Sport
Jahon chempionatiga chiqish O‘zbekistonga qancha daromad keltiradi?
Kelasi yil yozda AQSh, Kanada va Meksika maydonlarida bo‘lib o‘tadigan Jahon chempionatida milliy jamoalarga beriladigan mukofot pulining umumiy summasi 896 mln dollarni tashkil etadi. Bu – tarixda kuzatilmagan rekord ko‘rsatkich. Xo‘sh, O‘zbekiston milliy jamoasi musobaqada qatnashish orqali qancha pul ishlab topadi?
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Kelasi yil mana shu kunlarda o‘zbekistonlik futbol muxlislari o‘z orzularining ro‘yobiga guvoh bo‘ladi: milliy jamoa Jahon chempionatida debyut qiladi. Kun.uz bu debyutning moliyaviy jihatlariga e’tibor qaratdi: xo‘sh, futbol bo‘yicha eng nufuzli musobaqada qatnashish O‘zbekiston futboliga qancha daromad keltiradi?
Oxirgi mundialda milliy jamoalarga qancha to‘langan?
Qatarda o‘tkazilgan 2022 yilgi jahon chempionatida milliy jamoalarga berilgan mukofot pulining umumiy summasi 440 mln dollarni tashkil etgandi. Bu hozirgacha qayd etilgan eng yuqori ko‘rsatkich. 3 yil oldin ishtirokchilarning har biri quyidagicha miqdorlarda mukofotlangan:
Guruh bosqichidan o‘ta olmagan jamoalar – 9 mln dollar;
Nimchorak finalchilar – 13 mln dollar;
Chorak finalchilar – 17 mln dollar;
4-o‘rin (Marokash) – 25 mln dollar;
3-o‘rin (Xorvatiya) – 27 mln dollar;
2-o‘rin (Fransiya) – 30 mln dollar;
Jahon chempioni (Argentina) – 42 mln dollar.
Har bir milliy jamoaga tayyorgarlik jarayoni uchun ham 1,5 mln dollardan ajratilgan.
Bundan tashqari, FIFA Jahon chempionati paytida futbolchilarini milliy jamoalarga yuborgan klublar uchun alohida kompensatsiya to‘laydi. Xususan, Qatardagi mundialda bu miqdor umumiy 209 mln dollarni tashkil etib, pul 400 dan ortiq klubga tarqatilgan. Bunda klublarga har bir futbolchi uchun kuniga 10 ming dollar atrofida pul to‘langan. Bu pullar futbolchining nafaqat hozirgi, balki so‘nggi 2 yilda o‘ynagan barcha klublariga taqsimlangan.
Rekord yangilanadi
AQSh, Kanada va Meksika maydonlarida o‘tkaziladigan 2026 yildagi musobaqa ishtirokchilar soni 32 ta emas, ilk marta 48 ta bo‘ladi. Jamoalar 4 tadan bo‘lib, 12 ta guruhga bo‘linadi, har bir guruhning g‘olibi va ikkinchi o‘rin sohibi, shuningdek, uchinchi o‘rinni egallagan 8 ta eng yaxshi jamoa keyingi bosqichga o‘tadi. Shu jihatdan, umumiy o‘yinlar soni ham 64 tadan 104 taga ko‘payadi.
Navbatdagi mundialning umumiy mukofot jamg‘armasi ma’lum – 896 mln dollar. Bu Qatardagi musobaqaga qaraganda 2 barobar ko‘p. Lekin hozircha bu pullarning ishtirokchilar o‘rtasida qanday taqsimlanishi aniq emas. Ayrim tasdiqlanmagan ma’lumotlarga ko‘ra, 2026 yilgi mundialda guruh bosqichidan o‘ta olmagan jamoalarga 13 mln dollardan, 1/16 finalda musobaqadan chiqib ketganlarga esa 17 mln dollardan to‘lanishi mumkin.
O‘zbekistonning imkoniyatlari qanday?
Qur’adan oldin barcha terma jamoalar oxirgi FIFA reytingidagi o‘rnidan kelib chiqib 4 ta savatchaga ajratiladi. Ayni paytda O‘zbekiston bu reytingda 55-o‘rinda boryapti. Biz ko‘p ehtimol bilan 3- yoki 4-savatdan joy olamiz. Reglament ko‘ra, Osiyo jamoalari bir guruhda ishtirok etishi mumkin emas. Shu jihatdan, Timur Kapadze jamoasi o‘rin oladigan guruhda, albatta, bitta Yevropa jamoasi bo‘ladi. Shuningdek, Afrika jamoalaridan birining ham O‘zbekiston guruhiga tushish ehtimoli 75 foizga teng. Uchinchi raqib esa Yangi Zelandiya, Janubiy Amerika yoki Shimoliy Amerika jamoasi bo‘ladi.
Raqiblarning kuchi FIFA reytingiga bog‘liq bo‘lgani sababli, milliy jamoa tayyorgarlik jarayonidagi o‘rtoqlik o‘yinlarida ham g‘alaba qozonishda davom etishi foydadan xoli bo‘lmaydi. Bunda oxirgi turdagi Qatar ustidan qozonilgan g‘alaba ham muhim ahamiyatga ega.
Umuman olganda, O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi milliy jamoaning jahon chempionatidagi ishtiroki uchun eng kamida 10 mln dollar atrofida pul ishlab oladi. Agar pley-offga chiqadigan bo‘lsak, bu miqdor sezilarli darajada oshib boraveradi. Shuningdek, musobaqaga tayyorlanish jarayoni uchun ham 1,5 mln dollar atrofida pul beriladi.
Bundan tashqari, yetakchi mahalliy futbol klublari ham yaxshigina kompensatsiya puliga ega chiqadi. Masalan, saralashning oxirgi turlariga “Paxtakor”dan 4 nafar futbolchi jalb qilindi. Agar qaydnomada jiddiy o‘zgarishlar yuz bermasa, FIFA “sherlar” hisobiga bir necha yuz ming dollarni o‘tkazib berishini kutish mumkin.
Ma’lumot uchun, Shimoliy Amerika maydonlarida bo‘lib o‘tadigan mundial 2026 yilning 11 iyunida boshlanib, 19 iyulgacha davom etadi.
Doston Ahrorov,
Kun.uz
Shavkat Mirziyoyev shaxmatchilar bilan uchrashuvda Javohir Sindorov, Muhiddin Madaminov va Shamsiddin Vohidovning Olimpiadadagi o‘yinlarini alohida e’tirof etdi.
Prezident Javohir Sindorovga murojaat qilib, bir necha oy avval uning Nomzodlar turniridagi tarixiy g‘alabasi nishonlanganini esladi. Olimpiadada ham Javohir Sindorov sovuqqonlik va barqarorlik ko‘rsatib, kuchli raqiblar oldida ortga chekinmagani ta’kidlandi.
«Endi oldingda yana bir ulkan marra — jahon toji uchun bellashuv turibdi. Bugun ortingda nafaqat jamoadoshlaring va ustozlaring, balki qirq millionga yaqin O‘zbekiston xalqi turibdi. Biz senga ishonamiz!» — dedi davlat rahbari.
Yirik musobaqada ilk bor ishtirok etgan Muhiddin Madaminov hal qiluvchi kunda ukrainalik Roman Dextyarovni qora donalarda mag‘lub etdi.
Uning g‘alabasi jamoaga oltin medal uchun zarur ochkoni olib keldi. Prezident uning g‘ayrati va g‘alabalari muxlislar ko‘nglidan joy olganini ta’kidladi.
Shamsiddin Vohidov ham umumiy natijaga munosib hissa qo‘shdi. U amaldagi jahon chempioni Gukeshga qarshi qora donalarda tengma-teng kurashib, o‘z salohiyatini namoyon etdi.
Prezident oltin medal jamoaning har bir a’zosi mehnati va hissasi natijasi ekanini ta’kidladi.
«Bu oltin medalda jamoaning har bir a’zosining mashaqqatli mehnati va ulkan hissasi bor», — dedi Prezident.
Davlat rahbari shaxmatchilar haqida hali kitoblar yozilishi, filmlar yaratilishi va ularning o‘yin uslubi darsliklarga kirishiga ishonch bildirdi.
Yosh shaxmatchilarni tayyorlash imkoniyatlarini kengaytirish uchun Toshkent xalqaro shaxmat akademiyasining Samarqand, Xorazm va Farg‘onada uchta mintaqaviy filiali tashkil etiladi. Akademiyada oliy toifali murabbiylarni tayyorlash ham yo‘lga qo‘yiladi.
FIDE reytingida 1 ming 500 dan yuqori ball to‘plagan shaxmatchilarning xususiy klublarda o‘qish xarajatlarining yarmi davlat tomonidan qoplanadi. Bu yosh iste’dodlarning tayyorgarligini davom ettirishiga qo‘shimcha imkoniyat yaratadi.
Mamlakatimizda “O‘zbekiston Grand Chess” milliy brendi ostida xalqaro turnirlar muntazam o‘tkazib boriladi. Bu shaxmatchilarimizga kuchli raqiblar bilan o‘z yurtimizda bellashish imkonini beradi.
Prezidentimiz Yangi Toshkentda 500 kishilik o‘yin zali, yotoqxona va sport maydonchalariga ega zamonaviy shaxmat saroyini barpo etishni taklif qildi.
O‘zbekiston delegatsiyasi Yaponiyadagi Osiyo o‘yinlarining bugungi kunini oltin va kumush medallarni qo‘lga kiritish bilan boshladi.
Shahriyor Mahkamov baydarkachilar o‘rtasida 500 metr masofaga kechgan yakkalik poygalarida marrani birinchi bo‘lib zabt etib, Osiyo o‘yinlari chempioniga aylandi.
Terma jamoamizning yana bir a’zosi Arina Tanatmisheva esa kumush medalni qo‘lga kiritdi. U 500 metr masofaga kechgan yakkalik dasturida marraga ikkinchi bo‘lib yetib keldi.
Shuningdek, kanoeda eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston jamoasi a’zolari Vladlen Denisov hamda Nilufar Zokirova juftligi kumush medalni qo‘lga kiritdi.
Hozirgacha o‘tkazilgan musobaqalardan so‘ng, O‘zbekiston delegatsiyasi turnir jadvalida 4-o‘ringa ko‘tarilib oldi. Jami 34 ta medal qo‘lga kiritildi: 8 ta — oltin, 17 ta — kumush, 9 ta — bronza.
Aichi-Nagoya-2026 musobaqalarida medallar jamg‘arish bo‘yicha Xitoy peshqadamlik qilmoqda, Yaponiya — ikkinchi, Janubiy Koreya — uchinchi o‘rinda.
O‘zbekiston U-23 terma jamoasining Osiyo o‘yinlari yarim finalidagi raqibi ma’lum bo‘ldi.
Chorak finalda Yaponiya terma jamoasi KXDRni 1:0 hisobida mag‘lub etib, yarim finalga yo‘l oldi.
Shu tariqa, O‘zbekiston U-23 terma jamoasi final yo‘llanmasi uchun musobaqa mezboni Yaponiyaga qarshi maydonga tushadi.
Uchrashuv 30-sentyabr kuni Toshkent vaqti bilan soat 15:30 da “Nagai” stadionida boshlanadi.
Samarqandda o‘tayotgan 46-Butunjahon shaxmat olimpiadasining 10-turi O‘zbekistonning birinchi jamoasi uchun muvaffaqiyatli yakunlandi.
Nodirbek Abdusattorov, Javohir Sindarov, Nodirbek Yoqubboyev va Muhiddin Madaminov ishtirok etgan O‘zbekiston-1 jamoasi Armanistonni mag‘lub etdi.
Abdusattorov, Sindarov va Madaminov o‘z raqiblaridan ustun keldi. Shu tariqa, O‘zbekiston-1 jamoasi 18 ochko bilan musobaqada yetakchilikni saqlab qoldi.
O‘zbekiston-2 jamoasi Hindistonga imkoniyatni boy berdi. O‘zbekiston-3 esa Isroilga qarshi keskin bahsda kichik hisobda mag‘lub bo‘ldi.
Xotin-qizlar o‘rtasidagi 10-turda O‘zbekiston-1 jamoasi Peru vakillarini yirik hisobda mag‘lub etdi.
27-sentyabr kuni Olimpiadaning so‘nggi — 11-tur bahslari o‘tkaziladi. Uning yakunlariga ko‘ra, g‘olib va sovrindor jamoalar aniqlanadi.
