O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev Ostonada bo‘lib o‘tayotgan Mintaqaviy ekologik sammitda nutq so‘zladi.

Davlatimiz rahbari nutqini Mintaqaviy ekologik sammitni o‘tkazish borasidagi tashabbusi hamda uni yuksak darajada tashkil etgani va an’anaviy iliq mehmondo‘stlik uchun Qozog‘iston prezidentiga alohida minnatdorlik so‘zlari bilan boshladi.

«O‘zbekiston sammitning ekologik xavf-xatarlarning o‘zaro chuqur bog‘liqligi va ularni birgalikda hal qilish zarurligini ifoda etadigan «Barqaror kelajak uchun umumiy nigoh» degan bosh g‘oyasini to‘liq qo‘llab-quvvatlaydi. Bugungi uchrashuv o‘tgan yili Samarqand iqlim forumida boshlangan muloqotning mantiqiy davomidir. Quvonarlisi shundaki, Markaziy Osiyo davlatlarining ekologik diplomatiyasi tizimli va izchil tus olib, sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarilmoqda», — dedi Shavkat Mirziyoyev.

Ta’kidlanishicha, bugungi kunda ekologik muammolarni global iqlim o‘zgarishlaridan ayri holda ko‘rib chiqib bo‘lmaydi.

Global isish sur’atlarining tezlashishi davom etmoqda, Markaziy Osiyo mintaqasida esa harorat ikki barobar tezroq ko‘tarilmoqda. Mintaqa muzliklarining qariyb uchdan bir qismi yo‘qoldi, yog‘ingarchilik tartibining beqarorligi kuzatilmoqda, suv resurslari tanqisligi ortib bormoqda. Yer maydonlarining 80 million gektari allaqachon degradatsiyaga uchradi.

Global ekologik birdamlik zaiflashayotgani chuqur xavotir uyg‘otmoqda. Deklaratsiyalar va da’vatlar resurslar bilan mustahkamlanmayapti. Global iqlim o‘zgarishiga eng kam ta’sir ko‘rsatayotgan mamlakatlar uning oqibatlari bilan yana yakkayu yolg‘iz qolmoqda.

Xalqaro hamjihatlik, eng avvalo, rivojlanayotgan mamlakatlarning iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq moliyalashtirish, ilg‘or texnologiyalar va innovatsiyalardan o‘z vaqtida, adolatli va to‘siqsiz foydalanish imkoniyati bilan ta’minlanishida namoyon bo‘lishi lozim deb qat’iy ishonamiz.

«Shuni mamnuniyat bilan qayd etmoqchimanki, Markaziy Osiyo davlatlari atrof-muhitni muhofaza qilish masalalarini mintaqaviy hamkorlikning eng muhim ustuvor yo‘nalishi darajasiga ko‘tarishga muvaffaq bo‘ldi. «Markaziy Osiyo uchun yashil kun tartibi» mintaqaviy dasturi, Iqlim o‘zgarishiga moslashish bo‘yicha mintaqaviy strategiya hamda Barqaror rivojlanish uchun atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha mintaqaviy dastur bunday sheriklikka misol bo‘la oladi», — dedi O‘zbekiston prezidenti.

Bugungi forumda «Markaziy Osiyo ekologik birdamligi» deklaratsiyasi, shuningdek, BMT tuzilmalari bilan yaqin sheriklikda amalga oshiriladigan, 2030-yilgacha mo‘ljallangan Harakatlar dasturining qabul qilinishi umumiy ishga muhim hissa bo‘lib qo‘shiladi.

O‘zbekiston ekologik barqarorlikni shakllantirish bo‘yicha aniq maqsadli va tizimli chora-tadbirlarni amalga oshirmoqda.

«Yashil makon» loyihasi doirasida qariyb 1 milliard tup daraxt va buta ekildi. Orol dengizining qurigan tubida 2 million gektardan ortiq maydonda o‘rmonzorlar barpo etilib, yangi «yashil belbog‘»lar yaratilmoqda. O‘zbekiston tashabbusi bilan BMT Bosh Assambleyasining «O‘rmonlashtirish va o‘rmonlarni tiklash bo‘yicha harakatlar o‘n yilligi» rezolyusiyasi qabul qilindi.

Suvni tejash borasidagi keng ko‘lamli sa’y-harakatlar natijasida O‘zbekiston yiliga 10 milliard kub metr suvni iqtisod qilmoqda. Mamlakatimizning generatsiya quvvatlarida «yashil» energetika ulushi allaqachon 30 foizga yetdi, joriy o‘n yillikning oxiriga borib esa 50 foizdan oshadi. O‘zbekiston Parij bitimi bo‘yicha zararli chiqindilarni 35 foizga kamaytirish majburiyatini muddatidan oldin bajardi va o‘z oldiga yangi maqsad — ularni 2035-yilgacha ikki barobar qisqartirish vazifasini qo‘ydi.

Chiqindilardan energiya ishlab chiqarish bo‘yicha loyihalar faol amalga oshirilmoqda. Joriy yilda chiqindilarni yoqish bo‘yicha ikkita yangi zavod ishga tushiriladi, yana 9 tasi esa kelgusi ikki yil davomida faoliyatini boshlaydi. Ularning ishga tushirilishi har yili 5,5 million tonna chiqindini utilizatsiya qilish, 2,2 milliard kilovatt-soat elektr energiyasi ishlab chiqarish, shuningdek, chiqindilar hajmini 1 million tonnadan ortiqqa qisqartirish imkonini beradi.

Shavkat Mirziyoyev Markaziy Osiyo davlatlari iqlim va ekologiya muammolariga qarshi hamkorlikda harakat qilishi lozimligini ta’kidlab, bir qator aniq takliflarni ilgari surdi:

«Birinchi. Atmosfera havosining sifati yomonlashayotgan sharoitda «Markaziy Osiyoning toza havosi» davlatlararo konsorsiumini ta’sis etish mintaqa aholisi salomatligini himoya qilishda muhim qadam bo‘ladi deb hisoblayman.

Konsorsium sanoatni modernizatsiya qilib, havoga chiqarilayotgan zararli moddalar uchun tozalash tizimlarini joriy etadigan «yashil» moliyalashtirishning qo‘shma operatoriga aylanishi mumkin.

Ikkinchi. O‘zbekistondagi Yashil universitet huzurida faoliyat yuritayotgan Cho‘llanishga qarshi kurashish, qurg‘oqchilikning oldini olish hamda qum va chang bo‘ronlari haqida barvaqt ogohlantirish markaziga mintaqaviy maqom berishni taklif etaman.

Markaz bazasida ilmiy salohiyatni birlashtirish yerlarning degradatsiyasi hamda tuz va changli bo‘ronlarni monitoring qilish bo‘yicha kuchli tizimni yaratish imkonini beradi.

Uchichni. Texnologik o‘tish jarayonlarini tezlashtirish uchun «Markaziy Osiyo yashil savdo yo‘lagi»ni shakllantirishni taklif etaman.

Imtiyozli bojxona tartiblarini joriy etish va ekomahsulotlar uchun sertifikatlarni o‘zaro tan olish ishlab chiqarishni jadal modernizatsiya qilish va mahsulotlarimizning raqobatbardoshligini oshirish imkonini beradi.

To‘rtinchi. Markaziy Osiyo iqlim loyihalarining yagona investitsiya portfelini yaratish keyingi qadam bo‘lishi kerak.

Bu bizga tarqoq tashabbuslar bilan emas, balki mintaqani rivojlantirish bo‘yicha yaxlit strategiya bilan harakat qilish imkonini beradi. Bu esa, o‘z navbatida, uni amalga oshirish uchun sheriklarimizda qiziqishni kuchaytiradi.

Beshinchi. Markaziy Osiyo atrof-muhitidagi o‘zgarishlarning yagona mintaqaviy atlasini yaratish ham mintaqamiz kelajagi uchun muhim ahamiyatga ega.

Aminmanki, bu atlas mintaqadagi cho‘llanish, tuproq degradatsiyasi jarayonlari va suv resurslari holati dinamikasini yaqqol ifoda etadigan fundamental ilmiy-tahliliy bazaga aylanadi.

Oltinchi. Biologik xilma-xillikni saqlash uchun «Markaziy Osiyo Qizil kitobi»ni birgalikda ishlab chiqishni taklif etamiz. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqining Toshkentdagi mintaqaviy ofisi bu ishda muvofiqlashtiruvchi bo‘lishi mumkin.

Mintaqa «Qizil kitob»i yo‘qolib borayotgan turlarning shunchaki ro‘yxatidan iborat bo‘lib qolmasdan, sohada hamkorlikdagi ishimiz uchun amaliy platformaga aylanishi lozim.

Yettinchi. Iqlim kun tartibi va ekologik madaniyatni ilgari surish uchun ekologik ta’lim va yoshlarni faol jalb etish juda muhim. Shu maqsadda Bokuda bo‘lib o‘tgan COP-29 anjumani davomida mamlakatlarimiz yoshlari ishtirokida Ekologiya bo‘yicha maslahat qo‘mitasi tuzilgan edi. Ushbu qo‘mita platformasida 2027 yilda O‘zbekistonda Butunjahon yoshlar iqlim forumini o‘tkazishni taklif etaman.

Sakkizinchi. Ekologik kun tartibini ilgari surish doirasida shu yilning 31 may – 5 iyun kunlari Samarqandda Global ekologik fondning sakkizinchi assambleyasi, sentyabr oyi oxirida esa Suvni tejash bo‘yicha butunjahon forumi bo‘lib o‘tadi».

Davlatimiz rahbari barchani ushbu xalqaro anjumanlarda faol ishtirok etishga taklif etdi.

Zamonaviy ekologik tahdidlar mamlakatlarimiz barqarorligini sinovdan o‘tkazmoqda.

Bugun qabul qilinayotgan hujjatlarning hayotga to‘liq tatbiq etilishi bizga nafaqat tabiatdagi kuchayib borayotgan xavf-xatarlarga samarali moslashish, balki ularni texnologik yangilanish, iqtisodiy o‘sish va ijtimoiy barqarorlikning kuchli omiliga aylantirish imkonini beradi.

Ishonchim komil, ko‘p asrlik yaxshi qo‘shnichilik an’analariga tayangan va qat’iy siyosiy irodamizni namoyon etgan holda, biz Markaziy Osiyoni ekologik farovonlik va barqaror rivojlanish makoniga aylantiramiz, deya so‘zini yakunladi Prezident Shavkat Mirziyoyev.

Source link

Prezident Shavkat Mirziyoyev Ostonada boʻlib oʻtgan mintaqaviy ekologik sammitda Markaziy Osiyo davlatlari iqlim va ekologik muammolarni hal qilish uchun birlashishi zarurligini taʼkidladi. U mavjud xavflarni barqaror o‘sish uchun yangi imkoniyatlarga aylantirish zarurligini ta’kidladi.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Prezident mintaqaviy hamkorlikni mustahkamlash va chegaralar bo‘ylab yashil rivojlanishni rag‘batlantirishga qaratilgan qator tashabbuslarni belgilab berdi.

Xususan, Prezident Mirziyoyev “Markaziy Osiyo uchun toza havo” davlatlararo konsorsiumini tashkil etishni taklif qildi. Tashkilot, ayniqsa, mahalliy sanoatni modernizatsiya qilish va chiqindilarni nazorat qilishning ilg’or tizimlarini o’rnatishga yo’naltirilgan yashil kreditlar bo’yicha hamkor sifatida faoliyat yuritadi.

Ilmiy ishlarni kuchaytirish maqsadida Prezident Green University qoshidagi Cho‘llanishni nazorat qilish va qurg‘oqchilikning oldini olish markaziga hududiy maqom berishni taklif qildi. Uning ta’kidlashicha, ilmiy salohiyatni kuchaytirish erning tanazzulga uchrashi va tuzli chang chiqindilari monitoringini sezilarli darajada yaxshilaydi, shu bilan birga qum bo’ronlari haqida erta ogohlantirish beradi.

Bosh vazir, shuningdek, “Markaziy Osiyo yashil savdo yo‘lagi”ni yaratishga chaqirdi. Yo‘lakda mintaqa bo‘ylab sanoat modernizatsiyasini jadallashtirish maqsadida imtiyozli tarif rejimi va ekologik toza tovarlar sertifikatlarini o‘zaro tan olish ko‘zda tutilgan.

Bundan tashqari, Prezident iqlim oʻzgarishi boʻyicha loyihalarning yagona mintaqaviy investitsiya portfelini yaratishni taklif qildi. Uning ta’kidlashicha, keng qamrovli rivojlanish strategiyasi xalqaro hamkorlarning qiziqishini oshiradi va ekologik maqsadlarni moliyalashtirishni tartibga soladi.

Prezident Mirziyoyev Markaziy Osiyoda ekologik oʻzgarishlarning yagona mintaqaviy xaritasini ishlab chiqish zarurligini taʼkidladi. Ushbu atlas cho‘llanish, yerlarning degradatsiyasi va suv resurslarining hozirgi holatini baholashda ilmiy-tahliliy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Biologik xilma-xillikni saqlash borasida “Markaziy Osiyo Qizil kitobi”ni yaratish taklif etildi. Loyiha Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqining Toshkentdagi mintaqaviy vakolatxonasi bilan hamkorlikda amalga oshiriladi.

Prezident ekologik taʼlimning muhimligini taʼkidlab, Oʻzbekistonda 2027-yilda Jahon yoshlar iqlim forumiga mezbonlik qilishni taklif qildi. Bu tashabbus Bokuda boʻlib oʻtgan COP-29 sammitida tashkil etilgan Ekologiya boʻyicha maslahat qoʻmitasi faoliyatiga asoslanadi.

Prezident Mirziyoyev 2026-yilning 31-mayidan 5-iyuniga qadar Samarqand shahrida Global ekologik fondning (GEF) 8-Bosh assambleyasi bo‘lib o‘tishini ma’lum qildi.

Source link

O‘zbekistonda yong‘in xavfsizligi qoidalarini buzganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish, mansabdor shaxslarga nisbatan jazo choralarini kuchaytirish va nazorat qiluvchi organlarning vakolatlarini kengaytirish rejalashtirilmoqda.

Yangi qonunga ko‘ra, Favqulodda vaziyatlar vazirligiga yong‘in bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlar hamda aholi hayoti va sog‘lig‘iga bevosita tahdid soladigan boshqa holatlarning oldini olish bo‘yicha ishlarni to‘xtatib turish vakolati beriladi.

Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga kiritilgan o‘zgartirishlar bilan yong‘in xavfsizligi qoidalarini buzganlik uchun jazo choralari kuchaytirildi. Ushbu chora-tadbirlar umumiy foydalanish joylari, omborlar, yotoqxonalar va turar-joy binolariga, shu jumladan loyihalash, qurish va rekonstruksiya qilish bosqichidagi binolarga, shuningdek, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga nisbatan qo‘llaniladi.

Huquqbuzarliklar uchun jismoniy shaxslar uchun asosiy hisoblangan summaning (BCA) 1 baravaridan 3 baravarigacha, xodimlar uchun esa 3 dan 10 baravarigacha (ilgari 3 dan 7 baravargacha) jarima solinadi.

Bundan tashqari, davlat yong‘in xavfsizligi bosh inspektori va uning xodimlari endi ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rib chiqish va mansabdor shaxslarga nisbatan avvalgi 20 baravardan 25 baravarigacha jarima solish huquqiga ega.

Ushbu qonun rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab uch oy o’tgach kuchga kiradi.

Source link

O‘zbekistonda eskirgan ko‘p qavatli uylarni buzish va ularning o‘rniga yangisini qurishni tartibga soluvchi qonun loyihasini qabul qilish arafasida ekani aytilmoqda. Rasmiylar hozirda ommaviy muhokamadan so’ng uy egasining roziligi bilan bog’liq asosiy qoidalarga aniqlik kiritmoqda.

Adliya vazirligining Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, qonunda ruxsat berish chegarasi 80 foiz qilib belgilangan, biroq bu ta’mirlash rejalari amalga oshirilgan taqdirdagina amal qiladi. Muhimi, binoni buzishdan oldin mulk egasining 100% roziligi talab qilinadi.


Bu aniqlik Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish davlat qoʻmitasi raisi Sherzod Xudobievning avvalroq 80 foizlik koʻrsatkich davom etishi uchun yetarli boʻlishini aytgan fikrlaridan keyin berilgan. 80% belgi Senat tomonidan tasdiqlangan “shaharni yangilash” to’g’risidagi qonunga kiritilgan, biroq departament rasmiylarining aytishicha, uni qo’llashda tushunmovchilik bo’lgan.


– 80 foizlik chegara faqat taklif amalga oshsa, zarur, – deydi Adliya vazirligi Iqtisodiy qonunchilik boshqarmasi boshlig‘i Kidilari Sodiqov. “Agar bitta uy egasi e’tiroz bildirsa, binoni buzib bo‘lmaydi”.


Mulk huquqlariga ishora qilib, Sodikoff Konstitutsiyaning 21-moddasiga ishora qildi, unda shaxslarning huquqlari boshqalarning xavfsizligini buzmasligi kerak. Bino konstruktiv jihatdan xavfli deb topilgan taqdirda, shaxsning qolish huquqi jamiyat uchun jamoaviy xavf bilan taqqoslanadi.


Ushbu loyihalardan zarar ko’rgan uy-joy mulkdorlariga kompensatsiya mustaqil baholash kompaniyasi tomonidan belgilangan bozor qiymati bo’yicha to’lanadi. Ammo shaharsozlik mutaxassisi Murodxon Usmonov kam qavatli binolarni ko‘p qavatli binolarga almashtirish mavjud jamoat ob’ektlari tarmog‘iga og‘irlik qilishi va shahar ko‘rinishini o‘zgartirishi mumkinligini aytib, ta’mirlash ishlarida infratuzilma tahlilini ham o‘z ichiga olishi kerakligini ogohlantirdi.

Source link

Madaniyat vaziri Ozodbek Nazarbekovning aytishicha, san’atkorlar soliq to’lamayapti deb da’vo qilish “uyatli”, chunki rasmiylar sanoat uchun yangi soliq tizimini ko’rib chiqmoqda.

21 aprel kuni sanʼatkorlar bilan boʻlib oʻtgan ommaviy muloqotda Nazarbekov barcha qoʻshiqchilar allaqachon soliq toʻlayotganini, lekin baʼzilari moliyaviy savodxonligi yoʻqligi sababli buni tushunmasligi mumkinligini taʼkidladi. U san’atkorlarning to‘y va konsertlardan olgan daromadlari orqali hissa qo‘shayotganini ta’kidlab, “Hamma pul to‘laydi, lekin hech kim ozod emas, “Men soliq to‘lamayman” deyish uyatdir”, deya asosiy masala soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashda emas, balki hozirgi tizim adolatli ekanligida ekanligini ta’kidladi.

Nazarbekov mavjud soliq modelini “noto’g’ri” deb ta’rifladi va taklif qilingan o’zgartirishlar yanada muvozanatli yondashuvni topish maqsadida jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qilinganini tushuntirdi.

Mart oyi oxirida Adliya vazirligi tomonidan e’lon qilingan prezident qarori loyihasida ko‘ngilochar soha uchun yangi tuzilma ko‘rsatilgan. Taklifga ko‘ra, 2026-yil 1-sentabrdan boshlab samaradorlik bilan bog‘liq barcha xizmatlar “Soliq” mobil ilovasi orqali ro‘yxatdan o‘tkaziladi. Ijrochilar 2026-yil sentabridan 2029-yil yanvarigacha jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini “bitta xizmat, bir to‘lov” tamoyili asosida qat’iy belgilangan stavka bo‘yicha to‘laydi.

Soliq summasi ijrochining reytingiga qarab o‘zgarib turadi va asosiy hisoblangan summaning (BCA) 0,25 barobaridan (hozirda 103 000 ta bedana) 3 barobarigacha (1 236 000 bedana) o‘zgarib turadi. Qoidabuzarliklar BCAning kamida 20 baravari (8,24 million so‘m) miqdorida jarimaga tortilishi mumkin.

Loyiha mashhur kishilarning qarshiligiga sabab bo‘ldi. “O`zbekiston xalq artisti” Yulduz Usmonova ”Keyin qo`shiq aytishga harakat qiling” deb ochiqchasiga javob berdi.

Soliq komissiyasi maʼlumotlariga koʻra, 2025-yilda 728 nafar xonanda “konsert va koʻngilochar” toifasi boʻyicha soliq deklaratsiyasini taqdim etgan boʻlib, ularda soliqqa tortiladigan umumiy daromad 3,73 milliard bedana va 437,1 million dona bedana daromad soligʻi boʻlgan.

Source link