Dunyodan
Ispaniya 500 ming noqonuniy muhojirga qonuniy maqom berishni rejalashtirmoqda
Ispaniya hukumati noqonuniy muhojirlar maqomini qonuniylashtirish rejalarini e’lon qildi, bu harakat kamida 500 ming kishiga foyda keltirishi kutilmoqda.
Jinoyat ishi bo‘lmagan va 2025-yil 31-dekabrgacha Ispaniyada kamida besh oy yashaganliklarini isbotlashi mumkin bo‘lgan xorijliklar tartibga solinishi mumkin.
“Bugun mamlakatimiz uchun tarixiy kun”, dedi Ispaniyaning inklyuzivlik, ijtimoiy xavfsizlik va immigratsiya vaziri Elma Sais.
Ushbu choraga ko’ra, benefitsiarlarga dastlab bir yillik yashash uchun ruxsatnoma beriladi, keyinchalik u uzaytirilishi mumkin. Qonuniylashtirish uchun arizalar aprel oyida boshlanishi rejalashtirilgan va jarayon iyun oxirigacha davom etishi kutilmoqda.
“Biz inson huquqlari, integratsiya va birgalikda yashashga asoslangan, iqtisodiy o‘sish va ijtimoiy hamjihatlikni muvozanatlashtiradigan migratsiya modelini mustahkamlayapmiz”, dedi Saiz.
So’nggi yillarda Ispaniyaga, asosan, Lotin Amerikasidan kelgan muhojirlarning katta oqimi kuzatildi.
Funkas konservativ tahlil markazi Ispaniyada noqonuniy muhojirlar soni sakkiz baravarga, 2017 yildagi 107 409 nafardan 2025 yilda 837 938 nafarga oshganini aniqladi.
Hozirda Ispaniyada noqonuniy muhojirlarning eng ko’p soni Kolumbiya, Peru va Gondurasdan kelgan.
Ispaniyaning sotsialistlar boshchiligidagi koalitsion hukumati bu masala bo’yicha Yevropa kuchlari orasida ustun bo’lib, iqtisodiyotga immigratsiya muhimligini ta’kidlaydi.
Mamlakat so‘nggi yillarda Yevropa Ittifoqining boshqa yirik davlatlarini ortda qoldirdi va 2025 yilda qariyb 3 foizga o‘sishi kutilmoqda.
Seshanba kuni e’lon qilingan ma’lumotlarga ko’ra, Ispaniya iqtisodiyotidagi uzoq vaqtdan beri zaiflik bo’lgan ishsizlik darajasi 2008 yildan beri birinchi marta 10 foizdan pastga tushdi.
Bosh vazir Pedro Sanches immigrantlar Ispaniya uchun “boylik, taraqqiyot va farovonlik”ni ifodalaydi va ularning ijtimoiy xavfsizlik tizimiga qo’shgan hissasini qayd etdi.
Hukumat va so’l partiyalar ham muhojirlarga insoniy munosabatda bo’lish zarurligini ta’kidlagan.
O‘ta so‘l Podemos partiyasidan va Sotsialistik partiya bilan koalitsion hukumatdagi sobiq vazir Irene Montero: “Vaziyatlarni kengaytirish irqchilikka javobdir” dedi.
U partiya va hukumat o‘rtasidagi kelishuvga asoslangan ushbu chorani ilgari surdi. Shahar kengashining ommaviy immigratsiyani tartibga solish taklifi 700 mingga yaqin kishi tomonidan qo‘llab-quvvatlandi, biroq uni ko‘rib chiqish parlamentda kechiktirildi.
Ushbu chora qirollik farmoni bilan ruxsat etilgan va parlament roziligini talab qilmaydi.
Bu 20 yil ichida Ispaniyada muhojirlarni birinchi marta keng ko’lamli tartibga solishdir.
Sotsialistik partiya va konservativ Xalq partiyasi (PP) hukumatlari tomonidan qilingan ushbu sa’y-harakatlarning ba’zilari 1986 va 2005 yillar orasida taxminan 500 000 immigrantning maqomini qonuniylashtirdi.
Ammo PP yetakchisi Alberto Nunes Feyjo ommaviy qonuniylashtirish “tortishish ta’sirini oshiradi va davlat xizmatlarini ag’daradi” dedi.
O‘ta o‘ngchi “Vox” partiyasi vakili Pepa Millan bu tashabbus “o‘zligimizga hujum” ekanligini aytib, partiya uni bloklash uchun Oliy sudga murojaat qilishini qo‘shimcha qildi.
Dunyodan
AQSh Eron dronlariga qarshi turish uchun Ukrainadan uchuvchisiz uchish qurilmalarini sotib olmoqchi
AQSh Mudofaa vazirligi Eronning dron hujumlariga qarshi turish uchun Ukrainada ishlab chiqarilgan uchuvchisiz uchish qurilmalarini sotib olish imkoniyatini muhokama qilmoqda. Bu haqda Financial Times nashri xabar berdi.
Yaqin Sharqdagi mojaro fonida Eron Fors ko’rfazi davlatlari va AQSh harbiy ob’ektlariga qarshi yuzlab uchuvchisiz samolyotlarni uchirgani xabar qilingan. Hozircha ularni yo‘q qilish uchun “Patriot” havo mudofaa tizimidan foydalaniladi, biroq uning raketaga qarshi tizimi tez yomonlashmoqda.
Mutaxassislarning aytishicha, Eronning Shaxed-136 xudkush droni taxminan 30 ming dollar turadi. Patriot Systems kompaniyasining PAC-3 raketalarini tutib olish qurilmasining narxi 13,5 million dollardan oshadi.
Shuning uchun ham Pentagon va Fors ko‘rfazi davlatlari Ukraina tajribasiga qiziqish bildirmoqda. Rossiya bilan urush paytida Ukraina arzon dronlarni ushlab turish texnologiyasini ishlab chiqdi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, bunday tutuvchi dron tizimi taxminan 35 500 dollar turadi va 250 km/soat tezlikda ucha oladi va Shahed dronlarini havoda yo‘q qiladi.
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy ham Qatar amiri Shayx Tamim bin Hamad Ol Tani va BAA prezidenti Muhammad bin Zoid Ol Nahayon bilan texnologiyadan foydalanishni muhokama qilganini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Ukraina o‘zining mudofaa qobiliyatini yo‘qotmasagina bunday hamkorlik amalga oshishi mumkin.
Prezident Zelenskiy Ukraina dronlarga qarshi kurash bo‘yicha dunyodagi eng ilg‘or tajribaga ega davlatlardan biri ekanini aytdi.
Ayni paytda, ba’zi ommaviy axborot vositalari prezident Zelenskiy ushbu dronlarni to’xtatuvchi qurilmalarni to’g’ridan-to’g’ri AQSh va Fors ko’rfazi davlatlariga topshirishdan bosh tortgani haqida xabar berishdi. Ularning ta’kidlashicha, Kiyev “Patriot” havo mudofaa tizimi va raketaga qarshi tizimni almashtirish variantini ko‘rib chiqishga tayyorligini bildirgan.
Dunyodan
Naxichevan aeroportida dron hujumi kuzatildi
5-mart kuni Ozarbayjonning Naxchivan muxtor respublikasi hududida dron hujumi uyushtirildi.
Dron Eron hududidan uchirilgani xabar qilingan. Ulardan biri Naxchivon xalqaro aeroporti terminali binosida, ikkinchisi Bobek tumani, Shekhelobod qishlog‘idagi maktab binosi yonida portlagan.
Hodisa oqibatida aeroport binolari zarar ko‘rgan, ikki nafar tinch aholi vakili jarohatlangan.
Voqea joyiga tez tibbiy yordam va tez tibbiy yordam brigadalari jalb qilingan.
Ozarbayjon Tashqi ishlar vazirligi hujumni keskin qoralab, buni xalqaro huquqning buzilishi deb atadi. Shu munosabat bilan Eronning Ozarbayjondagi elchisi Mujtaba Dalmichel vazirlikka chaqirildi.
Boku prezidenti Tehronni voqeaga izoh berishga va bunday voqea takrorlanmasligi uchun zudlik bilan choralar ko‘rishga chaqirdi. Ozarbayjon tomoni zarur javob choralarini ko‘rish huquqini o‘zida saqlab qolishini ma’lum qildi.
Dunyodan
Eron Ozarbayjonga dron hujumini rad etadi
Eron Qurolli kuchlari Bosh shtabi Ozarbayjonning dron hujumi haqidagi gumonini rad etdi. Bu haqda Eron davlat teleradiokompaniyasi xabar berdi.
Bayonotda Eron “barcha qo‘shni davlatlarning, xususan, birodar musulmon davlatlarning suverenitetini hurmat qilishi” ta’kidlanib, uchuvchisiz uchuvchi samolyotning Ozarbayjon tomon uchirilgani inkor etildi.
Eron Bosh shtabi uchuvchisiz samolyot Isroil tomonidan uchirilgan bo‘lishi mumkinligi va islom davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarni yomonlashtirishga qaratilganini aytdi.
Avvalroq Boku rasmiylari ikkita dron Naxchivan hududiga, biri Naxchivan xalqaro aeroporti terminaliga, ikkinchisi esa Shekelobod qishlog‘idagi maktab yaqiniga qo‘nganini ma’lum qilgandi.
Ushbu hodisa natijasida to’rt kishi jarohatlangan. Ozarbayjon Tashqi ishlar vazirligi javob choralari ko‘rilishi mumkinligini aytib, Erondan tez orada tushuntirish so‘ragan.
Dunyodan
Shvetsiya odamlarni potentsial urush tufayli naqd pul yig’ishga chaqirmoqda
Shvetsiyaning Riksbanki jamoatchilikka murojaat qilib, barcha kattalarga uyda kamida 100 dollar (taxminan 1000-1100 kron) naqd pul saqlashni maslahat berdi. Bloomberg xabar berdi.
Bank zamonaviy urush va gibrid hujumlarda bank infratuzilmasi, raqamli to‘lov tizimlari va internet ilovalari birinchi bo‘lib muvaffaqiyatsizlikka uchraganini tushuntirdi. Bunday vaziyatda fuqarolar kamida bir hafta davomida oziq-ovqat, dori-darmon, yoqilg‘i kabi eng zarur narsalarni xarid qilish uchun yetarli miqdorda naqd pulga ega bo‘lishi kerak. Shvetsiya dunyodagi eng raqamli iqtisodiyotlardan biri hisoblanadi, shuning uchun uning to’lov tizimidagi har qanday buzilish milliy xavfsizlikka jiddiy tahdid hisoblanadi.
Reuters va Bloomberg xabarlariga ko’ra, tayyorgarlik faqat naqd pul bilan cheklanmaydi. Skandinaviya mamlakatlari (Shvetsiya, Norvegiya, Finlyandiya, Daniya va Islandiya) Germaniya, Polsha va Boltiqboʻyi davlatlari bilan birgalikda oʻz aholisini evakuatsiya qilish boʻyicha qoʻshma rejani ishlab chiqishga kirishdilar.
Avvalroq Shvetsiya hukumati millionlab uy xo’jaliklariga “Inqiroz yoki urushga tayyor bo’ling” nomli yangilangan qo’llanmani tarqatgan edi. Aholiga suv, konserva, issiq kiyim-kechak zaxirasi bo‘yicha aniq topshiriqlar berildi.
Mutaxassislarning aytishicha, bunday chora-tadbirlar aholi o‘rtasida vahima qo‘zg‘ash uchun emas, balki jamiyatni tashqi hujumlarga chidamliroq qilish uchun ko‘rilmoqda.
Dunyodan
Hormuz boʻgʻozi orqali neft tashish toʻxtatildi
Yaqin Sharqdagi harbiy kuchayishi natijasida dunyoning eng muhim suv yoʻllaridan biri boʻlgan Hurmuz boʻgʻozi amalda yopildi. Oʻtgan chorshanba kuni boʻgʻozdan birorta ham neft tankeri oʻtmagan, deb xabar qildi CNN S&P Global Commodities at Sea maʼlumotlariga tayanib.
Tankerlar nafaqat bo‘g‘ozga kira olmayapti, balki undan chiqishda ham jiddiy qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Yakshanba kunidan beri bo‘g‘ozdan birorta ham LNG kemasi o‘tmagan.
Eron va AQSh va Isroil o’rtasidagi harbiy mojarolar, xususan, Quvaytdagi havo bazalariga hujumlar va Eronning dengiz yo’llari ustidan nazoratni egallashga urinishlari vaziyatni yomonlashtirdi.
Hormuz boʻgʻozi strategik yoʻlak boʻlib, u orqali dunyo neft isteʼmolining taxminan 20 foizi oʻtadi. Uning yopilishi narxlarning keskin ko’tarilishiga va jahon energetika bozorida yoqilg’i inqiroziga olib kelishi mumkin.
-
Iqtisodiyot4 days agoAQSh Eronga zarbalarni qo‘llab-quvvatlamagan Ispaniya bilan savdoni to‘xtatadi
-
Iqtisodiyot4 days agoYevropada gaz narxi so‘nggi uch yildagi eng yuqori darajaga yetdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston–Yaponiya: startaplar yo‘nalishida hamkorlik imkoniyati mavjud
-
Dunyodan2 days ago
Sochida bir kunda ikki marta zilzila sodir bo‘ldi
-
Siyosat4 days agoO‘zbekiston mudofaa qobiliyatini mustahkamlash masalalari muhokama qilindi
-
Jamiyat19 hours ago
Гидрометеорология хизмати қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди
-
Iqtisodiyot2 days agoSodiqlik kartasini skanerlash va xarid uchun to‘lov qilish — endi payme’da barchasi bir urinishda!
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev pedofillarga umrbod qamoq jazosini joriy etish to‘g‘risidagi qonunni imzoladi
