Iqtisodiyot
Iqtisodiyot bo‘yicha Nobel laureatlari: ular nimani isbotlashgan?
So‘nggi ikki asrda insoniyat tarixida bemisl iqtisodiy o‘sish kuzatildi. Bu o‘sish milliardlab odamlarni qashshoqlikdan chiqardi va farovon hayot uchun poydevor yaratdi. Iqtisodiyot bo‘yicha bu yilgi Nobel laureatlari Joel Mokir, Filipp Agon va Piter Xauit innovatsiyalar taraqqiyotning asosiy dvigateli ekanini ko‘rsatib berishgan.
Joel Mokir, Filipp Agon va Piter Xauit 2025 yilgi iqtisodiyot bo‘yicha Nobel mukofotiga sazovor bo‘lishdi. Ular texnologik yangiliklar, “bunyodkor buzg‘unchilik” (creative destruction) va ilmiy taraqqiyot doimiy iqtisodiy o‘sishni qanday ta’minlashi mumkinligini ilmiy asoslab berishgan.
Texnologiya tez sur’atlarda rivojlanadi: yangi mahsulotlar va ishlab chiqarish usullari eski tizimlarning o‘rnini egallaydi. Bu insoniyatga yaxshiroq turmush darajasi, sog‘liq va hayot sifatini olib keladi.
Ammo tarixning katta qismda bunday bo‘lmagan – o‘sish emas, turg‘unlik hukm surgan. Yangi kashfiyotlar bo‘lib turgan bo‘lsa-da, ularning ta’siri vaqt o‘tishi bilan yo‘qolib ketgan.
Innovatsiyalar uchun fundament kerak
Bu yilgi mukofotning umumiy summasi – 11 million shved kronasi (taxminan 1,2 million AQSh dollari). Uning yarmi Joel Mokirga, qolgan yarmi esa Filipp Agon va Piter Xauitga beriladi.
Mokir tarixiy manbalar orqali nima sababdan sanoat inqilobidan keyin o‘sish odatiy holga aylanganini o‘rgangan. U innovatsiyalar zanjiri o‘z-o‘zidan davom etishi uchun “nimadir ishlaydi” degan bilimning o‘zi yetarli emas, nima uchun ishlashini tushuntirib beradigan ilmiy asos zarur, degan xulosaga kelgan.
Shu bilan birga, Mokir jamiyatning yangi g‘oyalarga ochiqligi va o‘zgarishlarni qabul qilishga tayyorligi ham o‘sishning muhim sharti ekanini ta’kidlaydi.
Agon va Xauitning “bunyodkor buzg‘unchilik” nazariyasi
Fransiyalik Filipp Agon va kanadalik Piter Xauit 1992 yilda chop etilgan maqolalarida “bunyodkor buzg‘unchilik” modelini ilgari surgan. Bu modelga ko‘ra, yangi va samaraliroq mahsulot paydo bo‘lganda eski mahsulotlarni ishlab chiqargan kompaniyalar bozordan chiqib ketadi. Innovatsiya “bunyodkorlik” xususiyatga ega, chunki u taraqqiyot olib keladi, lekin ayni vaqtda “vayronkor” ham, chunki u eski texnologiyalar intihosini anglatadi.
Bu jarayon doimiy o‘sishni ta’minlaydi, biroq u bilan birga, manfaatlar to‘qnashuvi ham yuz beradi. Olimlarning fikricha, agar bu to‘qnashuvlar oqilona boshqarilmasa, yirik kompaniyalar va manfaatdor guruhlar innovatsiyalarga to‘siq bo‘lishi mumkin.
“Laureatlarning ishlari iqtisodiy o‘sishning o‘z-o‘zidan yuz beradigan narsa emasligini ko‘rsatadi. Biz “bunyodkor buzg‘unchilik”ni qo‘llab-quvvatlaydigan mexanizmlarni saqlab qolishimiz kerak, aks holda insoniyat yana turg‘unlik davriga qaytishi mumkin”, deydi mukofot qo‘mitasi raisi Jon Xassler.
“AQSh o‘z ilmiy sohasiga o‘zi to‘siq qo‘yyapti”
Reuters’ning yozishicha, laureatlar o‘z chiqishlarida AQSh prezidenti Donald Trampning savdo siyosatini tanqid qilib keladi. Ular, shuningdek, Amerika hukumatining oliy ta’lim sohasidagi siyosatini akademik erkinlikka zarba sifatida tanqid qiladi.
Professor Joel Mokir AQShning ilm-fan va innovatsiyaga bo‘lgan e’tibori pasayib borayotganidan ogohlantirgan. Uning fikricha, Qo‘shma Shtatlar o‘z ilmiy sohasiga o‘zi to‘siq qo‘yyapti.
Ko‘pchilik iqtisodchilar iqtisodiy o‘sishni farovonlikning asosiy drayveri deb biladi, biroq barchasi ham uni mutlaqo ijobiy holat sifatida ko‘rmaydi. 2024 yilgi iqtisodiyot bo‘yicha Nobel mukofoti Daron Ajyemog‘lu, Saymon Jonson va Jyeyms Robinsonga tengsizlik bo‘yicha tadqiqotlari uchun berilgan edi. Ayniqsa, Jonson texnologik yangiliklar ko‘proq kuchli elitalarga foyda keltirayotganini ta’kidlagan.
Shuningdek, inson faoliyati tufayli yuzaga kelayotgan iqlim o‘zgarishi va ekologik buzilish sharoitida o‘sishning qaysi darajasi barqaror ekani haqida bahslar davom etmoqda.
Laureatlar haqida qisqacha:
Joel Mokir — 1946 yilda Niderlandiyada tug‘ilgan. Yale universitetida PhD (1974). Hozir Northwestern universiteti (AQSh) va Tel-Aviv universitetida (Isroil) professor.
Filipp Agon — 1956 yilda Parijda tug‘ilgan. Harvard universitetida PhD (1987). Collège de France, INSEAD (Parij) va London iqtisodiyot va siyosatshunoslik maktabi (LSE)’da professor.
Piter Xauit — 1946 yilda Kanadada tug‘ilgan. Northwestern universitetida PhD (1973). Brown universiteti (AQSh) professori.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonliklar 2 oyda ko‘chmas mulk xizmatlariga 4,3 trln so‘m sarfladi
202-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonda ko‘chmas mulk bilan bog‘liq xizmatlar hajmi 4,3 trln so‘mga yetdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, mazkur ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 15,5 foizga o‘sgan. Bu bozorda faollik ortib borayotganini ko‘rsatadi.
Hisobotlarga ko‘ra, eng katta ulush Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelib, 2,6 trln so‘mni tashkil etgan. Bu umumiy hajmning yarmidan ko‘prog‘ini qamrab olgani bilan ajralib turadi.
Ikkinchi o‘rinda Toshkent viloyati bo‘lib, bu yerda xizmatlar hajmi 331,5 mlrd so‘mga yetgan.
Shuningdek, Samarqand viloyatida 212,8 mlrd so‘m, Farg‘ona viloyatida 179,3 mlrd so‘m va Andijon viloyatida 150,5 mlrd so‘mlik xizmatlar ko‘rsatilgan.
Qolgan hududlar orasida Qashqadaryo viloyati — 124,2 mlrd, Namangan viloyati — 118,8 mlrd va Buxoro viloyati — 101 mlrd so‘m ko‘rsatkichlar bilan qayd etilgan.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda ikki oyda 68 ta avtobus ishlab chiqarildi
2026-yil yanvar-fevral oylarida O‘zbekistonda jami 68 ta avtobus ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, ushbu ko‘rsatkich 2025-yilning shu davriga nisbatan 47,8 taga oshgan.
Ma’lumot uchun, O‘zbekistonda 2026-yilning yanvar–fevral oylarida jami 64 221 dona yengil avtomobil ishlab chiqarildi. Bunda eng katta ulush 23 216 dona bilan «Cobalt» rusumiga to‘g‘ri keldi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Samarqandda yiliga 10 mingta transport vositasi ishlab chiqarilishi rejalashtirilayotgani haqida xabar qilgandik.
Iqtisodiyot
Dollar va yevro pasayib, rubl mustahkamlanmoqda
Markaziy bank 2026-yil 22-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 36,78 so‘mga tushib, 12 060,55 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 50,51 so‘mga tushdi va 14 183,21 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 285,36 so‘m bo‘ldi (-69,02).
Rossiya rubli 161,32 so‘m etib belgilandi (+0,79).
Iqtisodiyot
So‘nggi besh yilda auksionda yer sotish orqali budjetga qancha pul tushgani aytildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev yer resurslaridan yanada samarali foydalanishga qaratilgan takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
So‘nggi besh yilda mamlakatimizda yer munosabatlarini isloh qilish borasida tizimli ishlar amalga oshirildi. Xususan, yer ajratish vakolati hokimlardan olinib, yer uchastkalarini auksion orqali realizatsiya qilish tartibi joriy etildi. Shu davrda 616,3 ming gektar yer auksion orqali ajratildi, budjetga 1,4 trillion so‘m tushum ta’minlandi.
Eng muhimi, yerning haqiqiy egasi paydo bo‘lishi natijasida har bir gektardan olinayotgan daromad 3 karra oshib, 50-60 million so‘mga yetgan. Bugun ushbu yerlarda har yili 539 trillion so‘mlik mahsulot yetishtirilib, 2,1 milliard dollarlik eksport amalga oshirilmoqda.
Shu bilan birga, sohada hal etilishi lozim bo‘lgan qator masalalar ham borligi ko‘rsatib o‘tildi.
Jumladan, yerlar auksion orqali ajratilayotgan bo‘lsa-da, ijarachilarning undan foydalanishdagi mustaqilligi hali yetarli emas. Shu sababli 117,6 ming gektar yer hozirgacha sotilmasdan turibdi.
Shu bois qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni ijaraga berishning yangi tizimini joriy etish, joriy yilda yana 100 ming gektar yerni yangi tartib asosida auksionga chiqarish rejalashtirilgan. Bu borada, ayniqsa, yerdan foydalanishda iqtisodiy rag‘batlarni kuchaytirishga alohida e’tibor qaratiladi.
O‘tgan yili vodiy viloyatlari, Jizzax, Toshkent viloyatlari va Qoraqalpog‘istonda sotilgan yerlarda ekinlarni mustaqil joylashtirish bo‘yicha joriy etilgan tajriba yaxshi samara bergani ta’kidlandi. Xususan, 2025-yilda 20 ming gektar yerning 16 ming gektarida tadbirkorlar o‘zlari tanlagan yuqori daromadli va eksportbop ekinlarni ekib, 150 million dollarlik eksport uchun zamin yaratgan. Endi ushbu tajribani kengaytirish, yerdan foydalanuvchilarga yanada ko‘proq iqtisodiy erkinlik berish muhimligi qayd etildi.
Sanoatlashgan plantatsiya va chorvachilik loyihalari uchun 50 gektardan 500 gektargacha yer uchastkalarini auksionga chiqarish, shu asosida joriy yilning o‘zida har bir viloyatda kamida 5 tadan yirik loyihalarni boshlash belgilandi. Ushbu loyihalar uchun suv va elektr ta’minoti xarajatlarini qoplab berish, 3 yillik imtiyozli davr bilan 7 yilgacha arzon kreditlar ajratish, kredit foiz stavkalarini kompensatsiya qilib berish, yetishtirilgan mahsulotni qadoqlash xarajatlarining 50 foizgacha qismini subsidiyalash kabi qator moliyaviy qo‘llab-quvvatlash joriy etilishi ta’kidlandi.
Taqdimotda yerdan yuqori daromad olishda ilg‘or xorijiy tajribani, ayniqsa, chet elning zamonaviy agrotexnologiyalarini keng qo‘llash masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Shu bilan birga, bu jarayonda milliy manfaatlarni himoya qilish lozimligi qayd etildi.
Xususan, xorijiy investorlarga qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni ijaraga berishning tartibi va shartlari qayta ko‘rib chiqiladi. Bundan buyon ularga faqat viloyat hokimliklari huzuridagi direksiyalar orqali, investitsiya miqdori kamida 10 million dollar bo‘lgan loyihalar doirasida, yaylov, lalmi va foydalanishdan chiqqan yerlarni aylanmaga qaytarish sharti bilan ikkilamchi ijaraga berish tartibi qo‘llanadi. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi yerlarini olish bo‘yicha auksionda faqat mahalliy dehqon va tadbirkorlar ishtirok etishini belgilash lozimligi ta’kidlandi. Mudofaa, chegara, tarixiy-madaniy yerlar va o‘rmon fondi yerlari faqat mamlakatimiz fuqarolariga beriladi. Ayni paytda yerlarni ijaraga berish muddatini barcha turdagi yerlar uchun, shu jumladan sanoat va qurilish loyihalarini amalga oshiradigan chet ellik investorlar uchun ham 49 yil etib belgilash taklif etildi.
Bugungi kunda qariyb 100 ming gektarga yaqin yerning ijara muddati tugagan. Shu munosabat bilan tadbirkorlar ushbu yerlarni qayta auksionga chiqarmasdan, ijara muddatini uzaytirish bo‘yicha qulay va shaffof tartib joriy etish zarurligini bildirmoqda. Taqdimotda bu jarayonni davlat xizmatlari markazlari va elektron platformalar orqali amalga oshirish, kadastr, qishloq xo‘jaligi va adliya tizimlarini o‘zaro integratsiya qilish, e’tirozlar bo‘lmagan taqdirda qishloq xo‘jaligi yerlari uchun 30 yilgacha, noqishloq yerlar uchun 49 yilgacha uzaytirish tartibini joriy etish taklif qilindi. Soliq yoki ijara to‘lovidan qarzdorlik, sud nizosi yoki noqonuniy qurilish aniqlangan hollardagina ijara shartnomasi yangi muddatga uzaytirilmasligi belgilanmoqda.
Shuningdek, yer toifasini o‘zgartirish va nobudgarchilik to‘lovlarini hisoblash bilan bog‘liq jarayonlar haligacha qog‘oz shaklida yuritilayotgani tanqid qilindi. Bu esa kelishuv va qaror qabul qilish muddatining cho‘zilishiga, investorlar noroziligiga sabab bo‘lmoqda. Shu bois barcha jarayonlarni raqamlashtirish, yerdan maqsadli foydalanish, suv samaradorligi va tuproq sifati kabi mezonlar asosida yerdan foydalanish samaradorligini baholash tizimini yo‘lga qo‘yish vazifasi qo‘yildi.
Yerga bo‘lgan ijara huquqini moliyaviy vosita sifatida kengaytirish, uni nafaqat tijorat kreditlari, balki lizing, ipoteka va bank kafolatini olish uchun ham garovga qo‘yish imkoniyatini yaratish zarurligi qayd etildi. Yer uchastkasini bo‘sh turgan yer sifatida hisobga olish tartibini soddalashtirish, yerlarni qayta ijaraga berishda shartnomalarni haq evaziga yoki tekinga tuzish mumkinligini aniq belgilash, shundan kelib chiqib yer oldi-sotdisiga oid huquqbuzarliklar uchun jinoiy javobgarlik choralarini qayta ko‘rib chiqish taklif etildi.
Shu bilan birga, yer nazorati yo‘nalishida javobgarlikni kuchaytirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Xususan, yerlarni o‘zboshimchalik bilan egallab olish uchun javobgarlikni faqat sug‘oriladigan yerlar uchun emas, qolgan barcha turdagi yer uchastkalariga nisbatan ham tatbiq etish zarurligi ta’kidlandi.
Temir yo‘llari, avtomobil yo‘llari, aeroportlar, aerodromlar, aeronavigatsiya ob’yektlari, suv inshootlari va tarmoqlarini qurish maqsadlarida yerlarning toifasi o‘zgartirilganda nobudgarchilik to‘lovidan ozod qilish, yer jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yilganida to‘lanadigan kompensatsiya to‘lovlarini soliqqa tortmaslik bo‘yicha takliflar bildirildi.
Kelgusida qishloq xo‘jaligi yerlari ijarachilariga hududlardagi 13 ta direksiya orqali, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlarda investitsiya loyihalarini amalga oshirayotgan tadbirkorlarga esa 14 ta investitsiya kompaniyalari orqali xizmat ko‘rsatilishi, ushbu tashkilotlar o‘z yo‘nalishlarida davlat organlari va tadbirkorlar o‘rtasida «ko‘prik» vazifasini bajarishi ta’kidlandi.
Davlatimiz rahbari yer islohotlarini yangi bosqichga olib chiqish, yerdan foydalanish samaradorligini oshirish, tadbirkorlar uchun yanada ochiq va tushunarli tizim yaratish, shuningdek, sohada raqamlashtirishni jadallashtirish bo‘yicha mutasaddilarga tegishli ko‘rsatmalar berdi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda chet elliklarga auksion orqali yer ijara huquqini sotish to‘xtatiladi
Bundan buyon xorijiy investorlar qishloq xo‘jaligi yerlarini auksion orqali ijaraga ololmaydi. Ular faqat viloyat hokimliklari orqali, kamida 10 mln dollar investitsiya kiritish hamda yaylov, lalmi va foydalanishdan chiqqan yerlarni aylanmaga qaytarish sharti bilan ikkilamchi ijaraga yer olishi mumkin.
Prezident Shavkat Mirziyoyev yer resurslaridan yanada samarali foydalanishga qaratilgan takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
Erishilgan yutuqlar
So‘nggi besh yilda O‘zbekistonda yer munosabatlarini isloh qilish borasida tizimli ishlar amalga oshirildi. Xususan, yer ajratish vakolati hokimlardan olinib, yer uchastkalarini auksion orqali realizatsiya qilish tartibi joriy etildi. Shu davrda 616,3 ming gektar yer auksion orqali ajratildi, budjetga 1,4 trillion so‘m tushum ta’minlandi.
Eng muhimi, yerning haqiqiy egasi paydo bo‘lishi natijasida har bir gektardan olinayotgan daromad 3 karra oshib, 50-60 million so‘mga yetgan. Bugun ushbu yerlarda har yili 539 trillion so‘mlik mahsulot yetishtirilib, 2,1 milliard dollarlik eksport amalga oshirilmoqda.
Shu bilan birga, sohada hal etilishi lozim bo‘lgan qator masalalar ham borligi ko‘rsatib o‘tildi.
Nima ekishni fermer o‘zi belgilaydigan tartib kengaytiriladi
Yerlar auksion orqali ajratilayotgan bo‘lsa-da, ijarachilarning undan foydalanishdagi mustaqilligi hali yetarli emas. Shu sababli 117,6 ming gektar yer hozirgacha sotilmasdan turibdi.
Shu bois, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni ijaraga berishning yangi tizimini qo‘llash, joriy yilda yana 100 ming gektar yerni yangi tartib asosida auksionga chiqarish rejalashtirilgan. Bu borada, ayniqsa, yerdan foydalanishda iqtisodiy rag‘batlarni kuchaytirishga alohida e’tibor qaratiladi.
O‘tgan yili vodiy viloyatlari, Jizzax, Toshkent viloyatlari va Qoraqalpog‘istonda sotilgan yerlarda ekinlarni mustaqil joylashtirish bo‘yicha joriy etilgan tajriba yaxshi samara bergani ta’kidlandi. Xususan, 2025 yilda 20 ming gektar yerning 16 ming gektarida tadbirkorlar o‘zlari tanlagan yuqori daromadli va eksportbop ekinlarni ekib, 150 million dollarlik eksport uchun zamin yaratgan. Endi ushbu tajribani kengaytirish, yerdan foydalanuvchilarga yanada ko‘proq iqtisodiy erkinlik berish muhimligi qayd etildi.
Plantatsiya va chorvachilik uchun – 500 gektargacha yer uchastkalari
Sanoatlashgan plantatsiya va chorvachilik loyihalari uchun 50 gektardan 500 gektargacha yer uchastkalarini auksionga chiqarish, shu asosida joriy yilning o‘zida har bir viloyatda kamida 5 tadan yirik loyihalarni boshlash belgilandi.
Ushbu loyihalar uchun suv va elektr ta’minoti xarajatlarini qoplab berish, 3 yillik imtiyozli davr bilan 7 yilgacha arzon kreditlar ajratish, kredit foiz stavkalarini kompensatsiya qilib berish, yetishtirilgan mahsulotni qadoqlash xarajatlarining 50 foizgacha qismini subsidiyalash kabi qator moliyaviy qo‘llab-quvvatlash joriy etilishi ta’kidlandi.
Chet elliklar auksionda qatnasholmaydi
Taqdimotda yerdan yuqori daromad olishda ilg‘or xorijiy tajribani, ayniqsa, chet elning zamonaviy agrotexnologiyalarini keng qo‘llash masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Shu bilan birga, bu jarayonda milliy manfaatlarni himoya qilish lozimligi qayd etildi.
Xususan, xorijiy investorlarga qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni ijaraga berishning tartibi va shartlari qayta ko‘rib chiqiladi. Bundan buyon ularga faqat viloyat hokimliklari huzuridagi direksiyalar orqali, investitsiya miqdori kamida 10 million dollar bo‘lgan loyihalar doirasida, yaylov, lalmi va foydalanishdan chiqqan yerlarni aylanmaga qaytarish sharti bilan ikkilamchi ijaraga berish tartibi qo‘llanadi.
Shuningdek, qishloq xo‘jaligi yerlarini olish bo‘yicha auksionda faqat mahalliy dehqon va tadbirkorlar ishtirok etishini belgilash lozimligi ta’kidlandi.
Mudofaa, chegara, tarixiy-madaniy yerlar va o‘rmon fondi yerlari faqat mamlakatimiz fuqarolariga beriladi.
Yer ijarasining muddati
Yerlarni ijaraga berish muddatini barcha turdagi yerlar uchun, shu jumladan, sanoat va qurilish loyihalarini amalga oshiradigan chet ellik investorlar uchun ham 49 yil etib belgilash taklif etildi.
Bugungi kunda qariyb 100 ming gektarga yaqin yerning ijara muddati tugagan. Shu bois, tadbirkorlar ushbu yerlarni qayta auksionga chiqarmasdan, ijara muddatini uzaytirish bo‘yicha qulay va shaffof tartib joriy etish zarurligini bildirmoqda. Taqdimotda mazkur jarayonni davlat xizmatlari markazlari va elektron platformalar orqali amalga oshirish, kadastr, qishloq xo‘jaligi va adliya tizimlarini o‘zaro integratsiya qilish, e’tirozlar bo‘lmagan taqdirda qishloq xo‘jaligi yerlari uchun 30 yilgacha, noqishloq yerlar uchun 49 yilgacha uzaytirish tartibini joriy etish taklif qilindi.
Soliq yoki ijara to‘lovidan qarzdorlik, sud nizosi yoki noqonuniy qurilish aniqlangan hollardagina ijara shartnomasi yangi muddatga uzaytirilmasligi belgilanmoqda.
Raqamlashtirish, javobgarlik va boshqa qo‘shimcha mexanizmlar
Yig‘ilishda yer toifasini o‘zgartirish va nobudgarchilik to‘lovlarini hisoblash bilan bog‘liq jarayonlar haligacha qog‘oz shaklida yuritilayotgani tanqid qilindi. Bu esa kelishuv va qaror qabul qilish muddatining cho‘zilishiga, investorlar noroziligiga sabab bo‘lmoqda.
Shu munosabat bilan barcha jarayonlarni raqamlashtirish, yerdan maqsadli foydalanish, suv samaradorligi va tuproq sifati kabi mezonlar asosida yerdan foydalanish samaradorligini baholash tizimini yo‘lga qo‘yish vazifasi qo‘yildi.
Yerga bo‘lgan ijara huquqini moliyaviy vosita sifatida kengaytirish, uni nafaqat tijorat kreditlari, balki lizing, ipoteka va bank kafolatini olish uchun ham garovga qo‘yish imkoniyatini yaratish zarurligi qayd etildi.
Yer uchastkasini bo‘sh turgan yer sifatida hisobga olish tartibini soddalashtirish, yerlarni qayta ijaraga berishda shartnomalarni haq evaziga yoki tekinga tuzish mumkinligini aniq belgilash, shundan kelib chiqib, yer oldi-sotdisiga oid huquqbuzarliklar uchun jinoiy javobgarlik choralarini qayta ko‘rib chiqish taklif etildi.
Yer nazorati yo‘nalishida javobgarlikni kuchaytirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Xususan, yerlarni o‘zboshimchalik bilan egallab olish uchun javobgarlikni faqat sug‘oriladigan yerlar uchun emas, qolgan barcha turdagi yer uchastkalariga nisbatan ham tatbiq etish zarurligi ta’kidlandi.
Temir yo‘llari, avtomobil yo‘llari, aeroportlar, aerodromlar, aeronavigatsiya obektlari, suv inshootlari va tarmoqlarini qurish maqsadlarida yerlarning toifasi o‘zgartirilganda nobudgarchilik to‘lovidan ozod qilish, yer jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yilganida to‘lanadigan kompensatsiya to‘lovlarini soliqqa tortmaslik bo‘yicha takliflar bildirildi.
Kelgusida qishloq xo‘jaligi yerlari ijarachilariga hududlardagi 13 ta direksiya orqali, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlarda investitsiya loyihalarini amalga oshirayotgan tadbirkorlarga esa 14 ta investitsiya kompaniyasi orqali xizmat ko‘rsatilishi, ushbu tashkilotlar o‘z yo‘nalishlarida davlat organlari va tadbirkorlar o‘rtasida “ko‘prik” vazifasini bajarishi ta’kidlandi.
Shavkat Mirziyoyev yer islohotlarini yangi bosqichga olib chiqish, yerdan foydalanish samaradorligini oshirish, tadbirkorlar uchun yanada ochiq va tushunarli tizim yaratish, shuningdek, sohada raqamlashtirishni jadallashtirish bo‘yicha mutasaddilarga tegishli ko‘rsatmalar berdi.
-
Siyosat4 days ago
«Muruvvat» internat uylari «G‘amxo‘rlik» markazlariga aylantiriladi
-
Dunyodan4 days ago
Eron nega Hurmuzni yana qamal qildi?
-
Siyosat4 days agoO‘zbekistonda bolalarga qarshi jinoyatlar uchun jazo qat’iylashtirildi
-
Jamiyat2 days ago
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Siyosat4 days agoO‘zbekistonda bolalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va himoya qilishni kuchaytirmoqda
-
Dunyodan3 days ago
Ukraina Turkiyaga Zelenskiy-Putin uchrashuvi boʻyicha soʻrov yubordi
-
Jamiyat4 days ago16:13 “Qo‘rquv bo‘lishi tabiiy, ammo bu sizni to‘xtatmasin”, – 17 yoshida NASA va SpaceX bilan kosmik loyihani amalga oshirgan Akbar hikoyasi
-
Siyosat4 days agoTurk kompaniyalari Farg‘ona xalqaro aeroportini modernizatsiya qilish bo‘yicha hamkorlik qilmoqda
