Iqtisodiyot
Iqlim o‘zgarishi jahonda go‘sht narxlarini oshirmoqda
Iqlim o‘zgarishi va turli kasalliklar sabab go‘sht ishlab chiqarish qisqarishi, shu bilan bir paytda AQSh va Xitoyda mol go‘shtiga talab oshib borayotgani narxlarni rekord darajaga olib chiqdi. Sut mahsulotlari narxining ko‘tarilishi ham so‘yishga mo‘ljallangan qoramollar sonini kamaytiryapti. O‘zbekistonda oxirgi bir yilda mol go‘shti 25 foizga, qo‘y go‘shti 28,5 foizga qimmatladi.
Avgust oyida global go‘sht narxlari yangi rekord darajaga yetdi, deya yozmoqda Bloomberg nashri. Bunga AQSh va Xitoyning mol go‘shtiga bo‘lgan kuchli talabi sabab bo‘lib, bu jarayon global qoramol zaxiralari kamayib borayotgan bir paytda bir necha oydan beri davom etayotgan o‘sishni yanada kuchaytirdi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) tuzgan go‘sht narxlari indeksi avgust oyida iyuldagi rekordni ham ortda qoldirdi. Narxlarning keskin o‘sishi ayrim mamlakatlarda inflatsiya bosimini kuchaytirmoqda. Masalan, iyul oyida Buyuk Britaniyada mol go‘shti iste’mol narxlari qariyb 25 foizga yuqori bo‘ldi.
Dunyoning ko‘plab hududlarida chorvadorlar iqlim o‘zgarishi va kasalliklar bilan kurashishga majbur bo‘lib, ishlab chiqarish hajmi qisqarib ketmoqda. AQShdagi qoramol soni oxirgi o‘n yilliklardagi eng past darajaga tushgan, yetakchi eksportchi Braziliyada ham qoramollar soni qisqarib bormoqda. Ob-havoning tobora beqarorligi esa qoramolchilikni tiklash jarayonini yanada qiyinlashtirmoqda.
FAO’ning 5 sentabrda e’lon qilingan hisobotida qayd etilishicha, AQShdagi yuqori talab Avstraliyada mol go‘shti narxini oshirgan. Shu bilan birga, Xitoyning Braziliyadan faol importi, AQSh bozorida tariflar oshishi tufayli savdo kamayganiga qaramay, braziliyalik yetkazib beruvchilarni qo‘llab-quvvatlamoqda.
Sut mahsulotlari narxining ko‘tarilishi ham bozorga qo‘shimcha bosim beryapti, chunki so‘yishga mo‘ljallangan qoramollar soni kamaymoqda.
FAO iqtisodchisi Monika Totxovaning aytishicha, mol go‘shti bozoridagi vaziyat sut mahsulotlari narxlari yuqoriligi bilan ham bog‘liq. “Masalan, sariyog‘ va pishloq narxlari qimmat bo‘lsa, chorvadorlar sigirlarini go‘sht uchun so‘yishga shoshilmaydi”, – deydi u.
O‘zbekistonda narxlar bilan bog‘liq vaziyat
Statistika agentligi ma’lumotiga ko‘ra, oxirgi bir yilda O‘zbekistonda suyaksiz mol go‘shti 25,7 foizga, suyakli mol go‘shti 24,9 foizga qimmatlashgan. Qo‘y go‘shti esa hozir bir yil oldingiga qaraganda 28,5 foizga qimmat sotilyapti.
2025 yil avgust oyida suyaksiz mol go‘shti o‘rtacha 0,7 foizga, suyakli mol go‘shti 0,2 foizga, qo‘y go‘shti 1,4 foizga qimmatlagan.
Agentlik izohiga ko‘ra, o‘tgan oyda respublika bozorlarida mol go‘shtining arzonlashtirilgan narxlarda (1 kg uchun 65 000-75 000 so‘m oralig‘ida) faol sotilishi o‘rtacha narxlar darajasiga ta’sir ko‘rsatgan va go‘sht narxining indeksi keskin oshib ketmasligiga sabab bo‘lgan.
Bojxona qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, avgust oyida 84,7 mln dollarlik (iyulda 81,7 mln dollar) go‘sht mahsulotlari import qilingan. Bunda mol go‘shti importi 66,1 mln dollarni tashkil etgan. Qo‘y go‘shti importi esa yuqori sur’atda oshishda davom etmoqda va 7,6 mln dollarga yetgan.
Raqamlar import go‘shtning o‘rtacha narxlari avgustda oshganini ko‘rsatmoqda – mol go‘shti 4,25 dollardan (iyulga nisbatan +0,22 dollar), qo‘y go‘shti 2,39 dollardan (+0,35 dollar), tovuq go‘shti 1,25 dollardan (+0,12 dollar) import qilingan.
Statistika agentligiga ko‘ra, 2025 yilning dastlabki 7 oyida go‘sht va go‘sht mahsulotlari importi qiymati o‘tgan yilning shu davriga qaraganda 74 foizga oshib, 420 mln dollarga teng bo‘lgan.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
Shavkat Mirziyoyev Nikol Pashinyan bilan muloqot o‘tkazdi: tafsilotlar
Messi Ispaniya futbol klubini sotib oladi — OAV
OAV yangilangan o‘zbek alifbosida ishlashi majburiy qilinadi
-
Jamiyat4 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Jamiyat3 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Jamiyat2 days ago
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
-
Sport4 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Iqtisodiyot3 days agoDollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
-
Siyosat3 days ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi