Dunyodan
Kambodja o’limning pasayishi bilan Tailand bilan otashin qidirmoqda
Getty rasmlari orqali AFP
Tailand askarlari zirhli transport vositalariga ko’chib o’tishadi
Kambodja Tailandning “bevosita” sulhini qidirmoqda, chunki ikki mamlakat 30 dan ortiq odamni, shu jumladan tinch aholini, shu jumladan tinch aholini davom etayotganda davom etmoqda.
Kambodjaning BMTning BMT elchisi, Chaa Kyusi, uning mamlakati sulhni istashini va Phnom Penh ham “mojaroni tinch yo’l bilan hal qilishni” xohlaganini qo’shimcha qildi.
Tailand ushbu taklif haqida javob bermagan, uchinchi tomon vositachilik qilishdan bosh tortgan. Ilgari harbiy qonunlar Kambodjaga tutashgan sakkiz tumanda e’lon qilindi.
Ikkinchi Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida payshanba kuni birinchi kadrlarini o’qqa tutgani va 20000 kishini evakuatsiya qilishda kamida 32 kishi – askarlar va tinch fuqarolar o’ldirildi.
Shanba kuni Tailand qo’shinlari, Kamboddiylar janubiy sohil yaqinidagi yangi hududlarda hujumlarni boshlashdi, ammo dengiz floti tomonidan itarib yuborildi.
Ilgari Tailand Kambodja bilan chegarada Ubra Ratchhathani va Srizahetet viloyatlarida janglar haqida xabar berdi.
Bangkok rasmiylarining aytishicha, payshanba kunidan beri mamlakatda 19 kishi (13 tinch fuqaro va olti askar) o’ldirilgan.
Tailand rasmiylari deyarli 140 ming kishi evakuatsiya qilinganini qo’shimcha qildi.
Kambodja mudofaa vazirligi sakkiz nafar tinch fuqaro va besh askarni o’ldirdi.
35 mingdan ortiq kishi uyni tark etganliklarini aytishdi.
Tailand Bosh vaziri vazifasini bajaruvchi vazifalarni bajaruvchi Fumtham Uedachiay juma kuni to’qnashuv “urushga ko’chib o’tish” deb ogohlantirgan.
Uning so’zlariga ko’ra, hozirda jangning chegarasi bo’ylab 12 tagacha tarqaladigan og’ir qurollarni o’z ichiga oladi.
Tailand, shuningdek, Kambodjani avtoulovlarga qarata o’q uzishda aybladi, barcha qishloqlarni rakus radiusida deb topgan barcha qishloqlarni evakuatsiya qilishdi.
Kambodja Tailandiyani klaster o’qitishdan foydalanishda aybladi. Tinch fuqarolarga nisbatan nomutanosiblik tufayli dunyoning ko’p qismlarida klaster o’qitish taqiqlanadi. Tailand da’voga javob bermadi.
Shu bilan birga, Tailand tashqi ishlar vaziri Reuters agentlariga nojo’ya sulhni tanashgan bo’lsa ham, mojaroda uchinchi tomon vositachiligi uchun “kerak emas” edi.
Malayziya Bosh vaziri Anvar Ibrohim, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari uyushmasi (ASEAN) assotsiatsiyasini ilgari surgan, ilgari ikki mamlakat o’rtasidagi maslahatlashuvlarni targ’ib qilishni taklif qilgan.
Amerika Qo’shma Shtatlari “dushmanlikni himoya qilish, tinch aholini himoya qilish va ziddiyatni tinch yo’l bilan hal qilish” deb atadi.
Tailandning ta’kidlashicha, to’qnashuv chegara yaqinida tayoq kuchlarini kuzatib borish uchun dronlar o’rnatilgan Kambodjada to’qnashuvlar boshlandi.
Kambodjaning so’zlariga ko’ra, Tailand askarlari chegara yaqinidagi Kumel Hindu Tempda oldinga siljish orqali oldingi kelishuvlarni buzganida, mojaroni boshlagan.
Ikki mamlakat o’rtasidagi mojarolar Kambodjaning frantsuz bosqini tugaganidan keyin ikki mamlakat chegaralaridan 100 yil o’tgach kelishdi.
Bir necha yillar davomida askarlar va tinch aholini har ikki tomonda o’ldirishganini ko’rmaganlar.
Kambodiya askarlari to’qnashuvda o’ldirilganidan keyin so’nggi keskinliklar ko’tarildi.
Ayni paytda AQShda “Qirolga yo‘q” shiori bilan 3100 dan ortiq norozilik namoyishlari o‘tkazilmoqda. Namoyishchilar AQSh prezidenti Donald Trampning siyosati va Eron bilan urushiga qarshi namoyish o‘tkazmoqda, deb xabar bermoqda CNN.
Reuters xabariga ko‘ra, yirik mitinglar Nyu-York, Los-Anjeles, Vashington va Minnesota shtatlarida bo‘lib o‘tadi. Barcha 50 shtatda norozilik namoyishlari o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Tashkilotchilarning aytishicha, ishtirokchilarning uchdan ikki qismi yirik shahar markazlaridan tashqaridan kelishi kutilmoqda.
TASS muxbirining xabar berishicha, Vashingtondagi mitingda bir necha yuzlab namoyishchilar qatnashgan. Ishtirokchilar qo‘llariga “Qirolga yo‘q”, “Trampni to‘xtating, demokratiyani saqlang”, “Tramp aqldan ozgan”, “AQShda immigratsiya va bojxona qonunchiligiga chek qo‘ying”, “Urushga yo‘q” degan yozuvlarni ko‘targan. RIA Novosti axborot agentligining xabar berishicha, namoyishchilar shaharning asosiy ko‘chalari bo‘ylab yurishmoqda. Ular AQSh Adliya vazirligi va Oq uy oldida to‘xtashdi.
CNN telekanalining xabar berishicha, prezident Tramp siyosatiga qarshi norozilik namoyishlari Italiya, Fransiya, Germaniya va Ispaniyada bo‘lib o‘tmoqda. Rimda urushga qarshi yurishlarda minglab odamlar qatnashdi.
Oktyabr oyida o‘tkazilgan “Qirolga yo‘q” aksiyalarida 7 milliondan ortiq kishi qatnashdi. Namoyishlar federal hukumatning yopilishi bilan bir vaqtga to’g’ri keldi, bu minglab hukumat xodimlarining ishdan bo’shatilishiga va ijtimoiy va iqtisodiy dasturlarning to’xtatilishiga olib keldi.
AQSh moliya vazirligi mustaqillikning 250 yilligi munosabati bilan dollar puliga prezident Donald Tramp imzosini qo‘shishga qaror qildi. Bu amaldagi davlat rahbari tomonidan qo‘yilgan birinchi da’vodir.
Prezident Tramp imzosi tushirilgan birinchi 100 dollarlik kupyura joriy yilning iyun oyida chop etilishi boshlanadi va o‘zgartirishlar keyinchalik boshqa veksellarga ham kiritiladi.
165 yil davomida AQSh moliya vazirining imzosi joriy 100 seriyada bosilgan, ammo endi, uzoq vaqtdan so’ng, bu tartib o’zgarish arafasida. Xabarda aytilishicha, banknotlarning dizayniga o‘zgartirishlar kiritilmaydi.
Reuters agentligining 20-mart kuni xabar berishicha, AQSh Federal sanʼat komissiyasi mustaqillikning 250 yilligiga bagʻishlab prezident Tramp portreti tushirilgan esdalik oltin tangalarni chiqarishni maʼqullagan. 24 karatlik oltin tanga kolleksion buyum bo‘lib, muomalaga mo‘ljallanmagan.
Rossiya hukumati 1-apreldan benzin eksportini vaqtinchalik taqiqlashga qaror qildi. Bosh vazir o‘rinbosari Aleksandr Novak bu borada tegishli buyruq chiqardi, Energetika vazirligi tegishli qarorni tayyorlamoqda.
Hukumat axborot agentligi xabariga koʻra, ushbu chora ichki bozorda benzin narxini barqarorlashtirish va aholini yoqilgʻi bilan uzluksiz taʼminlash maqsadida qabul qilingan. Shu bilan birga, ekspertlarning fikricha, eksport cheklovlari narxlarni keskin pasaytirmasligi va faqat o‘sishni sekinlashtirishi mumkin.
Vaziyatga tashqi omillar ham ta’sir qiladi. Xususan, Ukrainaning 25 mart kuni Leningrad viloyatidagi Ustiluga portiga hujumi eksport logistikasiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Ayrim manbalarga ko’ra, bu holat neftni qayta ishlash hajmlarining qisqarishiga ham olib kelishi mumkin. Rossiya neft kompaniyalari ham xorijiy hamkorlarini fors-major holatlari ehtimoli haqida ogohlantirgan.
Jahon bozorlaridagi keskinliklar ham vaziyatni murakkablashtirmoqda. AQSh va Isroilning Eronga qarshi harbiy harakatlari va Hormuz bo‘g‘ozidagi cheklovlar natijasida jahonda neft narxi oshdi. Xususan, Brent markali neftning bir barreli 100 dollardan oshib, baʼzan 126 dollarga yetdi. Hozirda uning narxi 110 dollar atrofida.
Turkiya tashqi ishlar vaziri Hoqon Fidan AQSh va Eron o’rtasidagi muloqot davom etishini ma’lum qildi. Uning aytishicha, jarayon Turkiya koordinatsiyasida olib borilmoqda va xabar almashish Pokiston orqali amalga oshiriladi.
Fidanning aytishicha, muloqot allaqachon boshlangan va muhokamalar davom etmoqda.
“AQSh tomoni Turkiya bilan bu jarayonda ishlamoqda.
Ayni paytda Turkiya hukumati har ikki tomonning pozitsiyalari va umidlarini yaxshiroq tushunish uchun ular bilan muloqot qilishga harakat qilmoqda”, dedi Fidan.
Yaqin Sharqqa minglab amerikalik harbiy xizmatchilar yuborilayotgani haqidagi xabarlar nishon Eronning Xalq oroli ekani haqidagi taxminlarni kuchaytirdi.
Khalq Eron xom neft eksportining 90 foizi o’tadigan asosiy markazdir. Ammo Xalq oroli Fors ko’rfazidagi Eronga tegishli o’nlab orollardan biri bo’lib, ulardan ba’zilari Hormuz bo’g’ozi orqali yuk tashishni nazorat qilishda muhimroq bo’lishi mumkin.
Xitoyning Sun Yatsen universiteti tadqiqotchilarining aytishicha, bo‘g‘ozdagi yetti orol Eronning “mudofaa yoyi”ni tashkil qiladi. Eronlik tadqiqotchi Inayatulloh Yazdoniy va sinolog Ma Yanjie 2022-yilda chop etilgan maqolada: “Bu orollarni bog‘laydigan xayoliy egri chiziq Hormuz bo‘g‘ozi xavfsizligini nazorat qilishda Eronning strategik ustunligini tushunishimizga yordam beradi”.
Abu Muso, Katta qabr va Kichik qabr “etti” ning g’arbiy yoyidagi eng kichik orollar bo’lib, bo’g’ozni nazorat qilishda muhim ahamiyatga ega. Orollar orasidagi masofa va ko’rfazning nisbatan sayoz chuqurligi tufayli katta harbiy kemalar va tankerlar bu orollarni chetlab o’tishi kerak. Bu ularni Islom inqilobi qo’riqchilari korpusining (IRGC) tezkor qayiqlari, mina qo’riqlash kemalari va ushbu orollar orasida harakatlanadigan uchuvchisiz samolyotlar uchun oson nishonga aylantiradi.
O‘zbekiston va Serbiya turizm sohasida hamkorlik qiladi
O‘zbekistonda islom banki faoliyatining huquqiy asoslari yaratilgan
Namanganda 6-sinf o‘quvchisiga jinsiy zo‘ravonlik qilgan o‘qituvchi qamoqqa olindi
-
Jamiyat5 days ago
O‘zbekistonliklar qaysi mamlakatlarga eng ko‘p safar qilmoqda (top-10)
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston ikkita toʻlaqonli islom bankini tashkil etadi, 2030-yilgacha 1 milliard dollar jalb etishni maqsad qilgan
-
Dunyodan4 days ago
Maskat va Toshkent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar yoʻlga qoʻyiladi.
-
Dunyodan1 day agoOrmuz boʻgʻozi taqdirini hal qiluvchi yetti orol
-
Dunyodan2 days ago
Prezident Tramp Hormuz boʻgʻozini ochish haqidagi soʻrovni yana keyinga qoldirdi
-
Jamiyat5 days ago
«Ташаббусли бюджет» ғолиблари эълон қилинди
-
Dunyodan2 days ago
Saudiya Arabistoni AQShni urushga chaqirmoqda
-
Iqtisodiyot5 days agoO‘zbekistonda kichik AES qurilishi Rossiya kompaniyalarini 24,7 mlrd dollargacha buyurtmalar bilan ta’minlaydi – Lixachyov