Jamiyat
Isitish mavsumi qachon boshlanadi?
Amaldagi tartibga ko‘ra, sutkalik harorat 5 kun davomida ketma-ket 8 darajadan past bo‘lgandan keyin isitish mavsumi boshlanishi kerak. Iqlimshunos Erkin Abdulahatovning aytishicha, bu qoida shu paytgacha ishlamagan, chunki sutkalik 10 darajaning o‘zidayoq uylar sovib ketadi. “Bu o‘zgartirilishi kerak bo‘lgan standart”, deydi u Kun.uz’ga. O‘zgidromet prognoziga ko‘ra, 30 oktyabrdan tungi harorat +8 – +10 darajagacha tushadi.
Foto: DimaBerlin / Shutterstock / FOTODOM
O‘zbekistonda markazlashgan issiqlik tizimiga ulangan ko‘p qavatli uylarda isitish davri tashqi haroratning o‘rtacha sutkalik harorati 5 kunlik davr mobaynida 8 darajadan past bo‘lgan kundan keyingi kundan boshlanishi, 8 darajadan yuqori bo‘lganda esa tamomlanishi belgilangan.
Xonadonlarni isitish ehtiyojlariga asosan issiqlik energiyasini berishda isitish davri hokimliklar tomonidan belgilangan muddatlarda boshlanadi va tamomlanadi.
Norma aniq bo‘lsa-da, har yili bir xil savol takrorlanadi: uylarga qachon issiqlik beriladi? Chunki sutkalik 8 darajaga yetib bormasdan ko‘p qavatli uylar sovib qoladi.
Iqlimshunos Erkin Abdulahatovning Kun.uz’ga aytishicha, bu qoida hech qachon ishlamagan va uni o‘zgartirish kerak.
“Isitish davri boshlanishi uchun o‘rtacha sutkalik harorat 8 darajani tashkil qilishi kerak. Bu – harorat kunduzi 15–16 daraja, kechqurun esa 0–2 darajaga pasayishi kerak degani. Lekin biz hech qachon bu normadan kelib chiqib issiqlikni tarmoqqa ulamaganmiz. Shu sababli bu o‘zgartirilishi kerak bo‘lgan standart. Sutkalik harorat 10 darajaga tushishi bilan aholi dod deb yuboradi, chunki bino va inshootlarimiz sovet davridan qolgan, yangi qurilganlarining izolyatsiya tizimi tashqari sovuq bo‘lsa, ichki tomonni isitib beradigan qurilmalar bilan ta’minlanmagan. Bu qoida shu paytgacha ishlamagan, ishlamaydi ham”, – deydi mutaxassis.
Uning qo‘shimcha qilishicha, kelayotgan 7–8 kunlikda harorat kechqurunlari nol darajagacha tushib ketishi kutilmoqda. Bu taxminan 7 noyabrlarga to‘g‘ri keladi.
O‘zgidromet matbuot kotibi Nigora Toshxo‘jayevaning Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, 30 oktyabrdan tungi harorat +8 — +10 darajagacha pasayishi va bu holat davom etishi kutilmoqda. Biroq kunduzgi harorat +18 — +22 darajada saqlanib turadi. U “bu harorat isitish mavsumini boshlashga asos bo‘ladimi?” degan savolga quyidagicha javob berdi:
“Biz tegishli tashkilotlarga har kuni ma’lumot kiritib boramiz. Faktik holat tasdiqlansa, albatta, bu asos bo‘ladi. Lekin o‘rtacha sutkalik harorat 8 darajadan oshiqroq bo‘lib turibdi”, – deydi u.
Eslatib o‘tamiz, Toshkentda isitish mavsumi 2024 yilda 7 noyabrdan, 2023 yilda 6 noyabrdan, 2022 yilda 22 oktyabrdan, 2021 yilda 12 oktyabrdan, 2020 yilda esa 15 oktyabrdan boshlangan.
Prezidentning «Ish haqi, pensiyalar, stipendiyalar va nafaqalar miqdorini oshirish to‘g‘risida»gi farmoni qabul qilindi.
Hujjatga muvofiq, 2026-yil 1-iyuldan pensiyalar, nafaqalar hamda Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarga to‘lanadigan bolalar nafaqasi va moddiy yordam miqdori 7 foizga oshiriladi.
Shunga ko‘ra, yoshga doir eng kam pensiya oyiga 983 ming so‘m, nogironlik pensiyasining eng kam miqdori esa 1 million 83 ming so‘m etib belgilandi.
Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalar uchun 3 yoshgacha bo‘lgan bir nafar farzandga har oylik nafaqa 386 ming so‘m, 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bir nafar farzand uchun 295 ming so‘mni tashkil etadi. Ikkinchi farzand uchun qo‘shimcha 177 ming so‘m, uchinchi va undan keyingi har bir farzand uchun esa qo‘shimcha 118 ming so‘m to‘lanadi.
Shuningdek, mazkur toifadagi oilalar uchun moddiy yordam miqdori oyiga 450 ming so‘m etib belgilandi.
Farmonga muvofiq, 2026-yil 1-sentyabrdan budjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi hamda talabalar stipendiyalari ham 7 foizga oshiriladi.
Shu sanadan boshlab mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori oyiga 1 million 360 ming so‘m, bazaviy hisoblash miqdori esa 440 ming so‘m etib belgilanadi.
Bundan tashqari, 2026-yil 1-iyuldan pensiyani hisoblashning bazaviy miqdori oyiga 504 ming so‘mni tashkil etadi.
Turli mamlakatlar olimlari inson organizmini vaqtidan oldin qaritadigan asosiy sabablarni aniqlashdi.
Kambag‘allik, past daromad va sifatli ta’lim olish imkoniyatining yo‘qligi inson tanasidagi biologik qarishni tezlashtirishi isbotlandi. Eng yomoni, bu salbiy jarayon ko‘pincha bolalikdanoq boshlanadi.
Xulosa chiqarish uchun mutaxassislar dunyoning 23 ta davlatidan 66 mingdan ortiq odam ishtirok etgan 140 ta ilmiy tadqiqot natijalarini o‘rganib chiqishdi. Unda chaqaloqlardan to 86 yoshgacha bo‘lgan odamlar ishtirok etdi. Olimlar odamlarning qarish tezligini maxsus «epigenetik soatlar» (organizmning ichki holatini ko‘rsatuvchi tizim) yordamida tekshirishdi. Bu haqda «Nature Human Behavior» nashri ma’lum qildi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra agar biologik qarish sekinlashsa inson o‘z yoshiga nisbatan tetik, yosh va sog‘lom bo‘lib yuradi. Uning tashqi ko‘rinishi ham, ichki sog‘lig‘i ham xuddi pasportdagi yoshidek (yoki undan ham yoshroq) saqlanib qoladi.
Agar qarish jarayoni tezlashayotgan bo‘lsa odatda keksalikka xos bo‘lgan kasalliklar insonda vaqtidan ancha oldin paydo bo‘ladi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, ta’minoti past va kambag‘al oilalarda o‘sayotgan bolalarning ichki organizmi (biologik yoshi) o‘ziga to‘q oilalardagi tengdoshlariga qaraganda ancha katta, ya’ni ertaroq qariyotgani ma’lum bo‘ldi. Xuddi shunday holat katta yoshli insonlar orasida ham kuzatilmoqda.
U Yaponiyaga qisqa muddatli viza bilan kirib, viza muddati tugaganidan keyin ham mamlakatda noqonuniy qolib ketganligi sababli hibsga olingan.
Yaponiya immigratsiya xizmati agentligi mamlakatda noqonuniy yashab kelgan O‘zbekiston fuqarosini deportatsiya qildi.
Deportatsiya qilingan shaxs Yaponiyaga qisqa muddatli viza bilan kirib, viza muddati tugaganidan keyin ham mamlakatda noqonuniy qolib ketganligi sababli rasmiylar tomonidan hibsga olingan.
Yaponiyaning O‘zbekistondagi elchixonasi ma’lum qilishicha, agar mamlakatda noqonuniy yashash yoki noqonuniy ishlash holatlari aniqlansa, politsiya tomonidan hibsga olish va ushlab turish, immigratsiya muassasalarida qamoqqa olish yoki deportatsiya qilish kabi choralar ko‘riladi.
Shuningdek, bildirilishicha, Yaponiyada qochqin maqomini olish uchun ariza berilsa, “uzoq muddat qolish mumkin” yoki “ishlash mumkin” degan noto‘g‘ri ma’lumot tarqalgan bo‘lib, shu kabi maqsadlar bilan qochqin maqomini olish uchun ariza berishga ruxsat etilmaydi.
Agar qochqin maqomi rad etilsa, immigratsiya muassasasiga joylashtirish yoki deportatsiya qilish kabi choralar qo‘llanilishi mumkin. Bundan tashqari, soxta ma’lumot berish yoki noqonuniy usullar bilan qochqin maqomini olish uchun murojaat qilish jiddiy huquqiy choralarni keltirib chiqarishi mumkin.
Jamiyat
Namanganda 381 ming dollarga 50 sotix yerni rasmiylashtirib berishni va’da qilganlar ushlandi
Ikki fuqaro 5 000 AQSh dollarini, kadastrlar palatasi Pop tumani bo‘limi sobiq boshlig‘i 1 500 AQSh dollari va 6 mln so‘mni olgan vaqtida qo‘lga olingan.
Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Pop tumani bo‘limi va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazildi.
Tezkor tadbirda fuqarolar U.A. va M.B. kadastrlar palatasida ishlovchi tanishlari orqali 381 000 AQSh dollari evaziga fermer xo‘jaligi balansidagi 50 sotix yer maydonining hujjatlarini fuqaro A.S.ning nomiga noturar joy sifatida rasmiylashtirib berishlarini aytib, shundan 5 000 AQSh dollarini olgan vaqtida qo‘lga olindi.
Shundan so‘ng tadbir davom ettirilib, kadastrlar palatasi Pop tumani bo‘limi sobiq boshlig‘i S.A. 1 500 AQSh dollari va 6 mln so‘mni olgan vaqtda ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.
Viloyat FVB xabariga ko‘ra, yorilish natijasida yong‘in sodir bo‘lmagan, hech kim tan jarohati olmagan.
27 iyun kuni soat 19:00 larda Farg‘ona shahridagi AGTKSh hududida avtobus tom qismiga o‘rnatilgan gaz ballonlariga gaz to‘ldirish vaqtida gaz ballonlaridan birida yorilish paydo bo‘lgan.
Viloyat FVBning xabariga ko‘ra, yorilish natijasida yong‘in sodir bo‘lmagan, tan jarohati olganlar yo‘q.
Voqea joyiga viloyat FVB boshlig‘i va huquqni muhofaza qilish organlari hamda tegishli xizmat vakillari chiqqan.
Yorilish sababi vakolatli tashkilotlar bilan hamkorlikda aniqlanmoqda.
O‘zbekistonda pensiya, nafaqa, ish haqi va stipendiyalar oshiriladi
«Bu musobaqa men uchun ham katta tajriba bo‘di» – Kannavaro
25-iyundan valyutalar qanchaga yetishi e’lon qilindi
-
Sport5 days ago🔴 LIVE: AQSh-Eron muzokaralari va Starmer iste’fosi
-
Jamiyat3 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport2 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan24 hours agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Jamiyat5 days agoBo‘stonliqda kanalga tushib ketgan ikkinchi bolaning jasadi ham topildi
-
Iqtisodiyot5 days ago1 iyuldan pensiya va nafaqalar, 1 sentabrdan oyliklar oshadi
-
Jamiyat2 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Sport4 days agoEldor Shomurodov muxlislardan uzr so‘radi