomon ham qayerda turishini va ular kesib o’tmasliklari kerak bo’lgan chiziqlarni tushunsa, yanada sog’lom munosabatlarga olib kelishi mumkin”.
Bu oqilona tanlov ekanligi allaqachon isbotlangan. Karnining tashrifi oldidan ikki liberal deputat Tayvanga homiylik qilgan sayohatlarini qisqartirib, Globe and Mail nashriga Kanadaning Tayvan bo’yicha pozitsiyasi “o’zgarmagan” bo’lsa-da, “Bosh vazirning Pekin bilan aloqalari bilan o’xshashligini hisobga olgan holda va tashqi siyosat bilan chalkashmaslik uchun” safarni erta yakunlashini aytdi.
Uning Kanadaga safarining asosiy maqsadlaridan biri Xitoyning kanada kanolasiga bojlarni yumshatishdir, bu esa dasht dehqonlariga zarar yetkazmoqda.
Xitoy o’tgan yili qishloq xo’jaligi tariflarini joriy qildi, bu esa Kanadaning 2024 yilda Xitoyda ishlab chiqarilgan elektr transport vositalariga solig’i uchun qasos sifatida ko’rildi va Qo’shma Shtatlar tomonidan xuddi shunday soliqni aks ettirdi.
Global Times davlat gazetasi shu hafta tahririyatida kanadalik fermerlar tomonidan bildirilgan umidsizlikni ta’kidladi va “ehtimol bu[Kanada]Qo’shma Shtatlarga ko’r-ko’rona ergashish uchun to’lagan yuqori narxdir” deb taklif qildi. Xitoy EVs uchun tariflarni bekor qilmoqchi ekanligini aniq aytdi.
Kanada Xitoy uchun muhim savdo hamkori sanaladi, ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash 2024-yilda taxminan 118 milliard dollarga yetadi. Ammo Xitoy uchun muhim jihati shundaki, agar Prezident Si kotib Karni bilan kelishuvga erisha olsa, bu Xitoyning AQShdan bir necha qadam naridagi mamlakatdagi taʼsirini yanada oshiradi.
Global Times gazetasi tahririyati Ottavani AQShdan alohida tashqi siyosat kursini belgilashga va “strategik avtonomiya”dan foydalanishga chaqirdi.
Ushbu safar haqidagi noma’lumlardan biri AQShning Kanada va Xitoy o’rtasida imzolangan kelishuvga qanday munosabatda bo’lishidir. Kanada iqtisodiyoti AQShning, xususan, po’lat, alyuminiy va avtomobil sektorlariga bojlari tufayli zarar ko’rdi. Ushbu yig’imlarni engillashtirish bo’yicha muzokaralar to’xtatilgan.
Ammo Kanada yaqinda AQSh va Meksika bilan uzoq muddatli Shimoliy Amerika erkin savdo shartnomasini yangilash bo’yicha asosiy muzokaralarni olib boradi, bu esa Kanadani prezident Trumpning ko’plab tariflaridan himoya qiladi. Tekshiruv shu yil oxirida yakunlanishi kutilmoqda.
Sobiq diplomat Robertsonning ta’kidlashicha, Qo’shma Shtatlar Kanadaning Xitoy bilan munosabatlarini “juda yaqindan” kuzatishi mumkin va Kanada Qo’shma Shtatlarni o’z niyatlari haqida “yaxshi xabardor qilgan”.
Ammo, deya qo’shimcha qildi u, “Oxir-oqibat, biz ko’zlayotgan narsa Kanada manfaatlaridir”.
Torontodagi Jessika Merfidan qo’shimcha hisobot bilan.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Sport4 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Siyosat2 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat4 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport4 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat3 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat3 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Mahalliy1 day ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Siyosat3 days ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi